2024/1085110 İhale Kayıt Numaralı "22 Adet Tramvay Aracı, Yedek Parçaları ve Özel Alet ve Ekipmanları Alımı İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Crrc Zhuzhou Locomotıve Co. Ltd. , İHALEYİ YAPAN İDARE: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1085110 İhale Kayıt Numaralı “ 22 Adet Tramvay Aracı, Yedek Parçaları ve Özel Alet ve Ekipmanları Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı tarafından 03.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 22 Adet Tramvay Aracı, Yedek Parçaları ve Özel Alet ve Ekipmanları Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Crrc Zhuzhou Locomotıve Co. Ltd. nin 24.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.11.2024 tarih ve 168952 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/1356 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Başvuruya konu ihaleye sunmuş oldukları teklif bedelinin, Bozankaya Oto. Mak. İmal. İth. ve İhr. A.Ş. tarafından sunulan teklif bedelinden daha düşük olduğu, ancak söz konusu istekli tarafından Yeterlilik Bilgileri Tablosu’nda yerli malı belgesine ilişkin beyanda bulunulduğundan yerli malı teklif eden istekli lehine fiyat avantajı uygulanarak anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, İdari Şartname’de tramvay için % 60 oranında yerlilik şartının yeterlik kriteri olarak düzenlendiği, söz konusu yeterlik kriterini sağlayan isteklilere de fiyat avantajı uygulanması gerektiği; yerli malı belgesinin kurucu değil açıklayıcı nitelikte olduğu, teklif ettikleri aracın yerli malı olduğu, ayrıca yerli malı belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunulduğu ancak başvurunun değerlendirme aşamasında olduğu, Bozankaya Oto. Mak. İmal. İth. ve İhr. A.Ş.ye fiyat avantajı uygulanırken taraflarına uygulanmamasının rekabeti bozduğu, eşit muamele ilkesine aykırı olduğu, dolayısıyla söz konusu fiyat avantajının kendilerine de uygulanması gerektiği, aksi takdirde Bozankaya Oto. Mak. İmal. İth. ve İhr. A.Ş.ye de uygulanmaması gerektiği, her iki teklif bedeli arasındaki 383.434.487,00 TL tutarındaki fark göz önüne alındığında yapılan hatalı değerlendirmenin kamu zararına yol açacağı, 2) Söz konusu ihalenin mal alımı ihalesi olarak gerçekleştirildiği, ancak işin konusunun hazırda bulunan ürünlerin tedariki olmadığı, imalat süreci gerektiren bir yapım işi niteliğinde olduğu, dolayısıyla yapım işi ihalesi olarak gerçekleştirilmesi gerektiği, Yerli Malı Tebliği’ne göre üreticilerin ancak ilgili satın alma ve üretim çalışmalarını tamamladıktan sonra yerli malı belgesi başvurusunda bulunabileceği, dolayısıyla hazır bulunan bir malın alımı niteliğinde olmayan ve 42 aylık bir imalat süreci sonunda teslim edilecek olan mallara ilişkin yerli malı belgesi istenmesinin ihaleye katılımı daralttığı, rekabeti ortadan kaldırdığı, sürecin tek bir firmaya indirgendiği, yeni yerli raylı sistem araçlarının üretilip piyasaya sürülmesinin önüne geçildiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. … Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır…” hükmü, Anılan Kanun’un “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde “İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır: … c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. … e)* Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir…” hükmü, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. (2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. (3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir. (4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur. … (6) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. (7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 Sayılı Kanunun 63 üncü maddesinin uygulanması” başlıklı 6.2’nci maddesinde “…6.2.2. Yerli malı belgesi; 6.2.2.1. İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” açıklaması, Yerli Malı Tebliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Tebliğde geçen; … ğ) Yerli malı belgesi: 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılacak mal alımı ihalelerinde istekliler tarafından teklif edilen malın yerli malı olduğunu gösteren belgeyi, ifade eder.” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Yerli malı” başlıklı 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında “Sanayi ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır: a) Bakanlık tarafından düzenlenen Sanayi Sicil Belgesine sahip sanayi işletmeleri tarafından üretilmesi ve Sanayi Sicil Belgesindeki “Üretim Konusu” içeriğinde yer alması. b) Tamamen Türkiye’de üretilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması. c) Ürünün yerli katkı oranının en az %51 olması.” açıklaması, Aynı Tebliğ’in “Yerli Malı Belgesi” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Yerli malı belgesi, üreticinin kayıtlı olduğu TOBB veya TESK’e bağlı oda/borsa tarafından düzenlenir. (2) Yerli malı belgesi için standart form kullanılır. Yerli malı belgesi standart formunda en az aşağıdaki bilgiler bulunur: a) Belgenin veriliş ve geçerlilik tarihi, numarası. b) Üreticinin unvanı, iletişim bilgileri (işyeri adresi, telefon, faks numaraları, e-posta adresi). c) Üreticinin Vergi Kimlik Numarası, TC Kimlik Numarası, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi Numarası. ç) Sanayi Sicil Numarası, Ticaret Sicil Numarası/Esnaf Sicil Numarası ve oda/borsa Sicil Numarası. d) Kapasite raporu tarihi, numarası ve geçerlilik tarihi. e) Ürün adı, ürünün özelliğine göre varsa marka adı, modeli, seri numarası, cinsi, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu Numarası. f) 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında sayılan belgelere ilişkin tarih, sayı ve geçerlilik tarihi bilgileri. g) Yerli katkı oranı. ğ) Ürünün teknoloji düzeyi (düşük/orta-düşük/orta-yüksek/yüksek). h) Müstahsil makbuzu veya faturanın seri numarası/örneği ve maden ruhsatının adı, tarihi, cinsi, grubu ve numarası. ı) Belgeyi düzenleyen oda/borsanın adı ve mührü, imzalayanın adı ve soyadı. i) Belgelendirme kriterlerine ilişkin diğer bilgi ve belgeler. (3) Yerli malı belgesi standart formu ile taahhütname TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın uygun görüşü alınarak belirlenir. (4) Yerli malı belgesinin geçerlilik süresi düzenlenme tarihinden itibaren bir yıldır. (5) Yerli malı belgelerine ilişkin bilgiler, TOBB ve TESK tarafından hazırlanan ve web üzerinden erişim sağlanabilen bir veri tabanında tutulur. (6) Yerli malı belgelerine ilişkin bilgiler TOBB ve TESK tarafından altı ayda bir Bakanlığa sunulur.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 22 Adet Tramvay Aracı, Yedek Parçaları ve Özel Alet ve Ekipmanları Alımı İşi b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: 473 e) Miktarı: 22 Adet Tramvay Aracı, 127 Kalem Yedek Parça Ve 11 Kalem Özel Alet ve Ekipman Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: - Karşıyaka Tramvay Atölye Binası: 8291 Sokak No:4 Ataşehir Çiğli/İzmir TÜRKİYE Ray üzeri teslim - Konak Tramvay Atölye Binası: Şehitler Caddesi No:175 Mersinli/Konak/İzmir TÜRKİYE Ray üzeri teslim” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … g) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyenlerce sunulacak yerli malı belgesi, … 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: Belge Adı Açıklama Ortak Girişimlerde TRAMVAY ARACI MALİYET YÜZDELERİ TABLOSU Tramvay aracı maliyet yüzdeleri tablosunda hangi maddeleri yerli olarak sağladığını (toplamı %60 olması şartıyla) teklifinde belirtecektir. Tek ortağın sunması yeterlidir. YEDEK PARÇA, ÖZEL EKİPMAN ve KOLAYLIKLAR LİSTELERİ Teknik Şartname Madde: 9 da belirtilen Yedek Parça Listesi ve Özel Alet, Ekipman ve Kolaylıklar listelerindeki kalemler ayrı ayrı fiyatlandırılacak ve teklif ekinde sunulacaktır. Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan Yedek Parça ve Özel Alet, Ekipman ve Kolaylıklar Temini satırının tutarı, Yedek Parça ve Özel Alet, Ekipman ve Kolaylıklar listelerinin toplamı ile eşit olacaktır. Tek ortağın sunması yeterlidir. 7.5.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 35.3’üncü maddesinde “Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…Üretilecek olan araçlar % 60 oranında yerlilik şartını sağlamak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir: A 1 B 2 Sıra No Mal Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek) Tutarı (Para birimi belirtilerek) 1 Tramvay Aracı adet 22 2 127 Kalem Tramvay Aracı Yedek Parçaları set 1 3 11 Kalem Özel Alet, Ekipman ve Kolaylıklar Alımı set 1 Toplam Tutar (K.D.V Hariç) Başvuruya konu ihalenin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ve birim fiyat üzerinden e-teklif alınmak suretiyle 03.10.2024 tarihinde gerçekleştirilen “22 Adet Tramvay Aracı, Yedek Parçaları ve Özel Alet ve Ekipmanları Alımı İşi” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 2 adet ihale dokümanı indirildiği, 2 istekli tarafından e-teklif sunulduğu, 16.10.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Bozankaya Oto. Mak. İmal. İth. ve İhr. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Crrc Zhuzhou Locomotıve Co. Ltd.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. İdari Şartname’nin 35.3’üncü maddesinde yerli malı teklif eden istekli lehine %15 fiyat avantajı uygulanacağı, yerli malı teklif eden isteklilerin söz konusu fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesinin zorunlu olduğu düzenlemelerine yer verildiği, Crrc Zhuzhou Locomotıve Co. Ltd. tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı bölümünün “Yerli Malı Belgesi” başlıklı kısmında herhangi bir beyanda bulunulmadığı, Bozankaya Oto. Mak. İmal. İth. ve İhr. A.Ş. tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı bölümünün “Yerli Malı Belgesi” başlıklı kısmında “123139-1600-00002_Yerli Malı Belgesi.doc” beyanının bulunduğu ve 08.03.2024 tarihli ve 20241077126662 numaralı yerli malı belgesinin yüklendiği, söz konusu belge üzerinde yapılan incelemede, söz konusu belgenin Ankara Sanayi Odası tarafından Bozankaya Oto. Mak. İmal. İth. ve İhr. A.Ş. adına düzenlendiği, belgeye konu ürünün “Tramvay (Kent İçi Raylı Taşıma Sistemi Aracı)” olduğu, yerli katkı oranının “63,09” olarak tespit edildiği görülmüştür. 16.10.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile Mal Alımları Uygulama Yönetmeliği ’nin 61’inci madde hükmü doğrultusunda Bozankaya Oto. Mak. İmal. İth. ve İhr. A.Ş. tarafından sunulan yerli malı belgesine istinaden, yerli malı belgesi beyan etmeyen Crrc Zhuzhou Locomotıve Co. Ltd.nin söz konusu tramvay aracı için teklif ettiği bedele, bu bedelin %15’inin eklenmesi suretiyle Bozankaya Oto. Mak. İmal. İth. ve İhr. A.Ş. lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulandığı anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kanun’un 63’üncü maddesinde mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabileceğine; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen “Kamu Alımlarında 4734 Sayılı Kanun Kapsamında Fiyat Avantajı Sağlanması Zorunlu Olan Ürün Listesi” kapsamında yer alan malların ihalelerinde ise, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanmasının mecburi olduğuna hükmedilmiş olup anılan Kanun’un 40’ıncı maddesinde, ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihalenin sonuçlandırılacağı ifade edilmiştir. Yine, 4734 sayılı Kanun’un 63’üncü maddesi ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinde isteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğunun, yerli malı belgesi ile belgelendirileceğine hükmedildiği, 4734 sayılı Kanun kapsamında fiyat avantajı uygulanacak mal alımı ihalelerinde istekliler tarafından teklif edilen malın yerli malı olduğunun belirlenmesi ve belgelendirilmesine ilişkin usul ve esasların belirlendiği Yerli Malı Tebliği’nin 4’üncü maddesinde yerli malı belgesinin istekliler tarafından teklif edilen malın yerli malı olduğunu gösteren belge olarak tanımlandığı anlaşılmıştır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemeleri dikkate alındığında, İdari Şartname’de yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulanacağına ve yerli malı teklif eden isteklilerin söz konusu fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi gerektiğine yönelik düzenlemelere yer verildiği, dolayısıyla yerli malı teklif eden istekli lehine fiyat avantajı uygulanabilmesi için teklif edilen mala ilişkin yerli malı belgesinin beyan edilmesi gerektiği, Crrc Zhuzhou Locomotıve Co. Ltd. tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda yerli malı belgesine ilişkin beyanda bulunulmadığı, Bozankaya Oto. Mak. İmal. İth. ve İhr. A.Ş. tarafından ise Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun yerli malına ilişkin kısmında “123139-1600-00002_Yerli Malı Belgesi.doc” şeklindeki beyanın yer aldığı ve 08.03.2024 tarihli ve 20241077126662 numaralı yerli malı belgesinin yüklendiği, Yerli Malı Tebliği’nde yer alan açıklamalara göre ürünün yerli malı sayılabilmesi için yerli katkı oranının en az %51 olması şartının arandığı, istekli tarafından sunulan yerli malı belgesinde bahse konu yerli katkı oranının %63,09 olarak belirtildiği göz önünde bulundurulduğunda istekli tarafından sunulan yerli malı belgesi dikkate alınarak istekli lehine fiyat avantajı uygulanması ve yerli malı belgesi beyanında bulunmayan başvuru sahibine herhangi bir fiyat avantajı uygulanmaması yönündeki idare kararında mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanı düzenlemelerine herhangi bir aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü, “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir… ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; … (10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “…(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin 2’inci iddiasının 24.10.2024 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 04.11.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin başvuruya konu ihalenin mal alımı yerine yapım işi olarak ihaleye çıkılması gerektiği ile ihalede yerli malı belgesi istenmesinin ihaleye katılımı daralttığına ilişkin iddialarının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu ilan tarihi olan 26.08.2024 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde başvuruya konu edilmesi ve somut durumda en geç 05.09.2024 tarihine kadar iddia konusuna yönelik olarak başvuruda bulunulması gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten ve ihale gerçekleştirildikten sonra 04.11.2024 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.