T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/1049 - Karar No:2026/331 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/1049 KARAR NO : 2026/331 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 07/02/2024 NUMARASI : 2019/714 E-2024/86 K DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 25/03/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 25/03/2026 Davacı vekili taraf…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/1049 - Karar No:2026/331 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/1049 KARAR NO : 2026/331 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 07/02/2024 NUMARASI : 2019/714 E-2024/86 K DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 25/03/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 25/03/2026 Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davalı ... Altyapı...Ltd. Şti. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili özetle; taraflar arasında Şırnak-Cizre içme suyu arıtma tesisi işi için taşeronluk sözleşmesi akdedildiği, müvekkilinin sözleşmeye uygun şekilde yaptığı işler sebebi ile hakedişlerine istinaden davalı iş ortaklığına fatura kestiğini, faturalardan kaynaklı kalan hak edişlerinin cari hesaba göre ödenmediğini, 22.02.2017 tarihinde taraflar arasında tutulan tutanağa göre tutanak tarihi itibari ile fazla giderin (vergi vs.) önüne geçilmek maksadı ile iş ortaklığı ile olan taşeron dosyası davalıların isteği üzerine kapatıldığını, müvekkilinin tüm alacak talepleri sözleşmelere uygun olarak yapılan hizmetlerden kaynaklandığını, ödenmeyen bakiye üzerine Ankara 28. İcra Dairesi 2018/13385 Esas sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, davalıların icraya yapılan itirazı üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk sürecinde taraflar ile anlaşma yoluna gidilemediğini, tarafların ticari defterleri, fatura ve ilgili sözleşme ve ekleri bilirkişi marifeti ile incelendiğinde müvekkilinin alacaklı olduğunun ortaya çıkacağını, belirtilen sebeplerden dolayı fazlaya ilişkin haklarının saklı olmak kaydı ile ekli ticari taşeronluk sözleşmesine göre düzenlenen faturalardan kaynaklı Ankara 28. İcra Dairesi'nin 2018/13385 Esas sayılı dosyasında itiraza konu olan alacağından şimdilik 50.000,00 TL'sinin davalılardan temerrüt tarihinden itibaren ticari /temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekili özetle; taraflar aralarında 20.01.2018 tarihli ve DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuları Daire Başkanlığı Şırnak-Cizre İçme Suyu Arıtma Tesisi işine ait taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, davacı şirket tarafından 04.02.2017 tarihinde yükleniminde olan işin tamamlanamadığını, iş programının çok gerisinde kalındığını bunun tespiti üzerine işin davacı firma tarafından tamamlanamayacağı anlaşıldığını, bu nedenle işlerin daha hızlı yürümesi ve tesisin zamanında teslim edilebilmesi için taraflar arasında 04.02.2017 tarihinde toplantı gerçekleştirildiğini ve işlerin ... İnş. Ltd. Şti. tarafından bitirilmesine karar verildiğini, bu işlerin hayata geçirilebilmesi için taraflar arasında sözleşmeye ek olarak 22.02.2017 tarihli ek sözleşme (Tutanak) hazırlanarak birlikte imza altına alındığını, imza altına alınan ek sözleme ile davacı firmanın piyasaya olan tüm borçları, tüm makine araç ve gereç kira bedelleri, personel ödemeleri, SSK ödemeleri, vb. borçlar müvekkili ve diğer 3. kişi şirket ... Ltd. Şti. tarafından üstlenildiğini, ilk etapta davacının 171.704,00 TL’lik makine araç, gereç kira bedeli, 91.017,00.TL birikmiş personel ücreti ile 63.377,00.TL’lık ödemeler olmak üzere toplam 326.098,00.TL’lık ödemelerini 22.02.2017 tarihli tutanağın 6. maddesinde belirtilen çekler ile işi üstlenen dava dışı ... Ltd. Şti. firması tarafından keşide edilen 4 adet çek ile ödemesinin gerçekleştirildiğini, Cizre İçme Suyu Arıtma Tesisi yapımı işi ile ilgili olarak işin ... Ltd. Şti.ne devir tarihinden itibaren yapılan tüm işlemler, hakedişler hesap mutabakatı yapılarak imza altına alındığını, davacı tarafından müvekkili adi ortaklığa kesilmiş bulunan faturaların ödenenlerin dışında kalan fatura bedelleri de mutabakat gereği şirket gelir ve giderleri arasında mahsubu yapıldıktan sonra, işin davacı tarafından yerine getirilememesi nedeniyle ortaya çıkan maliyet artışları, tarafların en son 28.02.2018 tarihine kadar mutabakat formları ile imzalanarak tutanak altına alınan Gelir-Gider mutabakatından da anlaşılacağı üzere giderler 24.673.237,77 TL’ye ulaştığını ve anılan tarih itibarıyla piyasa borçlarıyla birlikte 11.018.529,77 TL “zarar” bakiyesi oluştuğunu, taraflar arasında imzalanmış bulunan Şırnak-Cizre İçmesuyu Arıtma Tesisi işine ait taşeronluk sözleşmesinin 6.3. maddesinden belirtilen 2.000.000,00 TL’lik müşavirlik bedelinin 10 gün içinde ödenmesi konusunda, davacıya Ankara 17.Noterliğinin 08.11.2018 tarih ve 13926 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflarına ödenmesini aksi halde davacı hakkında yasal yollara başvurulmak zorunda kalınacağı hususu ihtaren bildirildiğini, taraflarınca 08.11.2018 tarihinde keşide dilen iş bu ihtarnamede belirtilen bedeli ödememek amacıyla, davacı tarafından ihtarnamenin kendilerine ulaşmasını müteakiben 15.11.2018 tarihinde Ankara 28. İcra Müdürlüğünün 2018/13385 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ilamsız icra takibine 05.12.2018 tarihinde itiraz edilerek takip işlemlerinin 04.01.2019 tarihli icra müdürlüğü kararıyla durdurulduğunu, arabuluculuk sürecinin tarafların anlaşma sağlanamama şeklinde sonuçlandığını davacının tüm hakediş ve borçlarının ödendiğini, mahkemece yapılacak keşif, yargılama ve bilirkişiler tarafından yapılacak incelemeler neticesinde haklı olduklarının ortaya çıkacağını, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava sonucunda herhangi bir şekilde davacının alacağının çıkması halinde, taraflar arasında imzalanmış bulunan Şırnak-Cizre İçmesuyu Arıtma Tesisi işine ait taşeronluk sözleşmesinin 6.3. maddesinde belirtilen 2.000.000,00 TL’lik müşavirlik bedeli alacaklarının bu davada takas-mahsup edilmesi yönünde taleplerinin bulunduğunu, davacının işi bitirememesinden ötürü herhangi bir alacak hakkı da kazanmadığını, belirtilen sebeplerden dolayı haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, aksi kanaatte olunması halinde takas mahsup taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekili özetle; davanın alacak davası olarak ikame edildiği, dava dilekçesinde Ankara 28. İcra Müdürlüğü 2018/13385 Esas sayılı dosyasında itiraza konu alacağın şimdilik 50.000,00 TL'sinin davalılardan tahsilinin talep edildiği, dava dilekçesinin ''dava konusu'' ya da ''Sonuç ve İstem'' kısımlarında itirazın iptali ifadesi yer almadığından davanın itirazın iptali davası olarak değil, alacak davası olarak açıldığının anlaşıldığı, ancak dava dilekçesinde harca esas değer belirtilirken, icra dosyasına yatırılan peşin harcın mahsubunun talep edildiği, dava ayrı bir alacak davası olarak açıldığından bu davada eğer harç eksik yatırılmış ise eksik harcın tamamlattırılması gerektiği, talep ve iddia ettiği alacakların zaman aşımına uğradığı, davacının dava konu işle ilgili olarak edimini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediği, davacı şirketin ifa ettiği edimine denk düşen ödemelerin ise eksiksiz olarak ödendiği, mahallinde yapılacak keşif ve tarafların tüm ticari defter ve kayıtlarının tetkiki neticesinde davacı tarafın alacak talebinde haksız olduğunun açıklığa kavuşacağı belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir. İlk derece mahkemesince; davanın davacı ile davalılar arasındaki Şırnak-Cizre içme suyu arıtma tesisi işi konulu eser sözleşmesi düzenlendiği, davacı tarafından işin sözleşmeye uygun teslim edildiği halde hakediş alacaklarının ödenmediği iddiasına dayalı başlatılan Ankara 28. İcra Müdürlüğü'nün 2018/13385 Esas sayılı icra takibi kapsamında davalıların itirazına konu olan alacaklarından şimdilik 50.000,00 TL'nin davalılardan ticari/temerrüt faizi ile tahsili istemine ilişkin olduğu, davalı iş ortaklığının ticari defter kayıtlarına göre davacı tarafın dava tarihi itibari ile 2.102.485,48 TL alacaklı olduğu, davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinin karşılaştırılması sonucu yapılan tespitler doğrultusunda aralarındaki olması gereken cari borç/alacak bakiye miktarının 1.647.738,00 TL olarak bulunduğu (davacı alacağı ), davacı tarafından Ankara 28. İcra Müdürlüğü’ nün 2018/13385 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan 1.563.080,98 TL tutarlı alacakla ilgili icra takibi yapılabileceği, taraflar arasında imza altına alınan taşeronluk sözleşmesinin “ Sözleşme Giderleri ve Taşeron Tarafından Ödenecek Giderler” başlıklı maddesinin 6.3. bölümünde yer alan 2.000.000,00 TL tutarındaki müşavirlik bedeli ile ilgili olarak davacı tarafın düzenlenmiş olduğu hak ediş faturalarından, davalı tarafça müşavirlik bedeline ait herhangi bir kesintinin uygulanmadığı ve davalı tarafça müşavirlik bedeli ile ilgili düzenlenmiş bir faturanın bulunmadığı, bilirkişi raporları içerikleri ile davacıya, tespiti yapılan alacak tutarları anlamında ıslah ya da talep artırım dilekçesi sunması için mahkemenin 14 no'lu celsesinde 1 haftalık kesin süre verildiği hususunun ihtar edilmesine rağmen verilen kesin süre içinde davacı tarafından ıslah ya da talep artırım dilekçesi yatırılmadığı ve harç ikmali yapılmadığından, dava dilekçesi ile talep edilen tutar ile bağlı kalınmak kaydı ile bahsi geçen bilirkişi raporları esas alınarak davanın kabulü ile 50.000,00 TL‘nin temerrüt tarihi olan 07/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davalı ... Altyapı...Ltd.Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacışirket tarafından 04.02.2017 tarihine gelindiğinde yükleniminde olan işin tamamlanamadığı, iş programının çok gerisinde kalındığının tespiti üzerine işin davacı firma tarafından tamamlanamayacağının anlaşıldığı, bu nedenle, işlerin daha hızlı yürümesi ve tesisin zamanında teslim edilebilmesi için taraflar arasında 04.02.2017 tarihinde toplantı gerçekleştirildiği ve işlerin ihbar olunan ... İnş. Ltd. Şti. tarafından bitirilmesine karar verildiğii miştir. sözleşmeye ek olarak 22.02.2017 tarihli ek sözleşme (Tutanak) hazırlanarak birlikte imza altına alındığı, bu çerçevede davacı firmanın piyasaya olan tüm borçları, tüm makine araç ve gereç kira bedelleri, personel ödemeleri, SSK ödemeleri, vb. borçlarının müvekkili ve diğer 3. kişi şirket ... Ltd. Şti. tarafından üstlenildiği, ancak mahkemece ... Ltd. Şti. tarafından devralınan davacının borçlarının alacaklarından mahsup edilmediği, davacının işi yarım bırakması neticesinde ihbar olunan ... Şti.’nin davacının 3. kişilere olan borçlarını üstlendiği ve ödediği, davacının piyasaya olan borçlarının ödenmesi neticesinde davacının alacaklarından mahsup edilmesi gerekirken mahkemece bu hususun araştırılmadığı, davacının işi devrettiği anda ne kadarlık işi bitirme oranına sahip olduğu ve bitirdiği iş karşılığında ne kadar talep edebileceği hususları araştırılmadan hüküm kurulmasının hatalı olduğu, hem Cizre'de alınan bilirkişi raporunda hem de Ankara'da alınan bu bilirkişi raporunda adi ortaklığı oluşturan ... Altyapı İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. ile diğer davalı ... İnşaat Nakliye Tekstil Sanayi ve Tic.Ltd Şti.’nin şahsi cari hesaplarının ayrı ayrı incelemesinin yapılmadığı, yalnızca adi ortaklık hesabının incelendiği, mahkemenin 10.02.2023 tarihli 10. celsesinde: ''davacının ticari defterlerinde adi ortaklığı oluşturan her bir şirket ile ihbar olunan ... inşaat şirketi yönünden kayıtlar esas alınarak ek rapor düzenlenmesi” denilmesine rağmen mahkemenin kendi kurduğu ara karara riayet etmemesi neticesinde eksiklik giderilmeden karar verildiği, taşeronluk sözleşmesinin 6.3. maddesinden belirtilen 2.000.000,00 TL’lik müşavirlik bedelinin 10 gün içinde ödenmesi konusunda, davacıya Ankara 17.Noterliğinin 08.11.2018 tarih ve 13926 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiği, ihtara cevap verilmediği, sözleşmenin 6.3. maddesinde bahsedilen 2.000.000,00 TL tutarındaki müşavirlik bedeli ile ilgili olarak davacı tarafın düzenlenmiş olduğu hakediş faturalarından, davalı tarafça müşavirlik bedeli ile ilgili herhangi bir fatura düzenlenmediği ve kesinti uygulanmadığı, 21.11.2023 tarihli bilirkişi raporunun 15. Sayfasında; taraflar arasında imza altına alınan taşeronluk sözleşmesinin 6.3. bölümünde yer alan 2.000.000,00 TL tutarındaki müşavirlik bedeli ile ilgili olarak davacı tarafın düzenlenmiş olduğu hakediş faturalarından, davalı tarafça müşavirlik bedeline ait herhangi bir kesintinin uygulanmadığı ve davalı tarafça müşavirlik bedeli ile ilgili düzenlenmiş bir faturanın bulunmadığının tespit edildiği, 2.000.000,00 TL’lik müşavirlik bedelinin davacı tarafından ödenmediği, TBK 97 ve 139 uyarınca aynı sözleşmeden kaynaklı alacakların takas edilmesi gerektiği, cevap dilekçesinde de takas defi'inde bulunduklarının görüleceği, muaccel alacakların takas edilmesi gerektiği, davacı tarafın düzenlenmiş olduğu hak ediş faturalarından, davalı tarafça müşavirlik bedeline ait herhangi bir kesintinin uygulanmadığı ve davalı tarafça müşavirlik bedeli ile ilgili düzenlenmiş bir faturanın bulunmadığı, mahkemece takas definin neden kabul edilmediğine dair herhangi bir açıklamada yapılmadığı, bilirkişinin davacı adi ortaklık ve davalı ticari defterlerini incelemesi neticesinde 1.647.738,00 TL alacaklı olduğunun ve taşeronluk sözleşmesinin 6.3. maddesinden belirtilen ve davacının ödemesi gereken 2.000.000,00 TL’lik müşavirlik bedelini davacının ödediğine dair herhangi bir delilin bulunmadığının ve davalı tarafından da davacının hakedişlerinden kesinti yapılmadığının belirtildiği, Takas-Mahsup ilişkisinin işbu davaya uygulanması gerektiği, . Takas-Mahsup neticesinde ise 1.647.738,00 TL - 2.000.000,00 TL = -352.262,00 TL’lik bir sonucun ortaya çıktığı, davalı adi ortaklığın takas neticesinde 352.262,00 TL değerinde davacından alacağının olduğunun açıkça görüldüğü, davacının sözleşmede yer alan alacakların takas edilmesi neticesinde 352.262,00 TL borçlu olduğunu bilmesine rağmen bu davayı açmasının kötüniyet göstergesi olduğu belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı ... Altyapı...Ltd. Şti. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Taraflar arasında düzenlenen 20.01.2018 tarihli sözleşme niteliği itibariyle dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olup, davacı taşeron, davalılar yüklenicidir. Dairemizin ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca; mahsup, bir alacağı doğuran olayla ilgili olarak, alacaklının elde ettiği bazı menfaatlerin ya da borçlunun katlandığı bazı yükümlülüklerin alacaktan indirilmesidir. Mahsuplaşmada, takastan farklı olarak iki ayrı alacak bulunmamaktadır. Buna göre, alacak miktarından tenzil edilecek değer, karşı alacak olmayıp, gerçek alacağı bulmak üzere hesaplanan alacaktan indirilmesi gereken bir bedeldir. Bu nedenle, mahsupta hukuken karşılıklı alacaklılık ilişkisinden öte, alacağın gerçek miktarının tespiti için yapılan bir işlemin varlığı kabul edilmelidir. Mahsupta, doğmuş bir alacaktan söz edilemeyeceği için, mahsubun borcu sona erdiren bir neden olduğu da düşünülemez. Ayrıca, mahsup talebi hukuki niteliği itibariyle def'i olmayıp; itiraz niteliğinde olduğundan, savunmanın genişletilmesi yasağına tabi kabul edilmez. (Emsal Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 16.11.2015 tarih 2015/2802 Esas, 2015/5758 Karar sayılı ilamı.) Somut olay incelendiğinde; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6.3 maddesinde; "Yüklenici, bu işten alacağı olan toplam 2.000.000,00 TL (ikimilyonTürkLirası) müşavirlik bedelini, ilk üç hakedişten toplam %5 (yüzdebeş) sonraki 4, 5, 6, 7, 8 nolu hakedişlerden geri kalan %95'i eşit oranda Taşeron hakedişlerinden kendi cari hesabına aktarılacaktır." düzenlemesinin hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin bu maddesi gereği davalıların müşavir alacakları bulunduğu ve ödenmediği savunması mahsup itirazı olup gerçek alacağı bulmak üzere hesaplanan alacaktan indirilmesi gereken bir bedel olduğundan mahkemece incelenmesi gerekmektedir. Bu durumda; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6.3. maddesi uyarınca; davalı yüklenicilerin 2.000.000,00 TL müşavirlik alacağı bulunduğunun taraflarca kabul edildiği ve bu miktarın taşeronun ilk üç hakedişinden toplam %5'inin, sonraki 4, 5, 6, 7, 8 nolu hakedişlerden geri kalan %95'inin eşit oranda kesilerek yüklenicilerin cari hesabına aktarılacağı hüküm altına alındığı, yine tarafların kabulünde olduğu üzere sözleşmenin taşeron olarak dava dışı ... İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. şirketine devredildiği anlaşılmakla sözleşmenin bu hükmü ve devre ilişkin 04.02.2017 ve 22.02.2017 tarihli tutanaklar dikkate alınarak davalıların sözleşmenin bu maddesi kapsamında mahsubunu talep edebileceği bedel bulunup bulunmadığı yönünde inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken davacı tarafın düzenlenmiş olduğu hak ediş faturalarından, davalı tarafça müşavirlik bedeline ait herhangi bir kesintinin uygulanmadığı ve davalı tarafça müşavirlik bedeli ile ilgili düzenlenmiş bir faturanın bulunmadığı gerekçesi ile talebin değerlendirilmemesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından davalı ... Altyapı...Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... Altyapı...Ltd.Şti.vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 2- Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/02/2024 gün ve 2019/714 Esas, 2024/86 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a -6 maddesi gereğince kaldırılmasına, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-Davalı ... Altyapı...Ltd.Şti. tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, 5-Davalı ... Altyapı...Ltd.Şti. tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yaptığı istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 25/03/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır