2024/1424460 İhale Kayıt Numaralı "5 KISIM ŞEHİR İÇİ PERSONEL TAŞITMA" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gültekintur Tur. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Milli Savunma Bakanlığı 3'üncü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1424460 İhale Kayıt Numaralı “ 5 Kısım Şehir İçi Personel Taşıtma ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Milli Savunma Bakanlığı 3'üncü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü tarafından 04.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 5 Kısım Şehir İçi Personel Taşıtma ” ihalesine ilişkin olarak Gültekintur Tur. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.12.2024 tarih ve 172966 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/1618 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalenin “ 3'üncü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü” başlıklı 1’inci, “4'üncü Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü” başlıklı 2’nci ve “45'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü” başlıklı 3’üncü kısmına ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; 1) İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak a 2 katsayısının 0,1 , b 1 katsayısının 0,8 ve c katsayısının 0,1 olarak düzenlendiği, ihale konusu işin araç, akaryakıt ve sürücü girdilerinden oluştuğu, idare tarafından bu girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranına göre fiyat farkı hesaplanmasında kullanılacak katsayılarının belirlenmesi gerektiği, idare tarafından akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden b 1 katsayısının 0,80 katsayı belirlenirken işin tali unsuru niteliğinde olan araçların bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerine ilişkin b 3 katsayının belirlenmemesinin uygun olmadığı, 2) Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” 12’nci maddesinde geç intikal ve nakit yokluğu nedeniyle hak ediş ödemelerinin gecikmesi durumunda yüklenicinin idareden herhangi bir talepte bulunamayacağının ve sözleşme bedeli ödenmese dahi yüklenicinin işten kaçınamayacağının düzenlendiği, ancak Türk borçlar hukuku mevzuatına göre, iki tarafa borç yükleyen eser sözleşmelerinde yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmesi halinde iş sahibinin de bedel ödeme yükümlülüğünün doğacağı, söz konusu düzenlemeyle işin bedelinin ödenmemesi halinde yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmekten kaçınma hakkının engellenmesinin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, Bahse konu Sözleşme Tasarısı’nın aynı maddesinde hak ediş tutarlarının Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullere göre ödeneceğinin düzenlendiği, ancak yine anılan Tasarı’nın 12.1.1’inci maddesinde hak ediş raporunun yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağının ifade edildiği, bu düzenlemelerin birbiriyle çelişkili olduğu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde hak edişlerin tahakkuka bağlanmasını takip eden 30 gün içinde ödenmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, anılan Genel Şartname’nin açıkça belirleme yaptığı bir hususta Maliye Bakanlığı’nın belirlediği sürelerin kullanılacak olmasının mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, 3) Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde özel aykırılık hallerine ilişkin düzenlemelerde ihale dokümanı içeriğinde yer alan “Özel Aykırılık Halleri” başlıklı belgeye atıf yapıldığı, ancak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 26’ncı maddesine göre bahse konu aykırılık hallerinin Sözleşme Tasarısı’nda açıkça düzenlenmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, dolayısıyla sözleşme dışındaki bir belgede düzenlenen aykırılık hallerine ilişkin cezaların uygulanmasının mümkün olmadığı, 4) Teknik Şartname’de “26. Personel taşıma hizmeti yapılmaz ise yüklenici personelin ulaşım masraflarını ödemekle yükümlüdür.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak personel taşıma hizmetinin yapılmama gerekçesine ilişkin bir objektif bir kriter belirlenmeksizin yüklenicinin kusuru ile hizmetin gerçekleştirilemediğinden bağımsız olarak hizmetin yapılamaması halinin doğrudan yüklenici sorumluluğuna bırakılmasının aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. … İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur: … s) …sözleşme konusu işler için eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği. …” hükmü, İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. 81.2. 81.1’inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b 3 katsayısı/alt katsayısı(b 3 ,1 b 3 ,2, …, b 3 ,n) kapsamında olduğu kabul edilir. … Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför çalıştırılması halinde işçilik (a 1 ve/veya a 2 ), akaryakıt (idare tarafından karşılanmaması halinde b 1 ), araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b 3 ) kapsamında olduğu kabul edilir. …” açıklaması, Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır: … c) Diğer hizmet alımlarında; F = A n x B x ( P n -1) İ n AY n Y n G n M n P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c —— İ o AY o Y o G o M o (2) Formüllerde yer alan; a) F: Fiyat farkını (TL), b) B: 0,90 sabit katsayısını, c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, ğ) b 3 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, … (3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır. (4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den; a) İ o , İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti, b) AY o : Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını, AY n : Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını, c) G o , G n : İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları, ç) Y o , Y n : Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, d) M o , M n : Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, ifade eder. … (7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b 1 , b 2 , b 3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir. (8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü, Anılan Esasların “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır. a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. … Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir. (2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. …” hükmü, Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 03.05.50.12 b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği … e) Miktarı: Ek-1 Güzergah Çizelgesinde detayları belirtilen şekilde 5 (beş) kısım olarak ; 1'inci Kısım 38 Araç ile 9.538 sefer 2'nci Kısım 33 Araç ile 8.283 sefer 3'üncü Kısım 26 Araç ile 9.036 Sefer 4'üncü Kısım 28 Araç ile 7.028 sefer 5'inci Kısım 47 Araç ile 11.797 sefer. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: 1'inci Kısım: 3'üncü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü Etimesgut/Ankara 2'nci Kısım: 4'üncü Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü Etimesgut/Ankara 3'üncü Kısım: 45'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü Etimesgut /Ankara 4'üncü Kısım: Deniz Dikimevi Müdürlüğü ile İlaç Fabrika Müdürlüğü Çankaya /Ankara 5'inci Kısım: 5'inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü Etimesgut/Ankara adreslerinde yapılacaktır.” düzenlemesi, Bahse konu Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Yürürlükteki mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince, ihaleye, sözleşmeye ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait ödenecek bütün vergi, resim ve harçlarla, sözleşmenin çoğaltılması da dahil sözleşme giderleri, araçlara ait her türlü muayene ücretleri (fenni ve egzoz muayenesi gibi), amortisman ve her türlü yedek parça bakım-onarım giderleri, trafik cezası, ulaşım, her türlü sigorta giderleri, şoför ve firma personeli ücretleri, işle ilgili zorunlu teçhizat giderleri, kâr ve bu sözleşme kapsamında alınacak hizmet bedelleri vb. teklif fiyata dahil edilecek masraflardır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 46.1.1. Tüm Kısımlar için: Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = A n x B x ( P n -1) Pn=a 1 +a 2 İ n /İ o +b 1 AY n /AY o +b 2 Y n /Y o +b 3 G n /G o +c M n /M o Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n): Katsayı Endeks a 1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 a 2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0,1 İ o , İ n Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir. b 1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) 0,8 AY o , AY n Motorin(Diğer) b 2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) 0 b 3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) 0 c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 0,1 M o , M n Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi: 02.01.2025; işi bitirme tarihi: 31.12.2025. 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale işlem dosyası incelendiğinde; başvuruya konu ihalenin Milli Savunma Bakanlığı 3'üncü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü tarafından 04.12.2024 tarihinde elektronik ortamda gerçekleştirilen “5 Kısım Şehir İçi Personel Taşıtma” hizmet alımı ihalesi olduğu, 13.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin “3'üncü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü” başlıklı 1’inci kısmında Yeni Ayyıldız Tur. Taş. Tem. Bilg. İnş. Eml. San. Tic. Ltd. Şti. nin, “4'üncü Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü” başlıklı 2’nci kısmında Boss Ulaş. Tur. Filo Kir. Tic. A.Ş.nin, 17.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile “45'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü” başlıklı 3’üncü kısmında Ankara Ulaş. Hiz. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; Sözleşme Tasarısı’nda işin süresinin 02.01.2025 - 31.12.2025 olarak düzenlendiği, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkı hesaplanmasında kullanılacak haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden a 2 katsayısının 0,1 , akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden b 1 katsayısının 0,8 , makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden c katsayısının 0,1 olmak üzere söz konusu katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlendiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanması gerektiği, söz konusu formüllerde yer alan ve fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak olan katsayılardan a 1 katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, b 3 katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ve c katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade ettiği anlaşılmaktadır. Başvuruya konu İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların bakım ve onarım, yedek parça, muayene giderleri ve araçlarla ilgili trafik cezası, sigorta, vergi vb. yasal sorumluluklara ilişkin tali giderlerin yükleniciye ait olduğu ifade edilerek bu giderlerin teklif fiyatına dahil olduğunun belirtildiği, idare tarafından yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi dikkate alınmak suretiyle akaryakıt, kısmi zamanlı işçilikler ve araçların amortisman girdilerinin asli unsurlar olarak değerlendirilerek takdir yetkisi sınırları içerisinde fiyat farkı hesaplanmasında kullanılmak üzere a 2 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını), işin niteliğine uygun şekilde c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) ve b 1 (akaryakıtın ağırlık oranı) katsayılarının belirlendiği, işin asli unsurunu oluşturmayan tali giderlerin (araçların bakım ve onarım, yedek parça, muayene giderleri ve araçlarla ilgili trafik cezası, sigorta, vergi vb. yasal sorumluluklara ilişkin giderler) söz konusu olduğu, bu nitelikteki tali giderler için idarece maliyetin ortaya konulması halinde, söz konusu giderlerin ağırlık oranını temsil etmek üzere b 3 katsayısının belirlenmesi mümkün olduğu gibi bu giderlerin işin niteliğine uygun olarak belirlenmiş olan asli unsurlar kapsamında olduğunun da kabul edilebileceği, mevcut ihalede fiyat farkına ilişkin asli unsur olan c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısına ilişkin oran içerisinde tali giderlerin de yer aldığı değerlendirilebileceğinden önceden belirlenemeyen söz konusu tali giderlere ilişkin maliyetlerin asli maliyetler içinde yer aldığının ve asli unsurlara ilişkin katsayıların tali giderleri de kapsadığının kabul edilebileceği, bu çerçevede; başvuruya konu ihalede b 1 katsayısının 0,8 olarak belirlenmişken, b 3 katsayısı belirlenmemesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi : Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4’üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir. İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır. Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır. 1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde; Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir. İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir. Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir. Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez. Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz. Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir. … Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır. …” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) 1'inci Kısım için Hava Lojistik Komutanlığı Saymanlık Müdürlüğü, 2'nci Kısım için Zırhlı Birlikler Nakit Saymanlık Müdürlüğü, 3'üncü Kısım için Tank Okul Komutanlığı Saymanlık Müdürlüğü, 4'üncü Kısım için MSB Merkez Saymanlık Müdürlüğü, 5'inci Kısım için Jandarma Komutanlığı Saymanlık Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğine göre gerekli evraklar tamam olmak koşulu ile idareye olan borçlar da tahsil edilmek suretiyle, ödemeler dönemsel (birer aylık) (geçici hak ediş) hak edişler şeklinde olup, işin yapıldığı her ay sonunda, varsa ceza ve kesintiler düşüldükten sonra düzenlenen hak ediş raporuna istinaden yüklenicinin keseceği fatura ile 1'inci kısım 3'üncü Hv. Bkm. Fb. Md.lüğü Mali Kaynaklar Yönetim Şube Müdürlüğünce, 2'nci kısım 4'üncü Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü Maliye ve Bütçe Kısım Amirliğince, 3'üncü kısım 45'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü Maliye ve Bütçe Kısım Amirliğince, 4'üncü kısım Deniz Dikimevi Müdürlüğü Tedarik Şube Müdürlüğünce, 5'inci kısım 5'inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü Maliye Bütçe Kısım Amirliğince tahakkuka bağlanarak ait olduğu yılın 03-05-50-12 ekonomik kodundan Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller ve serbest bırakılan ödenekler çerçevesinde ilgili Saymanlık Müdürlüğünce yapılacaktır. Ödeme emrinin nakit saymanlığınca geç intikali ve nakit yokluğu gibi nedenlerle istihkakların ödenmesi geciktiği takdirde yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunmayacak ve hizmete devam edilecektir. 12.1.1. Hak ediş tutarları Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde ödenecektir. 12.1.2. Ödemelerin yapılmaması, yüklenici firmanın taahhüdünü yapmaması için sebep olarak gösterilemez. … 12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır. …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinden hak ediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağının ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılması gerektiğinin hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Başvuruya konu Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.1’inci maddesinde aktarılan mevzuat hükümleriyle uyumlu bir şekilde hakediş raporlarının yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanıp bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağının düzenlendiği, anılan Tasarı’daki ödeme emrinin nakit saymanlığınca geç intikali ve nakit yokluğu gibi nedenlerle hak ediş ödemesinin gecikmesi durumunda yüklenici tarafından işe devam edilmesi gerektiğine yönelik düzenlemenin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında hizmetin aksatılmasını önlemeye yönelik bir düzenleme olduğu, anılan Tasarı’ndaki yüklenicinin geç ödeme durumunda herhangi bir hak talebinde bulunamayacağına ilişkin düzenlemenin idarenin sözleşmenin bir tarafı olarak sözleşme serbestisi ilkesi sınırları içerisinde öngörebileceği bir koşul olduğu, başvuruya konu ihaleye teklif sunacak isteklilerin basiretli bir tacir olarak bu koşullar altında tekliflerini oluşturabilecekleri, Bahse konu Tasarı’daki hakedişlerin Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde ödeneceğine ilişkin düzenlemenin aktarılan Genel Şartname’de yer alan emredici nitelikteki sürelere aykırı bir düzenleme olarak değerlendirilemeyeceği, diğer bir ifadeyle, anılan Tasarı’da Genel Şartname’deki sürelere ilişkin hükümlerin aynen düzenlendiği, dolayısıyla başvuru konusu düzenlemede aktarılan Genel Şartname hükümlerinde ifade edilen ödeme sürelerinden farklı bir süre belirlenmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “…Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler sözleşmenin uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1’inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,5'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 11700 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Özel Aykırılık Halleri 1'inci Kısım (3'üncü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü) 1-4 (4 Dahil) Maddeleri için On Binde 1 300 2 Özel Aykırılık Halleri 1'inci Kısım (3'üncü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü) 5-14 (14 Dahil) Maddeleri için On Binde 0,6 300 3 Özel Aykırılık Halleri 1'inci Kısım (3'üncü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü) 15-39 (39 Dahil) Maddeleri için On Binde 0,4 300 4 Özel Aykırılık Halleri 2'nci Kısım (4'üncü Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü) 1-4 (4 Dahil) Maddeleri için On Binde 1 300 5 Özel Aykırılık Halleri 2'nci Kısım (4'üncü Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü) 5-14 (14 Dahil) Maddeleri için On Binde 0,6 300 6 Özel Aykırılık Halleri 2'nci Kısım (4'üncü Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü) 15-39 (39 Dahil) Maddeleri için On Binde 0,4 300 7 Özel Aykırılık Halleri 3'üncü Kısım (45'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü) 1-4 (4 Dahil) Maddeleri için On Binde 1 300 8 Özel Aykırılık Halleri 3'üncü Kısım (45'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü) 5-14 (14 Dahil) Maddeleri için On Binde 0,6 300 9 Özel Aykırılık Halleri 3'üncü Kısım (45'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü) 15-39 (39 Dahil) Maddeleri İçin On Binde 0,4 300 10 Özel Aykırılık Halleri 4'üncü Kısım (Deniz Dikimevi Müdürlüğü ve İlaç Fabrika Müdürlüğü) 1-4 (4 Dahil) Maddeleri için On Binde 1 300 11 Özel Aykırılık Halleri 4'üncü Kısım (Deniz Dikimevi Müdürlüğü ve İlaç Fabrika Müdürlüğü) 5-14 (14 Dahil) Maddeleri için On Binde 0,6 300 12 Özel Aykırılık Halleri 4'üncü Kısım (Deniz Dikimevi Müdürlüğü ve İlaç Fabrika Müdürlüğü) 15-39 (39 Dahil) Maddeleri için On Binde 0,4 300 13 Özel Aykırılık Halleri 5'inci Kısım (5'inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü) 1-2-3-4-5-9-11-12-13'üncü Maddeleri için On Binde 3 300 14 Özel Aykırılık Halleri 5'inci Kısım (5'inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü) 6-7-8-10-14-19-20-21-22-23-24-25-26-27-30-31-32-33-34-35-36-37-39'uncu Maddeleri için On Binde 2 300 15 Özel Aykırılık Halleri 5'inci Kısım (5'inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü) 15-16-17-18-28-29-38'inci Maddeleri için On Binde 1 300 düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanı içeriğinde yer alan “Özel aykırılık halleri” başlıklı belge incelendiğinde; söz konusu belgedeki tabloda özel aykırılık halleri olarak belirlenen hususların 39 madde halinde sıralanarak bu özel aykırılık hallerinin ortaya çıkması durumunda ilk sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranları, tekrar sayıları ve ihtar yapılıp yapılmayacağı bilgilerine yer verildiği tespit edilmiştir. Yukarıda aktarılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 16’ncı maddesinden cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin sözleşmenin uygulanmasında dikkate alınmayacağının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Başvuruya konu Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda ihale dokümanı içeriğinde yer alan “Özel aykırılık halleri” başlıklı belgenin ilgili maddelerine atıfta bulunularak bu durumlara denk gelen ceza oranı ve tekrar sayısının düzenlendiği, diğer bir ifadeyle, anılan Tasarı’daki tabloda bahse konu belgede yer alan özel aykırılık hallerine denk gelen madde numaralarının açıkça ifade edildiği göz önüne alındığında; özel aykırılık hallerinin Sözleşme Tasarısı’nda düzenlenmediğinden söz edilemeyeceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. …” hükmü, “45’inci Bakım Fabrika Müdürlüğü Personel Taşıtma Hizmeti Özel ve Genel Hususlar” başlıklı ihale dokümanında “… 26. Personel taşıma hizmeti yapılmaz ise yüklenici personelin ulaşım masraflarını ödemekle yükümlüdür. …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 6’ncı maddesinden yüklenicinin işlerini gereken özen ve ihtimamı gösterecek şekilde plan ve program içerisinde yürütmesi, tamamlaması ve bu sorumluluklarını yerine getirmek için her türlü önlemi alması gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuruya konu dokümanda personel taşıma hizmetinin gerçekleşememesi durumunda yüklenicinin personelin ulaşım masraflarını karşılaması gerektiğinin düzenlendiği, bahse konu düzenlemenin ihale konusu işin sözleşme hükümlerine uygun şekilde herhangi bir aksamaya uğramadan yerine getirilmesini sağlamaya yönelik olduğu ve yüklenicinin kusuru olmadan işin aksaması durumunda sorumluluğuna ilişkin bir düzenleme içermediği anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından; başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, ihalenin şikâyete konu 1, 2 ve 3’üncü kısımlarının yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 118.286,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 157.733,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 39.447,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.