Rekabet Kurumu B aşkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-82 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-30/892 -270 Karar Tarihi : 06.06.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Selvi KOCABAY C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : - Arkas Holding A.Ş. Liman Caddesi Arkas Binası No:38 35230 Alsancak /İzmir -
Rekabet Kurumu B aşkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-82 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-30/892 -270 Karar Tarihi : 06.06.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Selvi KOCABAY C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : - Arkas Holding A.Ş. Liman Caddesi Arkas Binası No:38 35230 Alsancak /İzmir - Ray Sigorta A.Ş. Haydar Aliyev Cad. No:28 Tarabya 34457 Sarıyer İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU : Arkas Holding A.Ş. tarafından İzmir de Peugeot, Opel, Chevrolet, Ford ve Renault Trucks otomotiv markalarının diğer yetkili servislerinin Ray Sigorta A.Ş. ile anlaşmasının zorla iptal ettirildiği iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda; Arkas Holding A.Ş. nin (Arkas) yük taşıma gemilerinin sigortalarını Ray Sigorta A.Ş. ye (Ray Sigorta) yaptırdığı, ayrıca Arkas ı n İzmir de Peugeot, Opel, Chevrolet, Ford ve Renault Trucks yetkili servisliği hizmeti de sunduğu ve bu servislerin de Ray Sigorta ile anlaşmasının bulunduğu belirtilerek, İzmir de söz konusu otomotiv markalarının diğer yetkili servislerinin Ray Sigorta il e yaptıkları anlaşma ların Arkas tarafından zorla iptal ettirildiği , bu durumun 4054 sayılı Kanun a aykırı olduğu iddia edilmiş, konunun incelenmesi talep edilmiştir. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.02.2012 tarih ve 1727 sayı ile giren baş vuru üzeri ne hazırlanan 20.03.2012 tarih ve 2012 -4-82/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 29.03.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 30.05.2012 tarih ve 2012 -4-82/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: Önaraştırma Raporu nda; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun u n 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar (5) İnceleme konusu iddialar çerçevesinde, ilgili ürün pazar ları denizyolu ile yük taşımacılığı pazarı ve otomotiv bakım ve onarım pazarı , ilgili coğrafi pazar ise İzmir i li olarak tespit edilmiştir. I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme (6) Başvuru sahibi tarafından, başvur uda ve raportörler le yap tığı görüşmede, Ray Sigorta nın Arkas a ait yük gemilerinin sigortalanmasından önemli düzeyde gelir elde ettiği ve söz 12-30/892 -270 2/3 konusu portföyü kaybetmemek için , Arkas ın isteği üzerine , İzmir de Arkas ile ayn ı otomotiv markalarının yetkili servi sliği hizmetini sunan firmalarla olan anlaşmalarını feshettiği iddia edilmiştir. (7) Başvuru konusu dikkate alınarak, Arkas ın denizyolu taşımacılığındaki hakim durumunu otomotiv yetkili servislerinin Ray Sigorta ile anlaş masını engelleyerek otomotiv bakım onarım pazarında kötüye kullanıp kullanmadığının tespit edilebilmesi için , 4054 sayılı Kanun un Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması başlıklı 6. maddesi kapsamında inceleme yapılmıştır. (8) Esasen bir eylemin hâkim durumun kö tüye kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için ilgili teşebbüsün hâkim durumda bulunması ve eyleminin kötüye kullanma olarak kabul edilebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Sözü edilen iki kriterden herhangi birisinin bulunmaması durumunda 4054 say ılı Kanun un 6. maddesinin ihlalinden bahsed ilemez. Bu çerçevede, önce hakkında önaraştırma yapılan teşebbüs ün hakim durumda bulunup bulunmadı ğı incelenmiştir. (9) Dosya mevcudu bilgilerden , Arkas ın 2011 yılında denizyolu ile yük taşımacılığı hizmetinde İzmir ili ile Türkiye genelindeki pazar payları nın sırasıyla % ( ..) ve % ( ..) olduğu , bu teşebbüsün mevcut pazar payları ile sektörde belirleyici rolünün bulunmadığı ve uluslararası rekabete açık olan denizyolu ile yük taşımacılığı pazarında çok sayıda yerli ve yabancı şirketin faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır. Söz konusu bilgiler in ışığında , Arkas ın denizyolu ile yük taşımacılığında İzmir ili ve ayrıca ülke genelinde hakim durumda olmadığı neticesine varılmıştır. (10) Başvuruda yer alan iddialara ilişkin olarak ise , şu değerlendirmelere ulaşılm ıştır: Ray Sigorta tarafından, 2011 yılında yapılan revizyon çalışması sonucunda Arkas Otomotiv dışındaki Ford, Opel, Chevrolet, Peugeot ve Renault Trucks yetkili servisleri ile olan anlaşmaların feshedildiğ i, sadece Arkas Otomotiv ile yapılan anlaşmanın devam edeceği doğrulanmıştır. Öte yandan Ray Sigorta tarafından, söz konusu kararın servis revizyonu çalışması sonucunda alındığı, amacın yönetilebilir bir anlaşmalı servis ağı yla hasar maliyetlerini kontrol altına almak ve anlaşmalı servislerdeki iş yoğunluğunun artırılması yla rekabet gücünü artırmak olduğu, bu kapsamda anlaşmalı servisler le görüşüldüğü, servislerin sunmuş oldukları hizmet kalitesi, sağladıkları müşteri memnuniyeti ve faaliyet gösterdikleri l okasyonların değerlendirildiği, olumlu değerlendirilen servislerden yedek parça ve işçilik iskonto oranlarında artış talep edildiği ve mutabık kalınan servisler ile iş birliğinin sürdürülmesi kararının alındığı ifade edilmiştir. Benzer şekilde, Ray Sigorta nın başvuru sahibine gönderdiği e -postada da sözleşmenin servis revizyonu kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda sonlandırıldığı bildirilmiştir. Öte yandan başvuru sahibi iddialarını, Ray Sigorta çalışanı ile yaptığı telefon görüşmesine dayandırmakta, iddiasını doğrulayan somut bir dayanak sunamamaktadır. (11) Buna ek olarak, Arkas ve Ray Sigorta tarafından gönderilen bilgiler değerlendirildiğinde, Arkas ın Ray Sigorta ya diğer servislerle olan anlaşmasını feshettirdiği iddiası makul görünmemektedir. Şöyle ki, dosya mevcudu bilgilere göre, başvuruda iddia edildiği gibi Ray Sigorta nın gelirleri içerisinde Arkas a sunduğu denizyolu ile yük taşımacılığı hizmetinden elde ettiği gelir önemli bir paya sahip değildir. Ray Sigorta , Arkas a sadece taşınan yükün sigortalanması hizmetini sunmakta olup , bu hizmetten elde ettiği gelirin ise toplam gelirleri içerisindeki payı % ( ..) tür. Söz konusu teşebbüsler arasında denizyolu ile yük taşımacılığına yönelik sigortacılık hizmetlerinde önemli bir ağırlığa sahip olan gemil erin sigortalanmasına ilişkin bir anlaşma bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra, ülke çapında faaliyet gösteren çok fazla sayıda yetkili servis olduğu düşünüldüğünde, Ray Sigorta nın 12-30/892 -270 3/3 Arkas Otomotiv ile yaptığı kasko sigortasına yönelik anlaşma çerçevesinde elde ettiği gelirlerin de düşük bir paya sahip olduğu değerlendirilmektedir. Bu na göre, Ray Sigorta nın Arkas tan elde ettiği gelirlerin önemli bir ağırlığa sahip ol duğu ve bu çerçevede anılan teşebbüsün zorlaması sonucu yetkili servislerin anlaşma larının feshedildiği iddiası dayanaksız kalmaktadır. (12) İddianın dayanaksız olduğunu gösteren bir diğer husus ise, otomotiv yetkili servislerinin aynı anda birçok sigorta şirketi ile çalışıyor olmasıdır. Halihazırda, pazarda kasko sigortası hizmeti veren çok sayıda sigor ta şirketi bulunmakta ve yetkili servisler bu sigorta şirketleri ile anlaşmalı olan müşterilere hizmet verebilmek için söz konusu şirketlerin birçoğu ile çalışmaktadır. Bu nedenle, Arkas ın sadece Ray Sigorta yı İzmir deki diğer yetkili servislerle olan an laşmasını feshetmeye zorlayarak, rakipleri olan söz konusu yetkili servislerin faaliyetlerini zorlaştırmak istemesinin makul bir uygulama o lmadığı değerlendirilmektedir. (13) Sonuç olarak, Arkas ın denizyolu ile yük taşımacılığı pazarındaki hakim durumunu otomo tiv bakım ve onarım pazarında kötüye kullanmak suretiyle 4054 sayılı Kanun u ihlal etmediği kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ (14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, başvuru konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarın ca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.