Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2019 -4-033 Karar Sayısı : 19-38/570-238 Karar Tarihi : 07.11.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK , Ahmet ALGAN, Hasa n Hüseyin ÜNLÜ B. RAPORTÖRLER: Metin HASSU, Burcu OLGUN, Enes YASAN C. İLGİLİ TARAF : - Umat Gümrük ve Turizm İşletmeleri A.Ş. Yeni Gü mrük Kapısı Tesisleri C Blok K :2 İpsala/Edirne D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 27.06.2019 tarihli ve 19
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2019 -4-033 Karar Sayısı : 19-38/570-238 Karar Tarihi : 07.11.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK , Ahmet ALGAN, Hasa n Hüseyin ÜNLÜ B. RAPORTÖRLER: Metin HASSU, Burcu OLGUN, Enes YASAN C. İLGİLİ TARAF : - Umat Gümrük ve Turizm İşletmeleri A.Ş. Yeni Gü mrük Kapısı Tesisleri C Blok K :2 İpsala/Edirne D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 27.06.2019 tarihli ve 19 -23/36 1-M sayılı kararlarıyla yürütülen önaraştırma kapsamında 23.08.2019 tarihinde Umat Gümrük ve Turizm İşletmeleri A.Ş. de yapılmak istenen yerinde incelemenin engellenmesi /zorlaştırılması. (1) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 27.06.2019 tarih ve 19 - 23/361 -M sayıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden (TOBB) Kapıkule, Hamzabeyli ve İpsala gümrük kapılarının işletme hakkını devralan teşebbüslerin gümrük kapılarındaki ticari alanların kiralama işlemlerinde hâkim durumlarını kötüye kullandıkları iddiasına yönelik önaraştırma yapılmasına ve 4054 sayılı Kanun un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir . Yerinde incelemede görevli rekabet uzmanları tarafından söz konusu teşebbüslerden Umat Gümrük ve Turizm İşletmeleri A.Ş. de (UMAT) yerinde incelemenin engellenmesine/zorlaştırılmasına ilişkin olarak 23.08.2019 tarihinde tutanak tutulmuştur. (2) Konu hakkında d üzenlenen 28.08.2019 tarih ve 2019 -4-033/BN sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda ; - Kurulun 27.06.2019 tarihli ve 19 -23/361 -M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında 23.08.2019 t arihinde yerinde inceleme yapılmak istenen UMAT ta yerinde inceleme nin engelle ndiği /zorlaştır ıldığı, - Anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun un 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞE RLENDİRME G.1. Olay ın Gelişimi (4) Raportörlerce süreç aşağıdaki şekilde ifade edilmi ştir: - UMAT ta yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen rekabet uzmanlar ı tarafından , 23.08.2019 Cuma g ünü saat 09.35 de teşebbüsün bulunduğu İpsala Gümrük Kapısı Tesisler i C Blok İpsala/ Edirne adresine gidilmi ştir. 19-38/570 -238 2/4 - Teşebbüs yetkililerine görevli uzmanlar ın yetki belgeleri ve Rekabet Kurumu kimlik kartlar ının ibrazının akabinde, Kurul taraf ından yürütülmekte olan bahse konu önaraştırma karar ı hakkında bilgi verilmi ş ve yeri nde inceleme yap ılacağı ifade edilmi ştir. - Teşebbüs çalışanları tarafından Genel M üdür ( ..) ın şehir dışında oldu ğu bildirilmiştir. Bunun üzerine yetki belgesinin bir foto ğrafı teşebbüs çalışanı tarafından çekilerek te şebbüs yetkilisine telefon ile iletil miştir. Teşebbüs yetkilisi ( ..) ile görevli uzman arasında 10 .06 da telefon g örüşmesi yap ılmış, görüşmede incelemenin konusuna ili şkin bilgi verilmi ştir. Yetkili telefon g örüşmesinde Nereye geldiğinizi biliyor musunuz? , Buranın TOBB a bağlı bir şirket olduğunu biliyor musunuz? şeklinde beyanlarda bulunmu ş ve iki saat i çerisinde te şebbüse geleceğini, kendisi gelmeden hi çbir evrak al ınamayaca ğını beyan etmi ştir. Görevli uzmanlar tarafından teşebbüs yetkilisinin i ş için kulland ığı e-posta adresinin şifresinin çalışanlara verilmesi talep edilmi ştir. Ancak te şebbüs yetkilisi kendisi gelmeden çalışanlarının hiçbir bilgi vermeyece ğini ifade etmi ştir. Teşebbüs yetkilisine bu davran ışının engelleme say ılabileceği, bunun idari para cezas ı gerektirece ği bilgisi ve rilmiştir. Saat 10.28 de bir teşebbüs çalışanından; ( ..) ile telefonda g örüştüğü, bu şahsın bir haber bekledi ği ve gelip gelmeyece ğinin belli olmadığını söylediği bilgisi edinilmi ştir. Saat 10.40 ta teşebbüs çalışanlarından birisi teşebbüs yetkilisi ( ..) ile tekrar g örüştüklerini, te şebbüs temsilcisinin yolda olduğunu, e-posta adresinin şifresinin verilece ğini bildirmi ş, 10.42 de teşebbüs yetkilisinin e -posta adresine giri ş yapılmıştır. (5) Saat 11.28 de teşebbüs temsilcisi Av. Ozan ARAT teşebbüs merkezine g elmiş, vekâletnamesinin bir örneğini uzmanlara sunmu ştur. (6) Bu süreçte uzmanlar taraf ından yerinde incelemenin engellenmesi/zorla ştırılması halinde uygulanabilecek yapt ırımlara ili şkin teşebbüs yetkililerine defalarca bilgi verilmesine ra ğmen, incelemeye anc ak teşebbüse girilmesinden yakla şık bir saat sonra ba şlanabilmi ştir. Daha sonra uzmanlar tarafından yukar ıda özetlenen s üreci anlatan Yerinde İncelemenin Engellenmesine İlişkin Tutanak hazırlanmıştır. (7) Konuya ili şkin teşebbüs temsilcisi nin görüşleri aşağıdadır: Öncelikle belirtmek gerekir ki; g ümrük kapılarındaki ticari alanlar ın kiralama işlemleri ile ilgili soru şturma yürütülmekte ise de İpsala S ınır Kapısısı nda bulunan i şyerlerinin kira s özleşmeleri Mal M üdürlüğü tarafından yap ılmış olup, daha sonra işletme hakk ının şirketimize devri üzerine şirketimiz bu s özleşmelere halef olmu ştur. Her ne kadar tutanakta şirket yetkilisi ( ..) ın yapılan telefon g örüşmesinde Nereye geldi ğinizi biliyor musunuz? , Buranın TOBB a bağlı bir şirket oldu ğunu biliyor musunuz? şeklinde beyanda bulundu ğu yazılmışsa da bu hususun do ğru olup olmad ığının tarafımca bilinmesi m ümkün değildir. Bu sebeple, b u hususa itirazı kayıt beyanında bulunuyorum. Ayr ıca Rekabet Kurulu g örevlileri şirket adresine geldi ğinde ne şirket temsilcisi, ne de şirket yönetim kurulu üyelerinden birinin adreste bulunmamas ı nedeniyle şirket yetkililerine ula şılmaya çalışılmış olup, eğer bir gecikme s öz konusu ise de bu sebepten kaynaklanm ıştır. Şirket müdürü ( ..) il dışında olup, kendisine ula şıldığından trafikte seyir halinde olduğu şirket çalışanlarınca anla şılmıştır. Durumun kendisine izah ı üzerine, yetkili kişilerle gerekli g örüşmeler yap ılmış ve en kısa sürede mail şifresinin g örevlilere bildirilmesi sa ğlanmıştır. Ayrıca bahsi ge çen husus ile ilgili t üm yasal haklar ımızı da saklı tutuyoruz. 19-38/570 -238 3/4 G.2. Değerlendirme (8) 4054 say ılı Kanun un Yerinde İnceleme başlıklı 15. maddesi; Kuru l, bu Kanunun kendisine verdi ği görevleri yerine getirirken gerekli g ördüğü hallerde, te şebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu ama çla teşebbüslerin veya te şebbüs birliklerinin: a) Defterlerini, her t ürlü evrak ve belgelerini inceley ebilir ve gerekirse suretlerini alabilir, b) Belirli konularda yaz ılı veya sözlü açıklama isteyebilir, c) Teşebbüslerin her t ürlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar taraf ından yap ılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlar ında incelemenin konusunu, amac ını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idar î para cezas ı uygulanaca ğını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar. (Ek: 01.08.2003 -4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle y ükümlüdür. şeklinde d üzenlenmi ştir. (9) 4054 say ılı Kanun un İdari Para Cezas ı başlıklı 16. maddesinin birinci f ıkrası, aynı fıkranın (d) bendinde geçen yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halini, teşebbüsle re karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesini gerek tiren hallerden biri olarak say mıştır . (10) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 say ılı Kanun un ihlal edilip edilmedi ğinin ortaya çıkarılmasında kullan ılan en önemli ara çların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullan ılması, rekabet ihlallerinin ort aya çıkarılması noktasında büyük öneme sahiptir. Bu kapsamda Dan ıştay 13. Dairesinin E : 2011/2660 ve K : 2016/775 sayılı kararında; 40 dakikal ık süre kısa bir süre gibi g özükse de bu s ürenin, ön araştırma konusu olaya ili şkin delil ihtiva etmesi muhtemel olan materyallerin binadan uzaklaştırılması ihtimalinin ger çekleşmesine yetece ği dikkate al ındığında, doğası gereği, teşebbüslere haber verilmeksizin, ans ızın, süratli ve kesintisiz bi çimde gerçekleşmesi gereken yerinde incelemenin olayda geciktirildi ği anlaşılmaktadır. ifadesine yer verilmi ştir. (11) Mevcut olayda teşebbüs yetkilisi incelemenin konusunu öğrenmesinin üzerinden yaklaşık bir saat ge çmesinin ard ından e -posta şifresini çalışanlara bildir miş ve bunun üzerine incelemeye ba şlanabilmiştir. Esasen, geçen süre içerisinde önaraştırma konusuna ili şkin delil te şkil edebilecek nitelikteki yaz ışmalarının silinmesi/ortadan kaldırılması ihtimalinin bulunduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle yukarıda sözü edilen Danıştay karar ı da göz önüne alınarak, teşebbüs yetkilisinin davran ışlarının yerinde incelemenin engellenmesi/zorla ştırılması niteliğinde oldu ğu kanaatine varılmıştır. 19-38/570 -238 4/4 H. SONUÇ (12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsam ına göre, - Rekabet Kurulunun 27.06.2019 tarihli ve 19 -23/361 -M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan önaraştırma kapsam ında 23.08.2019 tarihinde yerinde inceleme yapılmak istenen UMAT G ümrük ve Turizm İşletmeleri A. Ş. nin yerinde incelemeyi engelledi ğine / zorla ştırdığına, - Bu nedenle, Umat G ümrük ve Turizm İşletmeleri A. Ş. ye 4054 sa yılı Kanun un 16. maddesinin birinci f ıkrasının (d) bendi uyar ınca 2018 y ılı gayri safi gelirlerinin binde be şi oranında olmak üzere ( ..) TL idari para cezas ı verilmesine gerekçeli karar ın tebliğinden itibaren 60 g ün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYB İRLİĞİ ile karar verilmi ştir.