Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -3-63 (Devralma) Karar Sayısı : 07-90/1153-446 Karar Tarihi : 13.12.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, Neşe Nur ONUKLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Owens Corning Temsilcisi: Av. İzzet M.SİNAN c/o LGL Consulting İş Kule leri Kule 2 Kat:6 4. Levent - İstanbul 20
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -3-63 (Devralma) Karar Sayısı : 07-90/1153-446 Karar Tarihi : 13.12.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, Neşe Nur ONUKLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Owens Corning Temsilcisi: Av. İzzet M.SİNAN c/o LGL Consulting İş Kule leri Kule 2 Kat:6 4. Levent - İstanbul 20 D. TARAFLAR : Owens Corning One Owens Corning Parkway Toledo, Ohio 43659 ABD Compagnie de Saint -Gobain Les Miroirs, Avenue d Alsace 18 92096 La Défence Cedex FRANSA E. DOSYA KONUSU: Amerikan Ow ens Corning şirketinin, Fransız şirketi Compagnie de Saint -Gobain e ait olan cam elyaf takviye faaliyetlerini satın alma işlemine izin verilmesi talebi . 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.4.2007 tarih ve 2721 sayı ile giren ve en son 3.12.2007 tar ih ve 7996 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yap ılan inceleme sonucu düzenlenen 4.12.2007 tarih ve 2007 -3-63 /Öİ-07-ÜG sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 4.12.2007 tarih ve REK.0.07.00.00 -120/25 7 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07 -90 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 G. RAPORTÖRLE RİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; 1. Owens Corning şirketinin, Compagnie de Saint -Gobain e ait olan cam elyaf takviye faaliyetlerini satın alma işleminin; kaba fitil , kuru kırpılmış elyaf , kırpılmış filamanlı keçe ve kompozit kumaşlar pazarları bakımı ndan, anılan pazarlarda tarafların toplam pazar payı ve cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen eşiklerin altında kalması nedeniyle izne tabi bir işlem olmadığı, 2. Diğer yandan, pazar payı eşiğinin geçilmesi nedeniyle, söz konusu işlemin bileşik fiti l ve sonsuz filamanlı keçe pazarları bakımından 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, 50 07-90/1153 -446 23. Bu işlem sonucunda bileşik fitil pazarı bakımından 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, 4. Ancak sonsuz filamanlı keçe pazarında devralma işlemi sonrasında Kanun un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum oluşacak olması nedeniyle, işleme OC nin Belçika nın Battice bölgesinde bulunan sonsuz filamanlı keçe tesis ve faaliyetlerini devralma tarafları ile ilgili olmayan üçüncü kişilere devretmesi koşuluyla izin verilebileceği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilm iştir. 60 H. İNCELEME VE DEĞERLEN DİRME H.1. Taraflar H.1.1. Owens Corning (OC) OC, Delaware de kurul muş bir ABD şirketidir. OC, yapı malzemelerinin ve fiberglas takviye ürünlerinin üretim ve satışı ile iştigal e tmekte olup, Türkiye de imalat yapmamaktadır ve ( TİCARİ SIR ..) 70 Tablo 1: OC nin Ortaklık Yapısı OC Hissedarları * % Owens Corning/Fibreboard Asbestos Personal Injury Trust ( ) D.E. Shaw Laminar Portfolios L.L.C. ( ) Harbinger Capital Partners Master Fund I, Ltd. ( ) Matlin Patterson Global Partners II LLC ( ) Highland Capital Management, L.P. ( ) Franklin Mutual Advisers, LLC** ( ) King Street Capital Management LL ( ) J.P. Morgan Securities Inc. ( ) Diğerleri (44 idareci ve müdür dahil; bu 44 ün hisseleri % 0.1 civarındadır). ( ) *( .Ticari sır .) **( Ticari sır .) OC nin yönetim kurulu üyeleri ; ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) ve ( .) dan oluşmaktadır. 80 H.1.2. Compagnie de Saint -Gobain ( SG) SG, merkezi Fra nsa da bulunan bir Fransız şirketidir. Saint -Gobain Grubu (i) düz cam; (ii) ambalaj; (iii) alçı, sıva, yalıtım ve boru dahil olmak üzere inşaat ürünleri; (iv) yapı malzemelerinin dağıtımı, ve (v) seramik ve plastik, aşındırıcılar ve takviye ürünleri de dah il olmak üzere yüksek performanslı malzemeler şeklinde beş ana gruba ayrılan ürünlerin imalat ve satışıyla iştigal eden bir dizi şirketi kontrol etmektedir. 07-90/1153 -446 3 90 Tablo -2: SG nin Ortaklık Yapısı SG Hissedarları % Group Savings Plan * ( ) Caisse des Dépots et Consignations ( ) COGEMA (A French mining company) ( ) AXA Group ( ) Treasury Stock ( ) Diğerleri (SG nin 220,000 civarlarınde hissedarıi vardır; yönetim kurulu üyeleri hisseleri % 0.5 in altındadır). ( ) *SG nin işçileri için ayrılmış bir plan. SG nin yönetim kurulu üyeleri; ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .) , ( .), ( .) , ( .) , ( .) , ( .) den oluşmaktadır. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı 100 Anılan devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarları; (i) Kaba Fitil , (ii) Bileşik Fitil ; (iii) Kuru Kırpılmış Elyaf (KKE) , (iv) Kırpılmış Filamanlı Keçe (KFK) , (v) Sonsuz Filamanlı Keçe (SFK) ve (vi) Kompozit Kumaşlar olmak üzere altı farklı ürün pazarı olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Paz ar Devir işlemine konu olan şirketin ürünlerinin satış ve dağıtımının ülke çapında yapılmasından dolayı, söz konusu işlemin etkilerinin dikkate alınacağı coğrafi pazarı, 110 Türkiye Cumhuriyeti Sınırları dahili olarak tespit edilmiştir . H.3.Yapılan Tespitl er ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. İşlemin Niteliği Dosya konusu işlem OC nin, SG ye ait fiberglas takviye ürünü faaliyetlerinin ve kompozit kumaş faaliyetlerinin kontrolünü tamamen devralmasıyla ilgilidir. Söz konusu işlem taraflar arasında 26.7.2007 ta rihinde imzalanan Alım Sözleşmesi ile düzenlenmektedir. İşlemin kapanışı sözleşmenin Kapanışın Ön Şartları başlıklı 10. 120 bölümünde de ifade edildiği üzere ilgili rekabet otoritelerinden gerekli izinlerin alınması ile gerçekleşecektir. Anılan sözleşmenin giriş bölümünde (i) İktisap Edilmiş SG İştiraklerinin, (ii) İtalya Metalinin (ii) Brezilya Metalinin, ve (iv) İktisap Edilmiş SG Fikri Mülkiyetinin OC ye devredileceği ifade edilmektedir. İktisap edilmiş SG iştirakleri detaylı olarak aynı isimle sözleşm enin Tanımlar başlıklı Ek A bölümünde açıklandığı üzere SG nin faaliyetine ilişkin olarak elinde bulundurduğu tüm maddi ve fikri varlıkları içermektedir. SG nin faaliyeti ise yine sözleşmenin Tanımlar bölümünde Faaliyet başlığı altında detaylandırıla n fiberglas takviye ürünleri ve kompozit ürünleri ifade etmektedir. 130 İtalya Metali ve Brezilya Metali ise Alım Sözleşmesi Ek M de yer alan ve SG nin faaliyetlerini yürütürken yararlandığı ve devir öncesinde elinde bulunan bir miktar 07-90/1153 -446 4rodyum ve platin demi ri ifade etmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden OC ve SG nin bushings (kovan) faaliyetleri olduğu, bushings in fiberglas takviye ürünleri üretiminde kullanılan çok delikli metal diskleri ifade ettiği, ömürleri yaklaşık 6 ay olan bu disklerin dayanı klı olmaları için platin ve rodyum demirlerinden üretildiği anlaşılmaktadır . Ayrıca 6 aylık süre sonunda bushings in eritilerek yeniden disk haline getirildiği ve kullanıldığı, SG nin sadece kendi üretiminde kullanmak için bushings ürettiği, OC nin ise hem kendisi için hem de satış için üretim yaptığı, 140 bununla birlikte Türkiye ve Avrupa ya satışını n olmadığı anlaşılmıştır . Hâlihazırda OC nin Türkiye ye bushings ya da bushings üretiminde kullanılan metal satışı olmaması nedeniyle bu ürün ilgili ürün pazarı içerisinde değerlendirilmemiştir. Sözleşmenin giriş bölümünde değinilen devre konu son öğe İktisap Edilmiş SG Mülkiyeti dir. Sözleşme ile SG tarafından OC ye devredilen tüm patent, marka ve lisans haklar ile teknik bilgi ve know -how bu grupta ye r almaktadır. 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinde yer alan tanımlamaya göre bir işlemin devralma sayılabilmesi için, herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir 150 teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendis ine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması ve kontrol etmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, SG nin fiberglas takviye ürünleri ve kompozit ürünlere ilişkin tüm maddi ve fikri varlıklarının OC tarafından devralınması işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir devralma dır. H.3.2. Tarafların İlgili Pazardaki Payları ve Ciro Bilgileri İnceleme konusu devralma işleminin 1997/1 Tebliğ in 4. maddesi uyarınca izne tabi bir işlem olup olmadığının b elirlenmesi için tarafların ilgili pazarlardaki pazar payı ve 160 ciro bilgilerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Tarafların 2005 yılına ilişkin tahmini pazar paylarına aşağıda yer verilm iştir. Tablo 3: OC ve SG ye ait Pazar Payları Pazar Paylar ı (%) Ürün Adı OC SG Toplam KFK ( ) ( ) ( ) SFK ( ) ( ) ( ) Bileşik Fitil ( ) ( ) ( ) Kaba Fitil ( ) ( ) ( ) KKE ( ) ( ) ( ) Kompozit Kumaşlar ( ) ( ) ( ) Tarafların toplam pazar paylarının Tebliğ de belirtilen %25 pazar payı eşiğini aştığı pazarlar, SFK ve bileşik fitil pazarlarıdır. Tarafların söz konusu ilgili ürün pazarlarındaki 2005 yılı cirolar ına ise Tablo 4 te yer verilmiştir1. Tablo 4: OC ve SG nin Ciro Bilgileri 170 Ciro Bilgileri (YTL) Ürün Adı OC SG Toplam KFK ( ) ( ) ( ) SFK ( ) ( ) ( ) Bileşik Fitil ( ) ( ) ( ) 1 Bildirim Formu nda ABD D oları cinsinden verilen ciro değerlerinin hesaplanmasında 2005 yılı sonu Merkez Bankası döviz kuru kullanılmıştır. 07-90/1153 -446 5Kaba Fitil ( ) ( ) ( ) KKE ( ) ( ) ( ) Kompozit Kumaşlar ( ) ( ) ( ) İlgili ürün pazarlarının tamamında tarafların toplam ciroları Tebliğ de belirtilen 25 milyon YTL eşiğinin altında kalmaktadır. Bu çerçevede inceleme konusu devralma işlemi Kaba Fitil, Kuru Kırpılmış Elyaf, Kırpılmış Filamanlı Keçe ve Kompozit Kumaşlar pazarları bakımından izne tabi bir işlem değildir. H.3.3. Hukuki Değerlendirme 180 Dosya mevcudu bilgi ve belg eden OC nin bu işlem ile amacının fiberglas takviye ürünleri alanındaki performansını arttırmak SG nin ise hâlihazırda zayıflamakta olan faaliyetlerini sonlandırmak ve pazardan çıkmak olduğu anlaşılmaktadır. Aşağıda devralma işlemine ilişkin olarak izne tabi pazarlar bakımından yapılan değerlendirmeye yer verilm iştir. H.3.3.1. Bileşik Fitil Türkiye de fitil pazarında rekabet yıl içinde kazanılan veya kaybedilen müşteri 190 sözleşmelerine göre şekillenmektedir. Dolayısıyla teşebbüslerin pazar payları da yıl içerisinde yaptıkları sözleşmelere göre değişiklik göstermektedir. Örneğin, 2004 yılında SG nin fitil pazarındaki payı % ( ) seviyesinde gerçekleşmişken 2005 yılında %( ) ye yükselmiştir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden t araflar ın 2006 yılında SG nin bileş ik fitil pazarındaki payının % ( ) ya düştüğünü tahmin et tikleri anlaşılmıştır. 2005 yılında SG nin bileşik fitil pazarındaki payı % ( ), OC nin ise % ( ) olarak gerçekleşmiştir. Devralma işleminin gerçekleşmesi halinde, OC nin pazar payı 2005 yılı pazar pay ı değerleri esas alınırsa, % ( ) olacaktır. Bileşik fitil pazarında 2005 200 yılında OC nin ve SG nin Türkiye deki önemli rakipleri arasında % ( ) pazar payıyla Camelyaf, % ( ) pazar payıyla Binani (Hindistan), % ( ) pazar payıyla Firos ve % ( ) pazar payıyla muhte lif Avrupalı tedarikçiler yer almıştır. Dolayısıyla, pazarın yoğunlaşmış bir yapı sergilemekten uzak olduğu kanaatine varılmıştır . Devralma işlemine izin verilmesi halinde OC nin fiyatlarını arttırması durumunda, müşteriler çok sayıda alternatif tedarik ka ynağına ulaşabilecektir. Ayrıca, rekabetin yıllık sözleşmeler ile şekillenmesi, sağlayıcısından memnun olmayan bir müşterinin alımlarını kolaylıkla bir başka teşebbüse yönlendirmesini mümkün kılmaktadır. Buna ek olarak, işlem taraflarının Türkiye de büyük miktarlarda alım yapan birkaç müşterisi bulunmaktadır. Bu müşterilerin alım gücünün yüksek olması bir tedarikçiden diğerine 210 kolayca geçebilmelerine imkân tanımaktadır. Diğer yandan, AB Komisyonu da bileşik fitiller pazarında birleşme sonrası toplam pazar payının % ( ) olacağını tespit etmiş ancak planlanan işleme ilişkin olarak; müşterilerin farklı firmalardan mal alma stratejilerini, bileşik fitilin alt ürün türlerinde taraf faaliyetlerindeki sınırlı ölçüde çakışmalarını, OC nin geleceğe yönelik yatırım planlarını, piyasadaki rakiplerinin gelecek yıllardaki büyüme planlarını ve küresel 07-90/1153 -446 6ölçekte taraf pazar paylarının toplamda % ( ) olacağını göz önüne alarak işlemin pazarda ciddi bir etkisi olmayacağı kanaatine ulaşmıştır. 220 H.3.3.2. Sonsuz Filamanlı Keçe (SFK) Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, 2005 yılında OC nin pazar payı nın %( ), SG nin pazar payı nın ise %( ) olarak gerçekleşti ği anlaşılmıştır . Dolayısıyla taraflar Türkiye deki yegâne SFK sağlayıcılarıdır. Bu çerçevede devralma işlemine izin verilmesi h alinde OC SFK pazarında %( ) pazar payı ile tekel benzeri konuma geçecektir. Nitekim inceleme kapsamında raportörlerce görüşülen bir SFK kullanıcısı devralma işleminin gerçekleşmesi halinde yeni firmanın Türkiye deki tek SFK sağlayıcısı olacağını belirtmiş tir. 230 Diğer yandan, taraf temsilcis inden işlemin aynı zamanda AB komisyonu tarafından değerlendirildiği göz önünde bulundurularak işlem hakkında Komisyon tarafından yapılan değerlendirmeye ilişkin olarak gelen yazıda, Komisyon un işleme ilişkin süreci tamamladığı belirtilerek ilgili karar yazı ekinde sunulmuştur. Komisyon kararında SFK pazarına yönelik olarak OC nin Belçika nın Battice bölgesinde bulunan fiberglas üretim tesisini elden çıkarması şartıyla işleme izin verilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Sö z konusu kararın 150. paragrafında OC nin SFK üretiminin %( ) inin Battice tesisinde gerçekleştirildiği, söz konusu tesisin elden çıkarılması ile tarafların Avrupa da SFK pazarındaki birleşik payının %( ) den (OC %( ) , SG %( ) ) %( ) seviyesine (OC %( ) den az ve SG %( ) ) düşeceği ifade edilmektedir. 240 Söz konusu satış işleminin gerçekleşmesi durumunda OC nin Türkiye pazarında her hangi bir faaliyeti kalmayacağından tarafların toplam pazar payı hâlihazırda SG nin pazar payı olan %( ) olacaktır. H.3.3.3. Yan Sınırlamalar Alım Sözleşmesi nde rekabet etmeme ve bazı personele teklif götürmeme hükümleri düzenlenm iştir. 250 Genel olarak birleşme/devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değe rlendirilmesi için söz konusu yasağın yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Alım Sözleşmesi nde yer alan rekabet etmeme ve bazı personele tekli f götürmeme hükümleri her üç kriteri de karşıla maktadır. Dolayısıyla , yan sınırlama olarak değerlendirilebilecek bu yükümlülü klere işlemle birlikte izin verilebileceği kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ 260 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. Owens Corning şirketinin, Compagnie de Saint -Gobain e ait olan cam elyaf takviye faaliyetlerini satın alma işleminin; kaba fitil , k uru kırpılmış elyaf , kırpılmış filamanlı keçe ve kompozit kumaşlar pazarları bakımından, anılan 07-90/1153 -446 7pazarlarda tarafla rın toplam pazar payı ve cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen eşiklerin altında kalması nedeniyle izne tabi bir işlem olmadığ ına, 2. Diğer yandan, bileşik fitil ve sonsuz filamanlı keçe pazarları bakımından pazar 270 payı eşiğinin geçilmesi nedeniy le, söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu na, 3. Bu işlem sonucunda bileşik fitil pazarı bakımından 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendiri lmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı na, 4. Ancak sonsuz filamanlı keçe pazarında devralma işlemi sonrasında 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum oluşacak olması nedeniyle, 280 işleme Owens Corning şi rketinin Belçika nın Battice bölgesinde bulunan sonsuz filamanlı keçe tesis ve faaliyetlerini , devralma tarafları ile ilgili olmayan üçüncü kişilere devretmesi koşuluyla izin veril mesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.