2025/652659 İhale Kayıt Numaralı "AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI İL MÜDÜRLÜKLERİ İÇİN 2025 YILI HİZMETLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE 6 AYLIK ŞOFÖRLÜ/ ŞOFÖRSÜZ YAKIT HARİÇ ARAÇ KİRALAMA İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Acar Sey. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/652659 İhale Kayıt Numaralı “ Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlükleri İçin 2025 Yılı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 6 Aylık Şoförlü/Şoförsüz Yakıt Hariç Araç Kiralama İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 20.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlükleri İçin 2025 Yılı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 6 Aylık Şoförlü/Şoförsüz Yakıt Hariç Araç Kiralama İşi ” ihalesine ilişkin olarak Acar Sey. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. nin 28.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.08.2025 tarih ve 189696 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/1527 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin araç kiralama işinden değil personel taşıma işine ait olduğu, dolayısıyla anılan belgenin benzer iş tanımına uygun olmadığı, ayrıca iş bitirme belgesinin tutarının ihalede istenilen iş deneyim tutarını karşılamadığı, 2) Anılan isteklinin işçilik teklif tutarının asgari işçilik tutarının altında olduğu, sözleşme ve genel giderler dahil işçilik tutarının altında teklif sunulmasının mevzuata aykırı olduğu, 3) Anılan istekli tarafından kasko değer listesinin sunulmadığı, bahse konu belgenin uygun şekilde doldurularak imzalanıp kaşelenerek yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırlarında sunulmadığı, anılan tabloda 2025 Nisan ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan bilgilerin yazılmadığı, yazılan bilgilerin uyumsuz olduğu, kasko değerlerinin %2 sınırını aştığı, beyan edilen araçların yerli muhteva oranları %50’nin altında olduğu, 4) Yaklaşık maliyet hesabının Hizmet Alımı İhaleleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmediği ve yaklaşık maliyetin olması gerekenden düşük hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:… b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; 1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, 2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler ...” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında; a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,… ifade eder.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, … istenilmesi zorunludur. … (2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. (3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, … ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir. …” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir: a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. …” hükmü, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. … 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamuda veya özel sektörde yapılan her türlü sürücülü veya sürücüsüz araç kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 10 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Bu ihale 10 kısımdan ibarettir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlükleri İçin 2025 Yılı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 6 Aylık Şoförlü/ Şoförsüz Yakıt Hariç Araç Kiralama İşi” olduğu, bahse konu ihalenin 20.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihalede EKAP üzerinden 78 adet ihale dokümanının indirildiği, 16.07.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin şikâyete konu 5’inci kısmının Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden, istekliler tarafından teklif ettikleri bedelin % 25'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan ihale konusu iş veya benzer işe ait iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerektiği, kamuda veya özel sektörde yapılan her türlü sürücülü veya sürücüsüz araç kiralama işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır. İhalenin şikâyete konu 5’inci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenen Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun, “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının, “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” bölümünün, “EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” kısmında; “2018/186451-2802397-1-1_EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi.doc Doğrudan EKAP'ta oluşturulan belgedir.” şeklinde beyanın yer aldığı görülmüştür. 2018/186451-2802397-1-1 belge sayısı kullanılarak EKAP üzerinden yapılan sorgulama sonucu belge üzerindeki bilgiler incelendiğinde, anılan belgenin Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenmiş, “TRT Kurumunun Merkez Ve Taşra Teşkilatı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere İhtiyaç Duyulan Sürücülü Ve Sürücüsüz Araç Kiralama” işinden elde edilmiş, 84.453.231,49 TL tutarlı bir iş deneyim belgesi olduğu görülmüştür. Anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan iş bitirme belgesinin “TRT Kurumunun Merkez Ve Taşra Teşkilatı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere İhtiyaç Duyulan Sürücülü Ve Sürücüsüz Araç Kiralama” işine ait olduğu dikkate alındığında, belgeye konu işin ihale konusu iş ve/veya benzer iş tanımına uygun olduğu, bahse konu iş deneyim belgesi tutarının güncellenmemiş halinin dahi ihale dokümanında istenilen asgari iş deneyim tutarını (5’inci kısım için = 95.889.000,23 x 0,25 = 23.972.250,05 TL) karşıladığı tespit edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olduğu, bahse konu belgenin ihalede belirlenen benzer işe uygun olduğu ve ihalede istenilen tutarı karşıladığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinde “…j) Kurumun gelirleri aşağıda belirtilmiştir: 1) Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin düzenlenecek sözleşmelerden, bedeli yüzmilyar Türk Lirasını (Dörtmilyonyüzelliikibinüçyüzseksenbeş Türk Lirasını)* aşanlar için yükleniciden tahsil edilecek sözleşme bedelinin onbinde beşi (İdareler ve noterler bu tutarın yüklenici tarafından Kurum hesaplarına yatırıldığını sözleşmelerin imzalanması aşamasında aramak zorundadır.)…” hükmü, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun ekinde yer alan “Damga Vergisine Tâbi Kâğıtlar” başlıklı 1 sayılı tablonun “I. Akitlerle ilgili kâğıtlar” bölümünün “Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar” başlıklı (A) kısmında “1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler Kanunla Getirilen (Binde 7,5) Uygulanacak Olan (Binde 9,48)” hükmü, Anılan tablonun “II. Kararlar ve mazbatalar” bölümünde “2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları Kanunla Getirilen (Binde 4,5) Uygulanacak Olan (Binde 5,69)” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Akaryakıt hariç olmak üzere, aracın bakım, onarım, yağ, yağlama, adbule yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, zorunlu trafik sigortası, kasko bedeli giderleri teklif fiyata dâhildir. Tüm araçların her türlü periyodik bakım, her türlü bakım-onarım ve tamiratlar(yedek parça ve işçilik dahil), fenni muayeneleri, eksoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri, her türlü vergi, sigorta, 7/24 çekici, gezici servis ve benzeri, yazlık ve kışlık lastik, zincir, takoz gibi işletim giderleri, yapılacak nakliye işleri, araçlara ait emniyet ve bilumum sigorta giderleri, kasko, taşınan personele ait yapılması gereken zorunlu sigorta giderleri, araç muayenesi ile hizmete ilişkin diğer tüm giderler, vergi, resim, ulaşım, harç, ceza ve araçla ilgili her türlü gider Yükleniciye ait olacaktır. Sürücü ile yüklenici arasındaki çalışma ilişkileri özel hukuk hükümlerine tabi olacaktır. HGS kartı ve bu gibi giderlerin tamamı yükleniciye ait olup, sadece araçlarda kullanılacak yol geçiş ücretleri (HGS, KÖPRÜ vb.) yüklenici tarafından karşılanarak faturaları ibraz edilecek idarece yükleniciye ödenecektir. Sürücünün ücreti SGK primleri, vergi, işsizlik sigortası primi, iş kanunundan kaynaklanan hakları ve benzeri her türlü hak ve taleplerinden yüklenici sorumlu olacaktır. Kiralanacak araçlara kaçak geçiş ücreti (KGS, OGS, HGS, vb.) adı altında kesilecek cezadan İdare sorumlu olmayacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.5. Tekliflerin değerlendirme aşamasında; a) Hizmet kapsamında çalışacak sürücüler için brüt asgari ücretin % 20 fazlası, 45,00 TL yol, 100,00 TL yemek, 10 saat fazla çalışma ücreti, resmi tatil ücreti ve sözleşme giderleri dahil tutarın altında ve üstünde sunulan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Bu giderler için KİK işçilik hesaplama modülü esas alınacaktır. 48.6. Sürücü ücretlerinin ödenmesinde; a) Hizmet kapsamında çalışacak sürücüler için brüt asgari ücretin % 20 fazlası ücret, aylık fiilen çalışılan en fazla 26 gün üzerinden günlük brüt 100,00 TL yemek ücreti ve 45,00 TL yol ücreti ve 10 saat fazla mesai ödenecek olup, ücret bordrolarında brüt olarak gösterilecektir. Çalışılmayan günlerde (izin, rapor vb.) yol ve yemek ücreti ödenmeyecektir. b) Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılacak her bir sürücü için sözleşme süresi içerisinde en fazla 3,5 gün olmak üzere ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ücreti ödenecek olup ücret bordrolarında brüt olarak gösterilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhalenin şikâyete konu 5’inci kısmına ait birim fiyat teklif cetvellerinin ise aşağıda yer verildiği şekilde düzenlendiği görülmüştür. 5.KISIM A B Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı Birimi İşçi sayısı Ay/gün/saat 1 Şoför İşçilik Ücreti (26 Gün Üzerinden45 TL yol, 100 TL Yemek dahil)(Brüt asgari ücretin %20 fazlası) Ay 183,00 6,000 I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç) Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri gün 640,500 2 Fazla Çalışma saat 10.980,000 3 Binek Otomobil (6 Ay) (T2) adet 4,000 4 4+1 Pick-Up (6 Ay) (T7) adet 123,000 5 Minibüs (6 Ay) (T5) adet 51,000 6 Engelli Minibüs (6 Ay) (T5) adet 5,000 II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç) KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı ifade edildiği, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler toplam oranının; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (sözleşme bedelinin binde 9,48’i oranında damga vergisi, sözleşme bedelinin binde 5,69’u oranında karar pulu) ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun (Kamu İhale Kurumu payı oranının sözleşme bedelinin on binde 5’i) ilgili maddeleri uyarınca teklif bedelinin %1,567’si olarak hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından ihalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalede işçilik giderine ilişkin kalemlerde toplam tutar bazında Tebliğ’in yukarıda aktarılan düzenlemesine aykırı olarak asgari işçilik maliyetinin altında teklif verildiği iddia edilmiştir. EKAP’ta yer alan işçilik modülü üzerinden İdari Şartname düzenlemeleri esas alınarak yapılan hesaplamada, asgari işçilik maliyetinin 42.342,28 TL, ulusal bayram ve genel tatil günleri asgari işçilik maliyetinin 1.276,86 TL, fazla çalışma ücreti asgari işçilik maliyetinin ise 255,38 TL olduğu, söz konusu tutarlara %1,567 sözleşme gideri ve genel giderler dahil edildiğinde asgari işçilik maliyetinin 43.005,78 TL, ulusal bayram ve genel tatil günleri asgari işçilik maliyetinin 1.296,86 TL, fazla çalışma ücreti asgari işçilik maliyetinin ise 259,38 TL olduğu anlaşılmıştır. İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu eki teklif cetveli incelendiğinde, işçilik maliyetine ilişkin olarak teklif edilen birim fiyatların, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde belirtilen artırımlar ve yol ve yemek ücretleri dahil olacak şekilde Tebliğ ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak belirlendiği, sözleşme ve genel gider dahil teklif edilen fiyatların asgari işçilik maliyetinin altında kalmadığı görülmüş olup iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1’inci maddesinde “ a) Genel bütçeye dahil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri, b) İktisadi Devlet Teşekkülleri ve özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekküller, c) Yukardaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler, d) Kamuya yararlı derneklerden Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülenler tarafından kullanılacak taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabidir. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “… (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “ (1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü, Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “ (1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar. ” hükmü, Aynı Esas ve Usuller’in “Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.” hükmü, Anılan Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “… (2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. …” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: Belge Adı İhale/Kısım/Kısımlar Açıklama Ortak Girişimlerde Ek-1 ve Ek-2 Araç Bilgi Formu İhale Bazında Ek-1 ve Ek-2 Araç Bilgi Formu Tek ortağın sunması yeterlidir. 7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “… 48.2. 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği, ihale konusu iş için yüklenici tarafından temin edilecek Binek cinsi araçların yerli muhteva oranının % 50 ve üzeri olması gerekmekte olup, Ek-1 Araç bilgi formunda, yerli muhteva oranı % 50 nin altında olan binek cinsi araçlar yer alması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılacaktır. 48.3. Binek cinsi araçların yerli muhteva oranının % 50 ve üzerinde olup olmadığının tespitinde, temin edilen aracın tipi, model yılı ve marka bilgileri ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğünce yayımlanan Otomobil Yerli Muhteva Oranları tablolarında ( 2019, 2020, 2021,2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait tablolar) yer alan veriler/bilgiler dikkate alınacaktır. … 48.7. İsteklilerin, teklif ettikleri T2 ve T7 kapsamındaki her bir araca ilişkin, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğince yayımlanan Kasko Değer Listesinde bulunduğu şekilde (harcama talimatının verildiği ay itibariyle uygulanan ), araçların model yılı, markası, marka ve tip kodu, araçların tipi ve kasko bedel bilgilerinin yer aldığı ihale dokümanı ekinde verilen EK.1. Araç Bilgi Formu'nu teklifleri ile birlikte sunmaları (yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmeleri) zorunludur. EK.1. Araç Bilgi Formu'nu sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır. Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında her bir araç için ( T2 ve T7) aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve 2025 Nisan ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. 48.8. İsteklilerin, teklif ettikleri T5 kapsamındaki her bir araca ilişkin, ihale dokümanı ekinde verilen EK.2. Araç Bilgi Formu'nu teklifleri ile birlikte sunmaları (yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmeleri) zorunludur. EK.2. Araç Bilgi Formu'nu sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır. …” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Söz konusu iş, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ve bağlı Kuruluşlarının resmi hizmetlerinin 2025 yılında mesai saatleri içinde veya dışında, şehir içinde veya dışında etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesine ilişkin şoförlü/şoförsüz yakıt hariç araç kiralama hizmet alımı işidir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Kiralanacak araçlarla ilgili hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Kiralanacak araçla ilgili hususlar şartname eki tablolarda belirtilmiştir. Grup No Aracın Türü Adet Yolcu Kapasitesi Motor Hacmi (cc) Km'si (En Fazla) Model (En Düşük) Diğer Özellikleri T2 Binek 78 4+1 1240-1600 arası 100.000 2019 Sedan kasa, motor gücü en az 70 kW, renk siyah, beyaz veya gri, en az %50 yerli, Park sensörü, 4 Cam Otomatik (Binek araç kiralanacak her il’de en az bir aracın motor hacmi 1490 -1600 cc aralığında olacaktır.) T7 Pick-up* 1043 4 +1 1240-1600 arası 150.000 2019 camlı van kamyonet türü (hafif ticari araç) en az 70 kW, renk siyah, beyaz veya gri ve çift sürgülü kapılı ve park sensörü olacaktır. T5 Minibüs 367 14+1 ila 16+1 arası 1900 ve üzeri 300.000 2017 Yakıtı motorin olacaktır. T5 Engelli Minibüsü 37 - 1900 ve üzeri 300.000 2017 Araç liftli / asansörlü olmalıdır. Yakıtı motorin olacaktır. İhtiyaç listesinde yer alan engelli sandalye sayısı Ruhsata yazılı olacak. Engelli araçları logolu olacaktır. En az 1 ay kayıt kapasitene sahip araç içi kamera olacaktır. TOPLAM 1.525 * Yukarıdaki tabloda Pick-up aracından kasıt; çift sürgülü kapılı, camlı van kamyonet türü (hafif ticari araç) araçlardır. …” düzenlemesi bulunmaktadır. İncelemeye konu ihalenin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde şikâyete konu 5’inci kısmında; 4 adet “Binek Otomobil (6 Ay) (T2)”, 123 adet “4+1 Pick-Up (6 Ay) (T7)”, 51 adet “Minibüs (6 Ay) (T5)” ve 5 adet “Engelli Minibüs (6 Ay) (T5)” kiralanacağı anlaşılmaktadır. İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde, isteklilerden, teklifleri kapsamındaki araçlara ait “Ek-1 ve Ek-2 Araç Bilgi Formu” adlı belgelerin sunulmasının istenildiği, söz konusu listede “İstekliler tarafından tabloda belirtilen araçlara ilişkin aylık kiralama bedeli (KDV hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil) taşıtın Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketi tarafından yayımlanan ve 2025 Nisan ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’ sini aşmayacaktır.” ifadelerine yer verildiği, bahse konu belgelerin sunulmasının ihalede yeterlik kriteri olarak belirlendiği, İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde ise harcama talimatının verildiği tarihin Nisan 2025 dönemi olduğu anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, ihalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosunda “Ek-1 ve Ek-2 Araç Bilgi Formu” adlı belgelerin yüklendiği, bahse konu belgelerde idarece istenilen araç bilgilerine uygun şekilde yer verildiği, Anılan istekli tarafından EKAP’a yüklenen belgeler incelendiğinde, ihale konusu işte kullanılacak binek otomobil, 4+1 pick-up, minibüs ve engelli minibüs cinsi araçlara ait model yılı, marka ve tip kodu, modeli, araç kasko bedeli ve kasko değerinin %2’si bilgilerini içeren tablolara yer verildiği, tablolarda harcama talimatının verildiği ay itibariyle uygulanan kasko değer listesi dikkate alındığı ve tablolarda beyan edilen ilgili araçların kasko değerlerinin Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan 2025 yılı Nisan ayı kasko sigorta değer listesinde yer alan verilerle uyumlu olduğu; ayrıca söz konusu istekli tarafından birim fiyat teklif cetvellerinde teklif edilen fiyatların, sunulan kasko değer listelerinde araçlar için belirlenen kasko değerlerinin %2’sini aşmadığı tespit edilmiştir. Öte yandan, başvuruya konu ihalede binek cinsi araçların yerli muhteva oranının % 50 ve üzerinde gerektiğine ilişkin düzenlemelerin İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde yapıldığı, dolayısıyla yerli muhteva oranına ilişkin hususların ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, bu çerçevede, ihale konusu işte kullanılacak araçların teknik özelliklerine ve araçların yerli muhteva oranına ilişkin değerlendirmenin idarece sözleşmenin yürütülmesi aşamasında gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası bu yönüyle de uygun bulunmamıştır. Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü, Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü, “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir. Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır…” hükmü, “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: … c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; … c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir. …” hükmü, “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. … İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. … Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. …” hükmü, “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “… (5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. …” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar… ” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “ (1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir. (2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir. …” hükmü, “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. …” hükmü yer almaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri düzenlenmiş olup; anılan Kanun’un 55 ve 56’ncı maddelerinde ise bu başvuruların hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihten itibaren anılan Kanun’un 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhale sürecinde gerçekleşen işlem veya eylemler sebebiyle herhangi bir isteklinin hak kaybına veya zarara uğramasının muhtemel olduğu durumlarda, bu idare işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla mevzuatta öngörülen süreler içerisinde şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerektiği, başvuru sürelerine ilişkin yukarıda aktarılan Kanun hükümleri çerçevesinde şikâyet başvuru süresinin iddia konusu işlem veya eylemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı, bir diğer ifadeyle ihale tarihi itibarı ile isteklilere açıklanan ve tutanağa bağlanarak isteklilere bildirilen hususlar bakımından (yaklaşık maliyetin açıklanması) hak kaybı veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin ihale komisyonu kararının tebliğ edilmesini beklemeden şikâyet hakkını kullanması gerektiği, İhalenin birinci oturumunda ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin mevzuatta düzenlendiği, bu işlem veya eylemler istekliler dâhil herkese açık olarak gerçekleştirildiğinden, anılan işlemlere ilişkin olarak isteklilerce şikâyet başvurusuna konu edilebilmesinde farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarih olarak işlem tarihinin esas alınması gerektiği, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ihale günü ilk oturumda isteklilerin teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanması suretiyle yaklaşık maliyetin alenileştiği, diğer taraftan ikincil mevzuatın ilgili hükümleri gereğince de yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybetmesi halinde en geç ihale tarihine kadar güncellenebileceği, bu çerçevede istekliler tarafından ihale günü öğrenilen yaklaşık maliyet bilgisinin ihale komisyonu kararının taraflarına tebliğ tarihindeki yaklaşık maliyet bilgisinden farklılık arz etmeyeceğinin açık olduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin hesaplanması işlemlerinin hukuka aykırılığını iddia eden istekliler için farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarihin, yaklaşık maliyetin mevzuat gereği tüm isteklilere açıklandığı ihale tarihi olarak dikkate alınması gerektiği, Elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde de, yaklaşık maliyetin mevzuat gereği ihaleye katılan tüm isteklilerce EKAP üzerinden ihale durum izleme ekranından görülebildiği, yaklaşık maliyetin hatalı olduğunu ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hususunda şikâyet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına varıldığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin de ilk oturumun gerçekleştiği ihale tarihi olduğu, diğer bir anlatımla, ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyet tutarı sebebiyle teklifinin uygun görülmeme ve dolayısıyla zarara uğrama ihtimali bulunduğunu düşünen isteklilerce, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyete ilişkin iddialarına yönelik olarak, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre isteklilere yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklanacağı, şikâyete konu ihalenin 20.06.2025 tarihinde gerçekleştirildiği ve yaklaşık maliyetin bu tarihte açıklandığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri ihale tarihinde öğrendiği, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikâyet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı 20.06.2025 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, başvuru sahibinin de bu tarihten itibaren 10 (on) gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 28.07.2025 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunun süresinde bir başvuru olmadığı anlaşıldığından, anılan iddianın süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. İhalenin başvuruya konu 5’inci kısmın toplam yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun'un 53'üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 152.021,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 202.718,00 TL'nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 50.697,00 TL'nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesi gerekmektedir. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.