TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ :ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ :13/11/2023 NUMARASI :2022/801 Esas 2023/762 Karar DAVA :Tazminat (Kasko Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/11/2022 KARAR TARİHİ : 18/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/12/2025 Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/72 Esas 2025/1750 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2024/72 KARAR NO : 2025/1750 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ :ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ :13/11/2023 NUMARASI :2022/801 Esas 2023/762 Karar DAVA :Tazminat (Kasko Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/11/2022 KARAR TARİHİ : 18/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/12/2025 Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı adına kayıtlı olan ... PLAKA araç için davalı tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlendiğini, sigortalı aracın 24/08/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu hasara uğradığını, aracın aday sürücüsünün 0.23 promil alkollü olduğu gerekçesi ile hasar bedelinin ödenmekten kaçınıldığını, kazanın sırf alkolün etkisi ile meydana gelmediği için ödemekten kaçınılamayacağını belirtip, fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli olmayan mahkemede açıldığını, tüketici mahkemelerinin görevli olduklarını, hasar ile sonuçlanan kazanın sürücünün alkollü olması nedeni ile meydana gelmiş olması nedeni ile hasarın poliçe kapsamında olmadığını, talep edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu, temerrüte düşürülmedikleri için faiz talep edilemeyeceğini belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; aday sürücü olan sigortalı araç sürücüsünün yasal sınır olan 0.20 promilin üzerinde alkol alıp araç kullandığı, 2918 Sayılı yasanın 48. maddesi ile alkollü araç kullanmanın yasaklandığı, sigortalı araç sürücüsünün bu yasağa uymadığı, izin verilen alkol miktarının da yasa ile belirlenmiş olması karşısında, artık hasarla sonuçlanan kazanın sırf alkolün etkisi ile meydana gelmesi koşulu aranmaksızın yasanın izin verdiği ölçünün üzerinde alkol alıp araç kullanır iken zarara neden olunması halinde hasarı poliçe kapsamı dışında sayılmasını gerektirdiği kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece olay yerinde keşif yapılmayıp, kazanın oluşumunda tarafların kusurunu değerlendiren kazanın alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediğine ilişkin bir rapor aldırılmadan hüküm tesis edildiği, mahkemece münhasırlığın araştırılmadığı, park etmenin yasak olduğu, trafiğin yoğun olduğu, gece yarısı aşkın ve trafik lambalarının olmadığı bir alanda yolun sağ tarafında yolun uzunluğunda park edilmiş olan araca kusur verilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 0,50 ve sürücü adayları için 0,20 promil alkol alışının idari yaptırımı gerektiren bir durum olup, çok daha yüksek alkol alınsa dahi sırf bu alkol etkisi ile kazanın oluşup oluşmadığının tespiti gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Dosya kapsamında yer alan ... Hususi Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi incelendiğinde; davacıya ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde 12/10/2021-12/10/2022 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenmek suretiyle kasko sigortasının yapıldığı, sigorta şirketince davacıya herhangi bir ödemenin yapılmadığının sigorta şirketince Mahkemeye bir örneği sunulan hasar dosyası ile sabit olduğu anlaşılmıştır. 24/08/2022 tarihli maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı incelendiğinde; " 24/08/2020 günü saat 01.10 sıralarında Sürücü ... yönetiminde bulunan ... plakalı otomobili ile Karacaören Mahallesi Toki yerleşkesi)11538 Caddeyi takiben Pursaklar istikametine seyir halinde iken dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesinde aracının ön kısmı ile) gidiş istikametine göre yolun sağında park halinde bulunan ... plakalı otobüsün sol arka ve orta kısmından çarpması neticesi neticesi çitf taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazanın oluşumunda Sürücü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 47/1-d maddesi (Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak zorunluluk veya yükümlülüklere uymamak) kuralını ihlal ettiği, diğer park halinde bulunan ... plakalı aracın her hangi bir kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. Not: Sürücü ...'ın aday sürücü olduğundan ve 0,23 promil alkollü olarak araç kullandığından dolayı sürücü belgesi daimi olarak iptal edilmiştir. 24.08.2022 02:00" şeklinde tespitlere yer verildiği görülmüştür. Dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı ekinde yer alan Altındağ İlçe Jandarma Komutanlığınca 01:35'te yapılan test sonucu sürücü ...'ın 0,23 promil alkollü olduğu görülmüştür. Mahkemece, öncelikle makine mühendisi ve sigortacı bilirkişinin bulunduğu heyetten kusura ilişkin rapor alındığı heyette nörolog bilirkişisinin bulunmadığı görülmüştür. Dosya kapsamında yer alan makine mühendisi ve sigorta hukuku bilirkişisi tarafından tanzim olunan 09/08/2023 tarihli raporda özetle, sigortalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı otobüs malikine kusur atfedilemeyeceği, araçtaki hasar miktarının ancak mahkemece emsal araç satış ilanlarının istenilmesi için şirketlere müzekkere yazılmasından sonra belirlenebileceğinin bildirildiği görülmüştür. 6102 sayılı TTK'nın 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409. maddesinde sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir. Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.5.maddesinde "Teminat dışı kalan zararlar" kenar başlığı altında; taşıtın Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların, kasko poliçe teminatı dışında olduğunun belirtiltiği, ancak hasarın teminat dışı kalabilmesi için sürücünün sadece alkollü olması yetmeyip kazanın münhasıran alkolün etkisinde oluşması gerekmektedir. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nın 1281.maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkol oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, kazanın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması gerektiği benimsenmektedir. O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için sürücünün sadece alkollü olması yetmeyip kazanın münhasıran alkolün etkisinde oluşması gerekmektedir. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK.'nun 1281.maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları) Uyuşmazlık, trafik kazasının salt alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediği, dolayısıyla hasarın kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında kalıp kalmadığı noktalarında toplanmaktadır. Somut olayda; ilk derece mahkemesince dosyaya sunulan belgelerden araç sürücüsünün 0,20 promil üzerinde alkollü olduğu sonucuna varıldığı, bu durumda Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97/1. Maddesindeki belirtilen yasal sınırlar üzerinde alkollü araç kullandığı belirlenen sigortalı araç sürücüsünün karıştığı kaza sebebiyle sigortalı araçta oluşan hasarın kasko genel şartlarının A.5.5. maddesi gereği kasko sigortası poliçesi kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince, araç sürücüsü ...'ın sürücü adayı olduğuna ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya kazandırılması suretiyle, kaskolu araç sürücüsünün kaza anında alkollü olduğu da gözetilerek, kazanın oluş şekli, karşı araç sürücüsünün davranış biçimi, dava dışı araç olan ... plaka sayılı aracın yaya geçiti üzerinde park halinde olması nedeniyle kendisine atfi kabil kusur olup olmayacağı, kazaya karışan tarafların kazanın oluşumundaki kusur durumları, yol veya hava şartları gibi dış etkenlerin kazadaki etkisi değerlendirilerek, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin (sürücünün alkollü olmaması halinde de kazanın gerçekleşmesinin mümkün olup olmadığının) tespiti için, nörolog, sigorta hukukçusu ve makine mühendisinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi HMK 353/1-a-6 anlamında esasa etkili delillerin toplanmaması ve değerlendirmemesi niteliğindedir. Yukarıda açıklanan gerekçe ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, dosyanın HMK'nın 353/1-a-6. maddesine göre yeniden esası hakkında bir karar verilmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE, 2- Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/11/2023 tarih 2022/801 Esas 2023/762 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-Davalı tarafça yatırılan 269,85 TL istinaf karar harcının talep halinde davalı tarafa iadesine, 5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6 ve 362/(1)-g. maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -