2025/198779 İhale Kayıt Numaralı "ÇAMAŞIR YIKAMA, KURUTMA, ÜTÜLEME, PAKETLEME VE TERZİLİK HİZMET ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Orca Lojistik Taşımacılık Turizm Nakliyat Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/198779 İhale Kayıt Numaralı “ Çamaşır Yıkama, Kurutma, Ütüleme, Paketleme ve Terzilik Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 10.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Çamaşır Yıkama, Kurutma, Ütüleme, Paketleme ve Terzilik Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Orca Lojistik Taşımacılık Turizm Nakliyat Ticaret Limited Şirketi nin 28.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.04.2025 tarih ve 181721 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/781 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Mustafa Demirci’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına karşı açıklamalarının yetersiz ve mevzuata aykırı olduğu, ayrıca sunulan açıklamaların ihale dokümanı içerisinde yer alan sözleşme ve teknik şartname hükümlerine aykırı şekilde hazırlandığı, şöyle ki; 1)AMORTİSMAN MALİYETİ YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRILIKLAR -Teknik Şartname’nin 5.1. maddesinde kirli ve temiz çamaşır taşınacak araçlar ile yıkama kurulama ütüleme işleri için gerekli olan araç ve makinelerin özelliklerinin ayrıntılı şekilde belirtildiği, teknik özellikleri ve kapasitesi yönünden anılan kriterleri sağlamayan araç makine ve ekipmanlar üzerinden yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, -İstekli tarafından bazı araç, makine ve ekipmanların amortismanı üzerinden açıklanmış olup amortisman maliyetinin, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından düzenlenmiş bulunan Amortisman Payı Tespit Tutanağı ile tevsik edilmek suretiyle açıklanması gerektiği, isteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu amortisman tutanağının YMM ya da Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından %20 amortisman oranı üzerinden kaşe imza yapılması gerekirken bu işlemin gerçekleştirilmediği, -İsteklinin özmal olarak maliyetlerini açıkladığı araç, makine ve ekipmanlardan bazılarına ait maliyetleri satın alma fiyat teklifi ile açıklamasının uygun olmadığı, ihale tarihi itibariyle sahip olunmayan amortisman avantajına satın alma fiyat teklifi alınarak bu fiyat teklifindeki değere amortisman oranı uygulanmak suretiyle sahip olunmasının mümkün bulunmadığı, amortisman hesaplamasına fiyat teklifinin dayanak yapıldığı bir açıklamanın reddi gerektiği, - İsteklinin araçların çalışacağı gün sayısı üzerinden değil sözleşme süresine denk gelen hem 2025 hem 2026 yılları üzerinden maliyet açıklaması yapmaları lazım geldiği, bu çerçevede iki yıllık amortisman maliyeti açıklanması lazım gelirken gün sayısına oranlanmak suretiyle eksik şekilde gerçekleştirilen amortisman maliyeti açıklamalarının reddi gerektiği, 2)ARAÇ, MAKİNE, EKİPMAN ve HİZMET KİRALAMA (yıkama, ütüleme, kurulama) MALİYETİ YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRILIKLAR - Teknik Şartname’nin 5.1. maddesinde araç, makine ve ekipmanların sahip olması gereken özellik ve kapasitelerin belirlendiği, istekli tarafından anılan düzenlemede yer alan özellik ve olması gereken kapasite miktarına aykırı araç, makine ve ekipmanlar üzerinden kiralama maliyeti açıklamaları yapıldığı, bu nedenle açıklamanın reddedilmesi gerektiği, - Kiralama fiyat teklifi ve diğer diğer tüm fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1 maddesinde düzenlenen beyana yer verilmediği ve tespit tutanağının eklenmediği, - Meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşe imza edilmesinin de mevzuata aykırı olduğu, -Kiralama fiyat teklifine konu edilen araç makine ve ekipmanlara göre bakım onarım fiyat teklifi alınıp, taşıma yapılacak araçlar için akaryakıt maliyetlerinin bu araçlara göre belirleneceği, ancak İstekli tarafından sunulan kiralama fiyat teklifinde belirtilen araç makine ve ekipmanların anılan diğer belgelerde ya eksik şekilde yer aldığı ya özellik ve kapasitelerinin farklılaştırıldığı ya da hiç yer verilmediği, bu çerçevede İstekli tarafından sunulan belgelerin araç makine ve ekipman noktasında uyumlu olmadığı, -Kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araç, makine ve ekipmanın iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, doküman düzenlemesinde 2 araç ile taşıma yapılacağı ve hizmet alımının 360 gün gerçekleştirileceğinin belirtilmiş olması karşısında eksik gün süreleri üzerinden yapılan açıklamaların reddi gerektiği, ortalama güzergah mesafesinin Teknik Şartname’de belirtilmediği, ancak Teknik Şartname’nin 4.1 maddesindeki düzenleme gereğince kirli ve temiz çamaşırların hastanenin çamaşırhanesinden teslim alınması/teslim edilmesi, bekleme ve taşıma süreleri de katılarak sefer başı en az 1 saatlik çalışma ile hizmetin yerine getirilebileceğinin anlaşıldığı, bu sürenin altında kalan hizmet sürelerinin reddi gerektiği, bu çerçevede toplam 720 saatin altında değerler üzerinden yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, - Tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden bir maliyetini tevsik etmediğinden anılan İsteklinin kira maliyeti açıklamalarının reddi gerektiği, -Araç kiralama fiyat teklifinde akaryakıt, bakım onarım, sigorta ve MTV gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının gerektiği, -Hizmet alımı süresince gerçekleştirilecek olan yıkama, kurulama, ütüleme ve paketleme hizmetleri yönünden istekli tarafından tek bir hizmet yönünden bir gün ve bir adet/miktar üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden bir maliyeti tevsik etmesinin uygun olmadığı -Hizmet alımı süresince gerçekleştirilecek olan yıkama, kurulama, ütüleme ve paketleme hizmetleri yönünden, kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile hizmetin ifası için çalışılacak toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, ihale dokümanı içerisinde hizmet alımının 360 gün gerçekleştirileceğinin düzenlendiği, eksik gün sayıları üzerinden yapılan hatalı hesaplamaların reddi gerektiği, yine Teknik Şartname’de günlük yaklaşık 1.500 kg. toplamda 540.000 kg. çamaşırın yıkama, kurutma, ütüleme, tamir, dikim ve paketleme işlemi yapılacağının düzenlendiği, İstekli tarafından toplam 540.000 kg. çamaşırın altında değerler üzerinden yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, -Toplamda 540.000 kg. çamaşır yıkama kurutma ütüleme paketleme işi gerçekleştirileceğinden hizmetin ifası sırasında kullanılması gerekli olan deterjan, yumuşatıcı, leke çözücü, kan sökücü, sodyum hipoklorit gibi temizlik malzemeleri ve gerekli olan koruyucu ekipman, maske, eldiven gibi malzemeler ve paketleme(poşet) giderlerinin de toplamda 540.000 kg. üzerinden hesaplanması gerektiği, İstekli tarafından günlük 1.500 kg. toplam 540.000 kg. çamaşırın altında değerler dikkate alınarak bu değerlerden/adetlerden/miktarlardan az olacak şekilde yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, 3)ARAÇ AKARYAKIT MALİYETİ YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRILIKLAR -Teknik Şartname’de hizmet alımı süresince araçların katedecekleri mesafenin belirtilmediği, istekli tarafından da araçların hizmet alımı süresince kat edecekleri mesafenin tespiti için somut bir veri ortaya konulmadığı, soyut değerler üzerinden hesaplanan akaryakıt tüketim değerine ilişkin yapılan açıklamaların reddi gerektiği, - İş kapsamında çalışması gereken araç tipleri dikkate alınmaksızın yapılan akaryakıt maliyeti açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, - Araçların akaryakıt sarfiyatlarına yönelik yapılan açıklamanın yetkili servislerinden beyan yazısı alınmadan hiçbir objektif kritere dayanmadan gerçekleştirilmesinin hukuka aykırı olduğu, -Bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının yalnızca şehir dışı ya da şehir içi- şehir dışı karışık tüketim değerlerini göstermesi nedeniyle bu değerler üzerinden hesaplama yapılmasının kabul edilebilir olmadığı, -Sunulan akaryakıt beyan yazılarının ekinde, beyan yazısını veren firmaların söz konusu aracın yetkili satıcı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir hiçbir belge sunulmadığı, - Beyan yazısı alınmış olan bazı araçlar yönünden ise araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisi beyan edildiğinden, kiralama fiyat teklifinde belirtilmemiş araçlar yönünden söz konusu beyan yazılarının hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı, -4-5 yaşındaki araçlar için sanki sıfır araçmış gibi katalog değerleri üzerinden açıklama yapılmasının kabulünün de mümkün bulunmadığı, -Tebliğin 79.2.7. maddesinde yer alan açıklamaya aykırı olarak eksik akaryakıt değerleri üzerinden yapılan açıklamalarının uygun bulunmadığı, 4)ARAÇ, MAKİNE VE EKİPMANLARIN BAKIM ONARIM MALİYETİ YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRILIKLAR -Kiralama fiyat teklifine konu edilen araç, makine ve ekipmanların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araç makine ve ekipmanlar ile bakım onarımı yapılacak araç makine ve ekipmanların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, -Araç, makine ve ekipmanların yetkili servis ya da satıcıdan alınan periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, araçların kaç kilometrede, ne kadar sürede bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısı dosyaya eklenmediği, -Bakım onarım fiyat teklifinde 79.2.2.1 maddesinde açıklanan beyana yer verilmediği, -Fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmaması ya da Serbest Muhasebeci tarafından kaşe imza edilmesinin de mevzuata aykırı olduğu, - Fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama, bakım onarım faaliyetlerinin bulunmadığı, - Araçların bakım onarım fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı -Birden fazla fiyat teklifine konu edilen motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve bakım işçiliği önemli teklif bileşenlerinin her biri yönünden mekanik işçilik maliyeti açıklanması lazım gelirken bu maliyetler açıklanmaksızın yalnızca malzeme maliyeti yönünden açıklamaların yapıldığı, -Teknik Şartname’de hizmet alımı süresince araçların katedecekleri mesafenin belirtilmediği, istekli tarafından da araçların hizmet alımı süresince kat edecekleri mesafenin tespiti için hiçbir somut veri ortaya konulmadığı, belgelendirme yapılmaksızın soyut değerler üzerinden yapılan taşıma mesafesi ve periyodik bakım aralığı esas alınarak yapılan açıklamaların reddi gerektiği, eksik bakım adetleri üzerinden yapılan hesaplama ve belgelendirmelerin reddi gerektiği, 5)KİRALAMA VE BAKIM ONARIM FİYAT TEKLİFLERİNİN TESPİT TUTANAKLARINA İLİŞKİN HUKUKA AYKIRILIKLAR -Kiralama ve bakım onarım fiyat teklifleri ekinde tespit tutanağının sunulmadığı, -Tespit tutanağı standart formunda, tutanak ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesi, imza beyannamesi ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunması gereğinin düzenlendiği, bu belgelerin tespit tutanağına eklenmemiş olması nedeniyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, -Sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmaması karşısında isteklinin tespit tutanağını sunmadığının kabulü gerektiği, -Tespit tutanağı ekinde imza beyannamesinin ve şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin bulunması gerektiği halde bu belgelere yer verilmemesinin hukuka aykırı olduğu, -İlan tarihinin 14.02.2025 olduğu, buna göre Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.4 maddesi gereğince tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Ağustos 2024-Ocak 2025 aralığında bulunması gerekirken bu tarihler dışındaki aylara ait faturaların kullanılmasının savunmanın reddini gerektirdiği, -İsteklinin açıklamalarında 2024 ve 2025 yılı faturalarına dayandığı ancak 2024 ve 2025 yılı yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerini savunmasında sunmadığından açıklamanın reddi gerektiği, -Tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmemesinin tespit tutanağını hukuka aykırı hale getirdiği, vergi sisteminde envanter defterlerinin “e-defter” olarak tutulamamasına rağmen istekli tarafından bu defterlerin “e-defter” olduğunun beyan edilmesinin savunmanın reddini gerektirdiği, -Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, yine müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddi gerektiği, -Firma yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetki bulunmadığı gibi vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmemiş olduğu, -Tespit tutanağının son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, tespit tutanağında birim maliyetlerin hatalı hesaplanarak fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edilmesi nedeniyle belgelendirmenin reddi gerektiği, -Satış tutarı tespit tutanağının son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, fiyat teklifindeki fiyatın ortalama fiyatın %80’inin altında kalması nedeniyle belgelendirmenin reddi gerektiği,. -Fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından düşük olması karşısında açıklamanın hukuka aykırılığı nedeniyle reddi gerektiği, -Fiyat teklifine konu edilen malzemelere ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında Fatura Bilgileri Tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Tutanağa Esas Üç Aylık Süre” ile uyuşmaması karşısında belgelendirmenin reddi gerektiği, -Maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin olarak tespit tutanağında mal/mamullerin ortalama birim maliyetlerine ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosu doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifi üzerine yazılan mali müşavir beyanının “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “…sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde beyan edilmiş olmasının belgelendirmeyi hukuka aykırı hale getirdiği, -Satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan Fatura Bilgileri Tablosunda belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin (kiralama, hava filtresi, yağ filtresi yakıt filtresi, motor yağı, mekanik işçilik vb.) fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olması gerektiği, bu kısımların boş bırakılmasının yapılan açıklamanın reddini gerektirdiği, -Aynı şekilde İstekli tarafından yapılan belgelendirmelerde fiyat teklifine konu mal/hizmet ile fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların konusu arasında uyumun bulunmaması karşısında farklı mal/hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine ait fiyat teklifi eki tespit tutanağında kullanıldığı anlaşıldığında savunmanın reddi gerektiği, gerek fiyat tekliflerinin, gerek tespit tutanağının gerekse tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken hususun Kiralanacak araç, makine ve ekipmanın günlük/saatlik bedeli ve kiralama/amortismana konu aracın hava filtresi, yağ filtresi yakıt filtresi, motor yağı, mekanik işçilik maliyeti, kiralama/amortismana konu makine ve ekipmanın yağ, yedek parça, mekanik işçilik maliyeti olması gerektiği, dolayısı ile aracın cinsini ve kapasitesini göstermeyen faturalar üzerinden doldurulmuş fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliği bulunmadığı, Bu çerçevede istekli tarafından açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmet aynı bulunmadığından sunulan savunmanın reddi gerektiği, sunulan fatura bilgileri tablosundan (faturadan) yukarıda sayılan mal / hizmetlerin adının, nevinin, fiyatının, miktarının anlaşılamadığı hiçbir açıklamanın kabulünün mümkün bulunmadığı, tespit tutanağına dayanak alınan faturanın fiyat teklifine konu malı açıkça anlaşılması ve yukarıda yer verilen verileri içermesi gerektiği, -Kiralama fiyat teklifinde birim saat olmasına rağmen eki tespit tutanağı içerisinde yer alan aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmını “saat/gün” yerine “gün/saat” olarak yapılan hatalı açıklama nedeniyle savunmanın reddi gerektiği, 6)MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRILIKLAR - İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkı ödenmeyeceğinin düzenlendiği, 12 ay sürecek bu hizmet alımında idareye verilecek hizmetin 2025 ve 2026 yılında gerçekleştirilecek olması karşısında motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyetlerin 2026 yılı artışı için Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3.6’ncı maddesinde yer alan açıklama gereğince 03.02.2025 tarihinde açıklanmış olan Ocak 2025 Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin %39,50 endeks oranı üzerinden hesaplanması gerektiği, istekli tarafından bu hususlar göz ardı edilerek yapılan açıklamanın reddi gerektiği, -Söz konusu maliyet kalemleri için hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, açıklama kapsamında gerek özmal gerek kiralama olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği, eksik adetler üzerinden yapılan açıklamaların kabul edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, . -İstekli tarafından yetersiz araç kapasitesi baz alınarak veya hizmetin ifası sırasında kullanılacak olan aracın özelliği dikkate alınmaksızın motorlu taşıtlar vergisi hesabı yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, 7)İŞÇİLİK MALİYETİ YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRILIKLAR -Hizmet alımı kapsamında 1 adet kirli çamaşır taşıma aracı ve 1 adet temiz çamaşır taşıma aracı olmak üzere 2 adet aracın çalışması gerektiği düzenlendiğinden, sürücü sayısının 2 olması gerektiği, Teknik Şartname’nin 1. maddesi gereğince “dikim ve tamir işleri” için 2 adet personel çalışması gerektiği, Ayrıca günlük 1.500 kg toplamda 540.000 kg. çamaşırın yıkanması kurutulması ütülenmesi ve paketlenmesi işi dikkate alınarak işin niteliği gereği en az 8 personelin çalışması gerektiği, Bu çerçevede ihale dokümanı ve gerçekleştirilecek hizmetin niteliği dikkate alınarak 8 işçi yıkama, kurutma, ütüleme, 2 işçi dikim, tamir ve 2 adet şoför dahil olmak üzere toplam 12 üzerinden işçilik maliyeti hesaplanması gerekirken eksik personel sayısı üzerinden açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, - İşin süresinin 12 ay olduğu dikkate alındığında asgari ücret artış oranının 2026 yılı için asgari ücretin artırımlı olarak hesaplanması gerektiği, buna göre isteklinin işçilik maliyeti için işveren maliyeti hariç değer olan 26005,50 TL’yi esas alarak yaptığı açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, -İhale dokümanı içerisinde yer alan tablo ve düzenleme gereğince dini bayramların arefe günü ve 2. günü çalışma yapılacağının düzenlendiği, bu kapsamda ramazan bayramı ve kurban bayramının arefe günü ve 2. günü olmak üzere toplamda 4 gün genel tatil gününde/dini bayramda çalışma yapılacağının anlaşıldığı, genel tatil/dini bayram (ubgt) çalışmasına ilişkin hesaplamaların iş mevzuatı gereğince asgari ücretin %100 fazlası esas alınarak 283,74 TL üzerinden hesaplanması gerektiği, asgari ücretin artırımlı olarak hesaplanması lazım geldiği halde istekli tarafından eksik şekilde hesaplanmış olması nedeniyle savunmanın reddi gerektiği, iddia edilmektedir Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “… a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. 78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur: a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur. b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir. c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir. ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir. …” açıklamaları, Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. … 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; A) Adı: Çamaşır Yıkama, Kurutma, Ütüleme, Paketleme, Terzilik Hizmeti Alımı (540.000 Kg) B) Türü: Hizmet Alımı C) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği Ç) Yatırım Proje No'su (Yapım İşlerinde): Bu Madde Boş Bırakılmıştır. D) Kodu: E) Miktarı:540.000 Kg Çamaşır Yıkama, Kurutma, Ütüleme, Paketleme, Terzilik Hizmeti Alımı Ayrıntılı Bilgi İdari Şartnamenin Ekinde Yer Almaktadır. F) İşin Yapılacağı/Malın Teslim Edileceği Yer: Karaman Eğitim Ve Araştırma Hastanesi ” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3 . Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İstekliler tekliflerine vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri, giderlerini dâhil edeceklerdir. Yıkanması için alınacak çamaşırların yıkama kurutma, ütüleme, paketleme ve terzilik işlemleri yapılırken kullanılacak tüm sarf malzemelere ait giderler, yüklenicinin çalıştıracağı personel giderleri (eğitim, sağlık, maaş ve sosyal giderler vb.) ve taşıma giderleri teklif fiyata dahil edilecektir. Ayrıca Teknik Şartnamede şekli ve/veya içeriği belirtilen ve yüklenicinin sorumluluğunda olan ( kirli çamaşır teslim noktalarına tartı konulması, çamaşır teslim alma ve teslim etme için kirli-temiz poşetleri vb.) giderler teklif fiyata dahil edilecektir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır . ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” Düzenlemesi, Teknik Şartnamesi’nin “İşin Kapsamı” başlıklı maddesinde “ Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile bağlı birimlerine ait yıkanması gereken günlük yaklaşık 1.500 kg kuru çamaşır yıkama, kurutma, ütüleme, muhteviyatlarına göre idarenin istediği şekilde ayrılarak paketleme, dikim ve tamiratının yapılarak aynı adrese teslim edilmesi işini ihtiva eder. 12(oniki) ayda yaklaşık 360 gün çamaşır yıkama, kurutma, ütüleme, tamir, dikim(terzilik) ve paketleme işlemi yapılacaktır. Bu miktar yaklaşık 540.000 kilogramdır. Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesinin tüm kirli çamaşırlarının alınıp, yıkanması, kurutulması, ütülenmesi, muhteviyatlarına göre idarenin istediği şekilde ayrılarak paketlenmesi, dikim(terzilik) ve tamiratının yapılması ve bina çamaşırhanesine teslim edilmesinden ibarettir. Günlük çamaşırın yukarına belirtilen miktardan az veya çok olması sözleşmeyi etkilemez. Fiyatlandırma, yıkanıp teslim edilen kuru çamaşırın kilogram karşılığınca yapılır. Hastane idaresi tahmin ile belirlediği taahhüt miktarının tamamını yıkatmak zorunda değildir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Bu İş İçin Gerekli Makinelerin Özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.1 Makine Parkı: Enfekte çamaşırlar için en az toplam 40 kg/saat kapasiteli hijyenik bariyerli yıkama sıkma makinesi En az toplam 250 kg/saat kapasiteli tam otomatik yıkama/sıkma makinesi/makineleri En az toplam 250 kg/sefer kapasiteli kurutma makinesi En az toplam 1 adet silindir ütü makinesi (silindir uzunluğu en az 2500 cm olacaktır.) En az buharlı ütü makinesi (pres veya paskala) Toplam en az 1000 kg/saat kapasiteli buhar jeneratörü sistemi 1 adet kirli çamaşır taşıma aracı, 1 adet temiz çamaşır taşıma aracı, kirli ve temiz çamaşır taşıma aracı kesinlikle ayrı olacaktır ve plaka numaraları idareye verilecektir. 10 adet kirli, 10 adet temiz çamaşır taşıma konteynırı En az 10 tonluk su yedekleme tankı Yüklenici firma makine parkındaki tüm makine ve teçhizatların modelini, markasını belirten ekspertiz raporu hazırlayacak ve sözleşmeden önce bu raporu idareye sunacaktır. Makine parkındaki tüm makine ve teçhizatların bakım, onarım ve kalibrasyon işlemleri yüklenici tarafından yapılacak ve kayıt altına alınacaktır. Yüklenici işyerinde meydana gelecek arıza gibi durumlarda hizmeti aksatmayacak başka bir kuruluşta çamaşırları yıkattıracak bu durumu yazılı olarak idareye bildirecektir. Bu süre 10 günü geçmeyecektir .” düzenlemesi, “Diğer Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; “ 6.1 Yüklenici çamaşır dikimi ve tamiri için sağlam olarak teslim edilen 3(üç) adet dikiş makinesi, 1(bir) adet ovarlok makinesi, 1(bir) adet ilik açma makinesi, 2(iki) adet ütü, 2(iki) makas ve 1(bir) adet ütü masası demirbaş malzeme sözleşme bitimi sağlam ve çalışır durumda ayniyat saymanına geri teslim edilecektir. Demirbaş malzeme sözleşme süresince arızalanması durumunda tamir ve bakımı yükleniciye ait olacaktır. Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından yükleniciye teslim edilen demirbaşlar yüklenici tarafından hastane idaresinin belirleyip yükleniciye tahsis ettiği mekana kurarak, çamaşır dikimi ve tamiri hizmetini yürütecektir. Yüklenici bu hizmeti madde 1’deki 2.paragrafta belirtildiği gibi dışarıdan bir dikim atölyesi ile anlaşabileceği gibi Kararman Eğitim ve Araştırma hastanesi bina içerisinde yapmak isterse elektrik, su gibi giderleri yükleniciye ait olacak yüklenici bina içerisine süzme saat koyacaktır. Harcadığı enerji miktarı ay sonu hastaneye gelen elektrik, su, doğalgaz faturası üzerindeki birim fiyatlarından hesaplanarak hakedişinden kesilecektir. Yüklenici dikim atölyesini (terzihaneyi) hastane içerisinde bulunmasını isterse çalıştıracağı terzilerden istenen belgeleri sözleşme yaparken idareye vermek zorundadır .” düzenlemesi yer almaktadır. İşe ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda gösterilmiştir. “ İhale kayıt numarası :2025/198779 A B Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen 4 Birim Fiyat Tutarı 1 ÇAMAŞIR YIKAMA, KURUTMA, ÜTÜLEME, PAKETLEME VE TERZİLİK HİZMET ALIMI kilogram 540.000 TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç) “ İhale İşlem dosyası incelendiğinde, ihale konusu işin adının “ Çamaşır Yıkama, Kurutma, Ütüleme, Paketleme ve Terzilik Hizmeti ” alımı olduğu, 10.03.2025 tarihinde e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede 5 adet ihale dokümanının EKAP’tan indirildiği, sınır değerin altında teklif sunan Mustafa Demirci’den aşırı düşük teklif açıklaması sunmasının talep edildiği, söz konusu istekli tarafından sunulan açıklamaların uygun görülmesi sonucunda Mustafa Demirci’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibi olan Orca Loj. Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi 1 istekliden, “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konu başlıklı 10.03.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile açıklama talebinde bulunulduğu söz konusu yazıda, “ Çamaşır Yıkama, Kurutma, Ütüleme, Paketleme ve Terzilik Hizmet Alımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirilmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte İdari Şartname’nin 7.9 maddesine uygun olarak 14.03.2025 tarihine kadar idaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 14.03.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir…..Sunulması gereken belgeler: Yeterlik bilgileri tablosunda sunulan ve/veya İdari Şartname’de ve/veya Sözleşme Tasarısında istenen belgelerin belirtilen tarihe kadar kurumumuz ihale birimine gönderilmesi gerekmektedir. Ayrıca teklif etmiş olduğunuz fiyat aşırı düşük teklif sorgulamasında aşırı düşük olduğu belirlenmiştir. Belirtilen tarihe kadar istenen evraklar ve aşırı düşük teklif açıklaması kurumumuz ihale birimine teslim edilmesi gerekmektedir. ” ifadelerine yer verilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıkça ortaya konulmuştur. Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verildiği, buna göre ihale ilanında ve dokümanında teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden de teklifte önemli olduğu idarece belirlenen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak talep edileceği hükme bağlanmıştır. Buradan hareketle idarelerin aşırı düşük teklif sahiplerine gönderdiği aşırı düşük teklif açıklaması talep yazılarının kapsamının önemli olduğu, özellikle personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinin birçok maliyet bileşenini içerdiği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tüm bileşenlerin açıklanabilmesinin zor olduğu, dolayısıyla, ihale komisyonu tarafından, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazılarda, işin niteliğine göre isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmek suretiyle açıklama istenilmesinin gerektiği anlaşılmıştır, Ancak idarece teklifi aşırı düşük olan istekliye gönderilen yazıda yer alan ifadelere bakıldığında, yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri gereğince, gerek istekliler tarafından aşırı düşük tekliflerin sağlıklı bir şekilde açıklanabilmesi gerekse idarelerce bu açıklamaların eşit muamele ilkesi çerçevesinde sağlıklı bir şekilde değerlendirmenin yapılabilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olmasının gerektiği, ancak incelenen ihalede ihale komisyonu tarafından, açıklamaya esas olacak herhangi bir önemli teklif bileşeninin belirlenmemesi sebebiyle usulüne uygun gerçekleştirilmiş bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin mevcut olmadığı görülmüş olup, bu durumun da aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve sunulan açıklamaların da objektif kriterlere göre değerlendirilmesi imkânını ortadan kaldırdığı göz önünde bulundurulduğunda, aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin mevzuata uygun olmadığı değerlendirildiğinden, İdarece aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açıkça belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen Mustafa Demirci’den aşırı düşük teklifine ilişkin yeniden açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüş olup; yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.