Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -1-47 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 12-35/984 -301 Karar Tarihi : 26.06.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK , Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Mehmet Akif KAYAR C. BAŞVU RUDA BULUNAN : Boya Sanayicileri Derneği Temsilcisi: Dr. Özgür KAYA Koşuyolu Cad. No:4 6 Kadıköy /İstanbul (1) D. DOSYA K
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -1-47 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 12-35/984 -301 Karar Tarihi : 26.06.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK , Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Mehmet Akif KAYAR C. BAŞVU RUDA BULUNAN : Boya Sanayicileri Derneği Temsilcisi: Dr. Özgür KAYA Koşuyolu Cad. No:4 6 Kadıköy /İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Boya Sanayicileri Derneği (BOSAD) tarafından Türkiye boya sanayinin ciro ve miktar verileri kapsamında alt pazarlar dağılımlarıyla toplam büyüklüğünü ortaya koyacak bilgi değişimi anlaşması niteliğindeki teşebbüs birliği kararına menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 28.05.2012 tarih ve 4477 sayı ile giren muafiyet başvurusu üzerine düzenlenen 19.06.2012 tarih ve 2012 -1-47/MM Muafiyet /Menfi Tespit Ön İnc eleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Türkiye boya sanayinin ciro ve miktar verileri kapsamında alt pazarlar dağılımlarıyla toplam büyüklüğünü ortaya koyacak bilgi değişimi anlaşması niteliğindeki teşebbüs birliğ i kararına 4054 sayılı Kanun un 8 . maddesi kapsamında menfi tespit belgesi verilemeyeceğ i; bununla birlikte, Boya Sanayicileri Derneği (BOSAD ) tarafından bildirim formunda bir taahhüt niteliğinde belirtildiği üzere, bağımsız bir denetim kuruluşu tarafından BOSAD üyesi teşebbüslerden , gizlilik sözleşmesi çerçevesinde ve teşebbüslerin birbirlerinden bağımsız ve gizli tutulacak şekilde alınan geçmiş 3 aya ait dönemler e ait ciro ve satış miktarı bilgilerinin Türkiye kümülatif verisi haline getirilmesi ve bu bil gilerin BOSAD internet sitesi vasıtasıyla kamu ile paylaşılması şeklinde yürütülmesi halinde , söz konusu teşebbüs birliği kararına 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet tanınması gerektiği görüşüne yer verilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞER LENDİRME G.1. İlgili Pazar (4) Bildirimin konusu dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı boya ürünleri ; ilgili coğrafi pazar ise Türkiye olarak tespit edilmiştir. G.2. Bildirime Konu Teşebbüs Birliği Kararı (5) BOSAD 2003 yılında 5253 sayılı Dernekler Kanunu çerç evesinde ulusal boya pazarının geliştirilmesi, tüketici yararına kalitenin arttırılması, kayıt dışı sermayenin engellenmesi ve sektörün rekabete açık hale getirilmesi amacıyla kurulmuş bir dernektir. Dosya mevcudu bilgilere göre, BOSAD ın bildirime konu bi lgi değişimi anlaşması niteliğindeki teşebbüs 12-35/984 -301 2/4 birliği kararı ile alt pazarlar da dahil olmak üzere Türkiye boya sektörünün büyüklüğünün istatistiki olarak sağlıklı bir şekilde tespit edilmesi hedeflenmektedir. BOSAD ın üyeleri, Türkiye boya pazarındaki teş ebbüslerin %80 ini oluşturmaktadır. (6) BOSAD pazar büyüklüğünü tespite yönelik anlaşma yapılacak olmasını; boya ürünleri pazarında sağlıklı istatistiki verilerin olmaması, pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin daha rekabetçi olmasının sağlanması, boya pazar ına yabancı yatırımcılar ın girmesinin kolaylaştırılması nedenleriyle gerekçelendirmektedir. (7) Bildirime konu anlaşma ana hatlarıyla aşağıdaki şekildedir: - BOSAD a üye teşebbüsler tonaj (iç satış miktarları) ve ciro bilgilerini 3 aylık geçmişe ait dönemler itibariyle bağımsız bir denetim kuruluşu ile gizlilik anlaşması çerçevesinde paylaşacaklardır. - BOSAD ın anlaştığı bağımsız denetim kuruluşu, her bir teşebbüsten edindiği ciro ve satış miktar bilgilerini diğer üye teşebbüsler ve BOSAD ile paylaşmayacaktı r. Üye teşebbüsler birbirleri ile bu bilgileri paylaşmayacaklardır. - Bağımsız denetim kuruluşu, teşebbüslerden elde etmiş olduğu verileri teşebbüs isimlerini belirtmeden, bölgesel olarak ayırmadan, toplam sektör verisi şeklinde geçmiş döneme ait 3 aylık ve yıllık sektörel toplam ciro ve satış miktarı olarak kümülatif bir Türkiye verisi haline getirecektir. - Türkiye boya sektörünün büyüklüğüne ilişkin 3 aylık ve yıllık kümülatif bilgilerin BOSAD üyeleri ve BOSAD internet sitesi vasıtasıyla kamu ile payla şılması planlanmaktadır. BOSAD ın bildirime konu bilgi değişimine yönelik talebinin çerçevesini çizen bu detaylar taahhüt niteliğinde dir. G.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi (8) Dosya mevcudu bilgilerin incelenmesi sonucunda, ilgili pazardaki yoğunlaşm a1 ve bildirime konu anlaşmanın şeffaflığı önceki duruma göre yükseltecek ve koordinasyon riski doğurabilecek nitelikte olması dikkate alınarak, anlaşmanın 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında yer aldığı, bu çerçevede menfi tespit belgesi verilemeyeceği kanaatine varılmıştır. G.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi Menfi tespit alamayan ve grup muafiyeti tebliğleri kapsamına girmeyen söz konusu anlaşmanın 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinde düzenlenen yasaklamadan muaf tutulabilmesi için aynı Kanun un 5. m addesinde yer verilen koşulları sağlaması gereklidir: - Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması (9) Dosya mevcudu bilgilerden, b ildirime konu anlaşma ile paylaşıl acak ciro ve miktar verileri ile bu veriler esas alınarak yapılması planlanan pazar analizlerinin ; pazarın büyüklüğü, arz ve talebin yapısı gibi hususlarda teşebbüslerin bilgi sahibi olmasını sağlayarak söz konusu teşebbüslerin rekabet anlamında pazarda ke ndilerini daha doğru konumlandırmalarına ve stratejilerini buna göre belirlemelerine imkân sağlayacağı ve yabancı yatırımcıların pazara girişini kolaylaştıracağı anlaşılmaktadır. Öte yandan, boya pazarlarındaki istatistiki veri 1 Pazarda 15 büyük , 100 e yakın ortak ölçekli ve 450 ye yakın küçük ölçekli üretim yapan firma bulunmakla birlikte; CR5 oranı yaklaşık %83 , Herfindahl Hirschman Index ine göre yoğunlaşma oranı ise yaklaşık 1579 dur. 12-35/984 -301 3/4 eksikliğinin teşebbüs sayısı nın yüksekliği de göz önüne alındığında bir ölçüde giderilebilecek olması da kamu yararı açısından göz önünde tutulmalıdır. Böylelikle ilgili pazarda daha etkin bir rekabetin tesis edileceği ve sözü edilen hususların boya üretiminin planlanmasında gelişme ve iyileşme sağlayacağı değerlendirilmektedir. - Tüketicinin Yarar Sağlaması (10) Başvuru konusu bilgi değişim anlaşması , pazarın koşullarının daha doğru şekilde tespit edilebilmesini ve bu bilgiler ışığında daha rekabetçi stratejiler belirlenmesini sağlayabile cek niteliktedir. Rekabet düzeyinde sözü edilen şekilde gerçekleşecek bir artışın ise tüketiciler bakımından fiyat düşüşü, hizmet kalitesinde artış, ürün çeşitliliği gibi yararlar sağlaması beklenmektedir. Ayrıca , yabancı yatırımcıların sayısında artış ola cağı ve dolayısıyla araştırma -geliştirme harcamalarında artış meydana geleceği bildirim sahipleri tarafından belirtilmektedir. Son olarak, BOSAD ın bilgilerin kamuya açıklanaca ğına ilişkin taahhüdü tüketici yararını kuşkusuz artırıcı niteliktedir. Bu itiba rla ikinci koşul da sağlanmaktadır. - İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması (11) Bağımsız bir denetim kuruluşu nca BOSAD üyesi teşebbüslerden geçmiş e yönelik olarak 3 aylık dönemler için gizlilik sözleşmesi çerçevesinde , birbirinden bağımsız ve gizli tutulacak şekilde ciro ve satış miktarı bilgilerinin alınarak Türkiye kümülatif verisi haline getirilmesi , verilerin BOSAD internet sitesi vasıtasıyla kamu ile paylaşıl ması ve boya sektöründe faaliyet gösteren hiçbir teşebbüsü dışarıda bı rakmayacak şekilde bilgi değişimi nin sağlanmasını içeren anlaşma nın, pazarda giriş engellerinin ve dağıtım kanallarında kısıtlamanın mevcut olmadığı da göz önüne alındığında , ilgili pazarın önemli bir kısmında rekabeti sınırlamayacağı anlaşılmaktadır. - Rekabetin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması (12) Yukarıda belirtildiği üzere bağımsız denetim kuruluşunun varlığı, verilerin kümülatif olması , kamuyla paylaşım ve boya pazarında faaliyet gösteren hiçbir teşebbüsün dışarıda kalmaması hususları dikkate alındığın da, rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmayacağı kanaatine varılmıştır. 12-35/984 -301 4/4 H. SONUÇ (13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, - Boya Sanayicileri Derneği tarafından Türkiye boya sanayinin ciro ve miktar verileri kapsamında alt paza rlar dağılımlarıyla toplam büyüklüğünü ortaya koyacak bilgi değişimi anlaşması niteliğindeki teşebbüs birliği kararına 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi kapsamında menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, - Bununla birlikte, BOSAD ın bildirime konu bilgi değiş imi anlaşmasının, BOSAD tarafından bildirim formunda bir taahhüt niteliğinde belirtildiği üzere, bağımsız bir denetim kuruluşu tarafından BOSAD üyesi teşebbüslerden, gizlilik sözleşmesi çerçevesinde ve teşebbüslerin birbirlerinden bağımsız ve gizli tutulac ak şekilde alınan geçmiş üç aylık dönemlere ait ciro ve satış miktarı bilgilerinin Türkiye kümülatif verisi haline getirilmesi ve bu bilgilerin BOSAD internet sitesi vasıtasıyla kamu ile paylaşılması şeklinde yürütülmesi halinde, söz konusu teşebbüs bi rliği kararına 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet tanınmasına, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir .