Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -2-10 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 13-40/527-234 Karar Tarihi : 26.06.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN B. RAPORTÖRLER : Ekrem SOLMAZ C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Ersözler Mobilya ve Ev Tekstil San. Ve Paz. Ltd. Şti. Temsilcisi: Av. Adil ÇELİK Eski Kuyumcular Mah. Mekik Sok. Sandıkçı İşhanı Kat:4 Merkez/Balıkesir D. HAKK
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -2-10 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 13-40/527-234 Karar Tarihi : 26.06.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN B. RAPORTÖRLER : Ekrem SOLMAZ C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Ersözler Mobilya ve Ev Tekstil San. Ve Paz. Ltd. Şti. Temsilcisi: Av. Adil ÇELİK Eski Kuyumcular Mah. Mekik Sok. Sandıkçı İşhanı Kat:4 Merkez/Balıkesir D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN LAR : - İşbir Sünger A. Ş. İstanbul Yolu 17. km 06790 Etimesgut/A nkara (1) E. DOSYA KONUSU: İşbir Sünger A.Ş. ile Ersözler Mobilya ve Ev Tekstil San. ve Paz. Ltd. Şti. arasında imzalanan Tabela ve/veya Mağaza İç Dekorasyon Sözleşmesi nde 4054 sa yılı Kanun a aykırı hükümlerin bulunduğu iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: - İşbir Sünger A.Ş. (İŞBİR) ile Ersözler Mobilya ve Ev Tekstil San. ve Paz. Ltd. Şti. (ERSÖZLER MOBİLYA) arasında 01.12.2008 tarihinde Tabela ve/veya Mağaza İç Dekorasyon Sözleşmesi nin (Sözleşme) imzalandığı, - Sözleşme de, ERSÖZLER MOBİLYA nın satış mağazasını belirlenen süreden önce devretmesi, İŞBİR ürünlerini satmaktan vazgeçmesi veya İŞBİR ürünleri dışında başka bir ürün satması durumunda hiçbir yasal uyarıya gerek kalmaksızın ERSÖZLE R MOBİLYA tarafından İŞBİR e cezai şart ödenmesine yönelik hükümlerin yer aldığı, - Söz konusu sözleşmeye dayanak ERSÖZLER MOBİLYA nın satış mağazasında tespit yapıldığı ve ERSÖZLER MOBİLYA ya dava açıldığı, - Sözleşme nin şartlarının ERSÖZLER MOBİLYA nın İŞBİ R dışındaki firmalarının ürünlerini satmasını ve teşhir etmesini engellediği ve bu nedenle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesine açıkça aykırılık taşıdığı, - İŞBİR in başka bayileriyle de benzer nitelikte sözleşmeler yaptığı, - Tek mar ka satma şartının etkin rekabetin oluşmasını engellediği ve bu nedenle söz konusu durumun yasaklanan rekabet etmeme yükümlülüğü çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, - İŞBİR in bayileri ile yaptığı sözleşmelerin piyasada rekabetin oluşmasını engelleme am acı güttüğü ve Sözleşme nin 4054 sayılı Kanun un 56. maddesi uyarınca geçersiz olduğu iddia edilmiştir. 13-40/527-234 2/3 (3) G. DOSYA EVRELERİ: İddialara yönelik olarak hazırlanan 14.03.2013 tarihli ve 2013 -2- 10/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulu nun 28.03.2013 tari hli toplantısında görüşülmüş olup dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 13-17/255 -M sayı ile karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 14.06.2013 tarih ve 20 13-2-10/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 56. maddesi kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gere k olmadığı ifade edilmiştir . I.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (5) Bahse konu talep , İŞBİR ile ERSÖZLER MOBİLYA arasında imzalanan 01.12.2008 tarihli Sözleşme de yer alan rekabet etmeme yükümlülüğünün 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırı ol ması ve bu kapsamda sö z konusu sözleşmenin 4054 sayılı Kanun un 56. maddesi uyarınca geçersiz olduğunun tespit edilmesi talebi dir. (6) Rekabet Kurulu nun 16.06.2011 tarih ve 11 -37/784 -247 sayılı kararında İŞBİR in uyku merkezleri ile imzaladığı ve İŞBİR ile ERSÖZLER MOBİLYA arasın da imzalanan Sözleşme nin 5 ve 6. maddeleri ile aynı hükümleri içeren Uyku Merkezleri Tabela - Mağaza İç dekorasyon Sözleşmesi kapsamında rakip ürün satışının yasaklandığı iddiası incelenmiştir. Söz konusu kararda 2002/2 sayılı Tebliğ in 5.maddesinde düz enlendiği üzere, alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülükleri bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamamaktadır sözleşme maddeleri dikkate alındığında uyku merkezlerine getirilen rekabet etmeme yükümlülüğün ün süresinin sözleşme süresiyle de bağlantılı olarak 5 yıl olduğu görülmektedir. İşbir in 2010 yılı itibarıyla yatak pazarında yaklaşık % ( ..) oranında pazar payına sahip olduğu dikkate alındığında teşebbüsün uyku merkezlerine getirdiği rekabet etmeme yükümlülüğünün 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu kanaatine varılmıştır. denilmektedir. (7) 4054 sayılı Kanun un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar başlıklı 4. maddesinde Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anl aşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır hükmüne yer verilmiş tir. (8) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğ in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerind e faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak tanımlanmıştır. İŞBİR ile ERSÖZLER MOBİLYA arasında imzalanan Sözleşme nin ERSÖZLER M OBİLYA nın mağazasında satılacak ürünler konusunda taraflar arasındaki ticari ilişkileri düzenlemesi nedeniyle söz konusu sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında bir dikey anlaşma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (9) 2002/2 sayılı Tebliğ in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü yükümlülük şeklinde tanımlanmıştır. Sözleşme nin 5. maddesinde yer alan Alıcı/ikinci satıcı İŞBİR SÜNGER SAN A.Ş mamülleri dışında yabancı bir ürün sattığında, bayilik ilişkisi sona erdiğinde hiçbir yasal uyarıya gerek kalmaksızın ( ..) cezai şartı ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder. ve 6. maddesind e yer alan alıcı/ikinci satıcı, tadilat yapılan mağazada Beş (5) yıl süre ile sadece İŞBiR ürünlerini satmak ve tabela/iç 13-40/527-234 3/3 dekorasyon materyallerini bulundurmakla yükümlüdür. Aksi takdirde İŞBİR SÜNGER SAN A.Ş marka tazminat bedeli olan ( ..) ve 5. madded e adı geçen cezai şartı ödemeyi kabul ve taahhüt eder. denilmektedir. Söz konusu maddeler ile İŞBİR tarafından ERSÖZLER MOBİLYA ya rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği anlaşılmaktadır. (10) 2002/2 sayılı Tebliğ in 5(a) maddesinde, Tebliğ ile tanınan muafiye tin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Yukarıda yer verilen Sözleşme nin 6. maddesinde ERSÖZLER MOBİLYA ya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi nin beş yıl olduğu görülmektedir. (11) 2002/2 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin 2. fıkrasında Tebliğ ile sağlanan muafiyet, sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %40 ı aşmaması durumunda uygulanır. hükmü yer almaktadır. Dosya kapsamında elde edilen bilgilerden 2012 yılında İŞBİR in yatak pazarında sahip olduğu pazar payının % ( ..) olduğu görülmektedir. İŞBİR in yatak pazarındaki pazar payının %40 ı aşmaması ve Sözleşme yi grup muafiyeti kapsamı dışına çıka racak sınırlamalar içermemesi nedeniyle İŞBİR ile ERSÖZLER MOBİLYA arasında imzalanan Sözleşme nin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine ulaşılmıştır. (12) 4054 sayılı Kanun un Bu Kanuna Aykırı Anlaşma ve Kararların Hukukî N iteliği başlıklı 56. maddesinde Bu Kanunun 4 üncü maddesine aykırı olan her türlü anlaşma ile teşebbüs birlikleri kararı geçersizdir hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında İŞBİR ile ERSÖZLER MOBİLYA arasında imzalanan Sözle şme nin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırı herhangi bir hüküm içermemesi nedeniyle söz konusu sözleşmeye ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun un 56. maddesi kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı kanısına varılmıştır . J. SONUÇ (13) Düzenlen en rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.