2024/755527 İhale Kayıt Numaralı "YALOVA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ VE BAĞLI SAĞLIK TESİSLERİ İÇİN 24 AYLIK MALZEMELİ YEMEK PİŞİRME, DAĞITIM VE BULAŞIK YIKAMA HİZMET ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Veysel Sosyal Hiz. San. ve Tic. A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Yalova İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/755527 İhale Kayıt Numaralı “ Yalova İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Yalova İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 22.07.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Yalova İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Veysel Sosyal Hiz. San. ve Tic. A.Ş. nin 12.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.08.2024 tarih ve 158429 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.08.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 18.06.2025 tarihli ve 2025/MK-94 sayılı Kurul kararı üzerine yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir. Başvuruya ilişkin olarak 2024/970-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Mertürk Tem. Yem. İnş. Akry. Taş. Gıda San. Tic. Ltd.nin aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; 1.1) Anılan istekli tarafından sunulan malzemeli yemek hesap sunum cetvelinin (Ek-H.4) hatalı olarak sunulduğu, tabloda yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluklar olduğu, ayrıca açıklama yöntemleri kısmında, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği, 1.2) Ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen oranlar (0,80 – 0,95) arasında olmadığı, 1.3) Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki armut, arpacık soğan, ayçiçek yağı, ayva, bamya, bezelye, beyaz peynir, biber, bulgur, ceviz içi, çarliston biber, çay, çilek, dana ciğer, dereotu, dolma biber, domates, elma, erik, erişte, fındık içi, galeta unu, havuç, irmik, ıspanak, kabak, karışık turşu, karpuz, kaşar peyniri, kavun, kayısı, kırmızı lahana, kırmızı mercimek, kiraz, kuru fasulye, kuru incir, kuru kayısı, kuru üzüm, makarna, maya, mayonez, muz, nişasta, nohut, patates, patlıcan, pirinç, pirinç unu, poşet bal 30 gr, poşet kakaolu fındık kreması 30 gr, poşet reçel 30 gr, poşet tahin-pekmez 30 gr, poşet tere yağ 15 gr, salatalık, salça, şeftali, şehriye, şeker, semizotu, sivri biber, siyah zeytin, tarhana, tavuk but, tavuk göğüs, taze fasulye, taze soğan, tereyağı, turp, un, üzüm, yeşil biber, yeşil zeytin, yufka, yumurta ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı, adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarını tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeleri sunması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki (ihale tarihinden geriye doğru 1 yıl içerisinde olması gerekirken, daha eski veya ihale tarihinden sonraki bültenlerin kullanılması suretiyle) ve asgari birim fiyatları kullanarak açıklama yapıldığı, ayrıca fındık içi, maya, muz, poşet bal 30 gr, poşet kakaolu fındık kreması 30 gr, poşet reçel 30 gr, poşet tahin-pekmez 30 gr, poşet tereyağı 15 gr, yumurta ve zeytinyağı girdilerinin tevsiki amacıyla da herhangi bir belge sunulmadığı, 1.4) Ana girdilerden olan “ceviz içi” ve “fındık içi” ürünlerinin tevsiki amacıyla, ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık” birim fiyatının kullanıldığı, ticaret borsa bültenlerinde salt “fındık”, “fındık içi”, salt “ceviz” ve “ceviz içi” ürünleri ayrı ayrı yer aldığından ve birim fiyatları da birbirinden farklılık arz ettiğinden, anılan istekli tarafından salt “ceviz” ve salt “fındık” üzerinden açıklamada bulunulduğu, 1.5) Örnek yemek menüsünde yer alan ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları gibi kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi uyarınca sunulan fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olması gerekirken, mevzuata aykırı olarak ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı, 1.6) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddeleri kapsamında sunulan kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarihin bulunduğu, bu nedenle ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyit edilemeyeceği, 1.7) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.5’inci maddesi kapsamında bazı ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunmuş oldukları “Toptancı Hal Fiyatları” belgelerinin ilgili toptancı hali idaresi tarafından düzenlenip düzenlenmediğinin bilinmediği, ilgili belgeler onaysız olduğundan, salt internet çıktısı halinde sunulduğundan ve teyidi yapılamadığından açıklama kapsamında kullanılmasının uygun olmadığı, 1.8) Örnek menüde yer alan bazı ana girdilerin (ekmek roll 50 gr, paket ayran 200 ml, paket meyve suyu 200 ml, paket yoğurt 200 gr, paket süt 200 ml, poşet bal 30 gr, poşet çay 2 gr, poşet kakaolu fındık kreması 30 gr, poşet reçel 30 gr, poşet tahin-pekmez 30 gr, poşet tereyağ 15 gr, poşet ıhlamur 2 gr ve diyet bisküvi) tevsiki amacıyla sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, yürürlükten kaldırılan Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemelerine göre hazırlandığı ve anılan tutanakta yer alan ana girdi birim fiyatlarına dayanak olan fatura bilgilerinin, faturaya konu malın miktarının, birim fiyatının ve fatura tutarının fatura bilgileri tablosunda yazılması gerekirken anılan istekli tarafından sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 7’nci maddesinde bulunması gereken “Fatura Bilgileri” tablosu bulunmadığı, anılan tutanakta ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer almadığı, satışlar üzerinden açıklama yapılmış ise fatura bilgileri tablosunda “Alıcı” firmaya ilişkin bilgilerin bulunmadığı, Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, ancak istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, mevzuata aykırı olarak 2024 yılı 3’üncü dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, örnek yemek menülerinde bulunan ve anılan tutanakta yer alan ekmek roll 50 gr, paket ayran 200 ml, paket meyve suyu 200 ml, paket yoğurt 200 gr, paket süt 200 ml, poşet bal 30 gr, poşet çay 2 gr, poşet kakaolu fındık kreması 30 gr, poşet reçel 30 gr, poşet tahin-pekmez 30 gr, poşet tere yağ 15 gr, poşet ıhlamur 2 gr ve diyet bisküvi ana girdilerinin fiyatları, ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olduğu ve toplam tutarlarının da yanlış hesaplandığı, ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mamul/mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmadığı, anılan ürünlerin ortalama birim fiyatlarının, ana girdileri tablosuna hatalı olarak yansıtıldığı, dolayısıyla iş kalemlerinin birim öğün maliyetlerinin de yanlış hesaplandığı, ilgili belgeye “Tarih” ve “Sayı” verilmediği, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfası kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın 1’inci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın Ek’inde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresinin dolduğu, 1.9) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca ürünlerin maliyetlerinin tevsiki amacıyla fiyat tekliflerinin kullanılmayacağı belirtilmesine rağmen anılan istekli tarafından açıklamaları kapsamında Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı ispatlanmadan fiyat teklifleri kullanıldığı, 1.10) Teknik Şartname’nin 36’ncı sayfasında “EK.23. Diyet Kahvaltı Menüsü Örneği” başlıklı tabloda iki haftalık örnek diyet kahvaltı menüsüne yer verildiği, bu örnek menünün altında yer alan dipnot kısmında “Diyabet hastalarına bal ve reçel yazan günlerde diyabetik reçel, ekmek olarak da kepekli ekmek verilecektir. Bütün hastalara beyaz peynir ve zeytin light olacaktır, (yağsız ve tuzsuz)” düzenlemesinin yer aldığı, buradan hareketle beyaz peynirin, salt “beyaz peynir”, siyah zeytin ve yeşil zeytin ürünlerinin ise salt “siyah zeytin” ve “yeşil zeytin” ürünleri üzerinden açıklama yapılmasının uygun olmadığı, 1.11) Anılan istekli tarafından “hindistan cevizi, irmik, kakao, karanfil, maya, mayonez ve vanilya ürünleri”nin “tali çiğ girdiler” olarak değerlendirilerek söz konusu ürünler için belgeye dayalı açıklama yapılmadığı, bahsi geçen ürünler için herhangi bir maliyet öngörülmediği, söz konusu ürünlerin Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesi uyarınca tali çiğ girdi niteliğinde olmadığından anılan ürünler için belgelendirme yapılmasına gerek olmasa dahi birim öğün maliyetlerinin hesaplanmasında anılan ürünler için bir maliyet öngörülmesi gerektiği, 1.12) Teknik Şartname’nin “Ek.2.10. Öğle ve Akşam Menülerinde Verilecek Yemeklerin Gramajları” ana başlıklı tablosunun 70’inci sayfasında “Yoğurt (Tam Yağlı)=200 gr” düzenlemesi yapıldığı, bu düzenlemeden hareketle, öğle ve akşam yemeklerinde verilecek paket yoğurt 200 gr ürününün “tam yağlı” olması gerektiğinin anlaşıldığı, “Paket Yoğurt 200 gr” ürününün ihale dokümanında belirtildiği haliyle “tam yağlı” özelliğine haiz olup olmadığının anlaşılamadığı, 1.13) Teknik Şartname’nin 18’inci sayfasında “6.6. Hastalara meyve suları ve sütler 200 ml’lik tetrapak kutularda verilecektir. Mutfakta tatlı ve çorba pişirmede kullanılacak sütler ise 1 litrelik tetrapak kutularda tam yağlı olarak alınacaktır.” düzenlemesinin, anılan Şartname’nin 81’inci sayfasında “Süt Teknik Şartnamesi” başlıklı bölümde ise “İçmek için kullanılacak sütler tekniğine uygun olarak pastörize edilmiş 200 ml. TetraPak ambalajlarda alınacak. Pastörize sütte bir milimetresindeki saprofit jerm sayısı 40.000 den, koliform bakteri sayısı 10’ dan çok olmayacaktır. E-Coli ve sağlık için zararlı herhangi bir bakteri ve bunların toksinleri bulunmayacaktır. Süt tam yağlı olacak ve 100 milimetresinde 3 gram yağ kapsayacaktır…” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemelerden, süt ve paket süt ürünlerinin “tam yağlı” olması gerektiğinin anlaşıldığı, ancak anılan isteklinin açıklamasında salt “Paket Süt 200 ml” ve “Süt” ibarelerinin görüleceği, “tam yağlı” özelliğine haiz olup olmadığının anlaşılamadığı, 1.14) Teknik Şartname’nin 82’nci sayfasında “Tuzsuz Peynir, Beyaz Peynir ve Kaşar Peynir” ürünlerinin “tam yağlı” olması gerektiğinin düzenlendiği, ancak isteklinin açıklamasında salt “tuzsuz peynir”, “beyaz peynir” ve “kaşar peynir” ibarelerinin yer aldığı, anılan ürünlerin “tam yağlı” özelliğine haiz olup olmadıklarının anlaşılamadığı, 1.15) Teknik Şartname’nin 83’üncü sayfasında “Yumurta Teknik Şartnamesi” başlıklı bölümde “Yumurtalar günlük olacak, beheri 55 gramdan az olmayacak…” düzenlemesinin yer aldığı, isteklinin açıklamasında ise “yumurta” ürün fiyatının tevsiki amacıyla salt “yumurta” ibaresinin yazdığı, dolayısıyla yumurta ürününün “55 gr ve üzeri” olduğunun anlaşılamadığı, 1.16) Teknik Şartname’nin 87’nci sayfasında “Sıvıyağ Teknik Şartnamesi” başlıklı bölümde “ Sıvıyağ karışım olmamalı, zeytin yağ sızma olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı, isteklinin açıklamasında “zeytinyağı” girdisinin tevsiki amacıyla sunulan belgede salt “zeytinyağı” ibaresinin olduğu, dolayısıyla zeytinyağı ürününün “sızma” özelliğine haiz olup olmadığının anlaşılamadığı, 1.17) Teknik Şartname’nin 57’nci sayfasında “Köftelere Ekmek İçi veya Galeta Unu (l0 Gr) Konulacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak anılan istekli tarafından, örnek menüde yer alan köfte yemeklerinin açıklanmasında “ekmek içi” ve “galeta unu” ürünlerinin kullanılmadığı, köfte yemeklerinin reçeteleri/içerikleri arasında anılan ürünlere yer verilmediği, köfte yemeklerinin maliyetinin içerisine “10 gr ekmek içi” veya “10 gr galeta unu” maliyetinin dahil edilmediği, 1.18) Teknik Şartname’nin 10.9’uncu maddesinin “10.9. İçme suları Sağlık Bakanlığından ruhsatlı olan (Sağlık Bakanlığı insani tüketim amaçlı sular hakkında yönetmeliğe uygun) en az 200 ml orijinal ambalajlı (bardak) kaynak suyu olacaktır. Sabah kahvaltısı ve ara öğünler hariç diğer öğünlerde su kişi başı (hasta, refakatçi ve personel için) 2 bardak (400 ml) olarak temin edilecektir.” şeklinde düzenlendiği, bu düzenlemeden, sabah kahvaltısı ve ara öğünler hariç diğer bütün öğünlerde kişi başı 2 adet bardak su (2 x 200 ml = 400 ml) ürününün verileceğinin anlaşıldığı, sabah kahvaltısı ve ara öğün hariç diğer bütün öğünlerin maliyetine 2x 200 ml = 400 ml bardak su maliyetinin dahil edilmediği, 1.19) Teknik Şartname’nin 25’inci sayfasında “ 10.8. Ekmek normal, tuzsuz ve kepekli olarak 50 gramlık poşetlerde rol olarak alınacak, poşetlerin üzerinde firma adı, üretim yeri, üretim izni, imal tarihi mutlaka bulunacaktır. Ekmekler günlük olarak yemekhanelere getirilecek ve mevcut olan ekmek depolarında muhafaza edilecektir. Ekmekler daima temiz sepetlerde, hijyenik poşetlerde gelecektir. Bayat ekmek kesinlikle kullanılmayacaktır. Glütensiz ekmek gibi özel diyet ekmekleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ekmek günlük menüye göre kişi başı toplamda 500 gr olarak temin edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemeden, menüye göre günlük kişi başı toplam 500 gr ekmek (50 gr’lık poşetli roll ekmek şeklinde) verileceğinin anlaşıldığı, anılan istekli tarafından daha düşük miktar ve gramajda ekmek ürünü kullanılarak öğün maliyetleri hesaplandığından açıklamanın uygun olmadığı, 1.20) İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3.1’inci maddesinde “Yemek Bedeli: İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemeden, yüklenici firma tarafından çalıştırılacak olan işçilerin yemek ihtiyaçlarının yüklenici tarafından karşılanacağının anlaşıldığı, ancak anılan istekli tarafından yapılan işçilik maliyet hesaplaması incelendiğinde, toplam işçilik maliyeti içerisine işçilerin yemek ihtiyaçlarından doğan maliyetin eklenmediği, yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak yemek gideri için bir maliyet öngörülmediği, toplam işçilik maliyet hesaplamasına işçilerin yemek giderinin dahil edilmediği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir …” hükmü, İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ … 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. … 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.6.Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Yalova İl Sağlık Müdürlüğü Ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: Normal Yemek: 1.161.450 Öğün Diyet Yemek: 220.000 Öğün Normal Kahvaltı: 344.550 Öğün Diyet Kahvaltı: 110.000 Öğün Ara Öğün: 154.400 Öğün Rejim 1 Kahvaltı: 5.300 Öğün Rejim 1 Yemek: 10.600 Öğün Rejim 2 Kahvaltı: 20.500 Öğün Rejim 2 Yemek: 41.000 Öğün Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yalova İl Sağlık Müdürlüğü, Yalova Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Yalova Çınarcık Devlet Hastanesi, Yalova Altınova Devlet Hastanesi, Yalova Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Yalova Armutlu İlçe Devlet Hastanesi, 112 İl Ambulans Servisi Başhekimliği, Toplum Ruh Sağlığı Merkezi” düzenlemesi yer almaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği, bu kapsamda idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Bu doğrultuda anılan Tebliğ‘de malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesine ilişkin olarak özel açıklamalar bulunmaktadır. Buna göre, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması gerektiği öngörülmüş olup bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlamak suretiyle açıklaması kapsamında sunacağı ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda yapılan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekmekte olup oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. 22.07.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye (24) isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından teklifleri sınır değerin altında olduğu tespit edilen Mertürk Tem. Yem. İnş. Akry. Taş. Gıda San. Tic. Ltd., Rüzgar End. Yem. Hizm. Sos. Hizm. Araç Kir. Turz. Bil. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti- Rüzgar Caterıng Tem. İnş. Gıda Tar. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti-Ayhan Ünal İş Ortaklığı, Veysel Sos. Hizm. San. ve Tic. A.Ş., Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Abdullah Demirdağ-Btm Gurme Caterıng Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Z Catering Taş. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne idarece EKAP üzerinden 23.07.2024 tarihli “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” konulu yazının gönderildiği, bahse konu yazıda “…Müdürlüğümüz tarafından 22/07/2024 tarihi Pazartesi günü 2024/755527 İKN ile saat 10.30’da 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesi açık ihale usulü ile yapılan “Yalova İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmet Alımı” ihalesine vermiş olduğunuz teklifiniz, İhale Komisyonumuzca yapılan değerlendirmede sınır değerin altında olduğu görülerek, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 38.maddesi gereğince aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. İhale komisyonumuzca, anılan kanunun 38. Maddesi gereği; firmanız tarafından vermeyi taahhüt ettiğiniz hizmetin gerçekleşmesinde kullanılacak olan ve idari şartnamenin Teklif fiyata dahil olan giderler başlıklı 25 inci maddesindeki toplam teklif bedelinizi oluşturan bileşenlere ait yapacağınız açıklamaya dayanak teşkil edecek bilgi ve belgelerinizi Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79. Maddesi (79.2.1…. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.) hükümlerinde belirtilen kriterlere uygun olarak 26/07/2024 tarih, Cuma günü mesai bitimine kadar idaremize sunmanız gerektiğine karar verilmiştir..." ifadelerinin yer aldığı, bunun üzerine Abdullah Demirdağ-Btm Gurme Caterıng Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 24.07.2024 tarihli dilekçe ile idareden aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için belirlenen 3 iş günlük süreye ek olarak 2 iş günü daha süre verilmesinin talep edildiği, ancak idare tarafından 24.07.2024 tarihli EKAP üzerinden gönderilen cevabi yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin ek süre talebinin reddedildiğinin bildirildiği, bu kapsamda idarece aşırı düşük teklif açıklamasını süresi içerisinde sunmayan Rüzgar End. Yem. Hizm. Sos. Hizm. Araç Kir. Turz. Bil. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti-Rüzgar Caterıng Tem. İnş. Gıda Tar. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti-Ayhan Ünal İş Ortaklığı, Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Abdullah Demirdağ-Btm Gurme Caterıng Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Z-Catering Taş. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedildiği, ayrıca Abdullah Demirdağ-Btm Gurme Caterıng Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasını idarece verilen süre (26.07.2024) geçtikten sonra 29.07.2024 tarihinde sunduğu, ihalenin aşırı düşük teklif açıklamasını süresi içerisinde sunan ve sunulan açıklamalar uygun bulunan Mertürk Tem. Yem. İnş. Akry. Taş. Gıda San. Tic. Ltd. üzerinde bırakıldığı, ancak 09.10.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1289 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının uygulanmasını teminen alınan 17.10.2024 tarihli düzeltici ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi istekli Veysel Sos. Hizm. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından teklifinin reddedildiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Arc Kur. Per. Hizm. A.Ş.nin belirlendiği, 06.12.2024 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekli Mertürk Tem. Yem. İnş. Akry. Taş. Gıda San. Tic. Ltd. ile sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır. Davacı Veysel Sos. Hizm. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 09.10.2024 tarih ve 2024/UH.II-1289 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 8. İdare Mahkemesi'nin 15.01.2025 tarihli ve E:2024/1937, K:2025/33 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 15.04.2025 tarihli ve E:2025/659, K:2025/1550 sayılı kararının uygulanmasını teminen alınan 18.06.2025 tarihli ve 2025/MK-94 sayılı Kurul kararı ile “…2.Temyize konu Mahkeme kararının, davacı şirketin itirazen şikayet dilekçesindeki 8. iddiası yönünden, davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde; Davacı tarafından şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde, ihale üzerinde kalan şirketin birtakım girdi kalemlerine yönelik aşırı düşük teklif açıklamasını tevsik etmek için kullandığı maliyet/satış tutarı tespit tutanağına yönelik iddiaları içerisinde, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mamul/mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmadığının ileri sürüldüğü, ancak dava konusu Kurul kararında davacının anılan iddiasına yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmadan davacının iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varıldığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davalı idarece, 4734 sayılı Kanun'un 56. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı bir şekilde eksik inceleme yapılarak tesis edilen dava konusu Kurul kararının uyuşmazlığa konu kısmında bu yönüyle hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararının bu kısmında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının Kurulca incelenmeyen iddiasının eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemesinde, itiraza konu iddia kapsamında davacı dahil diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edilip edilmediğine bakılması gerektiği de açıktır… " gerekçesiyle Mahkeme kararının itirazen şikayet dilekçesindeki 8’inci iddia yönünden bozulmasına, bozulan kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir… 1-Kamu İhale Kurulunun 09.10.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1289 sayılı kararının 8’inci iddiası ile ilgili kısmının iptaline, 2-Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 8'inci iddiası yönünden esasın yeniden incelenmesine,” karar verildiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi isteklinin bahse konu itirazen şikayet dilekçesindeki 8’inci (ilgili Kurul kararında 1.8) iddiasının esas incelemesi 18.06.2025 tarihli ve 2025/MK-94 sayılı Kurul kararının alınmasına dayanak oluşturan Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 15.04.2025 tarihli ve E:2025/659, K:2025/1550 sayılı kararındaki gerekçede “ ihale üzerinde kalan şirketin birtakım girdi kalemlerine yönelik aşırı düşük teklif açıklamasını tevsik etmek için kullandığı maliyet/satış tutarı tespit tutanağına yönelik iddiaları içerisinde, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mamul/mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmadığının ileri sürüldüğü, ancak dava konusu Kurul kararında davacının anılan iddiasına yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmadan davacının iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varıldığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davalı idarece, 4734 sayılı Kanun'un 56. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı bir şekilde eksik inceleme yapılarak tesis edilen dava konusu Kurul kararının uyuşmazlığa konu kısmında bu yönüyle hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararının bu kısmında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. ” ileri sürülen kısmı yönünden sınırlı yapılmıştır. İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesinde; aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak yöntem olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılması halinde; maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği, şayet satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için ise teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerektiği şeklinde açıklama yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede; Mertürk Tem. Yem. İnş. Akry. Taş. Gıda San. Tic. Ltd.Şti. tarafından açıklama istenilen ve iddia kapsamında yer verilen bazı girdilerin birim fiyatının tevsiki için 25.07.2024 tarihli ve 04 sayılı Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür. Geçici vergi beyanname döneminin “(2024) yılı (2.) Dönemi” olarak belirtildiği, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve TÜRMOB kaşeli olduğu, söz konusu tutanağın 7’nci maddesinde bahse konu girdilerin ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer aldığı, söz konusu girdiler için öngörülen birim fiyatların, tutanakta belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarları olduğu ve açıklamaya konu her bir girdi için ayrı ayrı satır açıldığı, anılan tutanağın ekinde 25.07.2024 tarihli meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu ve belgenin 25.08.2024 tarihine kadar geçerli olduğu anlaşılmıştır. Danıştay kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından iddia konusu edilen ve anılan tutanakta belirtilen girdilere ilişkin tutanakta yer alan toplam miktarların (roll ekmek için 12 adet, paket ayran 200 ml için 6 adet, , paket meyve suyu 200 ml için 6 adet, paket yoğurt 200 gr için 6 adet, paket süt 200 ml için 6 adet, poşet bal 30 gr için 6 adet, poşet kakaolu fındık kreması 30 gr için 2 adet, poşet reçel 30 gr için 12 adet, poşet tahin-pekmez 30 gr için 6 adet, poşet tere yağ 15 gr için 12 adet, poşet ıhlamur 2 gr için 24 adet ve diyet bisküvi için 2 kg) şeklinde olduğu, söz konusu girdilere yönelik miktarların ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısına yönelik şartı sağlamadığı, diğer bir ifadeyle başvuru konusu ihale kapsamında yer alan toplam öğün sayıları ve bu öğünlerde kullanılması öngörülen mal miktarları ile anılan girdilere ait tutanakta belirtilen toplam miktarlar kıyaslandığında anılan tutanakta yer alan miktarların ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısının çok altında olduğu anlaşılmıştır. Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesinde 18.05.2024 tarihinde değişiklik yapıldığı, ancak söz konusu değişikliğin yürürlük tarihinin 15.06.2024 olduğu, başvuru konusu ihalenin ilan tarihinin 12.06.2024 olduğu dikkate alındığında ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan anılan Tebliğ’in 79.2.2.7’nci maddesi doğrultusunda yapılan incelemede; anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında iddia kapsamında belirtilen söz konusu girdilere ilişkin anılan tutanak ile satışlar dayanak alınarak açıklama yapıldığı, dolayısıyla bahse konu girdilere yönelik maliyetler dayanak alınarak açıklama yapılmadığı göz önünde bulundurulduğunda anılan girdilere ilişkin ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olmadığı yönünde ileri sürülen iddia bakımından ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükteki mevzuat uyarınca satışlar dayanak alınarak açıklama yapılması halinde böyle bir şartın aranmadığı, bir başka ifadeyle anılan istekli tarafından iddia kapsamında belirtilen bazı girdilere yönelik aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile maliyetler dayanak alınarak açıklama yapılmadığı satışlar dayanak alınarak açıklama yapıldığı dikkate alındığında iddia kapsamında yer verilen girdilere ilişkin “ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olma” koşulunun mevzuat gereği aranmasının mümkün olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.