2025/46275 İhale Kayıt Numaralı "TEPEBAŞI İLÇESİ BAKSAN SANAYİ SİTESİ KANALİZASYON YAĞMURSUYU VE İÇME SUYU HATLARI İNŞAATI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Se Ve İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, İHALEYİ YAPAN İDARE: Eskişehir Büyükşehir Belediyesi (ESKİ) Genel Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/46275 İhale Kayıt Numaralı “ Tepebaşı İlçesi Baksan Sanayi Sitesi Kanalizasyon Yağmursuyu ve İçme Suyu Hatları İnşaatı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Genel Müdürlüğü (ESKİ) tarafından 12.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Tepebaşı İlçesi Baksan Sanayi Sitesi Kanalizasyon Yağmursuyu ve İçme Suyu Hatları İnşaatı ” ihalesine ilişkin olarak Se Ve İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ’nin 05.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.03.2025 tarih ve 180130 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/578 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi (ESKİ) Genel Müdürlüğü tarafından “Tepebaşı İlçesi Baksan Sanayi Sitesi Kanalizasyon Yağmursuyu ve İçme Suyu Hatları İnşaatı İşi” ihalesinin 12.02.2025 tarihinde yapıldığı, EKAP üzerinden gönderilen kesinleşen ihale komisyonu kararında ihalenin 56.288.356,50 TL teklif sunan Yazıcıoğlu İnşaat üzerinde bırakıldığı, 56.981.268,50 TL teklif veren firmalarının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin güncellenmemesi nedeniyle esasen aşırı düşük teklif sınır değerin altında kalacak olan ve teklifi reddedilmesi gereken Yazıcıoğlu İnşaat firmasının ihaleyi kazanmasına neden olduğu, bu konuda yapılan idareye şikâyet başvurularının reddedildiği, Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin güncellenmesi ve aşırı düşük sınır değerin güncellenen yaklaşık maliyete göre yeniden hesaplanması gerektiği, ihaleye ilişkin yaklaşık maliyet hesabında Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin (b) fıkrası uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin birim fiyatların kullanıldığı ve kâr eklenmek suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplandığı, aynı Yönetmelik’in 11’inci maddesi gereğince yaklaşık maliyetin hazırlandığı tarih ile ihale tarihi arasında geçen zaman zarfı içerisinde yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybetmesi halinde yaklaşık maliyetin güncellenebileceğinin hüküm altına alındığı, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin açıklama istenmeksizin reddedileceğinin düzenlendiği, yaklaşık maliyetin doğru ve güncel olmasının sınır değer hesabına katılacak tekliflerin ve dolayısı ile sınır değerin belirlenmesinde hayati bir öneme sahip olduğu, idarece yaklaşık maliyet hiçbir şekilde güncellenmeden aşırı düşük teklif sınır değerinin: 48.296.105,57 TL olarak belirlendiği ve hesaplanan bu sınır değerin üzerinde teklif veren Yazıcıoğlu İnşaat’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, idarenin yaklaşık maliyetini oluşturduğu birim fiyatların 2024 yılı birim fiyatları olduğu ve bu fiyatların yayımlandığı tarihlerin genel olarak 2024 yılı Ocak ayı olduğu ve bu fiyatların 01.01.2024 tarihinden geçerli olmak üzere uygulandığı, ihalenin ilan tarihi olan 17.01.2025 tarihinde Çevre Şehircilik Bakanlığının 2025 yılı birim fiyatlarının yayımlanmış olduğu, son yıllarda yaşanan ve son dönem artan enflasyon göz önüne alınmadan ihale işlemlerinin özellikle de sınır değer belirleme işlemlerinin tamamlanmasının ihale sonucunu hukuka aykırı hale getirdiği, yeni birim fiyatların yaklaşık maliyetin güncellenmesini gerekli kılmakla birlikte güncellemeyi gerekli kılan bir diğer kriterin ise Yİ-ÜFE endeksi olduğu, idarelerce Yİ-ÜFE endeksinin kullanılmakta olduğu, idarelerin hazırladıkları yaklaşık maliyeti değişen piyasa koşullarına bağlı olarak güncelleme yoluna gitmeyi tercih etmemeleri nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasında sorunlar ortaya çıktığı, bu noktada idarenin 2023 yılı Aralık ve 2024 yılı Aralık aylarını güncelleme işlemine esas alması gerektiği, 2023 yılının Aralık ayına ait endeksi: 2.915,02, 2024 yılının Aralık ayına ait endeksi: 3.746,52 olduğu göz önüne alınarak yaklaşık maliyet güncellendiğinde güncellenen yaklaşık maliyetin: 79.869.433,43 TL olacağı, güncellenen yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplandığında Yazıcıoğlu İnşaat firmasının aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalacağı ve teklifinin reddedilmesi gerekeceği, güncellenen yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplandığında 56.514.093,07 TL çıkacağı, adı geçen isteklinin teklifinin reddedilmesinden sonra ihalenin kendileri üzerinde bırakılması, bu talepleri kabul görmüyorsa ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde, “…f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini,” düzenlemesi, Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler ” başlıklı 8’inci maddesinde “ (1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. … (4) İhale konusu işin bünyesine girecek veya yardımcı olarak kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur. (5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır. (6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, yaklaşık maliyet de bu kapsamda hesaplatılabilir.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti ” başlıklı 10’uncu maddesinde “ (1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde; a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar, b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler, c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler, ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler, d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri, esas alınır. (2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. (3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine u ygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir. (4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükümleri, “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi ” başlıklı 11’inci maddesinde “ İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10’uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici kârı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kâr ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir. (2)Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir. (3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: TEPEBAŞI İLÇESİ BAKSAN SANAYİ SİTESİ KANALİZASYON YAĞMURSUYU VE İÇME SUYU HATLARI İNŞAATI YAPIMI b) Türü: Yapım işleri c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): - d) Kodu: e) Miktarı: 17.800 METRE KANALİZASYON, YAĞMURSUYU VE İÇME SUYU İNŞAATI HATLARI YAPIMI Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ESKİŞEHİR İLİ TEPEBAŞI İLÇESİ BAKSAN SANAYİ SİTESİ” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir .” düzenlemesi bulunmaktadır. Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde ihale ilanının yayınlandığı tarihte geçerli olan Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar doğrultusunda fiyat farkı ödeneceği düzenlenmiş ve uygulamada kullanılacak katsayılar, formül ve endeksler belirtilmiştir. Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (beş) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır. 9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 240 (İkiyüzkırk) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.” düzenlemesi bulunmaktadır. İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin Tepebaşı İlçesi Baksan Sanayi Sitesi Kanalizasyon Yağmursuyu ve İçme Suyu Hatları İnşaatı işine ilişkin olduğu, ihalenin 12.02.2025 tarihinde elektronik ortamda teklif birim fiyat alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, yüklenicinin taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 240 (İkiyüzkırk) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorunda olduğu, söz konusu ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde Kural Mimari Yapı İnşaat Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ve Kent Yapı İnşaat Proje Nakliye Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Okan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın iş deneyim belgelerinin uygun olmaması gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı uygun bulunan isteklilerin teklifleri esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlendiği, hesaplanan sınır değerin altında teklif bulunmadığı, daha sonra ihale komisyonunca isteklilerin yeterlik belgelerinin incelendiği ve fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak tekliflerin değerlendirildiği, 26.02.2025 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile Yazıcıoğlu İnş. Hafriyat ve Paz. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Se Ve İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Şikâyete konu ihalenin yaklaşık maliyet hesap cetveli hazırlama tarihinin 08.08.2024, ihale onay belgesinin onaylanma tarihinin 31.12.2024 olduğu, yaklaşık maliyetin Çevre Şehircilik ve İklim Bakanlığı’nın ve İller Bakanlığı’nın birim fiyatlarının esas alınarak hesaplandığı, ihale ilan tarihi itibarıyla 2025 yılı birim fiyatlarının yayınlanmamış olduğu belirlenmiştir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre, yaklaşık maliyetin, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelleneceği hüküm altına alınmıştır. Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyet hesap cetvelinin hazırlandığı tarih olan 08.08.2024 ile ihale onay belgesinin onaylanma tarihi olan 31.12.2024 ile ihale ilan tarihi olan 27.01.2025 arasında geçen süre ve yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybettiğine dair bir somut bir verinin de bulunmadığı dikkate alındığında, söz konusu ihalede Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybettiğinden bahsedilemeyeceği anlaşılmıştır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.