Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023 -2-017 (Nihai İnceleme ) Karar Sayısı : 23-43/820 -291 Karar Tarihi : 14.09.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ , Ayşe ERGEZEN , Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ SÜDEMEN, Hasan Yıldıray KARAYEL, Nur KÖKSAL, Mert SÖNMEZ, Mücahit CEYLAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Migros Ticaret AŞ Atatürk Mah. Turgut Özal Bulvarı No:7
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023 -2-017 (Nihai İnceleme ) Karar Sayısı : 23-43/820 -291 Karar Tarihi : 14.09.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ , Ayşe ERGEZEN , Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ SÜDEMEN, Hasan Yıldıray KARAYEL, Nur KÖKSAL, Mert SÖNMEZ, Mücahit CEYLAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Migros Ticaret AŞ Atatürk Mah. Turgut Özal Bulvarı No:7 Ataşehir/ İSTANBUL (1) D. DOSYA KONUSU: Elbin Gıda İnşaat Tekstil Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şir keti nin Bilecik te bulunan dört adet mağazasından üç mağazanın kiracılık haklarının ve sabit kıymetlerinin devri, bir mağazanın ise sabit kıymetlerinin devri ve üzerinde kira sözleşmesi tesis edilmesi yoluyla Migros Ticaret AŞ tarafından devralınması işle mi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 10.03.2023 tarih ve 36396 sayı ile intikal eden ve Migros Ticaret AŞ (MİGROS) tarafından yapılan bildirimde, Elbin Gıda İnşaat Tekstil Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (ERFA) nin Bileci k te bulunan dört adet mağazasının (Devre Konu Mağazalar) üç tanesinin kiracılık haklarının ve sabit kıymetlerinin devri, bir tanesinin ise sabit kıymetlerinin devri ve üzerinde kira sözleşmesi tesis edilmesi yoluyla MİGROS tarafından, MİGROS ile ERFA aras ında akdedilen Devir Sözleşmesi (Sözleşme) hükümleri çerçevesinde devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. (3) Söz konusu bildirim üzerine hazırlanan 31.03.2023 tarihli ve 2023 -2-017/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu 06.04.2023 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve ilgili devralma işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) un 10. maddesinin birinci fıkrası uyarınca nihai incelemeye alınmasına 23-17/302 -M sayı ile karar verilmiştir. (4) 4054 sayılı Kan un un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca gönderilen Nihai İnceleme Bildirimi, MİGROS tarafından 18.04.2022 tarihinde tebellüğ edilmiş ve MİGROS un birinci yazılı savunması 28. 04.2023 tarih ve 38138 sayı ile süresi içinde, Kurum kayıtlarına intikal etmi ştir. (5) Nihai inceleme aşamasında, 07.06.2023 tarihinde ERFA nın Bilecik ilinde bulunan Erfa Merkez isimli mağazasında ERFA yetkilileri (...) ve (...) in katılımıyla bir görüşme gerçekleştirilmiştir. (6) Nihai inceleme aşamasında MİGROS tan 16.06.2023 tari hli ve 66862 sayılı, ERFA dan 16.06.2023 tarihli ve 66854 sayılı, Yeni Mağazacılık AŞ (A101) den 16.06.2023 tarihli ve 66855 sayılı, BİM Birleşik Mağazalar AŞ (BİM) den 16.06.2023 tarihli ve 66856 sayılı, Şok Marketler Ticaret AŞ (ŞOK) den 16.06.2023 tarih li ve 66857 sayılı, Carrefoursa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ (CARREFOURSA) den 16.06.2023 tarihli ve 66863 sayılı, Hakmar Gıda Tur. Hay ve 23-43/820 -291 2/44 İnş. San. Ltd. Şti. (HAKMAR) den 16.06.2023 tarihli ve 66861 sayılı, Balmar Dayanıklı Tüketim Gıda Tekstil Na kliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. (BALMAR) den 16.06.2023 tarihli ve 66860 sayılı ve TK Tarım Kredi Pazarlama ve Marketçilik AŞ (TARIM KREDİ) den 04.07.2023 tarihli ve 67527 sayılı yazılar ile bilgi talep edilmiştir. (7) Söz konusu bilgi taleplerine yönelik olarak MİGROS tan gelen cevabi yazılar 21.06.2023 tarih ve 39861 sayı, 25.07.2023 tarih ve 40846 sayı, A101 den gelen cevabi yazı 23.06.2023 tarih ve 39918 sayı, BİM den gelen cevabi yazı 23.06.2023 tarih ve 39924 sayı, ŞOK tan gelen cevabi yazı 03.07.2023 tarih ve 40059 sayı, CARREFOURSA dan gelen cevabi yazı 03.07.2023 tarih ve 40075 sayı, TARIM KREDİ den gelen cevabi yazı 19.07.2023 tarih ve 40681 sayı, BALMAR dan gelen cevabi yazı 24.07.2023 tarih ve 40799 sayı, HAKMAR dan gelen cevabi yazı 24.07.2023 tarih v e 40800 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (8) Nihai inceleme sonucunda düzenlenen 11.09.2023 tarih ve 2023 -2-017/Nİ sayılı Nihai İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (9) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda , bildirime konu işlem e izin verilmes inde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflar G.1.1. Devralan: Migros Ticaret AŞ (MİGROS) (10) MİGROS, 1954 yılında İsviçre Migros Kooperatifler Birliği ve İstanbul Belediyesi iş birliği ile kurulmuş olup 1975 yılında çoğ unluk hisselerinin devri ile Koç Holding AŞ nin kontrolüne geçmiştir. 2005 yılında ise MİGROS, Tansaş Perakende Mağazacılık Tic. AŞ nin %70,77 sine tekabül eden hissesini devralmıştır1. Ardından, 2008 yılında MİGROS un %50,83 oranındaki hissesi Moonlight C apital S.A. nın (MOONLIGHT) Türkiye deki iştiraki olan Moonlight Perakendecilik ve Tic. AŞ tarafından devralınmış2; 2009 yılında ise MOONLIGHT ın ek hisseler iktisap etmesi yoluyla MİGROS (o dönemdeki unvanı Moonlight Perakendecilik ve Tic. AŞ) ve Migros Tü rk Tic. AŞ birleşmiş ve o tarihten itibaren teşebbüsün faaliyetleri MİGROS un bugünkü ticaret unvanı olan Migros Ticaret AŞ altında yürütülmeye başlanmıştır. (11) 2011 yılında, MİGROS bünyesinde faaliyet gösteren Şok mağazaları, MİGROS ve diğer hissedarlar tar afından, Yıldız Holding AŞ iştirakleri Gözde Finansal Hizmetler AŞ ve Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ (BİZİM TOPTAN) ye devredilmiştir3. 2014 yılında MİGROS, OMV Petrol Ofisi AŞ'nin maliki, intifa hakkı sahibi ya da kiracısı olduğu akaryakıt istasyonların da kurulu ve bayisi ya da üçüncü kişiler tarafından işletilen akaryakıt istasyonu marketlerinin işletme hakkını devralmıştır4. 2015 yılında o dönemki adıyla Anadolu Endüstri Holding AŞ5 (AEH), MH Perakendecilik ve T.A.Ş.nin 1 Kurulun 31.10.2005 tarihli ve 05 -76/1030 -287 sayılı kararı. 2 Kurulun 13.03.2008 tarihli ve 08 -24/240 -76 sayılı kararı. 3 Kurulun 17.08.2011 tarihli ve 11 -45/1044 -357 sayılı kararı. 4 Kurulun 08.05.2014 tarihli ve 14 -17/321 -139 sayılı kararı. 5 Hâlihazırda AG Anadolu Grubu Holding AŞ ünvan ı altında Anadolu Grubu; alkollü içecekler pazarında AB InBev Harmony Limited ve Anadolu Grubu nun ortak girişimi olan Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii AŞ (ANADOLU EFES) ve grup şirketleri ile, alkolsüz içecekler pazarında The Coca -Cola Company/The C oca Cola Export Corporation ile ortak girişimi olan Coca Cola İçecek AŞ. (CCİ) ve grup şirketleri ile, paketlenmiş su pazarında Mahmudiye Kaynak Suyu Ltd. Şti. (MAHMUDİYE) ile, yaş sebze ve meyve pazarında Özgörkey Holding AŞ ile Anadolu Grubu arasında bir ortak girişim olan AEP Anadolu Etap Penkon Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. AŞ (ANADOLU ETAP) ile, kırtasiye malzemeleri pazarında Adel Kalemcilik Tic. ve San. AŞ (ADEL) ile faaliyet göstermektedir. 23-43/820 -291 3/44 (MH PERAKENDECİLİK) sermayesinin %80,5 ini satın almak suretiyle MİGROS hisselerinin %40,25 ine dolaylı olarak sahip olmuştur6. (12) MH PERAKENDECİLİK hisselerinin tamamı AG Anadolu Grubu Holding AŞ ye aittir. AG Anadolu Grubu Holding AŞ ile bağlı şirketleri ve iştirakleri, Anadolu Grubu nu oluşturmaktadır. MİGROS, Anadolu Grubu tarafından kontrol edilmektedir. (13) Anadolu Grubu, 1950'li yıllarda kurulan ve bugün itibarıyla altı şirketi ile Borsa İstanbul da işlem gören bir gruptur. Türkiye dâhil 19 ülkede, 80 e yakın şirket, 86 üretim tesisi ve 80.000 den fazla çalışanıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. Anadolu Grubu, bağlı şirketleri, müşterek yatırımları ve sair iştirakleri ile kırtasiye, sigorta acenteliği, elektrik üretim ve satış, alkollü/alkolsüz içecek, sebzecilik -meyvecilik ve meyve suyu , gayrimenkul, otomotiv, sağlık, spor, turizm ile kurumsal iş uygulamaları ile gıda sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Anadolu Grubu, hızlı tüketim malları (HTM) organize perakendeciliği sektöründe Migros marketleri vasıtasıyla olan faaliyeti haricinde herhangi bir faaliyette bulunmamaktadır. (14) MİGROS, perakende sektöründe gıda, temizlik ve kişisel bakımdan oluşan HTM kategorilerinin yanı sıra kırtasiye, züccaciye, beyaz eşya, kitap, konfeksiyon gibi ürünleri de kapsayan geniş ürün portföyü ve Migros (M -Jet, M, MM, MMM, 5M), Macrocenter, Kipa (hipermarket, süpermarket, Ekspres ve PFS7) ve yurt dışında Ramstore markalarını taşıyan farklı konsepte sahip mağazalarıyla faaliyette bulunmaktadır. Bunun yanında MİGROS, Sanal Market ve 2016 yılının sonuna doğru devraldığı doğal gıda çevrim içi alışveriş sitesi olan Tazedirekt ile çeşitli illerde çevrim içi satış ve MİGROS Toptan markasıyla da HTM nin perakende tüketimine yönelik toptan satış gerçekleştirmektedir. Bunlara ek olarak 13.07.2023 tarihinde MİGROS ta rafından Kuruma yapılan devralma bildirimi ile MİGROS un 2023 yılının Ocak ayında Mion markası ile kozmetik ve kişisel bakım pazarına da giriş yaptığı belirtilmiş, hâlihazırda İstanbul ve Ankara da yer alan dokuz adet mağazası ile yeni girdiği bu pazarda d evralmalar yoluyla büyümeyi hedeflediği ifade edilmiştir8. Bahse konu bildirim kapsamında İzmir, Kütahya ve Manisa da yer alan 22 adet mağazanın devri söz konusudur. (15) MİGROS un müşteriye doğrudan hizmet verilen fiziki mağaza sayısı, 07.09.2023 tarihi itibar ıyla, 3.035 adet Migros mağazaları ve 147 adet Macrocenter mağazaları olmak üzere 81 ilde olmak üzere toplam 3.182 dir. Toplam satış alanı 3.083.329 m2 olan bu mağazaların; 56 adedi kompakt hipermarket olarak tanımlanabilecek 5M Migros, 1.076 adedi Migros Jet, 147 si Macrocenter, 26 sı toptan ve 1.828 adedi M, MM ve MMM Migros formatındadır. Ayrıca 11 ilde MİGROS un kontrolünde olan 23 adet alışveriş merkezi (AVM) bulunmaktadır. G.1.2. Devreden: Elbin Gıda İnşaat Tekstil Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limit ed Şirketi (ERFA) (16) 2019 yılında Bilecik merkezli olarak kurulan ve sonrasında Bilecik ilinde üç şube daha açan ERFA, 10.03.2023 tarihi itibarıyla müşteriye doğrudan hizmet verilen toplam dört şubesi ve 1.960 m2 satış alanı ile yalnızca Bilecik ilinde faaliy et göstermektedir. ERFA nın çevrim içi satış mağazası bulunmamaktadır. 6 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15 -29/420 -117 sayılı kararı. 7 PFS: Petrol Filling Station Markets, akaryakıt istasyonlarında bulunan marketleri ifade etmektedir. 8 Kurulun 10.08.2023 tarihli ve 23 -39/746 -BD sayılı kararıyla, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ in 7 . maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerinin aşılmaması nedeniyle, bildirim konusu işlemin izne tabi olmadığına karar verilmiştir. 23-43/820 -291 4/44 (17) Başvuruda ERFA nın dört adet mağazasını MİGROS a devrettikten sonra HTM organize perakendeciliği alanındaki faaliyetlerine son vererek işlem sonucunda elde edilen gelir ile farklı alan lara yatırım yapmayı planladığı belirtilmektedir. (18) Başvuruda ERFA nın, (...) ve (...) tarafından ortak kontrol edildiği belirtilmiştir. G.1.3. Devre Konu Mağazalar (19) MİGROS ve ERFA arasında imzalanan Sözleşme ile ERFA nın Bilecik te bulunan dört adet mağ azasından üçünün kiracılık haklarının ve sabit kıymetlerinin devri, birinin ise sabit kıymetlerinin devri ve üzerinde kira sözleşmesi tesis edilmesi yoluyla MİGROS a devredilmesi öngörülmektedir. ERFA , Erfa Merkez mağazasının maliki olup söz konusu devra lma işlemi sonrasında ERFA ile MİGROS arasında bu mağazaya ilişkin olarak kira sözleşmesi akdedilecektir. Devre Konu Mağazalara ilişkin bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo 1- Devre Konu Mağazalar No Mağaza Adı Satış Alanı (m2) İlçe/İl Kira Sözleşmesi Tarihi Kira Sözleşmesi Süresi 1 ERFA MERKEZ (...) MERKEZ -BİLECİK - - 2 ERFA 1 (...) MERKEZ -BİLECİK (...) (...) 3 ERFA 2 (...) MERKEZ -BİLECİK (...) (...) 4 ERFA 3 (...) MERKEZ -BİLECİK (...) (...) Kaynak: Bildirim Formu (20) Nihai inceleme aşamasında 07.06.2023 tarihinde Bilecik ilinde bulunan ERFA nın merkez binasında, ERFA yetkilileriyle bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmede Erfa Merkez şubesinin hâlihazırda satış alanının (...) m2 olduğu, (...) m2 lik züccaci ye ve deterjan ürünlerinin satıldığı alt katın kapatıldığı, (...) m2 lik oyuncak satışının yapıldığı bir üst katın bulunduğu, 2023 yılı başı itibarıyla şubenin satış alanının (...) m2 ye düştüğü teşebbüs yetkililerince ifade edilmiştir. Bunun akabinde konuyla ilgili olarak MİGROS tan bilgi talebinde bulunulmuş olup, MİGROS tarafından planlanan işlem neticesinde mağazanın (...) m2 lik kısmının satış alanı olarak kullanılmasının planlandığı, (...) m2 lik alt katının depo olarak kullanılacağı, (...) m2 lik üst katın ise mülk sahibinin kullanımına bırakılacağı ve devre konu olmayacağı bildirilmiştir. Sonuç olarak Bildirim Formunda (...) m2 olarak bildirilen Erfa Merkez isimli mağazanın satış alanının sehven sunulduğu, söz konusu mağazanın topla m alanının gerçekte (...) m2 olduğu, bunun (...) m2 lik bölümünün devre konu olmayacağı, (...) m2 lik alanın ise MİGROS tarafından depo olarak kullanılmaya devam edileceği, (...) m2 lik alanın satış olanı olarak kullanılacağı anlaşılmıştır. G.1.4. MİG ROS Hakkındaki Geçmiş Tarihli Kurul Kararları (21) Geçtiğimiz yıllarda MİGROS tarafından Kurulun iznine tabi çok sayıda devralma işlemi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu devralma işlemlerine ilişkin Kurul kararlarına aşağıda özet olarak yer verilmektedir. (22) 2015 y ılında AEH tarafından Moonlight Capital S.A. kontrolündeki MH PERAKENDECİLİK in çoğunluk hisselerinin devralınması suretiyle MİGROS üzerinde kontrolün sağlanması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. Devralma işlemi, gerek yatay gerekse de dikey etkile nen pazarlardaki etkileri açısından incelenmiştir. İşlemin incelenmesi neticesinde, bira pazarına yönelik müşteri kısıtlaması ile koordinasyon9 9 Anadolu Grubu iştiraklerinin faaliyet gösterdiği alanlardaki rakiplerinin MİGROS ile olan ticari ilişkileri kapsamında MİGROS un elde ettiği bilgilerin, Anadolu Grubu iştirakleri ile paylaşılması, Anadolu Grubu iştiraklerinin faaliyet gösterdiği alanlarda MİGROS ile ticari ilişki içerisinde bulunan rakiplerinin 23-43/820 -291 5/44 ve CRM10 verilerinin şeffaflaşması endişelerini bertaraf edecek şekilde, işlemin kapanışından itibaren üç yıllık süre boyunca; - MİGROS un; bira kategorisinde, ANADOLU EFES in rakipleri ile ticari ilişkilerine devam edeceği, piyasaya yeni giriş yaparak ANADOLU EFES e rakip olacak üretici/tedarikçilerle ticari ilişki kuracağı, ANADOLU EFES in rakiplerinin ürünlerinin sa tışını engellemeyeceği ve ANADOLU EFES in rakiplerinin sıcak/soğuk alanlarındaki raf paylarını ve teşhirlerini devam ettireceği ve AEH in; MİGROS un, bira kategorisinde, ANADOLU EFES in tüm rakipleri ile olan ticari ilişkilerine müdahil olmayacağı, - AEH tar afından, üç yıl süre ile taahhütlerin takip edilmesi ve raporlanması konusunda bağımsız bir denetçi uzman atanmasını sağlayacağı, - MİGROS un operasyonel yönetimi, personel ve organizasyon yapısı itibarıyla Anadolu Grubu şirketlerinden ayrı yapılanmasına dev am edeceği, - AEH in herhangi bir iştirakinin ve/veya ilişkili şirketinin, MİGROS un rakiplerine ilişkin ticari açıdan hassas bilgileri, MİGROS ile paylaşmayacağı, MİGROS un, AEH in rakiplerine ilişkin ticari açıdan hassas bilgileri, AEH ile paylaşmayacağı, AEH in MİGROS un bira pazarı özelindeki CRM verilerini, ANADOLU EFES ile paylaşmayacağı taahhütlerinin getirilmesi sonrasında işleme izin verilmiştir11. (23) İşlemden kaynaklanan rekabetçi endişeleri gidermek için üç yıl süreli olarak verilen davranışsal taahhüt ler üç yılın sonunda yeniden değerlendirilmiş ve 28.06.2018 tarihli ve 18 -21/360 -177 sayılı Kurul kararı ile bu taahhütler sona erdirilmiştir. (24) 2015 yılında gerçekleşen AEH -MİGROS devralma işleminin ardından, 2017 yılında Tesco Overseas Investments Limited kontrolündeki KİPA hisselerinin %95,495 inin MİGROS tarafından devralınması ile birlikte Kipa ünvanlı marketler MİGROS bünyesine dâhil olmuştur12. Söz konusu devralma işlemine Kurul tarafından izin verilmesi için MİGROS tarafından 25 mağazanın elden çıkarı lmasına yönelik taahhüt sunulmuştur. Sunulan taahhütlerin Kurul tarafından kabul edilmesi sonrasında taahhütlerin yerine getirilmesi amacıyla gerçekleştirilen devralma işlemleri için, 2017 yılı içinde dört ayrı izin başvurusu yapılmış ve ilk başvuruya konu işlem sonucunda İzmir/Çiğli de bulunan taahhüde konu mağaza Başdaş Dayanıklı Tük. Malları Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından devralınmıştır13. İkinci olarak, İzmir in, Muğla nın ve Balıkesir in çeşitli ilçelerindeki 20 adet mağaza CARREFOURSA tarafından devralınmıştır14. Ardından Balıkesir/Ayvalık ta ve Cunda da bulunan iki adet mağazadan birinin kira sözleşmesinin devri, diğerinin ise alt kiralama yoluyla Neval bilgilerinin, MİGROS un perakende sektöründeki rakip leri ile paylaşılması ve Anadolu Grubu iştiraklerinin, MİGROS un perakende sektöründeki rakipleri ile olan ticari ilişkileri kapsamında elde ettiği her türlü ticari bilginin, MİGROS ile paylaşılması koordinasyon riskinin doğduğu alanlar olarak tespit edilm iştir. 10 Müşteri ilişkileri yönetimi ( customer relationship management -CRM). Söz konusu işlem sonrasında Anadolu Grubu nun kendi iştirakleri dahil olmak üzere, rakiplerinin ticari açıdan hassas nitelikteki CRM verilerine MİGROS üzerinden ulaşma imkanı bulm asının pazarı şeffaflaştıracağı ve özellikle karanlık pazar niteliğini haiz olan bira pazarı başta olmak üzere Anadolu Grubu nun rakipleri karşısında avantaj elde edeceği değerlendirilmiştir. 11 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15 -29/420 -117 sayılı kararı. 12 Kurulun 09.02.2017 tarihli ve 17 -06/56 -22 sayılı kararı. 13 Kurulun 09.08.2017 tarihli ve 17 -26/400 -M sayılı kararı. 14 Kurulun 27.09.2017 tarihli ve 17 -30/493 -215 sayılı kararı. 23-43/820 -291 6/44 İnce-Mita Market tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir15. Son olarak, Edirne/Keşan da ki iki adet mağaza kira sözleşmesinin devri yoluyla Altunlar Gıda İhtiyaç ve Tüketim Maddeleri San. ve Tic. AŞ ye devredilerek elden çıkarılmış16 olup taahhüde konu 25 mağazanın devri tamamlanmıştır. (25) 2017 yılında CARREFOURSA nın Kayseri de işlettiği 11 ade t mağazanın sabit değerleri ve mağazalara ilişkin kira sözleşmeleri MİGROS tarafından devralınmış olup, böylece CARREFOURSA nın Kayseri ilindeki faaliyetleri sona ermiştir17. (26) 2018 yılında Makro Market AŞ (MAKRO) tarafından İstanbul, Antalya ve Tekirdağ illerinde Makromarket ve Uyum market ünvanı ile işletilen toplam 73 mağazanın 71 i kira sözleşmesinin devri yoluyla, ikisinin ise mülk olan mağazanın doğrudan kiralanması yoluyla MİGROS tarafından devralınmıştır18. (27) 2018 yılının Aralık ayında ise MAKRO nun Anka ra, Amasya ve Samsun illerinde bulunan dört mağazası, kira sözleşmesinin devri yoluyla MİGROS tarafından devralınmıştır19. (28) 2020 yılında Dörtler Tüketim ve Gıda Maddeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. nin Adana da bulunan iki mağazasının, kira sözleşmesinin devri yoluyla MİGROS tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir20. (29) 2021 yılında MİGROS, CARREFOURSA nın Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Hatay, Malatya, Mardin, Şanlıurfa ve Van illerinde bulunan 34 mağazasını kiracılık haklarının devri yoluyla devralmıştır21. (30) 2021 yılının Temmuz ayında ise Adese Gayrimenkul Yatırım AŞ (ADESE) nin Konya/Ereğli de ve Konya/Selçuklu da bulunan iki mağazasının kiracılık haklarının ve demirbaşlarının MİGROS tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir22. (31) 2022 yılında Ay-mar Tic aret Ltd. Şti. (AYMAR) nin Trabzon ve Giresun illerinde bulunan 25 adet mağazasının kiracılık haklarının ve sabit kıymetlerinin MİGROS tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir23. (32) Yine 2022 yılının Temmuz ayında Üçler Süper Market Gıda San. AŞ (ÜÇLE R) nin İstanbul ilinde bulunan altı adet mağazasının kiracılık haklarının ve sabit kıymetlerinin MİGROS tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir24. (33) 2023 yılının Mart ayında Yunus Market İşletmeleri Ticaret AŞ (YUNUS MARKET) nin Amasya, Tokat ve Yoz gat ta bulunan yedi adet mağazasının kiracılık haklarının ve sabit kıymetlerinin MİGROS tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir25. (34) 2023 yılının Mart ayında B Online Mağazacılık Hizmetleri Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (BEĞENDİK) nin Ankara da bulunan sekiz adet mağazasının kiracılık haklarının ve sabit kıymetlerinin MİGROS tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir26. 15 Kurulun 28.11.2017 tarihli ve 17 -39/637 -277 sayılı kararı. 16 Kurulun 14.12.201 7 tarihli ve 17 -41/649 -287 sayılı kararı. 17 Kurulun 28.12.2017 tarihli ve 17 -44/689 -303 sayılı kararı. 18 Kurulun 18.04.2018 tarihli ve 18 -11/204 -95 sayılı kararı. 19 Kurulun 13.12.2018 tarihli ve 18 -47/736 -356 sayılı kararı. 20 Kurulun 16.01.2020 tarihli ve 20-04/38 -20 sayılı kararı. 21 Kurulun 03.05.2021 tarihli ve 21 -25/307 -140 sayılı kararı. 22 Kurulun 01.07.2021 tarihli ve 21 -33/430 -215 sayılı kararı. 23 Kurulun 23.06.2022 tarihli ve 22 -28/449 -181 sayılı kararı. 24 Kurulun 07.07.2022 tarihli ve 22 -32/507 -204 sayılı kararı. 25 Kurulun 23.03.2023 tarihli ve 23 -15/272 -92 sayılı kararı. 26 Kurulun 23.03.2023 tarihli ve 23 -15/273 -93 sayılı kararı. 23-43/820 -291 7/44 G.2. Dosya Kapsamında Yapılan Görüşmeler (35) Dosya kapsamında, Bilecik te HTM organize perakendeciliği pazarının yapısına ve devralma işleminin pazarda göstereceği olası etkilere yönelik bilgilerine ve görüşlerine başvurmak amacıyla ERFA yetkilileri ile bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmede dile getirilen hususlara aşağıda özet olarak yer verilmektedir. ERFA ile Yapılan Görüşme (36) ERFA teşebbüs ortakları (...) ve (...) ile 07.06.2023 tarihinde saat 14.00 te Bilecik ilinde bulunan ERFA nın merkez binasında bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmede ERFA yetkilileri tarafından özetle; - Tek bir marketle 2011 yılında faali yete başlandığı, daha sonra üç şube daha açıldığı, ancak özellikle indirim marketlerinin yarattığı baskıdan dolayı kâr marjlarının düştüğü, indirim marketleri ile rekabet edilemediği, yaklaşık 70.000 nüfuslu Bilecik Merkez de yaklaşık 75 adet indirim marke tinin bulunduğu, indirim marketlerinin yanı sıra CARREFOURSA nın da pazara giriş yaptığı, yerel marketlerin bu durumla baş edebilmesinin oldukça zorlaştığı, bu sebeplerle 2023 yılı itibariyle ERFA için pazardan çıkma kararının alındığı, elde kalan demirbaş ların ve ürünlerin değerlendirilmesi için devir işlemi yapılmak istendiği, Kütahya merkezli Sultan Gıda ve İht. Mad. San. Tic. AŞ (SULTAN MARKET) ve MİGROS ile görüşüldüğü ancak SULTAN MARKET in devralma işlemine sıcak bakmadığı, - Merkezi Bozüyük te olan ve Bilecik Merkez de bir adet şubesi olan BALMAR isimli bir yerel marketin daha bulunduğu, Özpaş Mağazacılık AŞ (ÖZPAŞ) isimli yerel marketin ekonomik nedenlerle pazardan ayrıldığı, hem indirim marketlerinin hem ulusal zincir marketlerin ERFA üzerinde rekabe tçi baskı yarattığı, çevrim içi alışveriş imkânının da rekabetçi baskı seviyesini yükselttiği, yaklaşık (...) m2 satış alanına sahip File Market27 in de Bilecik te faaliyet gösterdiği, - Erfa Merkez şubesinin hâlihazırda satış alanının (...) m2 olduğu, züccaciye ve deterjan ürünlerinin satıldığı (...) m2 lik alt katın kapatıldığı ve yalnızca depo olarak kullanıldığı, oyuncak satışının bulunduğu (...) m2 lik üst katın olduğu, 2023 yılının başı itibarıyla şubenin satış alanının (...) m2 ye düştüğü, devralma işlemi neticesinde MİGROS tarafından (...) m2 lik alanın satış alanı olarak kullanılması planlandığı, belirtilen mağazanın (...) m2 lik alt katının depo olarak kullanılacağı, (...) m2 lik üst katın ise mülk sahibinin kullanımına bırakılacağı, - HAKMAR ın Bilecik teki ikinci şubesini 2023 yılında açtığı, üçüncü şubesini de açma hazırlığında olduğu, - Hâlihazırda Bilecik te MİGROS un üç şube ile faaliyet gösterdiği, - 2023 yılının başından itibaren indirim marketlerinin Bilecik te 10 adet şube açtığı, - Birkaç sene içerisinde TARIM KREDİ nin Bilecik te beş adet şube açtığı, TARIM KREDİ nin pazarda ciddi bir rakip haline geldiği, - (...), 27 BİM e ait olup 2015 yılında faaliyete geçen, BİM markalı mağazalara kıyasla daha büyük alanlı ve daha fazla ürünün satı şa sunulduğu File markalı mağaza zinciridir. 23-43/820 -291 8/44 - Ulusal zincir marketlerin satış stratejileri ile hiçbir şekilde rekabet edilemediği, - ÖZPAŞ ın pazardan çıktığı, (...), - İndirim marketlerinin uzun süreli kira sözleşmeleri ile yeni açılan boş dükkanları kiraladığı, - (...), - ( ..) , - ERFA nın 2011 yılından beri sektörde faaliyet gösterdiği, daha önce de bu sektörde çalışıldığı ama artık sektörden kâr elde etmenin çok zor o lduğu, - İndirim marketlerinin ve ulusal zincir marketlerin aralarındaki rekabetin en çok yerel marketlere zarar verdiği, - Daha önce planlanan perakende yasasının çıkmamasının ve nüfusa göre market sayısı sınırlamasının yapılmamasının sektörü ve yerel market leri olumsuz etkilediği, - (...), - 2023 yılı başından itibaren arayışların devam ettiği ancak MİGROS haricinde herhangi bir teşebbüsün devir teklifinde bulunmadığı, - Kütahya da faaliyet gösteren SULTAN MARKET ile devir konusunda görüşme yapıldığı ancak SULTA N MARKET in devir ile ilgilenmediği, jeneratörler, raflar, soğuk hava depoları, dolaplar gibi demirbaşlar için devir bedeli talep edilmesinden dolayı SULTAN MARKET in ERFA nın teklifine olumlu yaklaşmadığı, - Mağazaların herhangi bir teklif gelmeden önce sa tışa çıkarıldığı, daha sonra ERFA tarafından Bilecik bölgesi ile ilgilenen MİGROS Bölge Müdürü ile irtibata geçildiği, dolayısıyla teklifin ERFA tarafından yapıldığı, - ( ..) ifade edilmiştir. G.3. İlgili Pazar G.3.1. İlgili Ürün Pazarı (37) Bildirilen işlem ile Devre Konu Mağazaların faaliyet alanı olan HTM organize perakendeciliği ile devralan konumunda olan MİGROS un içinde yer aldığı ekonomik bütünlüğün faaliyet alanları ile yatay ve dikey örtüşen pazarlardaki rekabet koşullarının etkilenmesi beklenmektedir. B u çerçevede işlem, rekabet üzerinde, MİGROS un ve ERFA nın Devre Konu Mağazalarının faaliyetlerinin örtüştüğü HTM organize perakendeciliği pazarında yatay anlamda; MİGROS u kontrol eden Anadolu Grubu nun HTM organize perakendeciliği pazarının üst pazarı ko numundaki tedarik pazarlarından alkolsüz içecekler pazarında, yaş sebze ve meyve pazarında, kırtasiye malzemeleri pazarında ve MİGROS un faaliyet alanlarından HTM toptan perakendeciliği pazarında tedarikçi olarak faaliyet göstermesi nedeniyle dikey anlamda etkilere neden olacaktır. (38) Devralmanın yatay anlamda etkileyeceği pazar, HTM organize perakendeciliği pazarıdır. HTM perakendeciliği, raf devir hızları yüksek, kısa süreli stoklanan ve sürekli tüketilen gıda, içecek, kişisel bakım ürünleri, kozmetik ve tem izlik ürünleri gibi ürünlerin son kullanıcılara satışı hizmetidir. Büyük ölçekli HTM perakende 23-43/820 -291 9/44 mağazalarının bir kısmında aynı zamanda elektronik gibi dayanıklı tüketim mallarının satışını da yapılıyor olmakla birlikte, bu sektörün cirosunun çok büyük bir bölümünün HTM satışından gerçekleştiği bilinmektedir. Dolayısıyla bu mağazaların tüketici gözünde asıl işlevi HTM satışıdır. HTM perakendeciliği sektörünün temel aktörlerini hipermarketler, süpermarketler, orta ölçekli marketler, marketler, bakkallar, büfe ler, ihtisas mağazaları olarak sıralamak mümkündür. HTM perakendeciliği pazarının kırılımlarına ilişkin birçok alternatif pazar tanımı yapılabilmekle birlikte, Kurulun geçmiş tarihli birçok kararına konu olduğu üzere en belirgin şekilde bu pazar, gelenekse l ve organize olmak üzere satış kanalı bazında iki ayrı pazar şeklinde tanımlanmaktadır. (39) 30.03.2021 tarihinde yayımlanan Türkiye Hızlı Tüketim Malları Perakendeciliği Sektör İncelemesi Nihai Raporu nun (HTM Sektör Nihai Raporu) 248. paragrafında Kurulun geçmiş tarihli kararlarında HTM perakendeciliğinin en belirgin olarak organize (modern) ve geleneksel kanal ayrımı üzerinden ele alındığı, kararlarda, organize kanalda faaliyet gösteren oyuncuların sahip oldukları ölçek ve kapsam dikkate alınarak sunulan ür ün ve hizmet portföyünün, fiyat gibi kriterler bakımından tüketici nezdinde geleneksel kanaldan ayrı bir pazar teşkil ettiğine ilişkin bir yaklaşımın benimsendiği ifade edilmektedir. (40) HTM organize perakendeciliği, başta mağaza alanı olmak üzere çeşitli özel likleriyle birbirinden farklılaşan alt ayrımlara tabi tutulmakta olup; pazardaki mağaza formatlarını hipermarket, büyük süpermarket, süpermarket, küçük süpermarket ve orta büyüklükteki market şeklinde sıralamak mümkündür. Mağaza alanı bakımından görece büy ük perakendecilerce tüketicilere tek duraklı alışveriş (one-stop shopping ) imkânı sağlanmaktayken, mağaza alanı küçüldükçe tek duraklı alışveriş e tamamlayıcı nitelikte olan telafi edici/tamamlayıcı alışveriş (top-up shopping ) imkânı sağlanmaktadır. (41) Bu kapsamda HTM organize perakendeciliği pazarında yapılabilecek ilk ayrım mağaza satış alanı büyüklüklerine göre oluşmaktadır. Mağaza alanı küçüldükçe hem ürün portföyü daralmakta hem de HTM nin toplam satışların içindeki payı artmaktadır. Bu çerçevede org anize perakende kanalında yer alan mağazaların satış alanı büyüklüğünden başlayıp, bunun sonucunda şekillenen ürün ve hizmet sunumu ile birbirinden ayrıştığını söylemek mümkündür. Bu noktada, mağaza satış alanı kriteri ile bağlantılı olarak; HTM perakendec iliği sektöründe organize perakende kanalı içerisinde ikinci bir ayrım da söz konusudur. Bu ayrım büyük ölçüde küçük süpermarket mağaza alanı dâhilinde faaliyette bulunan ancak fiyat odaklı yaklaşım ile şekillenen indirim marketleri ve süpermarketler (küçü k süpermarketler, süpermarketler, büyük süpermarketler ve hipermarketler) şeklinde ele alınmaktadır. (42) İşlem tarafları olan MİGROS un ve ERFA nın Devre Konu Mağazalarının faaliyet gösterdiği HTM organize perakendeciliği sektöründe alt kırılımlarda değerlendi rme yapılabilecektir. Nitekim Kurulun bugüne kadar almış olduğu kararlarda, pazara ilişkin olarak dosya özelinde farklı yaklaşımlar benimsenmiş olduğu görülmektedir. Örneğin CarrefourSA -Gima28 ile Makromarket -Nazar29 kararlarında 1.000 metrekareden küçük sü permarket pazarı ve 1.000 metrekareden büyük süpermarket pazarı tanımlaması yapılırken, Migros -Tansaş30 ile Canerler -Kiler31 kararlarında 300 metrekareden büyük satış alanına sahip perakendecilerin oluşturduğu pazar 28 Kurulun 17.06.2005 tarihli ve 05 -40/557 -136 sayılı kararı. 29 Kurulun 05.04.2007 tarihli ve 07 -30/293 -110 sayılı kararı. 30 Kurulun 31.10.2005 tarihli ve 05 -76/1030 -287sayılı kararı. 31 Kurulun 29.12.2010 tarih li ve 10 -81/1693 -644 sayılı kararı. 23-43/820 -291 10/44 tanımlaması yapılmıştır. Bunların dış ındaki birçok Kurul kararında ise perakende pazarındaki rekabet koşulları nedeniyle yapılan alternatif pazar tanımları sonucu değiştirmeyecek olması ve HTM perakendeciliği bakımından ilgili pazarın tanımının kesin ölçütlerle ortaya konulmasının güçlüğü seb ebiyle ilgili pazar tanımlanmadığı, ayrımın yalnızca organize ve geleneksel kanal bakımından yapıldığı görülmüştür. (43) MİGROS, 2010 yılının ikinci yarısında aldığı karar doğrultusunda, Ege ve Akdeniz Bölgesi dışındaki Tansaş mağazalarını MİGROS formatına dön üştürmeye başlamış ve dönüşüm süreci 2015 yılında tamamlanmıştır. 2017 yılına gelindiğinde MİGROS, KİPA ya ait 173 mağazanın devrine izin verilmesi için başvuruda bulunmuştur. İşlem kapsamında, MİGROS 2015 yılı itibarıyla toplam 1.363 mağazaya sahip olup, devreden KİPA nın ise 73 ü express adında küçük süpermarket formatında olmak üzere toplam 173 mağazası bulunmaktadır. Kararda öncelikle MİGROS un ve KİPA nın rakiplerinin temel olarak, CARREFOURSA, Real gibi ulusal zincir mağazalar ile süpermarket kanalınd a faaliyet gösteren yerel süpermarket zincirleri olduğu, buna ek olarak indirim marketlerin son yıllardaki büyüme eğilimine dayanarak da MİGROS un ve KİPA nın indirim marketlerle de rekabet halinde olduğu tespitleri yapılmıştır. (44) Migros -Kipa ve Migros -Makro kararlarında da detaylı olarak açıklandığı üzere32, bildirime konu devralma işlemi bakımından da indirim mağazacılığını HTM organize perakendeciliği sektöründe süpermarketlerden ayrı bir kanalda tutmak ve bu iki kanalın birbirleri üzerinde rekabetçi baskı yaratmadığını ileri sürmek perakende pazarının h âlihazırdaki g erçekleriyle örtüşmeyeceği için dosya konusu devralma işlemi bakımından da indirim mağazaları ilgili ürün pazarına dâhil edilmiştir. (45) Dosya kapsamında Devre Konu Mağazaların tamamı süpermarket k ategorisinde değerlendiril miştir. Bunun yanında pazarda belirli bir ilde veya bölgede faaliyet gösteren zincir ve bölgesel/yerel perakendeciler , indirim marketlerinin ve ulusal perakende zincirlerinin birbirleri ile mağaza büyüklüğüne bakılmaksızın rekabet etmeleri sebebiyle ilgili pazara dâhil edil miştir. Etkilenen pazar kavramı 2010/4 sayılı Tebliğ ekinde yer alan Bildirim Formunun 3. kısmında; Türkiye de, a) Taraflardan ikisinin veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ilgili pazarın alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki), tüm ilgili ürün pazarlarından ve ilgili coğrafi pazarlar olarak tanımlanmaktadır. Mevcut dosya bakımından yatay anlamda etkilenen pazar indirim marketlerinin ve bölgesel/yerel perakendecilerin de dâhil olduğu HTM organize perakendeciliği pazarı olarak belirlenmiştir. (46) Bununla birlikte, başvuruda Anadolu Grubu nun kolalı içecek , aromalı gazoz , sade gazoz , paketlenmiş su , maden suyu , meyve suyu , buzlu çay , sporcu içeceği ve enerji içeceği pazarlarında CCİ ve MAHMUDİYE ile, bira pazarında ANADOLU EFES ile, yaş sebze meyve pazarında ANADOLU ETAP ile, kırtasiye malze meleri pazarında ise ADEL ürünleri ile faaliyet gösterdiği bilgisine yer verilmektedir. (47) Bildirime konu devralma işlemi bakımından, Anadolu Grubu nun faaliyet alanları ve kontrolündeki MİGROS un mağazalarında satışa sunulan ürünler ile ERFA ya ait Devre Ko nu Mağazalarda satılan ürünler dikkate alındığında, alkolsüz içecekler pazarında CCİ ve MAHMUDİYE ürünleri, yaş sebze ve meyve pazarında ANADOLU ETAP ürünleri ve kırtasiye malzemeleri pazarında ADEL ürünleri bakımından dikey örtüşmenin söz konusu olacağı t espit edilmiştir. Bunlara ek olarak, Kurulun AEH- 32 Kurulun 09.02.2017 tarihli ve 17 -06/56 -22 sayılı ve 18.04.2018 tarihli ve 18 -11/204 -95 sayılı kararları. 23-43/820 -291 11/44 Migros , Migros -Kipa kararlarında dikey etkilenen pazarlar içinde kabul ettiği kapalı satış yapılan bira pazarına ilişkin olarak mevcut dosya bakımından bir değerlendirme yapılma mıştır. Zira Devre Konu Mağaza larda alkollü içecek satışı yapılmaması sebebiyle herhangi bir örtüşme yaşanmayacağı anlaşılm ıştır. Bu sebeple dosya kapsamında alkollü içecek dışındaki ürün gruplarıyla ilgili pazar bilgilerine yer verilmiştir. (48) İlk olarak alkolsüz içecekler pazarında CCİ ve Coca Cola Satış ve Dağıtım AŞ (CCSD) ile ilgili Kurul kararlarında33, ilgili ürün pazarlarının kolalı içecek , aromalı gazoz , sade gazoz , paketlenmiş su , maden suyu , meyve suyu , buzlu çay , sporcu içeceği ve enerji içeceği olduğu değerle ndirilmiştir. Kurulun, AEH-Migros , Migros -Kipa ve Migros -Makro kararları başta olmak üzere, HTM organize perakendeciliği sektörüne yönelik pek çok kararında34 ilgili ürün pazarları benzer şekilde belirlenmiştir. Dosya konusu devralma kapsamında ilgili karar lardaki yaklaşım benimsenmekte olup, bu bağlamda kolalı içecek , aromalı gazoz , sade gazoz , paketlenmiş su , maden suyu , meyve suyu , buzlu çay , sporcu içeceği ve enerji içeceği pazarları, alkolsüz içecekler bakımından etkilenen pazarlar ola rak belirlenm iştir. (49) Devralma kapsamında etki doğurması beklenen diğer dikey örtüşen pazarlar, önceki Kurul kararlarına benzer şekilde kırtasiye malzemeleri pazarı , yaş sebze meyve pazarı ve toptan perakendecilik pazarı olarak belirlenmiştir35. (50) Sonuç o larak dosya kapsamında etkilenen pazar olarak belirlenen pazarlar özetle; yatayda HTM organize perakendeciliği iken; dikeyde ise kolalı içecek , aromalı gazoz , sade gazoz , paketlenmiş su , maden suyu , meyve suyu , buzlu çay , sporcu içeceği , enerji içeceği , kırtasiye malzemeleri , yaş sebze meyve ve toptan perakendecilik pazarlarıdır. G.3.2. İlgili Coğrafi Pazar (51) İlgili devralma işleminde etkilenen pazarların bir tarafında Anadolu Grubu bağlı şirketlerinin ve iştiraklerinin de faaliyet gösterdiği tedarik pazarları yer almakta iken bir tarafta da HTM organize perakendeciliği pazarı bulunmaktadır. İşlem kapsamında etkilenen pazarlar bakımından birbirinden farklı ilgili coğrafi pazarlar ortaya çıkmaktadır. (52) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İli şkin Kılavuz da coğrafi pazar, teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu böl gelerden kolayca ayrılabilen bölgelerdir. olarak tanımlanmıştır. 33 Kurulun CCSD ile ilgili almış olduğu 10.09.2007 tarihli ve 07 -70/864 -327 sayılı kararı ile 14.10.2010 tarihli v e 10-65/1363 -505 sayılı kararı. 34 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15 -29/420 -117 sayılı; 09.02.2017 tarihli ve 17 -06/56 -22 sayılı; 18.04.2018 tarihli ve 18 -11/204 -95 sayılı kararları. 35 Söz konusu pazarlarda Anadolu Grubu nun sahip olduğu payın kayda değer o lmamasından dolayı bu pazarlar, Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15 -29/420 -117 sayılı AEH-Migros , 09.02.2017 tarihli ve 17 - 06/56 -22 sayılı Migros -Kipa ve 18.04.2018 tarihli ve 18 -11/204 -95 sayılı Migros -Makro kararlarında ele alınan şekliyle değerlendirilmiş, detaylı bir incelemeye gerek görülmemiştir. Kurulun 03.05.2021 tarihli ve 21 -25/307 -140 sayılı kararına göre AEH nin 2020 yılında kırtasiye malzemeleri pazarı ndaki pazar payı değer bazında % (...), yaş sebze meyve pazarı ve toptan perakendecilik pa zarı ndaki pazar payı ise değer bazında % (...) in altındadır. 23-43/820 -291 12/44 (53) Bu noktada öncelikle, Kurum tarafından yayımlanan HTM Sektör Nihai Raporu nda coğrafi pazar tanımı ile ilgili olarak yapılan değerlendirmelere yer verilmesi faydalı olacaktır. HTM Sektör Nih ai Raporu nda ; 16.06.2020 tarihinde kabul edilen 7246 sayılı Kanun la yapılan değişiklikle birlikte 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinin Bir ya da birden fazla teşebbüsün başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üze re ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık p aylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır. şeklinde düzenlendiği, söz konusu değişiklik sonrasında birleşme veya devralma işlemlerine yönelik incelemelerde hâkim durum testinin yerine etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması testinin uygulanacağı vurgulanmıştır. Yapılan değişiklikle birlikte birleşme ve devralma işlemlerine yönelik getirilen etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması testi ile hâkim durum testinin aksine, işlem sonucunda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi şartı aranmaksızın işlem yasaklanabilmektedir. (54) HTM Sektör Nihai Raporu na göre, HTM perakendeciliği pazarı bakı mından ilgili coğrafi pazar tanımında belirleyici unsur, müşteri çekim alanları, bir başka deyişle tüketicilerin alışverişlerini kendilerine ne kadar mesafede bulunan mağazalardan yaptıklarıdır. (55) Tüketiciler, alışveriş amacıyla kendi bulundukları konumdan belirli bir uzaklıkta olan mağazalara gitmeyi göze alabilecek olup, buradan hareketle coğrafi pazarın sınırlarının söz konusu uzaklık çerçevesinde belirleneceği ileri sürülebilecektir. Ancak bu noktada, anılan mesafeyi kat etmek için katlanılan maliyetin; parasal maliyetin yanı sıra işlem ve zaman maliyeti unsurlarını da ihtiva ettiği dikkate alınmalıdır. Avrupa Birliği nde ve Avrupa Birliği üyesi pek çok ülkede coğrafi pazarlar 10 -15 dakikalık sürüş mesafeleri dâhilinde belirlenmekte ve mağaza alanı temeli nde alt kategorilere ayrılan ürün pazarı tanımları çerçevesinde bu sürüş mesafeleri değişebilmektedir. (56) Zira 1.000 m2 nin üzerinde satış alanına sahip bir süpermarket veya hipermarket ile daha küçük satış alanına sahip bir mağazanın müşteri çekim alanı ay nı olmayacaktır. HTM Sektör Nihai Raporu nda yer alan bilgilere göre Avrupa Birliği üyesi ülkelerde yapılan analizler sonucunda ortalamada küçük süpermarketlerin beş dakikalık, orta ölçekli süpermarketlerin 10 dakikalık, büyük süpermarketlerin (1.000 m2 ve üzeri) 15 dakikalık sürüş mesafelerinde diğer marketler üzerinde rekabetçi baskı yarattıkları belirtilmiştir. Nitekim HTM Sektör Nihai Raporu nda perakendecilere satış, pazarlama, fiyatlama vb. stratejilerin belirlenmesi noktasında hangi mesafedeki market lerin rakip olarak görüldüğü sorulmuş ve 32 perakendeciden sürüş mesafesi bakımından dakika bazında, yürüyüş mesafesi bakımından ise dakika ve metre bazındaki değerlendirmeleri alınmıştır. Tablo 2 - Perakendecilerin Diğer Perakendecileri Rakip Olarak Konuml andırma Mesafeleri Marketler Sürüş Mesafesi Yürüyüş Mesafesi Dakika Dakika Metre 0-5 5-10 10- 15 Diğer 0-5 5-10 10-15 Diğer 0-500 500- 1000 Diğer A101 Adese Akyurt Altunbilekler 23-43/820 -291 13/44 Başgimpa Bildirici BİM Bizim Toptan Carrefoursa Çağdaş Çağrı Çetinkaya Düzgün Esenlik Furpa Gimsa Groseri Hakmar Kim Metro MİGROS Mopaş Onur Özdilek Pehlivanoğlu Rammar Seyhanlar Sincap Soykan ŞOK Tespo Yunus Kaynak: HTM Sektör Nihai Raporu (57) Perakendeciler tarafından genellikle 5 -10 dakikalık ve 10 -15 dakikalık sürüş mesafesinde yer alan marketlerin ken dilerine rakip olarak kabul edildiği görülmektedir. Öte yandan, verilen cevapların marketlerin niteliğine göre farklılaşmadığı yönündeki tespit önem taşımaktadır. Diğer bir deyişle, ulusal marketlerin belli bir mesafeyi, bölgesel/yerel marketlerin ise fark lı belli bir mesafeyi dikkate aldıkları söylenemeyecektir. Çoğunluk görüşü değerlendirildiğinde, perakendecilerin 5 -10 dakika sürüş mesafesindeki marketleri kendi marketlerine rakip olarak gördüklerini söylemek mümkündür. (58) Benzer bir durum, yürüyüş mesafesi bakımından da geçerlidir. Perakendeciler çoğunlukla 5 -10 dakikalık ve/veya 10 -15 dakikalık yürüyüş mesafesinde bulunan marketleri kendi marketlerine rakip olarak konumlandırmaktadır. Sonuç olarak, perakendecilerin 5 -10 dakika yürüyüş mesafesinde ve/veya 5 00-1.000 metre coğrafi mesafede bulunan marketleri dikkate aldığına yönelik bir çoğunluk görüşü bulunmaktadır. (59) Bu noktada, HTM Sektör Nihai Raporu nda ilgili tüketici grubu bakımından alışveriş noktası seçiminin genellikle bulunulan alanda yerleşik HTM per akendecileri arasından gerçekleştiği, Kurulun geçmiş tarihli kararlarında da HTM perakendeciliğinde coğrafi pazarların yerel olarak tanımlanmasının gerekli görüldüğü hususlarına yer verilmektedir. Öte yandan, şehirleşme oranının artması, artan trafik ve ar aç park sorunları ile birlikte coğrafi pazar tanımlarının daha da daraldığı görülmektedir. (60) Organize kanaldaki perakendecilerin faaliyet alanlarının, uzaklığa bağlı olarak il, hatta ilçe ölçeğinde diğer bölgelerden hissedilir derecede farklılık gösterdiği tespitinin 23-43/820 -291 14/44 yapıldığı geçmiş tarihli Kurul kararları bulunmaktadır. Kurulun Carrefour -Gima36, Kiler- Canerler37, Migros -Yonca38 ve Migros -Egeden39 kararlarında ilgili coğrafi pazar il bazında değerlendirilmekteyken; Migros -Tansaş40, Kiler-Güler41, Makromarket - Naza r42, Kiler-Yimpaş43, Migros -Greens44, Kipa-Ardaş45, Migros -Kipa46 ve Migros - Makro47 kararlarında ilgili coğrafi pazar ilçeler bazında belirlenmiştir. Her ne kadar birbirine yakın tarihler itibariyle bazı kararlarda il, bazı kararlarda ilçe bazında değerlendirme ler yapılmış olsa da özellikle 24.05.2012 tarihinde yayımlanan Türkiye HTM Perakendeciliği Sektör İncelemesi Nihai Raporunda ulaşılan bilgiler ve yapılan tespitler çerçevesinde ilçe bazında ilgili coğrafi pazar belirlenmesi yönünde bir eğilim ortaya çıkmış tır. (61) Somut olay özelinde Kurulun geçmiş tarihli kararlarındaki coğrafi pazar tanımlarından daha dar veya geniş bir çerçevede ilgili coğrafi pazar tanımlaması yapması her zaman için mümkündür. İlçe bazında tanım yapılan geçmiş tarihli Kurul kararlarından farklı bir veri bulunmaması ve pazar koşullarında ciddi anlamda farklılık yaratacak bir değişim olmaması durumunda, ilgili coğrafi pazar en geniş kapsamıyla ilçe bazında değerlendirilebilecektir. (62) Bununla birlikte HTM Sektör Nihai Raporu nda ve aşağıda açıkla nacağı üzere, HTM organize perakendeciliği sektöründe son yıllarda giderek artan yoğunlaşma, sektörün yapısındaki değişimlerle birlikte daha dar coğrafi pazar tanımları yapılmasını gerekli kılabilecektir. Nitekim Tablo 2 de yer verilen marketlerin kendiler ine rakip gördükleri yürüyüş ve/veya sürüş mesafesi kriterleri, ilgili coğrafi pazarın ilçe ölçeğinden daha dar tanımlanmasını destekleyicidir. (63) Pazarda, devralan taraf olan MİGROS un 2017 yılından bu yana gerçekleştirdiği devralmalara yukarıda yer verilmiş olup, bu bölümde de sektördeki yoğunlaşmaya dikkat çekmek bakımından bu devralmaların yeniden hatırlatılmasında fayda görülmektedir. 2017 yılında gerçekleşen Migros -Kipa devralması ile sektörün yoğunlaşma sürecinde yeni bir evreye geçildiğini söylemek müm kündür. Migros -Kipa kararını takip eden süreçte yüksek ölçüde yoğunlaşmış ulusal organize perakende pazarında süpermarket ve hipermarket formatında faaliyet gösteren teşebbüslere rakip olarak görülen indirim marketleri ile bölgesel/yerel perakendecilerin, erişilebilir coğrafi mesafelerde yeterli varlığının bulunması, etkin rekabetin korunması bakımından her zamankinden daha fazla önem taşımaktadır48. (64) Hal böyle iken, mevcut durumda geçmişe göre daha yoğunlaşmış olan ve önümüzdeki dönemlerde yoğunlaşmanın arta rak devam edeceği öngörülen sektörde, 36 Kurulun 17.06.2005 tarihli ve 05 -40/557 -136 sayılı kararı. 37 Kurulun 04.05.2006 tarihli ve 06 -32/392 -102 sayılı kararı. 38 Kurulun 18.12.2008 tarihli ve 08 -73/1158 -452 sayılı kararı. 39 Kurulu n 15.04.2010 tarihli ve 10 -31/483 -180 sayılı kararı. 40 Kurulun 31.10.2005 tarihli ve 05 -76/1030 -287 sayılı kararı. 41 Kurulun 06.07.2006 tarihli ve 06 -47/632 -180 sayılı kararı. 42 Kurulun 05.04.2007 tarihli ve 07 -30/293 -110 sayılı kararı. 43 Kurulun 15.07.200 9 tarihli ve 09 -33/728 -168 sayılı kararı. 44 Kurulun 23.02.2011 tarihli ve 11 -10/186 -62 sayılı kararı. 45 Kurulun 09.02.2012 tarihli ve 12 -06/185 -47 sayılı kararı. 46 Kurulun 09.02.2017 tarihli ve 17 -06/56 -22 sayılı kararı. 47 Kurulun 13.12.2018 tarihli ve 18 -47/736 -356 sayılı kararı. 48 HTM Sektör Nihai Raporu nda HTM organize perakendeciliği pazarında 2021 yılı itibarıyla ilk dört teşebbüsün yoğunlaşma oranlarının pazarın %60 seviyesine yaklaştığı, bu oranın 2010 yılı itibarıyla yalnızca %12,64 olduğu, sadece söz konusu oranlara bakarak son on yılda pazarın yoğunlaşma oranının yaklaşık beş kat arttığı ve yalnızca dört teşebbüsün pazarın yarısından fazlasına hâkim olduğu tespitleri yer almaktadır. 23-43/820 -291 15/44 Tablo 2 de yer verilen teşebbüs görüşleri, tüketici davranışları, şehirleşme ile birlikte gelen trafik sorununun tüketicileri kendilerine en yakın mağazadan alışveriş yapmaya yöneltmesi ve pazarda faaliyet gösteren teş ebbüslerin daha dar bir çevreye hitap eden küçük çaplı mağazalarının yaygınlaşması49 nedeniyle coğrafi pazar tanımının geçmiş Kurul kararlarına kıyasen daraltılması için yeterli koşulun mevcut olduğu değerlendirilmektedir. (65) Bu noktada Avrupa Komisyonu uygula masındaki tüketicilerin satış noktalarına kolayca ulaşabildikleri bir bölgenin sınırları nı coğrafi pazar olarak tanımlayan yaklaşımın, Kurulun önüne gelecek benzer işlemler bakımından bağlayıcı olmayacak şekilde, mevcut dosya bakımından da uygulanabilec eği değerlendirilmektedir. (66) Bu noktada, bildirim konusu işlemin coğrafi etki alanı özelindeki etkilerini göstermek bakımından Devre Konu Mağazalar, bulundukları ilçedeki yürüyüş ve/veya sürüş mesafelerine göre incelenmiştir. Kurulun yakın tarihli Migros -Carrefour, Migros -Adese, Migros -Aymar, Migros -Üçler, Migros -Yunus Market ve Migros -Beğendik kararlarında50, 0-399 m2 arası büyüklüğe sahip mağazaların, net satış alanının görece küçük olması nedeniyle müşteri çekim gücü bakımından daha dar bir coğrafi alana hitap ettiği, fiziksel imkânlar nedeniyle ağırlıklı olarak yürüyüş mesafesindeki yerleşim birimlerindeki tüketicilerce tercih edilebileceği değerlendirmesi ile 0 -1.000 metre mesafe, bu mağazalar bakımından coğrafi etki alanı olarak belirlenmiştir. Söz konus u kararlarda, 400 -999 m2 arası satış alanına sahip mağazaların yürüyüş ve/veya sürüş mesafesi bakımından bulunduğu ilçede nispeten daha geniş bir çekim alanına sahip olduğu değerlendirmesi yapılarak, bu ölçekteki mağazalar bakımından uzak yürüyüş ve yakın sürüş mesafesini kapsayan 0 -3.000 metre mesafe, bu mağazalar bakımından coğrafi etki alanı olarak belirlenmiştir. Son olarak, 1.000 m2 ve üzeri satış alanına sahip mağazaların ise fiziksel imkânları (bazı mağazaların AVM içerisinde bulunması, otopark vb.) nedeniyle diğer iki grup mağazadan daha geniş bir müşteri çekim gücüne sahip bulundukları değerlendirilerek, bu mağazalar bakımından 0 -5.000 metre mesafe, coğrafi etki alanı olarak belirlenmiştir. (67) Mevcut d osya bakımından da Migros -Carrefour, Migros -Adese, Migros -Aymar, Migros -Üçler, Migros -Yunus Market ve Migros -Beğendik kararlarında yapılan değerlendirmeler ışığında, Devre Konu Mağazaların metrekare büyüklükleri dikkate alındığında net satış alanı 0 -399 m2 arasında yer alan Erfa 3 mağazası bakımından 0-1.000 metre coğrafi mesafe, net satış alanı 400 -999 m2 arasında yer alan Erfa 1 , Erfa 2 ve Erfa Merkez mağazaları bakımından 0 -3.000 metre coğrafi mesafe baz alınmıştır. Belirlenen ilgili coğrafi etki alanları, dosya konusu işlem bağlamında yatay örtüşmenin bulunduğu HTM organize perakendeciliği pazarı bakımından ilgili coğrafi pazarlar olarak tanımlanmıştır. (68) Dosya özelinde değerlendirilmesi gereken ikinci etkilenen pazar grubu olan tedarik pazarları açısından ise inceleme konusu etkilenen pazarl arda yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi 49 HTM Sektör Nihai Raporu nda büyükşehirlerde büyük satış alanlar ına sahip taşınmaz bulma problemlerinin ve trafik yoğunluğunda yaşanan artışın HTM organize perakendeciliğinde küçük satış alanına sahip mağazacılık yönünde bir dönüşüm yaşanmasına neden olduğu tespitine yer verilmiştir. 50 Kurulun 03.05.2021 tarihli ve 21 -25/307 -140 sayılı, 01.07.2021 tarihli ve 21 -33/430 -215 sayılı, 23.06.2022 tarihli ve 22-28/449 -181 sayılı, 07.07.2022 tarihli ve 22 -32/507 -204 sayılı, 23.03.2023 tarihli ve 23-15/272 -92 sayılı, 23.03.2023 tarihli ve 23 -15/273 -93 sayılı kararları. Kurulun 23.03.2023 tarihli ve 23-15/272 -92 sayılı Migros -Yunus Market ile 23.03.2023 tarihli ve 23 -15/273 -93 sayılı Migros -Beğendik kararlarına ilişkin gerekçeli kararlar henüz yayımlanmamıştır. 23-43/820 -291 16/44 pazar Türkiye olarak belirlenmiştir. Ek olarak, inceleme konusu işlemin alternatif coğrafi pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişe yaratmıyor olması nedeniyle toptan perakendecilik pazarı için ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır. G.4. Değerlendirme G.4.1. İşlemin Niteliği ve 2010/4 Sayılı Tebliğ K apsamında Değerlendirme G.4.1.1. İşlemin Niteliğine İlişkin Değerlendirme (69) Taraflar arasında akdedilen Sözleşmeye göre bildirime konu işlem, ERFA tarafından işletilmekte olan dört adet mağazanın üç tanesinin kiracılık haklarının ve sabit kıymetlerinin devri , bir tanesinin ise sabit kıymetlerinin devri ve üzerinde kira sözleşmesi tesis edilmesine yoluyla MİGROS tarafından devralınmasına ilişkindir. 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde kontrolde kalıcı değişiklik meydana getire cek şekilde; bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya halihazırda en az bir teşebbüsü k ontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması birleşme devralması . Kanunun 7 nci maddesi kapsamında birleşme veya devralma işlemi sayılır hükmü yer almaktadır. (70) Yukarıdaki hüküm çerçevesinde, bildirime konu işlem gerçekleştiği takdirde, ERF A ya ait malvarlığının bir bölümü üzerindeki kontrol, kiracılık haklarının ve sabit kıymetlerinin devri vasıtasıyla MİGROS a geçecektir. Bu bakımdan bildirime konu işlem 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi niteliğindedir. G.4.1.2. İşlemin İzne Tabi Olup Olmadığına İlişkin Değerlendirme (71) 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre bir devralmanın izne tabi olması için, işlemin taraflarının Türkiye ciroları toplamının yedi yüz elli milyon TL yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı iki yüz elli milyon TL yi veya devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun iki yüz elli milyon TL yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun üç milyar TL yi aşması gerekmektedir. (72) Aşağıda yer verilen ve tarafların 2022 yılına ait ciro bilgilerini içeren tablo incelendiğinde, işlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde aranan eşiklerin altında kaldığı anlaşılmıştır. Tablo 3 - İşlem Taraflarının 2022 Yılı Ciroları İşlem Tarafları Türkiye Cirosu (TL) Dünya Cirosu (TL) MİGROS 74.436.122.088,00 (Yetmiş dört milya r dört yüz otuz altı milyon yüz yirmi iki bin seksen sekiz Türk lirası) 74.501.977.000,00 (Yetmiş dört milyar beş yüz bir milyon dokuz yüz yetmiş yedi bin Türk lirası) Devre Konu Mağazalar51 ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu (73) İşlemi n izne tabi olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından, bildirime konu devralma işlemi tek başına ele alındığında, teşebbüslerin Tablo 3 te yer verilen 2022 51 ERFA nın Devre Konu Mağazalar haricinde başka bir mağazası bulunmama ktadır. 23-43/820 -291 17/44 yılı cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde düzenlenen bildirim eşiklerinin altında kaldığı görülmektedir. Bununla birlikte, 2010/4 sayılı Tebliğ in 8. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan Üç yıllık dönem içinde, aynı kişiler ya da taraflar arasında veya aynı ilgili ürün pazarında aynı teşebbüs tarafından, bu maddenin ikinci fıkrası anlamında gerçekleştirilen iki ya da daha fazla işlem, bu Tebliğin 7 nci maddesinde yer alan ciroların hesaplanması bakımından tek bir işlem olarak değerlendirilir. hükmü çerçevesinde MİGROS un son üç yılda aynı ilgi li ürün pazarında yaptığı devralma işlemlerinin de ciroların hesaplanması bakımından dikkate alınması gerekmektedir. Bu çerçevede, MİGROS un son üç yılda aynı ilgili ürün pazarlarında gerçekleştirdiği devralma işlemleri52 birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu işlemlerde devre konu varlıkların toplam Türkiye cirosunun (...) TL olduğu anlaşılmaktadır. (74) Tüm bu bilgiler neticesinde, 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesi ve aynı Tebliğ in 8. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan hususlar birlikte dikkate alınd ığında, bildirime konu işlemin izne tabi olduğu anlaşılmaktadır. G.4.2. 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Kapsamındaki Değerlendirme (75) 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde, Bir ya da birden fazla teşebbüsün başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim d urumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsü n mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı kabul edilmekte ve yasaklanmaktadır. Bu kapsamda, teşebbüslerin hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik sonuç doğuracak birleşme ve devralma işlemlerinin yanı sıra, hâkim duruma ya da hakim durumun güçlendirilmesine yol açmasa dahi mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekab etin önemli ölçüde azalması sonucunu doğuracak işlemler yasaklanmaktadır. Bu noktada, işlem sonucunda piyasadaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılacak olması, işlemin yasaklanması bakımından tek başına yeterli bir koşul durumundadır. (76) Devralan konumunda ki MİGROS un ve ERFA nın Devre Konu Mağazalarının faaliyetlerinin HTM organize perakendeciliği pazarı nda yatay olarak, Anadolu Grubu nun tedarik pazarında/üst pazarda sağladığı ürünler bakımından kolalı içecek pazarı , aromalı gazoz pazarı , sade gazo z pazarı , paketlenmiş su pazarı , maden suyu pazarı , meyve suyu pazarı , buzlu çay pazarı , sporcu içeceği pazarı , enerji içeceği pazarı , kırtasiye malzemeleri pazarı , yaş sebze ve meyve pazarı ve toptan perakendecilik pazarı nda ise dikey o larak örtüştükleri görülmektedir. Bu nedenle işlemin hem yatay örtüşen hem de dikey örtüşen pazarlardaki etkileri bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir. 52 Kurulun 06.05.2021 tarihli ve 21 -25/307 -140 sayılı kararı ile CARREFOURSA tarafından işletilen 34 mağazanın, 01.07.2021 tarihli ve 21 -33/430 -215 sayılı kararı ile ADESE tarafından işletilen iki mağazanın, 23.06.2022 tarihli ve 22 -28/449 -181 sayıl ı kararı ile AYMAR tarafından işletilen 25 mağazanın, 07.07.2022 tarihli ve 22 -32/507 -204 sayılı kararı ile ÜÇLER tarafından işletilen altı mağazanın, 23.03.2023 tarihli ve 23-15/272 -92 sayılı kararı ile YUNUS MARKET tarafından işletilen yedi mağazanın, 23 .03.2023 tarihli ve 23 -15/273 -93 sayılı kararı ile BEĞENDİK tarafından işletilen sekiz mağazanın kiracılık haklarının MİGROS tarafından devralınmasına izin verilmiştir. 23-43/820 -291 18/44 G.4.3. Devralma İşleminin Yatay Örtüşen Pazarlardaki Etkilerine İlişkin Değerlendirme (77) Yatay birl eşmeler53, başta hâkim durum yaratılması veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere piyasadaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması yoluyla rekabeti kısıtlayıcı sonuç yaratabilmektedir. Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkı nda Kılavuz un (Yatay Kılavuz) 22. paragrafında yer verildiği üzere, etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması temelde iki şekilde gerçekleşebilir: (a) Teşebbüsler arasında koordinasyon olmaksızın bir ya da birden fazla teşebbüs üzerindeki önemli rekabetçi baskının ortadan kaldırılması sonucunda pazar gücünün artırılması (tek taraflı etkiler). (b) İlgili pazardaki rekabetin doğasında değişikliğe yol açarak daha önce davranışları arasında koordinasyon bulunmayan teşebbüslerin, koordinasyon içinde bulunmak su retiyle etkin rekabeti önemli ölçüde azaltmaları (koordinasyon doğurucu etkiler). Böyle bir birleşmenin, teşebbüslerin işlem sonrasında 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek bir anlaşmanın veya uyumlu eylemin tarafı olmadan, paza rdaki davranışlarını koordine etmek yoluyla fiyatları yükseltme imkânlarını artırdığı kabul edilmektedir. Belirtmek gerekir ki bu iki etki her durumda birbirinden net sınırlar ile ayrılmamaktadır. Hatta kimi durumlarda işlem özelinde bu etkilerin her ikisi nin de ortaya çıkabileceği kabul edilmektedir. (78) Bir birleşme işleminin etkilenen pazarlar üzerindeki yukarıda bahsi geçen muhtemel etkileri değerlendirilirken izlenmesi gereken yöntem, bildirilen işlemin gerçekleşmesi sonucunda pazardaki rekabet koşulları yla işlem öncesi rekabet koşullarının kıyaslanması şeklinde olmalıdır. Bu temel çerçeve dahilinde analiz kapsamında pazarda ileride olması muhtemel değişiklikler veya işlem gerçekleşmemiş olsaydı pazardaki olası koşulların neler olabileceği de değerlendirm eye katılabilmektedir. (79) Genellikle bir birleşme işleminin tek taraflı etkilerinin değerlendirilmesinde esas olarak ele alınan, işlemin çıktı miktarına ve fiyata olan etkileridir. Bu iki temel unsura ek olarak işlemin rekabetin diğer boyutları olarak adlandı rılabilecek ürün kalitesine, ürün çeşitliliğine, hizmet kalitesine, inovasyona ve pazarlama güdülerine etkileri de değerlendirmeye alınabilir. Bu bağlamda, yukarıda açıklandığı şekilde başta hâkim durum yaratılması ve böyle bir durumun güçlendirilmesi olma k üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açacak bir işlemin yasaklanmasıyla, birleşik teşebbüsün fiyatları uzun vadede rekabetçi seviyelerin üzerinde tutmasının veya fiyat dışı unsurlar bakımından tüketiciler açısından bir olumsuzluk ortaya çıkmasının önlenmesi amaçlanmaktadır. (80) Bir birleşmenin, ilgili pazarda hâkim durum yaratma sı veya hâkim durum yaratmasa dahi etkin rekabeti önemli ölçüde azaltmak suretiyle rekabeti kısıtlayıcı tek taraflı etkilere yol açıp açmayacağını belirleyen birçok f aktör bulunmaktadır. Bu faktörler, Yatay Kılavuz ışığında yapılan değerlendirme kapsamında ayrı ayrı ele alındığında belirleyici olmayabilecek olan bu faktörlerin etkileri birlikte değerlendirilmelidir. Ancak, söz konusu tek taraflı etkilerin varlığını ort aya koymak açısından bu faktörlerin hepsinin birden mevcut olması da gerekmemektedir. (81) İşlem öncesinde tarafların ayrı ayrı veya birlikte önemli bir pazar gücüne sahip olmalarının, yoğunlaşma neticesinde uzun vadede daha yüksek fiyat seviyesi ihtimalini ar tırdığı söylenebilecektir. Öte yandan bu tip bir pazar gücünün ortaya çıkması olasılığı karşısında, pazarın genel yapısının ve kendine özgü koşullarının bu gücü ne ölçüde sınırlandırabileceğinin de değerlendirmeye alınması gerekmektedir. 53 Mevcut dosya kapsamında birleşme ifadesi devralmayı da kapsayacak şekilde kullanılmış tır. 23-43/820 -291 19/44 (82) Ana başlıklar ola rak pazarın genel yapısının ve kendine özgü koşullarının değerlendirilmesine ilişkin kriterler, incelemeye konu olan birleşik teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazardaki konumları, pazara giriş imkânları ve dengeleyici alıcı gücünün varlığı olarak sıralana bilecektir. Mevcut işlem açısından, öncelikle birleşik teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazarlardaki konumunun değerlendirilmesi işlemin ilgili pazardaki etkilerini ortaya koymak bakımından gereklilik arz etmektedir. G.4.3.1. Birleşik Teşebbüsün ve Rakipl erinin İlgili Pazardaki Konumu (83) İncelenen işlem sonucunda piyasadaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılıp azaltılmayacağına yönelik analizde, birleşik teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazardaki konumu başlığı altında yapılan değerlendirmelerde birleşik teşebbüsün pazarda elde edeceği pazar payı, rakiplerine nazaran sahip o lacağı konum gibi ölçütler esas alınmaktadır. Pazarın işlem öncesindeki ve sonrasındaki yapısını ortaya koymaya yönelik olarak yapılan değerlendirmede bu kriterler, işlem ile birlikte p iyasadaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılıp azaltılmayacağının tespit edilmesinde en önemli araçlardır. Aşağıda, Devre Konu Mağazaların bulunduğu her bir coğrafi etki alanında faaliyet gösteren işlem tarafı teşebbüslerin ve rakiplerinin satış alanı bazında pazar paylarına ve her bir coğrafi etki alanındaki büyüme eğilimlerine yönelik olarak yapılan değerlendirmelere yer verilmektedir. G.4.3.1.1. Satış Alanı Bazında Pazar Payları (84) Rekabet hukuku analizlerinde belirli bir piyasada pazar gücünün tespiti nde kullanılan en önemli gösterge, incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin pazar payıdır. Bu kapsamda Kurulun mevcut veya potansiyel rakipler arasındaki birleşme işlemlerinin değerlendirilmesinde dikkate alınacak genel ilkeleri belirlediği Yatay Kılavuz da ye r verilen genel ilkeler çerçevesinde bir birleşme işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesinde öncelikli olarak ele alınması gereken unsur, işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin işlem öncesindeki ve sonrasındaki pazar payları i le pazarın yoğunlaşma seviyesi olarak belirlenmiştir. (85) Yatay Kılavuz un 17. paragrafında; yoğunlaşma işlemlerinde pazar payı eşiklerinin değerlendirilmesine yönelik olarak, %50 ve üzeri bir pazar payının, istisnai durumlar dışında, tek başına hâkim durumu g österebilecek bir özelliğe sahip olabileceği ifade edilmektedir. Ayrıca, bir birleşme işleminde, işlem gerçekleştirildikten sonraki durum itibarıyla teşebbüsün pazar payının %50 nin altında kalması halinde dahi diğer birtakım faktörlerin varlığına bağlı ol arak rekabetçi endişelerin ortaya çıkabileceği de ifade edilmiştir. İşlem taraflarının yüksek pazar payları ve bu pazar payının rakiplerin pazar payı karşısındaki görece güçlü konumu, işlem sonrasında oluşacak pazar gücünün rakipler tarafından kısıtlanması ihtimalinin düşük olacağı şeklinde yorumlanmaktadır. (86) Öte yandan, devralma işlemi sonucunda oluşacak birleşik teşebbüsün pazar payının %40 ın altında olması halinde ilgili işlemin söz konusu pazarlar bakımından rekabetçi endişeler yaratmayacağı genel olara k kabul edilmektedir. Bununla birlikte birleşik teşebbüsün pazar payının %40 ı aşması halinde ise işleme ilişkin daha detaylı değerlendirme yapılması gerekmektedir. Ayrıca Yatay Kılavuz da da belirtildiği üzere, bazı hallerde birleşik teşebbüsün pazar payı nın %40 ın altında kaldığı işlemlerde dahi pazardaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu olabilmektedir. Bu çerçevede, son yıllarda HTM organize perakendeciliği pazarında gözlenen yoğunlaşma artışı ile MİGROS un bu pazardaki konumu, potans iyel büyüme hızı ve pazar gücü dikkate alınarak birleşik teşebbüsün pazar payının %40 ın altında kalması halinde de incelemenin derinleştirilmesi gerekebilecektir. Daha önceki bölümlerde 23-43/820 -291 20/44 açıklanan sebeplerle, birleşik teşebbüsün pazar payının %40 ın altınd a kaldığı coğrafi etki alanlarında detaylı incelemeler yapılması gereği hasıl olmuştur. (87) Birleşik teşebbüsün ve rakiplerinin pazar paylarına ve göreli konumlarına ilaveten, ilgili pazarda işlem sonrasında oluşacak olan yoğunlaşma oranları da, işlemin değerl endirilmesi bakımından önem arz etmektedir. Buna ilişkin olarak, Yatay Kılavuz un 15. paragrafında Bir pazardaki yoğunlaşma seviyeleri, pazarın rekabetçi yapısı hakkında faydalı bilgiler sunar. Yoğunlaşma seviyelerini ölçmek için, yoğunlaşma oranı (CR4, C R5 vb.), Herfindahl Hirschman Endeksi (HHI) veya diğer ölçütler kullanılabilir. ifadeleri yer almaktadır. Ek olarak Yatay Kılavuz da birleşme sonrası pazardaki; - HHI endeksi 1.000 in altında kalan işlemlerde, - HHI endeksinin 1.000 ile 2.000 arasında olduğu ve işlem neticesinde HHI endeksindeki değişimin 250 nin altında kaldığı ya da - HHI endeksinin 2.000 nin üzerinde olduğu ancak işlem neticesinde HHI endeksindeki değişimin 150 nin altında kaldığı işlemlerde bazı istisnalar hariç olmak üzere rekabetçi kayg ılar oluşma ihtimalinin düşük olduğu ifade edilmektedir. (88) Bununla birlikte Yatay Kılavuz da HHI seviyelerinin ve HHI değişim değerlerinin, inceleme konusu işlem neticesinde rekabetçi kaygıların oluşma ihtimali konusunda öncül göstergeler olduğu ve HHI değe rlerinin bu tür kaygıların mevcudiyeti konusunda kesin hüküm oluşturmayacakları ifade edilmektedir. (89) Başvuruda MİGROS tarafından, Devre Konu Mağazaların satış alanları Erfa Merkez mağazası için (...) m2, Erfa 1 mağazası için (...) m2, Erfa 2 mağaz ası için (...) m2 ve Erfa 3 mağazası için (...) m2 olarak belirtilmiştir. Söz konusu işlemin 06.04.2023 tarihli ve 23 -17/302 -M sayılı Kurul kararı ile nihai incelemeye alınmasının ardından 07.06.2023 tarihinde Bilecik ilinde bulunan ERFA nın merkez b inasında, ERFA yetkilileriyle bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmede Erfa Merkez şubesinin hâlihazırda satış alanının (...) m2 olduğu, (...) m2 lik züccaciye ve deterjan ürünlerinin satıldığı alt katın kapatıldığı, (...) m2 lik oyuncak satı şının bulunduğu bir üst katın olduğu, 2023 yılı başı itibarıyla şubenin satış alanının (...) m2 ye düştüğü teşebbüs yetkililerince ifade edilmiştir. Bunun akabinde konuyla ilgili olarak MİGROS tan bilgi talebinde bulunulmuş olup, MİGROS tarafından planla nan işlem neticesinde mağazanın (...) m2 lik kısmının satış alanı olarak kullanılmasının planlandığı, belirtilen mağazanın (...) m2 lik alt katının depo olarak kullanılacağı, (...) m2 lik üst katın ise mülk sahibinin kullanımına bırakılacağı ve devre konu olmayacağı bildirilmiştir. Sonuç olarak ön inceleme aşamasında başvurudaki verilere uygun olarak hesaplanan pazar payı verileri nihai inceleme aşamasındaki tespitler neticesinde değişiklik göstermektedir. (90) Aşağıda, Devre Konu Mağazaların satış alanı b üyüklüklerine (m2), bu büyüklüklerin yanı sıra yürüyüş ve/veya sürüş mesafesi çerçevesinde belirlenen coğrafi etki alanları için satış alanı bazında hesaplanmış pazar paylarına ve coğrafi etki alanındaki rakip mağaza sayılarına yer verilmiştir. (91) Aşağıdaki t abloda Devre Konu Mağazaların satış alanlarına göre 0 -1.000 m ve 0 - 3.000 m MİGROS mağazalarının ve ERFA nın Devre Konu Mağazalarının satış alanı bazında pazar paylarına yer verilmiştir. 23-43/820 -291 21/44 Tablo 4- Coğrafi Etki Alanları ve Satış Alanı Bazında Pazar Payları (T emmuz 2023) Mağaza Adı Satış Alanı (m2) 0-1.000 m54 0-3.000 m55 MİGROS Payı (%)56 ERFA Payı (%)57 Devralma Sonrası MİGROS Payı (%) Erfa Merkez58 (...) (...) (...) (...) (...) (...) Erfa 159 (...) (...) (...) (...) (...) (...) Erfa 260 (...) (...) (...) (...) (...) (...) Erfa 3 (...) (...) (...) (...) (...) (...) Kaynak: MİGROS tan Elde Edilen Bilgiler den Hesapla nmıştır. (92) Yukarıda yer verilen tablodan görüleceği üzere, devre konu Erfa Merkez , Erfa 2 , Erfa 1 ve Erfa 3 mağazalarının coğrafi etki alanlarında birleşik teşebbüsün pazar payı %30 un altında kalacaktır. (93) Bilecik ili Merkez ilçesinde ERFA nın rakibi konumunda bulunan A101 in 16, BİM in 10, ŞOK un 14, MİGROS un 3, SEÇ in 4, TARIM KREDİ nin 2 ve HAKM AR ın 1 mağazası bulunmaktadır. İşlem kapsamında Devre Konu Mağazalar bakımından değerlendirmeye geçmeden önce HTM organize perakendeciliği pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin Devre Konu Mağazaların coğrafi etki alanında bulunan mağaza sayılarına yer verilmesinde fayda görülmektedir. Tablo 5- Coğrafi Etki Alanı Bazında Mağaza Sayıları (Temmuz 2023)61 Teşebbüs Coğrafi Etki Alanı BİM A101 ŞOK MİGROS CARREFOURSA ERFA HAKMAR SEÇ62 TARIM KREDİ Erfa Merkez 10 14 14 3 1 4 1 4 2 Erfa 1 7 12 12 2 1 3 1 4 2 Erfa 2 7 12 11 2 1 3 1 3 2 Erfa 3 4 4 3 1 - 1 - 1 - Kaynak: MİGROS tan Elde Edilen Bilgiler (94) Tablo 5 e bakıldığında, Devre Konu Mağazaların coğrafi etki alanlarında yer alan BİM in, A101 in ve ŞOK un her birinin mağaza sayılarının MİGROS un toplam mağaza sayısından fazla olduğu görülmektedir. Mağaza sayılarına her bir coğrafi etki alanı için bakıldığında ise işlem öncesinde MİGROS un Erfa Merkez bakımından dördüncü 54 Yalnızca devre konu mağazanın 0 -3.000 m coğrafi alanındaki pazar payı verisidir. 55 Yalnızca devre konu mağazanın 0 -3.000 m coğrafi alanındaki pazar payı verisidir. 56 Devre konu mağazanın bulunduğu coğrafi etki alanındaki MİGROS a ait pazar payı veri sidir. 57 Devre konu mağazanın bulunduğu coğrafi etki alanındaki ERFA ya ait pazar payı verisidir. 58 Erfa Merkez mağazasının bulunduğu coğrafi etki alanında aynı zamanda devre konu Erfa 1 , Erfa 2 ve Erfa 3 mağazalarının da bulunması sebebiyle, bu ma ğazalardan kaynaklı olarak ERFA nın ilgili coğrafi etki alanındaki pazar payı (...) puan artmakta ve % (...) olmaktadır. 59 Erfa 1 mağazasının bulunduğu coğrafi etki alanında aynı zamanda devre konu Erfa Merkez ve Erfa 2 mağazalarının da bulunması sebebiyle, bu mağazalardan kaynaklı olarak ERFA nın ilgili coğrafi etki alanındaki pazar payı (...) puan artmakta ve % (...) olmaktadır. 60 Erfa 2 mağazasının bulunduğu coğrafi etki alanında aynı zamanda devre konu Erfa Merkez ve Erfa 1 mağazaları nın da bulunması sebebiyle, bu mağazalardan kaynaklı olarak ERFA nın ilgili coğrafi etki alanındaki pazar payı (...) puan artmakta ve % (...) olmaktadır. 61 Mağaza sayıları her bir mağazanın coğrafi etki alanı özelinde ayrı ayrı gösterilmiş olup iki coğr afi etki alanının kesiştiği alanlarda kalan mağazalar her iki alan bakımından da ilgili teşebbüslerin mağaza sayılarına dahil edilmiştir. 62 Seç Marketçilik AŞ 23-43/820 -291 22/44 sırada; Erfa 1 bakımından TARIM KREDİ ile beşinci sı rada, Erfa 2 bakımından TARIM KREDİ ile beşinci sırada, Erfa 3 bakımından ERFA ve SEÇ ile üçüncü sırada olduğu görülmektedir. (95) İşlem sonrasında ise, ilgili coğrafi etki alanlarında, MİGROS un mağaza sayısı itibarıyla Erfa Merkez ve Erfa 1 bakımında n üçüncü sırada, Erfa 2 bakımından dördüncü sırada, Erfa 3 bakımından ise üçüncü sırada bulunacağı anlaşılmaktadır. Öte yandan işlem sonrasında da A101, BİM ve ŞOK un her birinin mağaza sayısının MİGROS un toplam mağaza sayısından fazla olmaya devam ed eceği görülmektedir. Bu kapsamda aşağıda her bir coğrafi etki alanı bazında detaylı değerlendirmelere yer verilmektedir. Erfa Merkez Mağazasının Coğrafi Etki Alanı (96) İşlem neticesinde birleşik teşebbüs tarafından % (...) luk pazar payına ulaşılan Erfa Merkez mağazasının coğrafi etki alanı bakımından ERFA nın, MİGROS un ve rakip teşebbüslerin satış alanı bazında pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 6 - Erfa Merkez Mağazası için Satış Alanı Bazında Pazar Payları (Temmuz 2023) Teşebbüs Satış Alanı ( m2) Pazar Payı (%) ERFA ( ..)63 (...) MİGROS (...) (...) MİGROS/ERFA Toplam (...) (...) ŞOK (...) (...) BİM (...) (...) A101 (...) (...) TARIM KREDİ (...) (...) SEÇ (...) (...) HAKMAR (...) (...) CARREF OURSA (...) (...) Toplam ( ..) 100,0 Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler den Hesaplanmıştır. (97) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, Erfa Merkez mağazası bakımından coğrafi etki alanında işlem öncesinde MİGROS un % (...) lük bir pazar payına sahi p olduğu, işlem sonrasında ise oluşacak pazar payının % (...) a yükseleceği anlaşılmaktadır. Bu coğrafi etki alanında ŞOK, BİM ve A101 in sırasıyla % (...), %(...) ve % (...) oranında pazar paylarına sahip olduğu görülmektedir. Bu çerçevede işlem neticesinde, ilgili coğrafi etki alanında, MİGROS un pazarda ŞOK un ve BİM in ardından üçüncü sırada yer alacağı söylenebilecektir. Ayrıca dosya kapsamındaki coğrafi etki alanlarının Erfa 3 hariç tamamında faaliyet gösteren TARIM KREDİ nin de, Erfa Merkez ma ğazasının coğrafi etki alanında % (...) lik bir paya sahip olduğu ve söz konusu coğrafi etki alanında faaliyet gösterdiği görülmektedir. Erfa 1 Mağazasının Coğrafi Etki Alanı (98) İşlem neticesinde birleşik teşebbüs tarafından % (...) lük pazar payına ulaşıl an Erfa 1 mağazasının coğrafi etki alanı bakımından ERFA nın, MİGROS un ve rakip teşebbüslerin satış alanı bazında pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. 63 Erfa Merkez mağazasının coğrafi etki alanında Erfa 1 , Erfa 2 ve Erfa 3 mağazaları da bulunduğundan ERFA nın bu bölgedeki toplam satış alanı verisi gösterilmiştir. 23-43/820 -291 23/44 Tablo 7 - Erfa 1 Mağazası için Satış Alanı Bazında Pazar Payları (Temmuz 2023) Teşebbüs Satış Alanı ( m2) Pazar Payı (%) ERFA ( ..)64 (...) MİGROS (...) (...) MİGROS/ERFA Toplam (...) (...) ŞOK (...) (...) A101 (...) (...) BİM (...) (...) TARIM KREDİ (...) (...) SEÇ (...) (...) HAKMAR (...) (...) CARR EFOURSA (...) (...) Toplam ( ..) 100,0 Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler den Hesaplanmıştır. (99) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, Erfa 1 mağazası bakımından coğrafi etki alanında işlem öncesinde MİGROS un % (...) lik bir pazar payına sahip o lduğu, işlem sonrasında ise oluşacak pazar payının % (...) e yükseleceği görülmektedir. Bu coğrafi etki alanında ŞOK, A101 ve BİM in sırasıyla % (...), %(...) ve % (...) oranındaki pazar paylarıyla faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede işl em neticesinde, ilgili coğrafi etki alanında, MİGROS un pazarda ŞOK un ve A101 in ardından üçüncü sırada yer alacağı söylenebilecektir. Ayrıca TARIM KREDİ nin de % (...) lik bir payı ile faaliyet gösterdiği görülmektedir. Erfa 2 Mağazasının Coğrafi Etki Alanı (100) İşlem neticesinde birleşik teşebbüs tarafından % (...) lik pazar payına ulaşılan Erfa 2 mağazasının coğrafi etki alanı bakımından ERFA nın, MİGROS un ve rakip teşebbüslerin satış alanı bazında pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 8- Erfa 2 Mağazası için Satış Alanı Bazında Pazar Payları (Temmuz 2023) Teşebbüs Satış Alanı ( m2) Pazar Payı (%) ERFA ( ..)65 (...) MİGROS (...) (...) MİGROS/ERFA Toplam (...) (...) ŞOK (...) (...) A101 (...) (...) BİM (...) (...) TARIM KREDİ (...) (...) SEÇ (...) (...) HAKMAR (...) (...) CARREFOURSA (...) (...) Toplam ( ..) 100,0 Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler den Hesaplanmıştır. (101) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, Erfa 2 mağazası bakımından co ğrafi etki alanında işlem öncesinde MİGROS un % (...) lük bir pazar payına sahip olduğu, işlem sonrasında ise oluşacak pazar payının % (...) e yükseleceği anlaşılmaktadır. Bu 64 Erfa1 mağazasının coğrafi etki alanında Erfa Merkez , Erfa 2 ve Erfa 3 mağazaları da bulunduğundan ERFA nın bu bölgedeki toplam satış alanı verisi gösterilmiştir. 65 Erfa 2 mağazasının coğrafi etki alanında Erfa Merkez , Erfa 1 ve Erfa 3 mağazaları da bulunduğundan ERFA nın bu bölgedeki toplam satış alanı verisi gösterilmiştir. 23-43/820 -291 24/44 coğrafi etki alanında ŞOK, A101 ve BİM in sırasıyla % (...), %(...) ve % (...) oranında pazar paylarına sahip olduğu görülmektedir. Bu çerçevede işlem neticesinde, ilgili coğrafi etki alanında, MİGROS un pazarda ŞOK un ve A101 in ardından üçüncü sırada yer alacağı söylenebilecektir. Ayrıca TARIM KREDİ nin de %(...) lik bir payı ile faaliyet gösterdiği görülmektedir. Erfa 3 Mağazasının Coğrafi Etki Alanı (102) İşlem neticesinde birleşik teşebbüs tarafından % (...) lik pazar payına ulaşılan Erfa 3 mağazasının coğrafi etki alanı bakımından ERFA nın , MİGROS un ve rakip teşebbüslerin s atış alanı bazında pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 9 - Erfa 3 Mağazası için Satış Alanı Bazında Pazar Payları (Temmuz 2023) Teşebbüs Satış Alanı ( m2) Pazar Payı (%) ERFA (...) (...) MİGROS (...) (...) MİGROS/ERFA Toplam (...) (...) BİM (...) (...) A101 (...) (...) ŞOK (...) (...) SEÇ (...) (...) Toplam (...) 100,0 Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler den Hesaplanmıştır. (103) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, Erfa 3 mağazası bakımından coğrafi e tki alanında işlem öncesinde MİGROS un % (...) lik bir pazar payına sahip olduğu, işlem sonrasında ise oluşacak pazar payının % (...) e yükseleceği görülmektedir. Bu coğrafi etki alanında BİM, A101 ve ŞOK un sırasıyla % (...), %(...) ve % (...) oranı ndaki pazar paylarıyla faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede işlem neticesinde, ilgili coğrafi etki alanında, MİGROS un pazarda BİM in ve A101 in ardından ŞOK ile birlikte üçüncü sırada yer alacağı söylenebilecektir. Erfa 3 mağazasının coğraf i etki alanında indirim marketi kategorisinde yer alan BİM in % (...) oranında güçlü bir pazar payına sahip olması, söz konusu pazarda adı geçen indirim marketin MİGROS karşısında güçlü bir rakip olduğunu göstermektedir. (104) Satış alanı bazında yapılan pazar payı hesaplamaları incelendiğinde, dosya konusu dört coğrafi etki alanında da birleşik teşebbüsün pazar payının %30 un önemli ölçüde altında kalacağı ve söz konusu coğrafi pazarlarda birleşik teşebbüsten daha yüksek pazar payına sahip teşebbüslerin faaliyet gösterdiği görülse de devralma işlemlerinde satış alanı bazında hesaplanan pazar payı öncül bir gösterge teşkil etmektedir. Bu çerçevede, işlem neticesinde el değiştirecek pazar payının yerel zincir niteliğindeki bir teşebbüsten MİGROS gibi ulusal düzeyde faaliyet gösteren bir teşebbüse geçmesinin pazarda yaratacağı etkiler, ölçek ve kapsam ekonomilerinin çok önemli olduğu bilinen HTM organize perakendeciliği pazarında, MİGROS un devralma sonrasında sahip olacağı pazar p ayını artırması, ayrıca etkin rekabeti azaltması olasılığı da dikkate alınarak, dosya konusu her bir coğrafi etki alanı bakımından daha detaylı incelenmiştir. (105) Birleşik teşebbüsün ve rakiplerinin pazar paylarına ve göreli konumlarına ilaveten, ilgili pazard a işlem sonrasında oluşacak olan yoğunlaşma oranları da, işlemin değerlendirilmesi bakımından önem arz etmektedir. Buna ilişkin olarak, Yatay Kılavuz un 15. paragrafında Bir pazardaki yoğunlaşma seviyeleri, pazarın rekabetçi yapısı hakkında faydalı bilgil er sunar. Yoğunlaşma seviyelerini ölçmek için, 23-43/820 -291 25/44 yoğunlaşma oranı (CR4, CR5 vb.), Herfindahl Hirschman Endeksi (HHI) veya diğer ölçütler kullanılabilir. ifadeleri yer almaktadır. (106) Bu bağlamda Erfa Merkez , Erfa 1 , Erfa 2 ve Erfa 3 mağazalarının bulun duğu coğrafi etki alanları kapsamında işlem öncesinde mevcut olan ve işlem sonrasında oluşacak ve teşebbüslerin satış alanı bazındaki pazar payları esas alınarak hesaplanan HHI değerlerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo 10 - Erfa Merkez , Erf a 1 , Erfa 2 ve Erfa 3 Mağazalarının Coğrafi Etki Alanlarında İşlem Öncesi ve Sonrası HHI Değerleri Satış Alanı İşlem Öncesi İşlem Sonrası Fark Erfa Merkez 1.670,5 1.879,7 209,2 Erfa 1 1.666,6 1.827,9 161,3 Erfa 2 1.662,2 1.836,1 173,9 Erfa 3 2.594,7 2.731,9 137,2 Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler den Hesaplanmıştır. (107) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, işlem sonrasında Erfa Merkez , Erfa 1 , Erfa 2 ve Erfa 3 mağazalarının bulunduğu coğrafi etki alanlarına ilişkin HHI değerlerinde sırasıyla 209,2; 161,3; 173,9 ve 137,2 birimlik artış meydana geleceği anlaşılmaktadır. Söz konusu değerlere bakıldığında meydana gelen artışların dört mağaza için de Yatay Kılavuz da belirtilen eşiklerin altında kaldığı görülmektedir. Ek olarak Yatay Kıl avuz da HHI seviyeleri ve HHI değişim değerlerinin, inceleme konusu işlem neticesinde rekabetçi kaygıların oluşma ihtimali konusunda öncül göstergeler olduğu ve HHI değerlerinin bu tür kaygıların mevcudiyeti konusunda kesin hüküm oluşturmadığı düzenlenmişt ir. Bu bağlamda, satış alanı bazında hesaplanan HHI değerlerinin söz konusu coğrafi etki alanlarında rekabetçi kaygılara yol açmayacağı değerlendirilmektedir. (108) Yukarıda satış alanı bakımından yapılan satış alanı pazar payı değerlendirmelerine ek olarak Er fa Merkez , Erfa 1 , Erfa 2 ve Erfa 3 mağazalarının coğrafi etki alanlarında satış değeri bazında pazar paylarının incelenmesinin devralma işleminin rekabet seviyesi üzerindeki etkilerinin anlaşılması bakımından önem arz ettiği değerlendirilmektedir. Zira devralma işlemlerinde satış alanı bazında hesaplanan pazar payı önemli ve öncül bir gösterge teşkil etse de rekabetçi endişelerin söz konusu olduğu ilgili pazarlar bakımından satış değeri esas alınarak yapılacak pazar payı hesaplamasının daha kesin so nuçlar vereceği bilinmektedir. Bu bağlamda, nihai inceleme aşamasında, rekabetçi endişe oluşma ihtimalinin söz konusu olduğu yukarıda sayılan coğrafi etki alanlarında faaliyet gösteren teşebbüslerden mağazalar bazında satış değeri bilgileri talep edilerek pazar payı hesaplaması yapılmıştır. Söz konusu pazar paylarına ve bunlara ilişkin değerlendirmelere izleyen bölümde yer verilmektedir. G.4.3.1.2. Satış Değeri Bakımından Pazar Payları66 (109) Erfa Merkez , Erfa 1 , Erfa 2 ve Erfa 3 mağazalarının bulunduğu h er bir coğrafi etki alanı için satış değeri bazında yapılan pazar payı değerlendirmelerine aşağıda ayrı ayrı yer verilmektedir. 66 Teşebbüslerin 2023 yılı cirolarının henüz belirli olmaması sebebiyle 2023 yılı için satış değeri bazında pazar payı hesaplanmamıştır. 23-43/820 -291 26/44 Erfa Merkez Mağazasının Coğrafi Etki Alanı (110) İşlem neticesinde birleşik teşebbüsün satış alanı bazında % (...) luk pazar payına ulaştığı Erfa Merkez mağazasının coğrafi etki alanı bakımından ERFA nın, MİGROS un ve rakip teşebbüslerin satış değeri bazında pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 11 - Erfa Merkez Mağazası için Satış Değeri Bazında Pazar Payları (2022)67 Teşebbüs Pazar Payları (%) 2020 2021 2022 ERFA (...) (...) (...) MİGROS (...) (...) (...) MİGROS/ERFA Toplam (...) (...) (...) BİM (...) (...) (...) A101 (...) (...) (...) ŞOK (...) (...) (...) TARIM KREDİ (...) (...) (...) SEÇ (...) (...) (...) HAKMAR (...) (...) (...) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler den Hesaplanmıştır. (111) Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere, MİGROS un coğrafi etki alanında devir sonrasında oluşacak pazar payı % (...) e ulaşacaktır. Erfa Merkez mağazasının coğrafi etki alanında işlem öncesinde MİGROS, biri Mjet, biri M ve bir diğeri ise MM kategorisinde olmak üzere toplam üç adet mağaza ile faaliyet göstermektedir. Erfa Merkez mağ azasının coğrafi etki alanında MİGROS un pazar payının yıllar içinde bir miktar artış gösterdiği, 2020 yılında % (...) olan pazar payının 2021 ve 2022 yıllarında sırasıyla % (...) ve % (...) seviyelerinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. ERFA nın son üç yıldaki pazar payı incelendiğinde ise, 2020 yılında % (...) olan pazar payının, 2021 de % (...) ve 2022 de ise % (...) seviyesinde gerçekleştiği görülmekte olup söz konusu verilerden ilgili coğrafi etki alanında ERFA nın pazar payının yıllar itibarıyla azaldığı anlaşılmaktadır. (112) Ek olarak, Erfa Merkez coğrafi etki alanında son üç yıla bakıldığında, satış değerine göre hesaplanan pazar payı bakımından pazar lideri konumunda bulunan ulusal zincir market BİM in 2020 yılında % (...) lik bir payının olduğu, BİM in sahip olduğu söz konusu pazar payının yıllar içerisinde bir miktar gerileyerek 2021 de % (...) ve 2022 de ise % (...) seviyesinde gerçekleştiği gözlemlenmektedir. Erfa Merkez coğrafi etki alanında satış değeri bakımından ikinci en yüksek pazar p ayına sahip ulusal zincir A101 in son üç yıldaki pazar payı performansı incelendiğinde, 2020 yılında % (...) olan pazar payının yıllar içerisinde düşük seviyede azalarak 2021 de %(...) ve 2022 de ise % (...) seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. HTM organize perakendeciliği pazarındaki bir diğer ulusal zincir market olan ŞOK un Erfa Merkez bölgesindeki son üç yıllık satış değeri bazında pazar payı incelendiğinde, 2020 yılında %(...) olan payının yıllar içerisinde bir miktar yükselerek 2021 yılınd a %(...) ve 2022 yılında ise % (...) seviyesinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bir diğer ulusal zincir 67 Erfa Merkez , Erfa 1 ve Erfa 2 mağazalarının coğrafi etki alanlarında yer alan ve 167 m2 satış alanına sahip olan CARREFOURSA mağazası, 31.05.2023 tarihinde faaliyete başladığı için bu mağaza 2020, 2021 v e 2022 yıllarında ciro elde etmemiştir. Bu nedenle söz konusu CARREFOURSA mağazasına ilişkin veriler, satış alanı bazında pazar payları tablolarında gösterilmiş olup satış değeri bazında pazar payları tablolarında yer almamaktadır. 23-43/820 -291 27/44 olan TARIM KREDİ, Bilecik te 2020 yılında faaliyet göstermeye başlamış ve 2020 yılında Erfa Merkez mağazasının coğrafi etki alanında satış değeri b azında % (...) pazar payı elde etmiştir. TARIM KREDİ nin pazar payı 2021 yılında % (...) seviyesine gelmiş olup 2022 yılında ise % (...) a yükselmiştir. Erfa Merkez coğrafi etki alanında faaliyet gösteren bir diğer ulusal zincir olan SEÇ in 2020 yılın da % (...) olan pazar payının bir miktar yükselme kaydettiği ve 2022 yılında % (...) e çıktığı görülmektedir. Son olarak söz konusu coğrafi etki alanında 2022 yılında faaliyet göstermeye başlayan yerel market HAKMAR ın 2022 yılı satış değeri bazında paza r payı % (...) seviyesinde gerçekleşmiştir. (113) Erfa Merkez mağazasının coğrafi etki alanı bakımından satış değeri bazındaki pazar paylarına ilişkin bu tespitler çerçevesinde; - Birleşik teşebbüsün işlem sonrasında oluşacak pazar payının satış alanı bazında %(...) iken, satış değeri bazında % (...) olarak hesaplandığı, böylelikle, satış değeri bazında hesaplanan pazar payı çerçevesinde birleşik teşebbüsün ilgili coğrafi etki alanındaki üçüncü büyük oyuncu olarak konumlanacağı, - Pazar lideri konumundaki BİM ile birleşik teşebbüs arasında yaklaşık (...) puanlık bir pazar payı farkı bulunacağı, - İlgili pazarda pazar lideri olan BİM ile ikinci büyük oyuncu olan A101 in toplamda yaklaşık % (...) civarında bir pazar payına sahip olarak ilgili pazarda faaliyet göstermeye devam edecekleri, - İşlem neticesinde ilgili pazarda ERFA nın hâlihazırda sahip olduğu pazar payının MİGROS a geçmesinden kaynaklanacak yoğunlaşmanın nispeten düşük bir seviyede kalacağı, - Söz konusu coğrafi etki alanında ulusal zincir market ve indirim marketi kategorisinde teşebbüslerin faaliyet gösterdiği, TARIM KREDİ ve HAKMAR ın pazara girmesiyle BİM in ve A101 in pazar paylarında bir miktar düşüş yaşandığı, diğer teşebbüslerin satış değeri bazında pazar paylarında ise düşük seviyede de olsa artış kaydedildiği göz önüne alındığında devralma işleminin, Erfa Merkez mağazası bakımından tanımlanan ilgili pazarda rekabetçi bir endişeye neden olmayacağı değerlendirilmektedir. Erfa 1 Mağazasının Coğrafi Etki Alanı (114) İşlem neticesinde birleşik teşebbüs ün satış alanı bazında % (...) lük pazar payına ulaştığı Erfa 1 mağazasının coğrafi etki alanı bakımından ERFA nın, MİGROS un ve rakip teşebbüslerin satış değeri bazında pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. 23-43/820 -291 28/44 Tablo 12 - Erfa 1 Mağazası için Satı ş Değeri Bazında Pazar Payları (2022)68 Teşebbüs Pazar Payları (%) 2020 2021 2022 ERFA (...) (...) (...) MİGROS (...) (...) (...) MİGROS/ERFA Toplam (...) (...) (...) A101 (...) (...) (...) BİM (...) (...) (...) ŞOK (...) (...) (...) TARIM KREDİ (...) (...) (...) SEÇ (...) (...) (...) HAKMAR (...) (...) (...) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler den Hesaplanmıştır. (115) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, birleşi k teşebbüsün pazar payının satış değeri bazında 2022 yılı için % (...) seviyesinde olduğu görülmektedir. Erfa 1 mağazasının coğrafi etki alanında işlem öncesinde MİGROS, biri Mjet, biri M ve bir diğeri ise MM kategorisinde olmak üzere toplam üç adet mağ aza ile faaliyet göstermektedir. Erfa 1 coğrafi etki alanında MİGROS un pazar payının yıllar içinde düşük bir seviyede dalgalanma gösterdiği, 2020 yılında % (...) olan pazar payının 2021 ve 2022 yıllarında sırasıyla % (...) ve % (...) seviyesinde gerç ekleştiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, MİGROS Erfa 1 bölgesinde üç yılda (...) puan civarında pazar payı kazanmıştır. ERFA nın pazar payının ise aynı dönemde yaklaşık (...) puan azaldığı, 2020 yılında % (...) olan pazar payının 2021 yılında % (...), 2022 yılında ise % (...) seviyesine düştüğü anlaşılmaktadır. (116) İlaveten, Erfa 1 coğrafi etki alanında ulusal zincir marketler A101 in ve BİM in ilgili üç yıl içindeki pazar payları incelendiğinde, A101 in pazar payının % (...) den % (...) e, BİM in p azar payının ise % (...) den % (...) seviyesine gerilediği anlaşılmaktadır. Diğer bir ulusal zincir market olan ŞOK un pazar payının ise % (...) ten % (...) ye yükseldiği ve dolayısıyla ŞOK un pazar payının A101 in ve BİM in pazar paylarının aksine art ış gösterdiği görülmektedir. Söz konusu teşebbüslere ek olarak TARIM KREDİ, SEÇ ve HAKMAR 2022 yılında ilgili coğrafi etki alanında toplamda % (...) lik pazar payına sahiptir. (117) Erfa 1 mağazasının coğrafi etki alanı bakımından satış değeri bazındaki paza r paylarına ilişkin bu tespitler çerçevesinde; - Birleşik teşebbüsün işlem sonrasında oluşacak pazar payının satış alanı bazında % (...) iken, satış değeri bazında % (...) olarak hesaplandığı, böylelikle satış değeri bazında hesaplanan pazar payı çerçevesi nde birleşik teşebbüsün ilgili coğrafi etki alanındaki dördüncü büyük oyuncu olarak konumlanacağı, - Pazar lideri konumundaki A101 ile birleşik teşebbüs arasında yaklaşık (...) puanlık bir pazar payı farkı bulunacağı, 68 Erfa Merkez , Erfa 1 ve Erfa 2 mağazalarının coğrafi etki alanlarında yer alan ve 167 m2 satış alanına sahip olan CARREFOURSA mağazası 31.05.2023 tarihinde faaliyete başladığı için bu mağaza 2020, 2021 ve 2022 yıllarında ciro elde etmemiştir. Bu nedenle söz konusu CARREFOU RSA mağazasına ilişkin veriler, satış alanı bazında pazar payları tablolarında gösterilmiş olup satış değeri bazında pazar payları tablolarında yer almamaktadır. 23-43/820 -291 29/44 - İlgili pazarda pazar lideri olan A1 01 ile sırasıyla ikinci ve üçüncü büyük oyuncu olan BİM in ve ŞOK un toplamda yaklaşık % (...) civarında bir pazar payına sahip olarak ilgili pazarda faaliyet göstermeye devam edecekleri, - İşlem neticesinde ilgili pazarda ERFA nın hâlihazırda sahip olduğu pazar payının MİGROS a geçmesinden kaynaklanacak yoğunlaşmanın nispeten düşük bir seviyede kalacağı, - Söz konusu coğrafi etki alanında ulusal zincir market ve indirim marketi kategorisinde teşebbüslerin faaliyet gösterdiği ve TARIM KREDİ ile HAKMAR ın pazara girmesiyle A101 in ve BİM in pazar payında bir miktar düşüş yaşandığı, diğer teşebbüslerin satış değeri bazında pazar paylarında düşük seviyede de olsa artış kaydedildiği göz önüne alındığında devralma işleminin, Erfa 1 mağazası bakımından tanımlanan ilgili pazarda rekabetçi bir endişeye neden olmayacağı değerlendirilmektedir. Erfa 2 Mağazasının Coğrafi Etki Alanı (118) İşlem neticesinde birleşik teşebbüsün satış alanı bazında % (...) lik pazar payına ulaştığı Erfa 2 mağazasının coğrafi etki alanı bakımın dan ERFA nın, MİGROS un ve rakip teşebbüslerin satış değeri bazında pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 13 - Erfa 2 Mağazası için Satış Değeri Bazında Pazar Payları (2022)69 Teşebbüs Pazar Payları (%) 2020 2021 2022 ERFA (...) (...) (...) MİGROS (...) (...) (...) MİGROS/ERFA Toplam (...) (...) (...) A101 (...) (...) (...) BİM (...) (...) (...) ŞOK (...) (...) (...) TARIM KREDİ (...) (...) (...) SEÇ (...) (...) (...) HAKMAR (...) (...) (...) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler den Hesaplanmıştır. (119) Yukarıdaki tablo incelendiğinde Erfa 2 bölgesinde satış alanı bazında % (...) olarak hesaplanan birleşik teşebbüsün pazar payının satış değeri b azında 2022 yılı için %(...) seviyesinde olduğu görülmektedir. Erfa 2 mağazasının coğrafi etki alanında işlem öncesinde MİGROS, biri Mjet, biri M ve bir diğeri ise MM kategorisinde olmak üzere toplam üç adet mağaza ile faaliyet göstermektedir. Erfa 2 coğrafi etki alanında MİGROS un pazar payının yıllar içinde düşük bir seviyede dalgalanma gösterdiği, 2020 yılında % (...) olan pazar payının 2021 yılında % (...) ve 2022 yılında ise % (...) seviyesinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, MİGRO S Erfa 2 bölgesinde üç yılda (...) puan civarında pazar payı kazanmıştır. ERFA nın pazar payının ise aynı 69 Erfa Merkez , Erfa 1 ve Erfa 2 mağazalarının coğrafi etki alanlarında yer alan ve 167 m2 satış alanına sahip olan CARREFOURSA mağazası, 31.05.2023 tarihinde faaliyete başladığı için bu mağaza 2020, 2021 ve 2022 yıllarında ciro elde etmemiştir. Bu nedenle söz konusu CARREFOURSA mağazasına ilişkin veriler, satış alanı bazında pazar payları tab lolarında gösterilmiş olup satış değeri bazında pazar payları tablolarında yer almamaktadır. 23-43/820 -291 30/44 dönemde yaklaşık (...) puan azaldığı, 2020 yılında % (...) olan pazar payının 2021 yılında % (...) olup, 2022 yılında ise % (...) seviyesine düştüğü anlaşılmaktadır. (120) İlaveten, Erfa 2 bölgesindeki ulusal zincir marketler A101 in ve BİM in ilgili üç yıl içindeki pazar payları incelendiğinde, A101 in pazar payının az bir miktar yükselerek %(...) dan % (...) ye geldiği, BİM in pazar payının is e %(...) den % (...) gerilediği anlaşılmaktadır. Diğer bir ulusal zincir market olan ŞOK un pazar payının aynı dönemde % (...) dan ile % (...) e yükseldiği, dolayısıyla ŞOK un pazar payında A101 e kıyasla daha yüksek oranda artış olduğu anlaşılmaktadı r. Söz konusu teşebbüslere ek olarak TARIM KREDİ, SEÇ ve HAKMAR ın 2022 yılında, ilgili coğrafi etki alanında toplamda % (...) lik pazar payına sahip olduğu görülmektedir. (121) Erfa 2 mağazasının coğrafi etki alanı bakımından satış değeri bazındaki pazar paylarına ilişkin bu tespitler çerçevesinde; - Birleşik teşebbüsün işlem sonrasında oluşacak pazar payının satış alanı bazında % (...) iken, satış değeri bazında % (...) olarak hesaplandığı, böylelikle satış değeri bazında hesaplanan pazar payı çerçevesinde birleşik teşebbüsün ilgili coğrafi etki alanındaki üçüncü büyük oyuncu olarak konumlanacağı, - Pazar lideri konumundaki A101 ile birleşik teşebbüs arasında yaklaşık (...) puanlık bir pazar payı farkı bulunacağı, - İlgili pazarda pazar lideri olan A101 il e ikinci büyük oyuncu olan BİM in toplamda yaklaşık % (...) civarında bir pazar payına sahip olarak ilgili pazarda faaliyet göstermeye devam edecekleri, - İşlem neticesinde ilgili pazarda ERFA nın hâlihazırda sahip olduğu pazar payının MİGROS a geçmesinden kaynaklanacak yoğunlaşmanın nispeten düşük bir seviyede kalacağı, - Söz konusu coğrafi etki alanında ulusal zincir market ve indirim marketi kategorisinde teşebbüslerin faaliyet gösterdiği, TARIM KREDİ ve HAKMAR ın pazara girmesiyle BİM in pazar payında b ir miktar düşüş yaşandığı, buna karşın A101 de dahil olmak üzere diğer teşebbüslerin satış değeri bazında pazar paylarında düşük seviyede de olsa artış kaydedildiği göz önüne alındığında devralma işleminin Erfa 2 mağazası bakımından tanımlanan ilgili pazar da rekabetçi bir endişeye neden olmayacağı değerlendirilmektedir. Erfa 3 Mağazasının Coğrafi Etki Alanı (122) İşlem neticesinde birleşik teşebbüsün satış alanı bazında % (...) lik pazar payına ulaştığı Erfa 3 mağazasının coğrafi etki alanı bakımından ERFA nın , MİGROS un ve rakip teşebbüslerin satış değeri bazında pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 14 - Erfa 3 Mağazası için Satış Değeri Bazında Pazar Payı Hesaplaması (2022) Teşebbüs Pazar Payları (%) 2020 2021 2022 ERFA (...) (...) (...) MİGROS (...) (...) (...) MİGROS/ERFA Toplam (...) (...) (...) BİM (...) (...) (...) A101 (...) (...) (...) ŞOK (...) (...) (...) 23-43/820 -291 31/44 SEÇ (...) (...) (...) Toplam 100,00 100,00 100,00 Kaynak: Teşebbüslerden Eld e Edilen Veriler den Hesaplanmıştır. (123) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, Erfa 3 coğrafi etki alanında satış alanı bazında %(...) olarak hesaplanan birleşik teşebbüsün pazar payının, satış değeri bazında 2022 yılı için % (...) seviyesinde olduğu görülmekt edir. MİGROS un Erfa 3 coğrafi etki alanında 2022 yılında M kategorisindeki tek bir mağaza ile faaliyet göstermeye başladığı ve aynı yıl pazar payının % (...) seviyesinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. ERFA nın bu coğrafi etki alanında faaliyetine 2021 yılında başladığı, 2022 yılında 2021 e göre pazar payının yaklaşık (...) puan azaldığı ve 2021 yılında % (...) olan pazar payının 2022 yılında % (...) seviyesine düştüğü anlaşılmaktadır. (124) İlaveten, Erfa 3 coğrafi etki alanında ulusal zincir marketler BİM in ve A101 in ilgili üç yıl içindeki pazar payları incelendiğinde, BİM in pazar payının % (...) dan % (...) ya, A101 in pazar payının ise % (...) den % (...) seviyesine gerilediği anlaşılmaktadır. Diğer bir ulusal zincir market olan ŞOK un pazar pa yının ise aynı dönemde %(...) dan % (...) seviyesine gerilediği görülmektedir. Dolayısıyla bu coğrafi etki alanında faaliyet gösteren tüm indirim marketlerinin pazar paylarının son üç yılda gerilediği söylenebilecektir. Söz konusu teşebbüslere ek olarak , SEÇ in 2022 yılında faaliyet gösteremeye başlayan mağazası ile ilgili coğrafi etki alanında % (...) lik pazar payına sahip olduğu görülmektedir. (125) Erfa 3 mağazasının coğrafi etki alanı bakımından satış değeri bazındaki pazar paylarına ilişkin bu tespit ler çerçevesinde; - Birleşik teşebbüsün işlem sonrasında oluşacak pazar payının satış alanı bazında % (...) iken, satış değeri bazında % (...) olarak hesaplandığı, böylelikle satış değeri bazında hesaplanan pazar payı çerçevesinde birleşik teşebbüsün ilgili coğrafi etki alanındaki dördüncü büyük oyuncu olarak konumlanacağı, - Pazar lideri konumundaki BİM ile birleşik teşebbüs arasında yaklaşık (...) puanlık bir pazar payı farkı bulunacağı, - İlgili pazarda pazar lideri olan BİM ile sırasıyla ikinci ve üçüncü büyük oyuncu olan A101 in ve ŞOK un toplamda yaklaşık % (...) civarında bir pazar payına sahip olarak ilgili pazarda faaliyet göstermeye devam edecekleri, - İşlem neticesinde ilgili pazarda ERFA nın hâlihazırda sahip olduğu pazar payının MİGROS a geçmesin den kaynaklanacak yoğunlaşmanın nispeten düşük bir seviyede kalacağı, - Söz konusu coğrafi etki alanında ulusal zincir market ve indirim marketi kategorisinde teşebbüslerin faaliyet gösterdiği, ERFA, MİGROS ve SEÇ in pazara girmesiyle BİM başta olmak üzer e bütün indirim marketlerinin pazar pay