Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -3-109 (Devralma) Karar Sayısı : 07-78/970-370 Karar Tarihi : 9.10.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN , Mehmet Akif ERSİN , Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Kürşat ÜNLÜSOY, Osman Tan ÇATALCALI C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Imperial Tobacco Group PLC 20 Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ La Martin
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -3-109 (Devralma) Karar Sayısı : 07-78/970-370 Karar Tarihi : 9.10.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN , Mehmet Akif ERSİN , Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Kürşat ÜNLÜSOY, Osman Tan ÇATALCALI C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Imperial Tobacco Group PLC 20 Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ La Martin Caddesi No:10 Taksim İstanbul D. TARAFLAR : Imperial Tobacco Group PLC PO Box 244 Upton Road Southville Bristol BS99 7UJ BİRLEŞİK KRALLIK Altadis SA C/Eloy Gonzalo, 10 28010 Madrid İSPANYA 30 E. DOSYA KONUSU: Imperial Tobacco Group PLC nin halka açık bir şirket olan Altadis SA nın hisselerinin tamamını iktisap etmesi işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayı tlarına 3.8.2007 tarih ve 5251 sayı ile giren ve en son 17.9.2007 tarih ve 6 173 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Bir leşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 1.10.2007 tarih ve 2007 -3- 40 109/Öİ-07-AİÇ. sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 1.10.2007 tarih ve REK.0.07.00.00 -120/2 16 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07 -78 say ılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Imperial Tobacco Group PLC nin halka açık bir şirket olan Altadis SA nın hisselerinin tamamını devralmasına yönelik işlemin; tarafların ilgili ürün pazarınd aki toplam ciroları yönüyle, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 Tebliğ in 4. maddesi kapsamında bir devralma olmakla birlikte, aynı Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bu nun sonucunda ülkenin bütünü 50 07-78/970 -370 2 yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, bu nedenle de bildirim konusu devir işlemine izin verilmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşıl dığı ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Imperial Tobacco Group PLC (Imperial) 60 Devralan teşebbüs Imperial, 1996 yılından itibaren Londra Menkul Değerler Borsası na ve 1998 den itibaren de New York Menkul Değerler Bors ası na kote edilmiş bir anonim şirkettir. Imperial Birleşik Krallık hukuku uyarınca kurulmuştur. Dünyada 130 dan fazla ülkede faaliyet gösteren Imperial, bu kapsamda pipo tütünü, enfiye, fabrika üretimi puro ve sigara sarma kâğıdı da dahil olmak üzere hem fabrika imalatı sigara hem de sarma sigara (RYO1) üretmekte, pazarlamakta ve satmaktadır. Imperial ın 2006 yılına ilişkin dünya çapındaki cirosu yaklaşık ( .) Avro olarak gerçekleşmiştir. 70 Hisseleri Londra ve New York Menkul Kıymet Borsalarına kote edi lmiş halka açık bir şirket olan Imperial ın % 3 ten fazla hissesine sahip olan ortakları ve şirketteki hisse oranlarına Tablo 1 de yer verilmektedir. Tablo 1: Imperial ın Ortaklık Yapısı Hissedarlar Hisse Oranı (%) Barrow Hanley Mewhinney & Strauss 6,3 Morgan Stanley Investment Management 5,5 Invesco Perpetual Asset Management 4,9 Legal & General Investment Management 4,6 Franklin Mutual 3,3 Barclays Global Investors 3,1 Diğer (her biri % 3 ten az) 72,3 TOPLAM 100,0 Imperial in yönetim kurulu üyeleri; D. C. Bonham (Başkan ), I. J. Napier (Bşk. Yrd .), A. G. L. Alexander (Bşk. Yrd .), K. M. Burnett , C. R. Day , P. H. Jungels , C. F. Knott , S. E. Murray dan oluşmaktadır. 80 Imperial, Türkiye de hisselerinin tamamına sahip olduğu iki iştiraki aracılığıyla faaliyet göstermektedir: 1. Imperial Tobacco Sigara ve Tütüncülük Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Imperial Tobacco Sigara, üretici şirket) 2. Imperial Tobacco Tütün Ürünleri Satış ve Pazarlama A.Ş. (Imperial Tobacco Tütün, satış ve pazarlama şirketi) 1 RYO, Roll Your Own kelimelerinin baş harflerinden oluşmakta kendin sar anlamına gelmektedir. R YO bir paket tütün olarak sunulan ve kendi sigaralarını kendileri sarmak isteyen tüketiciler tarafından sig ara sarm a kağıdı ve/veya tüplerle kullanılan bir üründür. Tütünü nemli/ıslak olup eni 1mm den az olan çok ince kesilm iş tütündür. 07-78/970 -370 3 Imperial, sade ce sigara üretimi yapan ve satan Imperial Tobacco Sigara unvanlı şirket bünyesindeki Manisa Organize Sanayi Bölgesinde bulunan bir üretim tesisine 90 sahiptir. Sadece sigara pazarlama ve satmak için kurulmuş olan Imperial Tobacco Tütün ise Imperial Tobacco Si gara nın ürettiği ürünleri2 satın alıp iç piyasaya sunmaktadır. Bildirim Formunda, söz konusu faaliyetler dışında Imperial in Türkiye de herhangi bir tütün mamulüne ya da diğer ürünlere (sigara sarma kâğıdı ve tüplerinin üretimi ve satışı gibi) ilişkin üre tim ve satış faaliyetinin bulunmadığı belirtilmektedir. Imperial Tobacco Tütün ve Imperial Tobacco Sigara nın yönetim kurul u üyeleri ise aynı isimlerden oluşmaktadır. Bunlar; Axel Peters (Başkan), Ian Alistair Ross (Bşk. V.) ve Russell John Pickering dir . 100 H.1.2. Altadis SA (Altadis) Devredilen teşebbüs Altadis, hisseleri İspanyol ve Fransız Menkul Değerler Borsalarına kote edilmiş halka açık bir şirkettir. Altadis İspanya hukuku uyarınca kurulmuştur. Şirket temel olarak tütün mamullerinin (fabrika imal atı sigara, sarma sigara ve puro) ve tütün mamulü olmayan ürün ve hizmetlerin (sigara sarma kâğıdı, tüpler ve lojistik hizmetler gibi) üretimi, dağıtımı ve pazarlanması alanlarında faaliyet göstermektedir3. Altadis in faaliyette bulunduğu bölgeler esas ola rak Fransa, İspanya, Fas, İtalya ve Portekiz dir. Altadis in 2006 yılına ilişkin dünya çapındaki cirosu yaklaşık olarak ( ..) Avro tutarındadır 110 Altadis in ortaklık yapısına Tablo 2 de, yönetim kurulu listesine ise aşağıda yer verilmektedir. Tablo 2: Altadis in Ortaklık Yapısı Hissedarlar Hisse Oranı (%) Chase Nominees Ltd. 10,05 State Street Bank and Trust Co. 8,68 Morgan Stanley & Co. International Ltd. 5,76 Franklin Resources, Inc. Deleware 5,00 Diğer 70,51 TOPLAM 100,00 Altadis in Yönetim Kurulu üyeleri; Jean -Dominique Comolli (Başkan ), Bruno Bich (Bşk. Yrd .), Antonio Vazquez Romero (Genel Müdür (CEO) ), Carlos Colomer Casellas , Cesar Alierta Izuel , Gregorio Maranon y Bertran de Lis , Javier Gomez - Navarro Navarette , Charles -Henri Filippi , Amado Franco Lahoz , Marc Grosman , 120 Gonzalo Hinojosa Fernandez de Angulo , Berge Setrakian , Jean -Pierre Marchand , Patrick Louis Ricard , Wulf Von Schimmelmann , Jean -Pierre Tirouflet , Francisco Mateu Isturiz dan oluşmaktadır. 2 İmperial tarafından iç piyasaya sunulan tütün ürünlerinin markaları şunlardır: Davidoff Classic Pre mium Line, Davidoff Gold Premium Line, Davidoff Classic Slim, Davidoff Gold Slim, West Red KS, West Silver KS, West Ice KS, West Silver Edition, Maxim Full Flavor KS, Maxim Blue KS, IMP Klasik. 3 Altadis in ana sigara markaları; Fortuna, Gauloises, Fox, Marquise, Gitanes ve Ducados; ana p uro markaları ise Romeo y Julieta, Montecristo, Dutch Masters, Cohiba, La Casa del Habano, Backwoods, Dux, Bolivar ve Partagas tır. 07-78/970 -370 4 Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Altadis in Türkiye deki faaliyetinin sadece Vergisiz Gümrük Satış Noktaları4 nda (Duty Free Mağazaları gibi) satışa sunulan sigara ve purolarla sınırlı olduğu ve Türkiye iç pazarında herhangi bir faaliyetinin olmadığı anlaşılmıştır. H.2. İlgili Pazar 130 H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, Imperial ın Türkiye deki yerel pazardaki satışlar bakımından pazarın sigaralar, RYO tütünü ve sigara sarma kâğıtlarını kapsayacak şekilde beyaz çubuklar olarak tanımlanabileceğini iddia et tiği, arz ve talep açısından RYO sigaraları ve fabrika üretimi sigaraların (FMCler) birbirine yakın ikame olduğunu savun duğu anlaşılmaktadır. Ancak FMCler ve RYO sigaraları farklı pazarlar oluştur maktadırlar . RYO sigaraları FMClere göre daha ucuz olup genelde düşük gelire sahip tüketiciler tarafında tercih edilmektedir. Ülkemizde özellikle üniversite 140 öğrencileri ve gelir düzeyi düşük insanlar tarafından daha ucuz olduğu için tüketilmektedirler. Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde ilgili ürün pazarının purolar dahil olmak üzere sigaralar ana pazarının altında, alt pazarlar RYO sigaraları ve fabrika üretimi sigaralar olarak tanımlanmıştır. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Coğrafi pazar belirlenirken, ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri, 150 diğer giriş engelleri, ilgili bölge ile komsu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın varlığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde sigara ve benzeri ürün lerin satıldığı noktalar vergisiz gümrük satış mağazaları ve yurtiçi satış noktaları olarak iki kategoriye ayrılabilir. Vergisiz gümrük satış noktaları ve yurtiçi satış noktaları farklı tüketicilere hitap eden iki farklı pazardır. Vergisiz gümrük satış nok talarından sadece belli bir grup tüketici (yurtdışına çıkan) alış -veriş yapabilirken yurtiçi satış noktalarından ise herkes yararlanabilmektedir. Ayrıca vergisiz gümrük satış noktalarında satılan 160 ürünlerin fiyatları, bu satış noktalarına yurtiçi satış nokt alarına kıyasla önemli bir vergi avantajı sağlanması nedeniyle, yurtiçi satış noktalarında satılan ürünlerden farklıdır. Son olarak vergisiz gümrük satış noktalarında satılan ürünlerin iç piyasada satılamaması ve yurtiçi piyasada sigara satışının önünde bi r fabrika kurmak gibi önemli bir giriş engeli olduğu göz önüne alındığında, söz konusu pazarların ayrı ayrı coğrafi pazarlar olduğu söylenebilir. Dosya konu su teşebbüslerin faaliyetleri incelendiğinde, Imperial in hem yurtiçi satış noktalarında hem de ve rgisiz gümrük satış noktalarında, Altadis in ise sadece vergisiz gümrük satış noktalarında faaliyet gösterdiği görülmektedir. Coğrafi pazarın 170 dar veya geniş tanımlanması pazarda faaliyette bulunan teşebbüslerin konumlarını 4 Vergisiz Gümrük Satış Noktaları; havaalanı mağazaları, uçaklar, sınır mağazaları, gemi malzemeleri satan mağazalar, NATO ü sleri, liman mağazaları, feribotlar ve tur gemileri olarak tanımlanmıştır. 07-78/970 -370 5 göstermesi bakımından önemlidir. Söz konusu iki satış kanalı arasında tüketici yapısı, fiyatlar ve giriş engelleri kriterleri açısından varolan farklılıklar dikkate alındığında; ilgili coğrafi pazar Türkiye deki vergisiz gümrük satış noktaları olarak tespit edilebilecektir. Ancak, incel eme konusu devralmanın sadece gümrüksüz satış pazarlarına dönük olmadığı, aksine geniş pazarları da kapsayacağı göz önünde bulundurularak coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir. H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 180 H.3.1. Devralma İşlemi Imperial, 18 Temmuz 2007 tarihinde Altadis in hisselerinin tamamını hisse başına 50 Avro olmak üzere devralmak istediğini ve buna ilişkin Teklif Belgesi ni İspanyol menkul kıymet piyasalarının denetiminden sorumlu olan CNMV ( Comi sión Nacional del Mercado de Valores ) ye sunduğunu duyurmuştur. Altadis, söz konusu teklifi cazip bulduğunu teyit ederek CNMV ye daha yüksek bir fiyat içeren bir teklifle başvuru yapılmaması ve Teklif Belgesi nin CNMV tarafından onaylanması halinde devrin tamamlanması için gerekli işlemleri başlatacağını belirtmiştir. 190 Dosya mevcudu bilgi ve belgeden , teklifin tamamlanma tarihinin 2007 yılı sonu olarak tahmin edildiği anlaşılmaktadır . Mevcut bilgilerden bu süreçte İspanyol Hukuku uyarınca kamuya yapılan te klifin sona ermesinin sonrasında borsada satmaya zorlama hükmünün uygulanmasıyla Imperial Tobacco nun Altadis in tüm hisselerine sahip olacağı anlaşılmaktadır. Özetle, Imperial in Altadis in tüm hisselerinin tamamını ilgili borsalarda gerekli hukuki süreci n tamamlanması sonucunda iktisap etmesi konusunda tarafların anlaştıkları görülmektedir. 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendinde Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortak paylarının tümünü veya bir 200 kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisini veren araçları devralması veya kontrol etmesi Tebliğ kapsamında kabul edilmiştir. Dosya konusu devralma işleminin tamamlanmasıyla Imperial, Altadis in kontrolünü hisselerinin tümüne sahip olmak su retiyle tek başına eline geçirecektir. Bu açıdan bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir devralma işlemi dir. 1997/1 sayılı Tebliğ bağımsız iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesini, işleme taraf olan teşebbüslerin toplam pazar payların ın %25 i ya da toplam cirolarının 25 trilyon TL yi (25 milyon YTL) aşması halinde izne tabi kılmaktadır. Devralan taraf olan Imperial in Türkiye iç pazarına ilişkin 2006 yılına ait cirosu ( ) YTL, vergisiz 210 satış noktalarında ise ( ) YTL olarak gerçe kleşmiştir. Devralınan taraf Altadis in Türkiye deki vergisiz gümrük satış mağazalarından elde ettiği 2006 yılına ait cirosu ise toplam ( )5 YTL civarındadır. Tarafların ciroları toplamı 25 trilyon TL eşiğini aştığından ön incelemeye konu olan devralma işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemidir. H.3.2. Hakim Durum Değerlendirmesi 5 Sigarada ( ) YTL (yaklaşık ( ) Avro) ve puroda ( ) YTL (yaklaşık ( ) Avro). 07-78/970 -370 6 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde hakim durum yaratmaya veya hakim 220 durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir kı smında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve devralmalar hukuka aykırı bulunarak yasaklanmıştır. Vergisiz satış noktalarında Philip Morris yaklaşık % ( ) ile lider konumdadır. En yakı n rakip % ( ) ile Imperial olurken Altadis in % ( ) civarında payı vardır. Imperial ın vergisiz gümrük satış noktalarına sigara dışında az da olsa RYO ve pipo tütünü satışları bulunmaktadır. 2006 yılında söz konusu satışlar yaklaşık ( ..) YTL 230 civarında ol muştur. Altadis in bu noktalara RYO ve pipo tütünü satışı yoktur . Buna karşılık Altadis in bu noktalara tutarı yaklaşık ( . ) YTL olan puro satışı varken, Imperial ın puro satışı yoktur. Dolayısıyla tarafların vergisiz satış noktalarındaki kesişen satışl arı sadece fabrika üretimi sigaralarla sınırlıdır. Taraflardan Altadis in Türkiye deki faaliyetlerinin vergisiz gümrük satış noktalarında satışa sunulan sigara ve purolarla sınırlı olması nedeniyle Imperial in yurt içi pazar payında herhangi bir değişikl ik olmayaca ktır. Dolayısıyla, Imperial Türkiye de yurtiçi satış noktalarındaki 2006 yılına ilişkin pazar payı olan % ( ) i koruyacak ancak pazarda yoğunlaşma olmayacaktır. Tarafların yurt içi ve vergisiz gümrük satış 240 noktalarındaki faaliyetleri ve pazar pa yları özet olarak Tablo. 3 ve Tablo. 4 de sunulmaktadır: Tablo 3:Tarafların Yurt İçi Faaliyetleri ve Pazar Payları (%) Imperial Altadis Sigara 1,77 (miktar) 1,57 (değer) Faaliyeti yok Tablo 4:Tarafların Vergisiz Gümrük Satış Noktalarındaki Faaliyetler i ve Pazar Payları (%) Imperial Altadis Sigara ( .) (miktar ve değer) ( .) (miktar ve değer) RYO (Sarma Sigara) ( ) YTL Faaliyeti yok Pipo tütünü ( ) YTL Faaliyeti yok Puro Faaliyeti yok ( ) YTL Vergisiz gümrük satış noktaları pazarında ki paylara bakıldığında ise, taraflardan Imperial in sigara satışlarına ilişkin payı % ( ) oranında iken, aynı pazarda Altadis in 250 payı % ( ) oranındadır. Başvuru konusu devralma sonrası toplam pazar payı yaklaşık % ( ) oranında olacaktır. Ayrıca, ilgili coğ rafi pazarın vergisiz gümrük satış noktaları ya da genel olarak Türkiye olarak belirlenmesi sonucunda pazar payındaki artış miktarı hemen hemen aynı olacağından, değerlendirmede esaslı bir değişiklik olmayacaktır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 260 Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi ol duğuna, işlem sonuc unda aynı 07-78/970 -370 7 Kanun maddesi nde belirtilen nitelikte hakim durum yarat ılmasının veya mevcut hakim durumu n güçlendir ilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması nın söz konusu olmadığı na, bu nedenle bildirime konu işlem e izin verilmesi ne OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.