T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/950 KARAR NO : 2025/1669 KARAR TARİHİ : 20/11/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/11/2025 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 03/11/2014 KARAR TARİHİ : 29/04/2025 NUMARASI : 2024/598 Esas - 2025/246 Karar DAVACI …
T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/950 KARAR NO : 2025/1669 KARAR TARİHİ : 20/11/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/11/2025 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 03/11/2014 KARAR TARİHİ : 29/04/2025 NUMARASI : 2024/598 Esas - 2025/246 Karar DAVACI : MÜFLİS MYM TEKNİK DOĞALGAZ MAK. ELEK. VE TİC. LTD. ŞTİ. İFLAS İDARESİ - ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Eser sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş bedeli alacağı HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi İSTİNAF EDEN : Davalı vekili Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş bedeli alacağı davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı idareden atık ara depolama tesisi yapım işi ihalesini aldığını, ancak bazı alt ünitelerin yapımından vazgeçildiğini, sözleşme ve şartnamede olmayan başka işlerin yaptırıldığını, hakedişlerin idareye bildirildiğini, ancak ödeme yapılmadığını, davalının müvekkiline gerçek hakediş tutarını ödemediğini, 12/08/2014 itibariyle reeskont faizi işletilerek 233.135,86 TL alacağının hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının ilave işlerle ilgili olarak müvekkilinin onayını almadığını, bu nedenle onay ve olur alınmadan yapılan işlerle ilgili talepte bulunmasının sözleşmeye aykırı olduğunu, davacının kesin hesapta oraya çıkardığı ilave işler ve yeni pozların sorumluluğunun kendisine ait olduğunu, müvekkilinin davacıya sadece 35.179,78-TL borcu bulunduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davanın kısmen kabulü ile 133.116,73 TL nin 22/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili şirket arasında kamu İhale kanunu kapsamında yapılmış olan 30.09.2013 tarihli sözleşmeye konu iş “Ara Depolama Tesisi” inşa etmek olduğunu, bu kapsamda inşaat, mekanik, elektrik, yangın söndürme işlerinin yapılması olduğunu, sözleşmenin 6. Maddesinde sözleşmenin anahtar teslim götürü bedelli sözleşme oludğunu, işin tamamı için 694.000,00-TL +KDV toplam bedel üzerinden akdedildiğini, müvekkili şirketin Yapı İşleri Genel Şartnamesi 12nci maddesi hükümlerine uygun hareket ettiğini, ihale dokümanı ve proje dışına çıkmadığını, bu nedenle yerel mahkeme kararının kısmen kabulüne yönelik kısmının kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş bedeli alacağı istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK, 6102 sayılı TTK 3. Değerlendirme ve karar Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş bedeli alacağı talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair kesin olarak verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Dairemizin 08/11/2024 tarihli, 2024/1023 E, 2024/1616 K sayılı kararında; "…O halde mahkemece yapılacak iş; ilave iş kalemlerinin davalının ve kontrol teşkilatının talimatları ile sözleşme, projeler, mahal listeleri ve hak edişe esas pursantaj (ödeme) tabloları dikkate alınarak ve yerinde yapılan inceleme ile yapılıp yapılmadığı belirlenmeli, sözleşme kapsamında yapılan iş ve imalâtlardan ara ve kesin hakedişlere giren iş ve imalâtlar yönünden yukarıda açıklanan şekilde itiraz bulunup bulunmadığı değerlendirilmeli ve bunun sonucunda bu kalemden alacak talep edilip edilemeyeceği belirlenmeli, hak edişe esas pursantaj taplolarında ilave iş kalemlerinin girip girmediği, sözleşme dışı yapılan işlerden alacak kalemlerinin aynı şekilde hakedişlerde yer alıp almadığı, bedellerinin ödenip ödenmediği ve usulüne uygun itiraz bulunup bulunmadığı belirlenmeli, sözleşme dışı olup da hakedişe girmeyen iş ve imalât bedelleri ile ilgili yukarıda yapılan açıklamalara göre sözleşme götürü bedelli olduğundan %10 fazlasının sözleşme fiyatları ile %10'dan fazlasının ise vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı zamanlardaki mahalli serbest piyasa rayiçleri dikkate alınarak hesaplanması için dosyaya rapor sunan bilirkişi heyetinden veya yeni bir bilirkişi kurulundan belirtilen hususları kapsayan gerekçeli ve denetime elverişli rapor veya ek rapor alınarak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile karar verilmesi doğru bulunmamıştır…" denilerek mahkeme kararı kaldırılmıştır. Kaldırma kararı sonrasında mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 526 ve devamı maddelerine göre kural olarak sözleşme dışı yapıldığı iddia edilen imalâtların bedelinin vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı zamanlardaki mahalli serbest piyasa rayiçleri dikkate alınarak hesaplanması gerekir. Ancak Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmeye ek olarak kararlaştırılmış ise bu şartnamede sözleşme dışı imalâtların bedellerinin nasıl hesaplanacağı açıklandığından hesaplamaların buna göre yapılması gerekir. Anılan şartnamenin “sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 21. maddesinin b bendinde ilave işlerin, anahtar teslimi götürü bedelle ihale edilen yapım işlerinde sözleşme sözleşme bedelinin %10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım sözleşmelerinde ise %20'sine kadar oran dahilinde süre hariç olmak üzere sözleşme ve ihale dokümanlarındaki hükümler çerçevesinde yükleniciye yaptırılabileceği açıklanmış, 22. maddede ise sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti yöntemi belirlenmiştir. Öte yandan; sözleşmenin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu "idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazî kayıtla..." cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde lıakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Yine kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesine ilişkin 40. madde hükmünce, yüklenicinin itirazı olduğu takdirde itirazlarını 39. maddedeki usuller çerçevesinde dilekçe ile idareye bildirmesi gerekir. Taraflar arasında düzenlendiği çekişmesiz olan 30.09.2013 tarihli Atık Ara Depolama Tesisi Yapım İşi Sözleşmesi'nin 8.2.1. maddesinde, sözleşmenin ekleri gösterilmiş, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ekler arasında sayılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 21, 22, 39 ve 40. maddelerindeki bu hükümleri sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, tarafları bağlar. Hakim tarafından da re'sen dikkate alınması gerekir. Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; Davalı idare ile davacı arasında 30.09.2013 tarihli anahtar teslim 694.000,00 TL+ KDV götürü bedelle “Atık Ara Depolama Tesisi" yapım işine ilişkin eser sözleşmesi imzalanmıştır. Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Yüklenicinin borcu sözleşmeye ve fen ve tekniğine uygun şekilde ve zamanında işi teslim, iş sahibinin borcu ise, iş bedelinin ödenmesidir. Yer teslimi 18.05.2015 tarihinde yapılmıştır. İşin teslim süresi 150 gündür. İşin bitirilmesi gereken tarihin 13.11.2025 tarihidir. İşin yapımı aşamasında davalı tarafından 11.03.2022 tarihinde süre uzatım kararı alınarak işin bitirilmesi için yükleniciye 107 gün ek süre verilmiştir. 01.04.2014 tarihine kadar yapılan işler için toplam 6 geçici hakediş raporu düzenlendiği, 6 nolu hak edişin davacı tarafından imzalanmadığı anlaşılmaktadır. Davacı yüklenici, sözleşme kapsamında dışında kalan işler sebebiyle alacağı olduğunu belirterek bakiye iş bedelinin tahsilini talep etmektedir. Davalı iş sahibi, iş artış ve azalışları dikkate alındığında, yüklenicinin bakiye 35.179,78 TL borcu bulunduğu belirterek davanın reddini savunmuştur. Kaldırma belirtildiği üzere pursantaj tabloları dikkate alınarak tespit ve hesaplamada davacının 133.116,73 TL alacağı olduğu belirlenmiştir. Dosya kapsamına göre; dava konusu yapım işi kapsamında ilave imalatların yapıldığı, son hak edişin davacı tarafça imzalanmadığı, itiraza konu ilave yapılan imalatların hakedişlerde yer almadığı, hakedişe esas pursantaj tablolarında ilave iş kalemleri olarak girmediği, sözleşme dışı yapılan iş kalemlerinin hakedişlerde yer almadığı, projede yer alan biofiltre yapısının yapılmadığı bu kapsamda iş azalışı olduğu, projede ve yapım şartnamesinde yer almayan imalatlardan kaynaklı yollar vb. iş artışı olduğu, malzeme değişiklikliği olduğu, dava konusu yapım işi kapsamında iş artışının oranın % 6,59 olduğu, götürü bedel ihale kapsamında % 10 geçmediği, ilave işler kapsamında iş artışının 82.059,23 TL olduğu, biofiltre yapısının yapılmamasından kaynaklı iş azalışının 43.525,21 TL olduğu, ilave yapılan ve azalan işler dahil toplam hakediş tutarının 732.534,02 TL olduğu, davacının iş artışı ve azalışı dahil kesin hak ediş alacağının ödenmemiş olduğu, sözleşme kapsamda yüklenicinin 133.116,73 TL alacağının bulunduğu anlaşılmakla mahkemece yazılı miktar ile davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmaktadır. V.KARAR Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2025 tarih, 2024/598 Esas - 2025/246 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalıdan alınması gereken 9.093,20 TL harçtan, peşin yatırılan 2.273,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.819,90 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,) 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına, 6-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK.362/1-a maddesi uyarınca 20/11/2025 tarihinde KESİN olarak karar verildi. * ... Başkan ... ¸e-imzalı ... Üye ... ¸e-imzalı ... Üye ... ¸e-imzalı ... Katip ... ¸e-imzalı