2025/542323 İhale Kayıt Numaralı "Cebeci, Edirnekapı, Cevizli ve Hadımköy İşletmeleri için Ekmek Dağıtım Hizmeti Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: İsa Yönetim Danışmanlığı Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: İstanbul Halk Ekmek Un ve Unlu Maddeler Gıda San. ve Tic. A.Ş. , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/542323 İhale Kayıt Numaralı “ Cebeci, Edirnekapı, Cevizli ve Hadımköy İşletmeleri İçin Ekmek Dağıtım Hizmeti Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İstanbul Halk Ekmek Un ve Unlu Maddeler Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından 26.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Cebeci, Edirnekapı, Cevizli ve Hadımköy İşletmeleri İçin Ekmek Dağıtım Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin olarak İsa Yönetim Danışmanlığı Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 20.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.05.2025 tarih ve 184623 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/1036 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’nin “Ekmek Dağıtım Araçları Teknik Özellikleri” başlıklı 2’nci ekinde yer alan “Teknik Özellikler” başlığı altında “ En az 2021 model ve dizel olmalıdır. Araçların açılış km’si en fazla 120.000’de olacaktır… ” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı engellediği ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla şikâyete konu ihalenin iptal edilerek, daha saydam, rekabet ortamının oluştuğu şeffaf bir ihaleye çıkılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Cebeci, Edirnekapı Cevizli ve Hadımköy İşletmeleri için Ekmek Dağıtım Hizmeti Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: Cebeci; 45.661.727 Kg. Ekmek E.kapı; 60.197.655 Kg. Ekmek Cevizli; 42.873.298 Kg Ekmek Hadımköy: 15.075.186 Kg. Ekmek Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: I. Kısım için Cebeci Fabrikası Hinterlandı, II. Kısım için Edirnekapı Fabrikası Hinterlandı, III. Kısım için Cevizli Fabrikası Hinterlandı IV. Kısım için Hadımköy Hinterlandı ” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “ 20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 4 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; I. Kısım Cebeci II. Kısım Edirnekapı III. Kısım Cevizli IV. Kısım Hadımköy olmak üzere 4 kısımdan oluşmaktadır. ” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.1. Sözleşme konusu iş; Cebeci, Edirnekapı, Cevizli ve Hadımköy İşletmeleri İçin Ekmek Dağıtım Hizmeti olup İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir. ” düzenlemesi, Aynı Tasarı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (YirmiDört) aydır. 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Ekmek Dağıtım Araçları Teknik Özellikleri” başlıklı 2’nci ekinde yer alan “Teknik Özellikler” başlığı altında “ En az 2021 model ve dizel olmalıdır. Araçların açılış km’si en fazla 120.000’de olacaktır. … Kasa Uzunlukları (Dıştan Dışa) İstenilen Ölçüler En Az Olması Gereken Ölçülerdir. I. Grup Araç En: 2100mm. Boy: 4800 mm. Yükseklik: 2300 mm. II. Grup Araç En: 2100mm. Boy: 5100 mm. Yükseklik: 2300 mm. III. Grup Araç En: 2100mm. Boy: 5100 mm. Yükseklik: 2500 mm. IV. Grup Araç En: 2200mm. Boy: 5360 mm. Yükseklik: 2470 mm. …” düzenlemesi yer almaktadır. Cebeci Fabrikası Normal Ekmek ve Çeşit Ekmek Dağıtım İşi Teknik Şartnamesi’nin “Yüklenicinin Ürün Taşıma, Yükleme, Nakliyat, Depolama Yükümlülükleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “… b. Güzergah: Dağıtım güzergahları İHE tarafından belirlenecektir. (EK 1 ) Yüklenici bu güzergahlara itiraz edemez. Normal ve çeşit ekmek dağıtımı yapan tüm araçlar günde ortalama 2.930 km seyir yapacaktır… düzenlemesi, “Araçlarla İlgili Yükümlülükler” başlıklı 8’inci maddesinde “ a. Yüklenici ekmek dağıtım işi için, Ek 2'de belirtilen teknik özelliklere haiz; en az 20 adet III. Grup Araç tahsis edecektir. Yüklenici en az toplam 20 araç hizmete sunacaktır. Araçlara ait talep edilen tüm bilgiler İHE yetkilileri ile paylaşılır… ” düzenlemesi, Edirnekapı Fabrikası Normal Ekmek ve Çeşit Ekmek Dağıtım İşi Teknik Şartnamesi’nin “Yüklenicinin Ürün Taşıma, Yükleme, Nakliyat, Depolama Yükümlülükleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “… b. Güzergah: Dağıtım güzergahları İHE tarafından belirlenecektir. (EK 1 ) Yüklenici bu güzergahlara itiraz edemez. Normal ve çeşit ekmek dağıtımı yapan tüm araçlar günde ortalama 2.100 km seyir yapacaktır… düzenlemesi, “Araçlarla İlgili Yükümlülükler” başlıklı 8’inci maddesinde “ a. Yüklenici ekmek dağıtım işi için, Ek 2'de belirtilen teknik özelliklere haiz; en az 2 adet I. Grup, en az 9 adet II Grup, en az 11 adet III. Grup araç tahsis edecektir. Yüklenici en az toplam 22 araç hizmete sunacaktır. Araçlara ait talep edilen tüm bilgiler İHE yetkilileri ile paylaşılır… ” düzenlemesi, Cevizli Fabrikası Normal Ekmek ve Çeşit Ekmek Dağıtım İşi Teknik Şartnamesi’nin “Yüklenicinin Ürün Taşıma, Yükleme, Nakliyat, Depolama Yükümlülükleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “… b. Güzergah: Dağıtım güzergahları İHE tarafından belirlenecektir. (EK 1 ) Yüklenici bu güzergâhlara itiraz edemez. Normal ve çeşit ekmek dağıtımı yapan tüm araçlar günde ortalama 3.500 km seyir yapacaktır… düzenlemesi, “Araçlarla İlgili Yükümlülükler” başlıklı 8’inci maddesinde “ a. Yüklenici ekmek dağıtım işi için, Ek 2'de belirtilen teknik özelliklere haiz; en az 23 adet IV. Grup Araç tahsis edecektir. Yüklenici en az toplam 23 araç hizmete sunacaktır. Araçlara ait talep edilen tüm bilgiler İHE yetkilileri ile paylaşılır… ” düzenlemesi, Hadımköy Fabrikası Normal Ekmek ve Çeşit Ekmek Dağıtım İşi Teknik Şartnamesi’nin “Yüklenicinin Ürün Taşıma, Yükleme, Nakliyat, Depolama Yükümlülükleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “… b. Güzergah: Dağıtım güzergahları İHE tarafından belirlenecektir. (EK 1 ) Yüklenici bu güzergahlara itiraz edemez. Normal ve çeşit ekmek dağıtımı yapan tüm araçlar günde ortalama 2.000 km seyir yapacaktır… düzenlemesi, “Araçlarla İlgili Yükümlülükler” başlıklı 8’inci maddesinde “ a. Yüklenici ekmek dağıtım işi için, Ek 2'de belirtilen teknik özelliklere haiz; en az 11 adet III. Grup Araç tahsis edecektir. Yüklenici en az toplam 11 araç hizmete sunacaktır. Araçlara ait talep edilen tüm bilgiler İHE yetkilileri ile paylaşılır… ” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin İstanbul Halk Ekmek Un ve Unlu Maddeler Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından gerçekleştirilen “ 2025/542323 İhale Kayıt Numaralı Cebeci, Edirnekapı, Cevizli ve Hadımköy İşletmeleri İçin Ekmek Dağıtım Hizmeti Alımı ” işi olduğu, bahse konu ihalenin 26.05.2025 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, ihalede 27 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği ve 4 kısımdan oluşan ihalenin 1’inci kısmına (5), 2’nci kısmına (2), 3’üncü kısmına (3), 4’üncü kısmına (2) isteklinin katıldığı görülmüş olup, Kurul kararı tarihi itibariyle henüz ihale komisyonu kararının alınmadığı tespit edilmiştir. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden anlaşılacağı üzere, ihale konusu iş kapsamında, ihalenin 1’inci kısmında en az 20 adet III. grup araç, 2’nci kısmında en az 2 adet I. grup, en az 9 adet II. grup, en az 11 adet III. grup araç, 3’üncü kısmında en az 23 adet IV. grup araç, 4’üncü kısmında ise en az 11 adet III. grup aracın yüklenici tarafından tahsis edileceği, söz konusu ekmek dağıtım araçlarının en az 2021 model ve araçların açılış km’sinin en fazla 120.000’de olacağı düzenlenmiştir. İdarenin şikâyet başvurusu üzerine verdiği cevabi yazıda, idarenin şikâyete konu düzenlemenin mevcut şeklinde düzenlememesinin gerekçesi “ Söz konusu ihaleye ait dokümanlar incelendiğinde işin süresinin 24 ay olduğu görülecektir. Yani ihalede firmalardan 2027 Temmuzuna kadar kullanacakları araçları temin edilmesi istenmiştir. Mikro dağıtım filolarında sektörel genel temayül, 5 yıl içerisinde filoların yenilenmesi üzerinedir. Yılda ortalama 30,000 km yapan bir aracın 4 ya da 5 inci yıldan sonra performansının düşeceği düşünülerek kullanılacak filonun, vatandaşın ekmeğe ulaşmasındaki hizmet anlamında risksiz araçlardan oluşması istenmiştir. Bu sebeple 2021 model ve üstü araçların faydalı ömürleri dikkate alındığında idaremizce model yılları ve kilometre verilerine dönük yapılan düzenlenmenin isteklilerin ihaleye katılımını veya rekabeti engelleyici nitelikte olmadığı net şekilde ortadadır.” ifadeleriyle belirtilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ihale konusu işin özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle teknik şartnamelerde belirlenecek kriterlerin idarelerin asgari ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olarak rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde hazırlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan alımın tespiti, gerek ihale konusu hizmet alımının miktar ve niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip oldukları açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerini yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır. İdarelerin yapacakları ihalelerde eşit muameleyi ve rekabet ortamını azami düzeyde tutmaları gerektiği, ihale dokümanı içeriğindeki teknik şartnameleri hazırlarken yapılan düzenlemelerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak şekilde belirlenmesi, rekabetin daraltılmaması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması adına araçların özelliklerine ve çeşitlerine uygun olarak model yıllarının ve km sınırlarının belirlenmesinin uygun olacağı anlaşılmıştır. Yapılan incelemede başvuruya konu ihalede işin süresinin 24 ay olduğu, Teknik Şartname’de idarenin ihtiyaçları kapsamında kullanılmak üzere kiralanacak araçların en az 2021 model ve araçların açılış km’sinin en fazla 120.000’de olacağına ilişkin sınırlamaların getirildiği, işin yapılacağı süre (24 ay), ihale konusu iş kapsamında araçların günde ortalama yapacakları km verileri (Teknik Şartmalerde düzenlenmiştir.) ve idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevabi yazıda yer alan gerekçeler de dikkate alındığında idare tarafından ihalede çalıştırılacak araçlara ilişkin olarak istenilen model yılı ve kilometre kısıtlamasının makul seviyede olduğu, iş kapsamında kullanılacak araçların kendi malı olması durumunun yeterlik kriteri olmadığı, dolayısı ile ihalede çalıştırılacak araçların yüklenici tarafından kiralanabileceği ya da satın alınabileceği, diğer taraftan söz konusu araçların teknik özelliklerine ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin idarenin ihtiyacı kapsamında belirlenebileceği, idarelerin ihaleye konu edilen ihtiyacını tespit etmesi noktasında kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanması şartıyla takdir yetkisinin bulunduğu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu, bu itibarla araçlar için belirlenen teknik kriterlerin idarenin ihtiyacına göre tespit edildiği ve bu durumun idarenin takdiri kapsamında olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarıda haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.