İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/11/2025 Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin ortağı olduğu ... ... AŞ'ye fabrika binası yapmak üzere davalı bankadan kredi kullanıldığını, bunun karşılığında birisi müvekkili adına kayıtlı olan toplam 4 adet taşınmaz üzerine banka lehine ipotek tesis edildiğini, şirket kredi borcunu ödeyemeyi…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/286 KARAR NO : 2025/1903 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 18/09/2024 NUMARASI: 2021/793 Esas - 2024/640 Karar DAVA: İpoteğin Kaldırılması DAVA TARİHİ: 06/05/2016 İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/11/2025 Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin ortağı olduğu ... ... AŞ'ye fabrika binası yapmak üzere davalı bankadan kredi kullanıldığını, bunun karşılığında birisi müvekkili adına kayıtlı olan toplam 4 adet taşınmaz üzerine banka lehine ipotek tesis edildiğini, şirket kredi borcunu ödeyemeyince bankanın şirkete karşı Eskişehir 4. İcra Dairesinde başlattığı takipte şirkete ait fabrikanın davalı banka tarafından alacağa mahsuben satın alındığını ve şirketin yönetiminin bankaya geçtiğini, alacaklı bankanın talep ettiği tüm borçların 23.01.2007 tarihinde ödendiğini, borçların tamamen ödenmesinden sonra müvekkilince alacaklı bankaya 19.02.2007 tarihinde başvuru yapılarak ipoteklerin kaldırılmasının talep edildiğini, bunun üzerine bankanın müvekkiline ve yakınlarına ait olup bu kredi nedeniyle konulan 4 adet ipoteğin fekki için ilgili icra dairelerine müzekkere yazdığını ve müvekkiliyle birlikte diğer 3 kişiye de elden takip yetkisi vererek tapuda ipoteğin terkinine izin verdiğini, müvekkilinin tapuda terkin işleminin yapıldığını sandığını, ancak kentsel dönüşüm nedeniyle tapuda işlem yapmak üzere gidince kendisi adına kayıtlı taşınmaz üzerinde halen ipoteğin mevcut olduğunu gördüğünü, diğer 3 yakınına ait taşınmazlardaki ipoteklerin kaldırıldığını öğrendiğini, bankaya ipoteğin kaldırılması için yaptığı 10.08.2015 tarihli başvurunun da bankaca reddedildiğini, daha önce ipotek fek yazısı veren davalı bankanın bu iradesinden caymasının hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, İstanbul İli Kadıköy İlçesi Zühtüpaşa Mahallesinde bulunan ... ada 24 parselde kayıtlı 5. kat 12 no'lu daire üzerinde bulunan ipoteğin terkinine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili; davacının yönetim kurulu üyesi olduğu ... şirketinin kullandığı kredilerin teminat altına alınması için davacıya ait taşınmaz üzerine ipotek konulduğunu, şirket aleyhine başlatılan takipte borcun tahsilini teminen müvekkilince satın alınarak ve borcun kalan kısmı da sulhen tahsil edilerek borcun tasfiye edildiğini, ancak ipotek kapsamında satışa çıkarılan ve borca mahsuben satın alınan makinelerin kendilerine ait olduğundan bahisle söz konusu makine bedellerinin tahsili için Hadenka şirketi tarafından Ankara 5. ATMnin 2014/1170 esas sayılı dosyasında dava açıldığını, halen derdest olan davanın müvekkilinin aleyhine sonuçlanması halinde, ödenecek tutar kadar müvekkili bankanın kredi alacağından yani ipotekli takip dosyasından eksik tahsilat yapmış olacağını, bu nedenle bu aşamada ipoteğin fekkinin müvekkili bankanın alacağını tahsil kabiliyetini riske edeceğini, anılan dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, ipoteğin kaldırılamamasının davacının kusurundan kaynaklandığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; Ankara 5. ATM'nin 2014/1170 esas sayılı dosyasında davacı Hadenka şirketi tarafından davalılar ... ve Yatırım Bankası, ... Kağıt ile müteveffa ... mirasçıları aleyhine alacak davası açıldığı, davanın takipsiz bırakılması sebebiyle 12/04/2023 tarihinde HMK'nın 150/5 hükmü gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği,kararın 30/05/2023 tarihinde kesinleştiği, davanın konusunun, davalıların danışıklı olarak Ankara İcra Dairesinde yapılan takip ve haciz yolu ile satılarak davalı ... AŞ'nin borçlarının ödenmesinde kullanılan davacıya ait malların bedeli ile uğranılan zararın tespiti istemine ilişkin olduğu, ancak makinelere ilişkin bir tespit yapılamadığı, kaldı ki yapılsa bile davanın açılmamış sayılması nedeniyle, kredi borcunun tümü ile ödenmiş sayılamayacağı yönünde bir tespit de yapılamayacağı, önceki karar gerekçesinde belirtilen şekilde 13/11/2006 tarihi itibariyle alacağın sona erdiği ve ipoteğin bu tarihte hükümsüz hale geldiği, davalının ipotek konusu edilen 4 adet taşınmazdan 3 adet taşınmaz üzerindeki ipoteği kaldırdığı ve dava konusu edilen taşınmaz üzerindeki ipoteği kaldırmadığı, bekletici mesele yapılan dosyanın akıbeti ve davalı vekilinin yargılamanın bozma sonrasındaki üçüncü duruşmasında müvekkilinin riski sebebiyle ipoteğin kaldırılamadığı ve ipotek dayanağının söz konusu dosya sonuçlandığında ortadan kalkacağı beyanı da dikkate alınarak, davacının iddiasını ispat ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, dava konusu taşınmaz üzerine davalı banka lehine tesis edilen 27/08/1991 gün ve 5501 yevmiye no'lu ipoteğin terkinine karar verilmiştir. EK KARAR: Mahkemece; davalı tarafça istinaf başvurusunda istinaf harç ve masraflarının yatırılmadığı, davalı vekiline tebliğ edilen muhtıraya rağmen de istinaf harç ve masraflarının yatırılmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusundan yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: 1-Davacılar vekili; dava açılışında 72.006,85-TL nispi harç yatırılmasına rağmen, mahkemece bu harcın iadesi konusunda bir hüküm verilmediğini, ayrıca müvekkilleri lehine nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek, kararın yargı giderleri ve vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını talep etmiştir. 2-Davalı vekili; müvekkilince kredi kullandırılan dava dışı ... şirketinin kredi borçlarının zamanında ödenmemesi üzerine başlattıkları takipde alacağa mahsuben şirkete ait fabrika binasının cebri satış neticesinde alındığını, sonrasında dava dışı ... şirketi tarafından, müvekkiline alacağa mahsuben ihale edilen fabrika binası içerisindeki makinaların kendisine ait olduğu gerekçesi ile Ankara 5. ATM'nin 2009/205 esas sayılı dosyasında dava açıldığını, her ne kadar ... şirketinin kullandığı kredilerden kaynaklı riski son bulmuş olsa da, açılan bu dava nedeni ile müvekkilinin yeni bir riskinin doğduğunu, bu nedenle davacının dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekki talebinin haklı gerekçeler ile kabul edilmediğini, davacının istinaf başvurusu ile gerekçeli kararın 17/12/2024 tarihinde müvekkilinin eski vekili olan ...'na tebliğ edildiğini, işbu davanın açıldığı tarihte, söz konusu ipoteğin teminat altına aldığı müvekkili bankanın riskinin son bulmadığını, zira dava dışı Hadenka şirketi tarafından açılmış olan dava bulunduğunu, müvekkilinin ipoteği fek etmemesinin hukuka uygun olduğunu, dava konusu taşınmaz da dahil olmak üzere tüm taşınmaz maliklerine müvekkilince fek yazıları verildiğini, verilen yazılar ile dava konusu taşınmaz dışında kalan 3 taşınmazın üzerindeki ipoteğin fek edildiğini, ancak dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin fek edilmesinde davacının geciktiğini, davacının müvekkili bankadan yeni yazı talebinin ise Ankara 5.ATM'nin 2009/205 esas sayılı dosyasında görülen dava nedeniyle yeni bir risk doğması nedeni ile kabul edilmediğini, işlemin yapılmamasında müvekkilinin kusuru veya kastı bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili ek karara yönelik istinaf dilekçesinde; mahkeme kararı ve davacının istinaf başvurusunun 17/12/2024 tarihinde müvekkilinin eski vekili olan ...'na tebliğ edildiğini, bu hususun 24/12/2024 tarihinde dosyaya sunulan istinafa cevap ve karşı istinaf dilekçesinde de belirtilmesine rağmen, mahkeme tarafından 31/12/2024 tarihinde düzenlenen harç tamamlama muhtırasının da yine eski vekil ...'na tebliğe çıkarıldığını,muhtıradan haberdar olmadıklarından eksik harcı tamamlayamadığını, ek karardan UYAP'tan yapılan inceleme ile haberdar olduğunu ve eksik olduğu belirtilen harç ve avansların derhal yatırıldığını, hem gerekçeli karar ve davacıların istinaf başvurusunun, hem de harç tamamlama muhtırasının tebliğ edildiği ...'un ise bankanın eski vekili olup, 16.04.2019 tarihi itibarı ile emekliye ayrıldığını, vekillik görevi yaklaşık 6 yıl önce sona erdiğinden, kendisine yapılan tebligatların usulsüz olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılarak istinaf başvurularının kabulünü talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, davalı bankaca dava dışı asıl borçlu ... Kağıt ... AŞ'ye kullandırılan krediye teminat olmak üzere davacı ... adına kayıtlı taşınmaz üzerinde davalı banka lehine tesis edilen ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.HMK'nın 344. maddesi uyarınca, istinaf kanun yolu için gerekli harç ve giderlerin istinaf dilekçesi verilirken ödenmesi zorunlu olup, bunların eksik veya hiç ödenmediğinin anlaşılması halinde mahkemece verilecek bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması gerektiğinin ihtar edilmesi gerekir.Dava dosyasında; davalı adına vekaletname sunan ve davalıyı temsil eden davalı banka çalışanı ...'nun 16.04.2019 tarihi itibariyle emekliye ayrıldığı, bu tarihten itibaren davalıyı vekaletname sunan başka vekillerin temsil ettiği, buna rağmen ilk derece mahkemesince gerekçeli karar, harç tamamlama muhtırası ve ek kararın ...'na tebliğ edildiği, emekliye ayrılmakla vekalet görevi son bulan bu vekile yapılan tebligatlar usulsüzdür.Davalı vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile 11.02.2025 tarihli ek karar kaldırılarak davalı vekilinin istinaf başvurusunun esası incelenmiştir. Somut olayda; dava dışı ... şirketinin davalı bankadan kullandığı kredinin teminatı olmak üzere davacı adına kayıtlı taşınmazın da aralarında bulunduğu 4 adet taşınmaz üzerine 153.577.662-Japon Yeni limitli ipotek tesis edildiği, kredi borcunun ödenmemesi üzerine davalı banka tarafından başlatılan takipte şirkete ait taşınmazın alacağı karşılığında davalı bankaya ihale edilmesi sonucunda borcun ödenerek tasfiye edildiği, davacı adına kayıtlı taşınmaz haricindeki taşınmazlar üzerinde bulunan ipoteklerin terkin edildiği, davacı adına adına kayıtlı taşınmaz üzerine tesis edilmiş olan ipoteğin ise, dava dışı Hadenka şirketi tarafından ihalesi yapılan taşınmaz üzerinde bulunan fabrikadaki makinelerin kendilerine ait olduğu iddiasıyla bedelinin tahsili istemiyle Ankara 5. ATM'nin 2014/1170 (eski 2009/205) esas sayılı dosyasında davacı ... şirketi tarafından açılan dava nedeniyle riskin sona ermediği gerekçesiyle kaldırılmadığı anlaşılmaktadır. Taşınmaz ipoteğinin davalı bankanın kredi alacağını temin etmek üzere verildiği ve davalı bankaca başlatılan takipte şirket adına kayıtlı taşınmazın davalı bankaya ihale edilmesi sonucunda, taşınmaz üzerinde bulunan ipoteğin teminat altına aldığı borcun tasfiye edildiği tarafların kabulündedir. Dava dışı Hadenka şirketi tarafından davalı banka ile dava dışı ... şirketi aleyhine, davalıya ihalesi yapılan ... şirketine ait olup üzerinde fabrika ve teçhizatın bulunduğu taşınmazda bulunan makinelerin kendilerine ait olduğu iddiasıyla, bedelinin tahsili istemiyle Ankara 5. ATM'nin 2014/1170 (eski 2009/205) esas sayılı dosyasında dava açılmıştır. Davacı ... şirketi tarafından açılan bu dava nedeniyle riskin sona ermediği gerekçesiyle dava konusu ipotek kaldırılmamıştır. Davalının alacağına mahsuben satın aldığı, borçlu açısından da ödeme teşkil edecek makine bedellerinin hak sahibi olduğunu iddia eden Hadenka şirketine iadesinin söz konusu olması halinde, borçlu ... bu oranda kredi borcunu eksik ödemiş olacak ve dava konusu ipoteğin teminat altına aldığı kredi borcu riski de devam edecektir. Mahkemece daha önce davanın kabulüne ilişkin olarak hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2121/1444 esas 2021/1403 karar sayılı ilamıyla bu hususa değinilerek, Ankara 5. ATM'nin 2014/1170 esas sayılı dosyasında görülen davaya ait dava ve cevap dilekçeleri getirtilerek, dava konusunun satılarak borç ödemesine dahil olan makine bedellerine ilişkin olup olmadığının belirlenmesi, bu belirleme yapılabiliyorsa HMK'nın 165 uyarınca dosyanın bekletici mesele yapılarak sonucuna göre hüküm verilmesi gerektiğinden bahisle mahkeme kararı kaldırılmıştır. İlk derece mahkemesince kaldırma kararı doğrultusunda incelenen Ankara 5. ATM'nin 2014/1170 esas sayılı dosyasında açılan davanın, söz konusu makine bedellerine ilişkin olduğu, dosyanın takip edilmemesi nedeniyle davanın HMK'nın 150/5 maddesine göre açılmamış sayılmasına karar verildiği ve kararın 30.05.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Buna göre davacı adına kayıtlı taşınmaz üzerine tesis edilmiş olan ipoteğin teminat altına aldığı borcun ödenerek tasfiye edildiği, davalı bankanın kredi sözleşmesinden kaynaklanan bir riski kalmadığından,davanın kabulü ile davacı adına kayıtlı taşınmaz üzerine tesis edilen ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. İpoteğin kaldırılmasına ilişkin davalar, menfi tespit istemi de içerdiğinden ipotek değeri üzerinden nispi harca tabidir. Davacı tarafça da dava dilekçesinde ipotek bedeli 4.216.474,71-TL olarak gösterilmiş ve 72.006,85-TL peşin nispi harç yatırılmıştır. Buna göre mahkemece bakiye nispi harç yönünden tahsil hükmü kurulması gerekirken, maktu harca hükmedilmesi ve yargı giderleri kapsamında davacının yatırdığı peşin nispi harç konusunda bir hüküm verilmemesi usule aykırıdır. Yine dava nispi harca tabi olduğundan, davalı aleyhine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin 11.02.2025 tarihli ek karara yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 346(2) maddesi gereği istinaf başvurusunun esası incelenmek üzere kaldırılmasına, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine; mahkemece nispi harca tabi davada maktu harca ve vekalet ücretine hükmedilmesi, ayrıca davacı tarafça yatırılan peşin nispi harç konusunda bir hüküm verilmemesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden karar verilerek"davanın kabulüne" nispi harca ve davalılar yararına nispi vekalet ücreti takdir edilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin ek karara ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/793 Esas 2024/640 Karar sayılı 11/02/2025 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/09/2024 Tarih 2021/793 Esas 2024/640 Karar sayılı kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulü ile İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Zühtüpaşa Mahallesi, ... ada, 24 parselde ... adına kayıtlı 107/1275 arsa payı üzerine davalı ... ve Yatırım Bankası AŞ lehine tesis edilen 27/08/1991 gün, 5501 yevmiye no'lu ipoteğin terkinine,"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 288.027,38-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 72.006,85-TLharcın mahsubu ile kalan 216.020,53-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, avacı tarafça peşin yatırılan 72.036,05-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacılar tarafından sarf edilen 408-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacılar vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 577.812,22-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,"Alınması gereken 288.027,38-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile kalan 287.411,98-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacılar tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacılara iadesine,Davacılar tarafından sarf edilen 80-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 20/11/2025