Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2020 -1-065 Karar Sayısı : 21-27/354 -174 Karar Tarihi : 27.05.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN B. RAPORTÖRLER: Gözde MAVİ, Nezir Furkan KIRAN, Merve BİROĞLU, Mert ÖZMEN, Murat ALACALAR C. İLGİLİ TARAF : - Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Değirmen Yolu C ad. No:28 Asia OfisPark A Blok K:2 34752 Ataşehir/İstanbul (1
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2020 -1-065 Karar Sayısı : 21-27/354 -174 Karar Tarihi : 27.05.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN B. RAPORTÖRLER: Gözde MAVİ, Nezir Furkan KIRAN, Merve BİROĞLU, Mert ÖZMEN, Murat ALACALAR C. İLGİLİ TARAF : - Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Değirmen Yolu C ad. No:28 Asia OfisPark A Blok K:2 34752 Ataşehir/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 01.04.2021 tarihli ve 21 -18/213 -M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında 09.04.2021 tarihinde Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. d e yapılan yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 01.04.2021 tarihli ve 21 -18/213 -M sayılı kararıyla , aralarında Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. nin (SAHİBİNDEN) de bulunduğu bazı teşebbüsler hakkında soruşturma başlatılmıştır. (3) İlgili karar kapsamında yerinde incelemede görevli meslek personeli tarafından 09.04.2021 tarihinde, SAHİBİNDEN de yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Takiben raportörlerce söz konusu incelemenin engellenmesi ne/zorlaştırılmasına ilişkin 25.05.2021 tarihli ve 2020 -1-065/BN -04 sayılı Bilgi Notu düzenlenmiş olup, anılan Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu nda, - SAHİBİNDEN in 09.04.2021 tarihinde , yürütülmekte olan soruşturma kapsamında yapılan yerinde incelemeyi zorlaştırdığı ve engellediği, - Anılan teşebbüse 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Tespitler (5) Kurul tarafından 01.04.2021 tarih inde 21-18/213 -M sayı ile 4054 sayılı Kanun un 41. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, işgücü piyasasına yönelik centilmenlik anlaşmaları yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun u ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla, aralarında SAHİBİNDEN in de bulunduğu bazı teşebbüsler hakkında soruşturma açılmışt ır. (6) İlgili karar kapsamında yerinde incelemede görevl i meslek personeli tarafından 09.04.2021 tarihinde, teşebbüste yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. (7) Dosya konusu bilgiler çerçevesinde, ilgili eylemlere ve sürece ilişkin tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir: 21-27/354 -174 2/5 (8) SAHİBİNDEN de yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen meslek personeli tarafından 09.04.2021 Cuma günü saat 09 .51 de Değirmen Yolu Cad. No:28 Asia Ofis Park A Blok Kat:2 Ataşehir/İstanbul adresine gidilmiş tir. Teşebbüs yetkil ilerinin, 4054 sayılı Kanun'un 14. ve 15. maddeleri kapsamında raportörlerin yetkileri ve aynı Kanun'un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen para cezaları başta olmak üzere gerekli hususlarda bilgilendirilmesinin ardından inceleme yapılmıştır . (9) Bu kapsamda teşebbüs yetkilisi ( ..) 'ın kullanımında olan ve teşebbüs malvarlığında bulunan ( ..) IMEl numaralı mobil cihaz adli bilişim cihazıyla incelenmiştir. Anılan mobil cihazdaki son Whatsapp yazışmasının tarihi, inceleme yapan meslek personeli tarafından 24 .03.2021 olarak tespit edilmiştir. Son yazışma tarihinin incelemenin gerçekleştirildiği günden 16 gün öncesine dayanması sebebiyle oluşan şüphe üzerine cihaza ilişkin olay kayıtları adli bilişim yazılımı ile taranmış ve ilgili aktivitelere ilişkin log kayıtlar ı alınmıştır . (10) Yerinde inceleme kapsamında ayrıca, teşebbüsün diğer bir yetkilisi ( ..) nin kullanımında bulunan ve teşebbüse ait veri içerdiği tespit edilen ( ..) IMEI numaralı mobil cihaz adli bilişim cihazıyla incelenmiştir. Söz konusu cihazdan elde edilen belgelerde, ( ..)1 ve ( ..) isimli Whatsapp gruplarındaki yazışmaların silindiği ve ekranın üst kısmında Bugün ve Mesajlar ve aramalar uçtan uca şifrelidir. Whatsapp da dahil olmak üzere bu sohbetin dış ında bulunan hiç kimse mesaj ve aramalarınızı okuyamaz ve dinleyemez. Daha fazla bilgi edinmek için dokunun . ibarel erinin yer aldığı görülmektedir. Başka bir teşebbüs yetkilisi ( ..) tarafından kullanıldığı beyan edilen ve teşebbüs malvarlığında yer alan ( ..) IMEI numaralı mobil cihazda yapılan incelemede ise ( ..) nin mobil cihazında silinmiş olan ( ..) grubuna ait yazışmaların yer aldığı görülmektedir. İnceleme günü olan 09.04.2021 tarihinde 12.10 ile 12.24 saatleri arasında yapıldığı anlaşılan yazışm alara aşağıda yer verilmektedir: ( ..) Biz geldik ( ..) ben ( ..) ( ..) çıkıcam 10 dk ya :) ( ..) Acele etme ( ..) ben bi sorucam sizinkine uzaktan baglanma sansi var mi ? Yazarim ( ..) ( ..) ( ..) Biz teslim ettik bilgisayarları falan bekliyoruz acele bir durum yok gibi ( ) ( ..) Ben şimdi çıktım 20 dk ya oradayım 1 ( ..) . 21-27/354 -174 3/5 G.2. Değerlendirme (11) 4054 sayılı Kanun un İdari Para Cezası başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması , teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. Söz konusu maddeye göre Kurul, incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halinde, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya b u birliklerin üyelerine gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idarî para cezası uygulamaktadır. (12) Dosya mevcudu bilgilere göre, SAHİBİNDEN de yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen meslek personeli tarafından, 09.04.2021 Cuma günü saat 09 .51 itibar ıyla, yetki belgesi ile Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartlarının ibraz edilmesi ve gerekli bilgilendirmelerin yapılması sonrasında inceleme gerçekleştirilmiştir. İnceleme sırasında teşebbüs yetkilileri ( ..) 'ın ve ( ..) nin telefonlarındaki yazışmal arın silindiğine yönelik belgeler elde edilmiştir. Söz konusu belgelerin incelenmesi sonucunda, teşebbüs çalışanlarınca verilerin silindiği tarihin tereddütsüz olarak ortaya konulabilmesi için Kurum Bilişim T eknolojileri Dairesi Başkanlığı ndan (BTDB) aşağı daki hususlarda görüş talep edilmiştir : - ( ..) 'ın mobil cihazından alınan log kayıtlarını içeren belgelerin, inceleme günü olan 09.04.2021 tarihinde ve incelemeye başlandığı saat itibariyle veri silme işlemini kesin şekilde ortaya koyup koymadığı, - ( ..) 'nin mobil cihazında yapılan incelemede "( ..) " ve "( ..) " isimli W hatsapp gruplarında yazışma bulunmamasına karşılık, ekranın üst kısmında görülen "Bugün" ve "Mesajlar ve aramalar uçtan uca' şifrelidir. Whatsapp da dahil olmak üzere bu sohbetin dışında bulunan, hiç kimse, mesaj ve aramalarınızı okuyamaz ve dinleyemez. Daha fazla bilgi edinmek için dokunun." ifadelerinin inceleme günü veri silindiğini ortaya koyup koymadığı. (13) BTDB nin 17.05.2021 tarih ve 25472 sayılı görüşü nde, ( ..) ın mobil cihazından elde edilen belgelere ilişkin olarak; - ( ..) ın telefonuna ait log kayıtlarını içeren chat1.txt ve chat2.txt dosyalarının detaylı incelemeye alındığı ve benzer bir telefon temin edilerek çeşitli senaryolar üzerinden testler yapıldığı, - Senaryoların ilkinde bir Whatsapp grubu oluşturulduğu ve ilgili grupta çeşitli yazışma lar yapıldığı ve akabinde yazışmaların Sohbeti Temizle işlevi marifetiyle silindiği, - Bu aşamada hem silme işlemi öncesi, hem de silme işlemi sonrası olmak üzere iki ayrı imaj alındığı ve ilgili log kayıtlarının analiz edildiği, - İkinci senaryoda ise kalan hususlar aynı kalmak şartıyla yazışmaların Mesajları Tek Tek Seçerek Silme işlevi vasıtasıyla silindiği ifade edilmiştir. Yapılan testler sonucunda ise; - İlgili grubun 28.03.2021 14.27. 56 da kurulduğunun kesin olduğu, - Grubun ismine ait bilginin yaln ızca Sohbeti Temizle işlevi ile yok edilebileceği göz önünde bulundurularak ilgili grupta Sohbeti Temizle işlevi marifetiyle bir silme işlemi gerçekleştirildiği, - İnceleme gününe ait herhangi bir emare bulunmadığı için silme işleminin inceleme günü gerç ekleşmediği, 21-27/354 -174 4/5 - İlgili konuşmanın log kaydının inceleme gününe ait loglarda gözükme sebebinin aynı gün alınan bir yedek olabileceği tespitleri yapılmıştır. (14) Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde; ( ..) ın telefonunda veri silindiği tespit edilebilmekle bi rlikte anılan silme işleminin inceleme gününde yapılmadığı görülmektedir. Bu doğrultuda söz konusu teşebbüs çalışanı özelinde yerinde incelemenin engellendiğine ilişkin bir değerlendirme yapılamamaktadır. (15) Diğer taraftan BTDB nin teknik görüşünde ( ..) nin mobil cihazından elde edilen belgelere ilişkin olarak; - Sohbeti Temizle işlevi marifetiyle silinen yazışmalarda sistem mesajının tarihinin, silinme işleminin gerçekleştirildiği tarih ile değiştirildiği ve diğer tüm bilgilerin aynı kaldığı, - Bu kapsamda ( ..) ve ( ..) isimli Whatsapp gruplarında yer alan Bugün ve Mesajlar ve aramalar uçtan uca şifrelidir. Whatsapp da dahil olmak üzere bu sohbetin dışında bulunan hiç kimse mesaj ve aramalarınızı okuyamaz ve dinleyemez. Daha fazla bilgi edinmek için d okunun. ifadelerinin, tek başına, inceleme günü, incelemenin başladığı saat itibar ıyla veri silinmesini gösterdiğinin kesin olduğu ifade edilmiştir. (16) Yukarıda yer verilen teknik görüşün yanı sıra ( ..) grubunda yapılan yazışmaların inceleme başladıktan sonra silindiği, diğer teşebbüs çalışanlarının cihazlarından elde edilen belgelerden de doğrulanabilmektedir. Nitekim yukarıda yer verildiği üzere ( ..) ın telefonunda yapılan incelemede, ( ..) isimli gr upta inceleme günü 12.10 ile 12.14 saatleri arasında yazışma yapıldığı görülmektedir . Anılan yazışmanın ( ..) nin telefonunda bulunmaması, inceleme başladıktan sonra anılan kişi tarafından gruptaki yazışmaların silindiğini göstermektedir. Böylece meslek pe rsonelinin yerinde incelemede elde etmesi olası delil ve bulgulara erişiminin zorlaştırıldığı ve engellendiği değerlendiri lmektedir. (17) Yapılan açıklamalar çerçevesinde SAHİBİNDEN de yapılan yapılan yerinde incelemenin , teşebbüse ilişkin Whatsapp grubundaki yazışmaların inceleme esnasında silinmesi suretiyle 09.04.2021 tarihinde zorlaştırıldığı ve engellendiği, bu itibarla 4054 sayılı Kanun un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince teşebbüse gayri safi gelirlerinin binde beşi oranın da idarî para cezası verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. 21-27/354 -174 5/5 H. SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, a) Rekabet Kurulunun 01.04.2021 tarihli ve 21 -18/213 -M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında 09.04.2021 tarihinde Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. nin yerinde incelemeyi engellediği ve zorlaştırdığına, b) Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2020 yılı gayri safi gelirlerinin b inde beşi oranında olmak üzere Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. ye ( .).- TL idari para cezası verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.