Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -4-136 (İlk inceleme) Karar Sayısı : 04-66/959 -233 Karar Tarihi : 19.10.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖR : Oğuzkan GÜZEL C. ŞİKAYET EDEN : - Uluslararası Nakliye Komisyoncuları Derneği Camiişeri f Mh. İstiklal Cd. 5204 Sk. Torun İşmerkezi Kat
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -4-136 (İlk inceleme) Karar Sayısı : 04-66/959 -233 Karar Tarihi : 19.10.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖR : Oğuzkan GÜZEL C. ŞİKAYET EDEN : - Uluslararası Nakliye Komisyoncuları Derneği Camiişeri f Mh. İstiklal Cd. 5204 Sk. Torun İşmerkezi Kat:6/2 Mersin 20 D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN: -Ulaştırma Bakanlığı Hakkı Turayliç Caddesi No:5 Emek/Ankara E. DOSYA KONUSU: 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu uyarınc a, Ulaştırma Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmeliklerin nakliye sektöründe rekabeti ortadan kaldırdığı iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru konusu şikayet dilekçesinde, 4925 sayılı Karayol u Taşıma Kanunu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği ve Ulaştırma 30 Bakanlığı genelgesi ile nakliye hizmetlerinin imtiyaz hakkının satışa çıkarıldığı, çok yüksek bedeller ve ağır şartlarla verilmek istenen yetki belgeleri uygulaması neticesinde piyasadan çıkışlar olacağı ve yabancı kuruluşların tekelinin oluşacağı, bu durumun navlun artışına yol açacağı belirtilmektedir. Şikayet dilekçesi ekinde yer alan Rekabet Kurumu Başkanlığı için hazırlanan rapor başlığı altında, rekabet şartlarını bozucu olduğu iddia edilen hususlar 17 başlık altında verilmiştir. Bu maddelerde şikayet ko nusu edilen ana hususlarda yine Bakanlık tarafından yetki belgesi verilmesine konan ağır şartların ve bakanlıkça yetki belgelerine sınır getirilebilecek olmasının giriş engeli yarattığı, verilecek yetki belgeleri için aranan ağır şartların yanısıra 40 yönetme likle belirlenen ücretlerin çok yüksek olduğu, aynı kapsamda değerlendirilebilecek ve bir teşebbüs tarafından yürütülebilecek işler için ayrı ayrı yetki belgeleri ihdas edilmek suretiyle maaliyetlerin artırıldığı, çok yüksek ücretler konulmak suretiyle sek törün bazı alanlarının finans bakımından güçlü yabancı firmalara bırakılmak istendiği örnekleri ile aktarılmaktadır. Öte yandan, nakliye komisyoncularına getirilen yetki belgesi uygulamasının yabancılar için geçerli olmadığı, bu durumun ayrımcılık yarattığ ı ifade edilmektedir. Ayrıca yönetmelikte getirilen ücret ve zaman tarifeleri düzenlemesi ile belirlenen ücretlere uyma zorunluluğunun serbest rekabet ilkeleri ile bağdaşmadığı belirtilmektedir. Raporda dile getirilen ana 50 04-66/959 -233 2 hususlardan bir diğeri ise kara ta şımacılığında ortak taşıma yapma şartlarının çok ağırlaştırılarak, her firmanın tek başına taşıma yapmaya zorlandığı, bu durumun nakliye firmalarının yeni tırlar almasına zemin hazırlamak amaçlı olduğu, bu güce sahip olmayan firmaların piyasa dışına itilme si sonucu tekelci bir yapının oluşarak nakliye maliyetlerinin artacağı şeklindedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.8.2004 tarih ve 4424 sayı ile giren başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 21.9.2004 tarih, 2004 -4-136/İİ -04-OG sayılı ilk inceleme raporu 13.10.2004 tarih, REK.0.08.00.00/220 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-66 sayılı Kurul 60 toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; - şikayet konusu iddiaların teşebbüs niteliğinde olmayan devlet organlarının çıkardığı Kanun ve Yönetmeliklere dayanması nedeniyle, teşebbüslerce yapılan bir rek abet ihlali niteliğinde olmaması sonucu önaraştırma açılmasına gerek olmadığı, - Başbakanlık makamının 20.8.1998 tarih, 14821 ve 31.10.2001 tarih, 17790 70 sayılı yazıları ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarına hazırlanan mevzuat taslakları hakkında Rekabet Kur umu görüşünün alınması gerektiği bildirilmiş iken, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği hakkında hazırlık aşamasında Rekabet Kurumu görüşünün alınmadığı hususunun ikaz mahiyetinde Ulaştırma Bakanlığı na iletilmesine yönelik olarak, 405 4 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 27 (g) ve 30 (f) maddeleri uyarınca görüş yazısı yazılması gerektiği, - hazırlanacak görüş yazısında; şikayete konu olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği nin genelde rekabet hukuku ilkelerine uygunluk taşımasına 80 karşın Yetki Belgesi ve Taşıma Hatlarının Sınırlandırılması başlıklı 8. maddesi düzenlemesinde yer alan sınırlama yetkisinin, plaka tahdidi şeklinde arz kısıtlaması yerine, faaliyet şartlarına yönelik idari, mali ve teknik standartların yükseltilmesi so nucu piyasa şartları içerisinde çıkışların sağlanması ile yapılmasının uygun olacağının bildirilmesi gerektiği, - hazırlanacak görüş yazısında, ayrıca, anılan yönetmeliğin 56. maddesinde düzenlenen Ortak Taşıma düzenlemesinde yer alan asgari şartların Bakanlıkça belirleneceği hükmünün değiştirilerek, "objektif asgari şartlar"ın yönetmelik düzenlemesine eklenmesinin, hukuki belirliğin sağlanması ve 90 faaliyette bulunan teşebbüsler arasında eşit düzenlemeler getirilmesi ilkelerine uygun olacağı hususunun bil dirilmesi gerektiği, ifade edilmektedir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Şikayet konusu hususlar bağımsız bir teşebbüsün yaptığı ekonomik nitelikteki faaliyetler niteliğinde olmayıp, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve bu kanunun verdiği yetkiye dayan ılarak Ulaştırma Bakanlığı tarafından çıkarılan 04-66/959 -233 3 Karayolu Taşıma Yönetmeliği düzenlemelerinin rekabet şartlarını bozduğuna 100 dair iddialardır. Dolayısıyla bağımsız bir teşebbüs tarafından ekonomik faaliyet konusu oluşturmayan iddialar hakkında 4054 sayılı K anun un 4. ve 6. maddelerinin ihlali nedeniyle önaraştırma veya soruşturma açılması imkanı bulunmamaktadır. J. SONUÇ Düzenlenen rapora, toplanan delillere ve incelen dosya kapsamına göre; şikayet konusu uygulamanın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkın da Kanun kapsamında bir teşebbüs niteliğinde olmayan devlet organlarının 110 çıkardığı kanun ve yönetmeliğe dayanması nedeniyle, teşebbüslerce yapılan bir rekabet ihlali niteliğinde olmadığına, dolayısıyla önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına g erek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.