T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/128 - 2025/2931 T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/128 KARAR NO : 2025/2931 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I Başkan : Üye : Üye : Katip : İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 24.10.2023 NUMARASI : 2022/... Esas, 2023/... Karar DAVACI : ... A.Ş. - VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : 1- ... Petrol Depo İthalat İhra…
T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/128 - 2025/2931 T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/128 KARAR NO : 2025/2931 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I Başkan : Üye : Üye : Katip : İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 24.10.2023 NUMARASI : 2022/... Esas, 2023/... Karar DAVACI : ... A.Ş. - VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : 1- ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi - VEKİLİ : Av. DAVALI : 2- ... VEKİLLERİ : Av. DAVA : Maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan rucüen tazminat KARAR TARİHİ : 25/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/12/2025 Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.10.2023 tarih ve 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların iddia ve savunmalarının özeti: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Tic. Ltd. Şti'ne ait ... plakalı dorse (römork) ... nolu kasko sigorta poliçesi ile davacı şirkete sigortalandığını, kaza tespit tutanağından görüleceği üzere davalı ... İnş.Nak.Pet.Depo.İth.İhr.San.ve Tic. Ltd.Şti'ye ait davalı ...sevk ve idaresindeki ... plakalı çekicinin tek taraflı karışmış olduğu kaza neticesinde davacı şirkete kasko sigortası ile sigortalı bulunan ... plakalı dorsenin hasar gördüğü, davaya konu kaza ile ilgili olarak alınan ekspertiz raporunda tamirat masraflarının araç değerine yaklaşması nedeni ile aracın tam zayi olarak değerlendirilmesi neticesinde aracın ikinci el piyasa değeri olan 179.810,00 TL'nin davacı şirket tarafından sigortalı araç malikine ödendiğini, ödenen sigorta bedelinin 42.200,00 TL'sinin aracın sovtaj bedelinden tahsil edildiğini, bakiye 137.610,00 TL'sinin ise davalıların müşterek ve müteselsilen sorumluluğunda olduğunu belirterek, ödenen 137.610,00 TL'nin ödenme tarihi olan 22/03/2022 itibaren işleyecek ticari faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı çekicinin ZMM sigortacısının ve kasko sigortacısının davalı sigorta şirketi olduğunu, kazada hasara uğrayan dorsenin ....... Ltd. Şti. adına tescilli olduğunu, davalı şirket ile ....... Ltd. Şti.'nin grup şirketi olduklarını, bu durumun imza sirkülerlerinden de anlaşılacağını, sigorta şirketinin ödemiş olduğu meblağı rücu edebilmesi için üçüncü kişinin varlığının şart olduğunu ancak eldeki olayda üçüncü kişinin bulunmadığını, rücu şartlarının oluşmadığını, davanın haksız ve kötü niyetle ikame edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davanın kabulü ile; 137.610,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi davalılardan alınarak, müştereken ve müteselsilen davacı tarafa verilmesine karar verildiği görüldü. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davacı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece kurulan kararda yasal faize hükmedilmiş ise de, gerek sigortalı gerekse davalının tacir olduğunu ve bu nedenle ticari faize hükmedilmesinin gerektiğini beyan ederek kararın bu yönüyle kaldırılmasını talep etmiştir. Karara karşı davalılar vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; kazaya karışan çekici ve dorsenin malikinin işleteni olan şirketler arasında bağlantı mevcut olup müvekkilİ şirket adına kayıtlı çekicinin, dava dışı ... firmasına uzun süreli taşıt kira sözleşmesi ile kiralanmış olduğunu, yerel mahkemece dorse ve çekicinin işleteninin aynı olduğu hususu gözetilmeksizin, bunların farklı şirketlere ait olduğu gerekçesi ile alacaklı ve borçlu sıfatının birleşmeyeceği kanaatiyle verilen kararın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, yargılamanın en başından beri defaatle belirtmiş oldukları üzere huzurdaki davada TBK 135. maddesi uyarınca alacaklı ve borçlu sıfatının birleşmiş olup haksız ve hukuki mesnet yoksun davanın reddinin gerektiğini, ZMSS/İMMS 3. kişilerin zararlarını karşılamakla yükümlü olup işletenin aynı zamanda 3. kişi olamayacağını, dava dışı ...'ın müvekkillerine ve müvekkili şirkete karşı dava hakkına sahip olamadığı için davacı sigorta şirketinin de böyle bir hakka halefiyet iddiasıyla sahip olmasının mümkün olmadığını, zarara uğrayan dava dışı ...'ın aracı teslim ettiği davalı müvekkillerine karşı sözleşme hukuku çerçevesinde tazminat talebinde bulunabilse dahi kasko sigortacısının halefiyet ilkesi gereği aynı hakkı kullanmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirkete ait ... plakalı çekicinin davacı sigorta şirketinin hem zorunlu trafik sigortalısı hem de kasko sigortalısı olup davacı şirketin davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, ... poliçe numaralı kasko sigortasında davacı şirketin teminat limitlerinin üzerinde kalan kısmından sınırsız olarak sorumlu olduğuna ilişkin müvekkili şirkete taahhütte bulunması sebebiyle işbu dava sonucu müvekkili tarafından ödenmesi gereken bir bedel olsa dahi yine davalı şirketin sorumluluğunda olup davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere, davacı sigorta şirketi tarafından taraflarına gönderilen rücu talep evrakında dahi hasar tarihinde geçerli bir trafik poliçesi mevcut ise öncelikle zararın trafik sigortasından tahsil edileceği, bakiye bedel yönünden sorumluluklarına gidileceği belirtilmişse de zarar kapsamında ödenen tüm bedel üzerinden davanın ikame edilmiş olduğunu, işbu davanın HMK 329 kapsamında haksız ve kötü niyetle ikame edilmiş olduğunu, davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine, aksi kanaatte olunması halinde ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep ettiği görüldü. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan tazminat alacağının rücuen tahsiline ilişikin alacak davasıdır. İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili ve davalılar vekili istinaf etmiştir. Davalılar vekilinin istinaf nedenlerinin incelenmesinde; Somut olayda; 13.01.2022 tarihli tek taraflı trafik kazasına karışan ... plakalı çekici araç davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin işleteni olduğu, çekiciye bağlı bulunan ... plakalı römork ise dava dışı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Tic. Ltd. Şti'ne mülkiyetinde olup ve gerçekleşen kazada ... plakalı çekici sürücüsü davalı ... %100 oranında kusurlu olduğu istinaf ve uyuşmazlık dışındadır. Belirtmek gerekir ki, dava dışı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Tic. Ltd. Şti'ne ve davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin yetkilileri aynı kişilerden oluşsa da, ayrı tüzel kişiliklere sahip bağımsız ticaret şirketleridir. Türk Ticaret Kanunu’nun 125. maddesi uyarınca sermaye şirketleri, ortaklarından ve yöneticilerinden ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Bu nedenle şirketler arasındaki hukuki ilişkiler, yetkililerin aynı olması gerekçe gösterilerek borcu ortadan kaldırılamaz. Meydana gelen trafik kazasında, çekicinin sevk ve idaresi tamamen davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin fiili hakimiyet ve sorumluluk alanında gerçekleşmiştir. Römorkun, çekiciye bağlı pasif unsur konumunda olduğu ve kazanın meydana gelmesinde römorkun bağımsız bir kusurunun bulunmadığı açıktır. Bu kapsamda, zararın doğmasına sebebiyet veren fiil, çekici işleteni konumundaki davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğundan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi gereğince, motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verilen zararlardan işleten ve araç sahibi kusursuz sorumludur. Bu çerçevede, dava dışı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Tic. Ltd. Şti'ne ait römorkta meydana gelen zarar, römorkun bağlı olduğu ve kazaya sebebiyet veren çekicinin işleteni konumundaki ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sorumluluğunda olup, anılan zararın kasko poliçesini düzenleyen davacı ... A.Ş. tarafından ödenmiş olması, rücu hakkını ortadan kaldırmaz. Nitekim Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da; “Çekici ile römorkun farklı kişilere ait olması hâlinde, kazanın oluşumunda belirleyici olan çekicinin işleteni, zarardan sorumludur.” şeklinde hüküm kurulmaktadır. Davacı taraf dava dilekçesi anlatımından, rücu ilişkisini 6102 sayılı TTK'nın 1472. md.sine göre tanımlamış, talep ettiği miktarı da dava dışı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Tic. Ltd. Şti’ne ait römorkta için düzenlemiş oldukları kasko poliçesine bağlı ödeme nedeniyle rucü talebinde bulundukları anlaşılmıştır. Bu bakımdan dava dışı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Tic. Ltd. Şti'ne ait römorkta meydana gelen hasarın, kazaya sebebiyet veren çekicinin işleteni olan ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından karşılanması gerekirken, bu bedelin davacı şirket tarafından ödenmiş olması nedeniyle, ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne rücu edilmesi hukuka 6102 sayılı TTK'nın 1472. md.sine mevzuata ve Yargıtay içtihatlarına uygundur. Bu nedenle davalılar vekilinin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur. Davacı vekilinin hükmedilen faiz türüne ilişkin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olması nedeniyle, bu işten doğan alacaklara ticari faiz uygulanması gerekir. Bu nedenle (Yargıtay 19. HD, 26.09.2013 T., E.2012/16064, K.2013/14209) davacı vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun REDDİNE, davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; a-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.10.2023 tarih ve 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı kararının hüküm fıkrasının 1. BENDİNİN KALDIRILMASINA, b- Hüküm fıkrasının 1. bendinin, "1-Davanın KABULÜ ile; 137.610,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,'' şeklinde DÜZELTİLMESİNE, c- İlk derece mahkemesi kararındaki diğer hükümlerin aynen muhafazasına, İstinaf giderleri açısından; 2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde ilk derece mahkemesince davacı tarafa iadesine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 9.400,13 TL istinaf karar harcının peşin olarak yatırılan 2.360,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.040,13 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Davacı tarafından yapılan 30,00 TL istinafa dosya gönderme ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalıların avansından sarf edilen 234,00 TL dosyanın istinafa gönderim ücretinin davalıların üzerinde bırakılmasına, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361. maddesi gereğince; Dairemizin kararının taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'ne, yahut temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine veya Dairemize gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesi'ne verilebilecek bir dilekçe ile YARGITAY'A TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy çokluğu ile karar verildi. 25.12.2025 Başkan Üye Üye Katip e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır MUHALEFET ŞERHİ Somut olayda, zararın doğmasına sebebiyet veren fiil, çekici işleteni konumundaki davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğundan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi gereğince, motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verilen zararlardan işleten ve araç sahibi kusursuz sorumludur. Bu çerçevede, dava dışı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Tic. Ltd. Şti'ne ait römorkta meydana gelen zarar, römorkun bağlı olduğu ve kazaya sebebiyet veren çekicinin işleteni konumundaki ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sorumluluğunda olduğunu ilişkin sayın çoğunluğun görüşüne katılmakla birlikte belirtmek gerekir ki, davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin işleteni olduğu ... plakalı çekici ZMMS poliçesini ve KASKO poliçesi (ek İMM teminatı) de yine davacı sigorta şirketi tarafından düzenlenmiştir. Dava dışı ...Nakliyat Sanayi ve Ticaret Tic. Ltd. Şti'ne ait römorkta meydana gelen hasarın miktarının sovtaj bedeli düşüldükten sonra kaza tarihi itibariyle 137.610,00 TL olduğu dosya içinde mevcut uzman bilirkişilerce hazırlanan rapordan anlaşılmaktadır. Davacı ... A.Ş. tarafından, dava dışı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Tic. Ltd. Şti'ne ait römorkta meydana gelen hasar için 137.610,00 TL ödediği de anlaşılmıştır. Bu aşama uyuşmazlık konusu davacı ... A.Ş. ödemiş olduğu bu bedeli, 6102 sayılı TTK'nın 1472. md.si kapsamında davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den tahsilini talep hakkı bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere, olayda %100 kusur ile sorumlu olduğu anlaşılan ... plakalı çekicinin işleteni olan davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ZMMS poliçesi ve KASKO poliçesi de (ek İMM teminatı) davacı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiştir. Taraflar arasında KASKO poliçesi (ek İMM teminatı) koşulunu düzenlendiği "Diğer hususlar" başlıklı hüküm "Artan Mali Sorumluluk Sigortası ile bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Genel Hükümlere gore aracın işletenine ait olan hukuki sorumluluk ve bu police teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısım, poliçede yazılı teminatlar dahilinde temin edilir. Artan Mali Sorumluluk ve Manevi Tazminat limitleri, poliçede belirtilmiş olan olay başı limitlerle sınırlı olup olay başına, her iteminattan toplamda ödenecek tutar, poliçede belirtilmiş olan Artan Mali Sorumluluk teminatı limitini aşamayacaktır" şeklide olduğu dikkate alındığında oluşan 137.610,00 TL zarar miktarı öncelikle ZMMS poliçesini 43.000,00 TL ve akabinde KASKO poliçesi (ek İMM teminatı) limitleri "sınırsız" şekilde belirttiği anlaşılmakla, limitler dahilinde kaldığı anlaşılmıştır. Bu bakımdan belirtmek gerekir ki; alacaklı ile borçlu sıfatlarının aynı kişide birleşmesi, borcun sona ermesine yol açar. Zira bir kimsenin kendisine karşı borçlu olması hukuken mümkün değildir. Bu durum, borcun ifa edilmesini anlamsız kıldığı gibi borç ilişkisinin devamını da imkânsız hâle getirir. Bu nedenle alacak ve borç sıfatlarının tek kişide birleşmesi, borcu kendiliğinden sona erdiren bir sebep olarak kabul edilmiştir. Bu hususun hukuki dayanağı, Türk Borçlar Kanunu’nun 135. maddesidir. Anılan hükme göre, “Alacaklı ve borçlu sıfatları aynı kişide birleştiği takdirde borç sona erer.” Borcun sona ermesi için ayrıca ifa, ibra veya yargı kararına gerek bulunmamaktadır. Birleşme gerçekleştiği anda borç ve buna bağlı fer’î haklar da kendiliğinden ortadan kalkar. Davacı ... A.Ş. 6102 sayılı TTK'nın 1472. md.sine göre rücu hakkı oluştuğu ve fakat yukarıda açıklanan şekilde davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin işleteni olduğu ... plakalı çekici ZMMS poliçesini ve KASKO poliçesi (ek İMM teminatı) de davacı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş, artık oluşan zarar yönünden alacaklı ile borçlu sıfatlarının davacıda birleşmesi neticesinde borç ve buna bağlı fer’î haklar da kendiliğinden ortadan kalkmıştır. Keza yine yargılama esnasında davalı vekili tarafından bu poliçeler kapsamında, davacı ... A.Ş.'ye ihbar da bulunulmuştur. Tüm açıklanan nedenlerle davanın davalı ... Petrol Depo İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin reddine karar verilmesi gerekmektedir. Öte yandan haksız fiil faili sıfatı ile ... plakalı çekicinin sürücüsü davalı ...oluşan zarardan sorumlu olduğu fakat yukarıda alacaklı ve borçlunun aynı kişide birleştiğinin kabulü ile ZMMS poliçesi TL ve akabinde KASKO poliçesi (ek İMM teminatı) yaptığı ödeme nedeniyle bu sefer 6102 sayılı TTK'nın 1301. md.sine göre rücu hakkı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ZMMS Genel Şartları ile sınırlı olup, araç işleteni olmayan sürücüye, sırf sürücü sıfatı nedeniyle rücu edilmesi mümkün değildir. Sigortacının sürücüye rücu edebilmesi için, sürücünün alkollü veya ehliyetsiz araç kullanması ya da kasıtlı veya ağır kusurlu bir davranışının bulunması gerekir. Bu şartlar gerçekleşmeden işleten olmayan davalı sürücü ...yöneltilen rücu talepleri de hukuka aykırıdır. (Yargıtay 17. HD, 20.03.2018 T., E.2016/10344, K.2018/3219) Bu nedenlerle sayın çoğunluğun görüşüne katılmayarak muhalefet ediyorum. Üye (Muhalif Üye) ¸e-imzalıdır İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır