2025/1904868 İhale Kayıt Numaralı "Paletli Ekskavatör ve Kanal Açma Aracı Kiralama Hizmet Alımı İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Turland Tur. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1904868 İhale Kayıt Numaralı “ Paletli Ekskavatör ve Kanal Açma Aracı Kiralama Hizmet Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 04.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Paletli Ekskavatör ve Kanal Açma Aracı Kiralama Hizmet Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Turland Tur. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 04.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.03.2026 tarih ve 210251 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/696 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Metafor İnş. Taah. Mad. Tem. Nakl. Oto. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; Kanal açma aracı ile paletli ekskavatör maliyetinin amortisman gideri üzerinden açıklandığı, sunulan amortisman tespit tutanağının YMM ya da SMMM tarafından kaşelenip imzalanmadığı, söz konusu tutanakta yer alan araçların 5 yıllık değerleme oranını doldurmamasına rağmen, bazı araçlar yönünden sıfır maliyet öngörüldüğü, özmal olarak açıklanan araçların bazılarına ait maliyetlerin fiyat teklifi ile açıklamasının da mümkün olmadığı, alınan fiyat teklifindeki değere amortisman oranı uygulanmak suretiyle, ihale tarihi itibariyle sahip olunmayan amortisman avantajının elde edilmeyeceği, öte yandan, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olarak düzenlenmediği, açıklanan araçların ihale konusu araçların teknik özelliklerine ve model yılına da uygun olmadığı, Sigorta maliyetini tevsik amacıyla sunulan fiyat teklifinin sigorta acentesinden alındığı, bölge müdürlüğünün teyidinin bulunmadığı, bu fiyat teklifinde amortisman tespit tutanağında yer verilen araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı ve bazı araçlarda farklılıklar olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigortalanacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olmasının açık bir hukuka aykırılık oluşturduğu, ayrıca sigorta maliyetinin işin süresini kapsamayacak şekilde açıklandığı, sigorta fiyat teklifine konu araçların tamamı üzerinden teklif alınması gerekirken, her tip aracın biri için alınan fiyat tekliflerinin tümüne şamil hesaplanmasının mümkün olmadığı, sigorta maliyetlerinin açıklanması gereken araçlar bakımından açıklanmadığı, Araçların bakım giderine ilişkin fiyat tekliflerinin sadece periyodik bakımı içerecek şekilde alındığı, “yağ, hava ve mazot filtresi ile hidrolik yağ”ın dikkate almadığı, periyodik bakım aralıklarının da belirtilmediği, bu hususu gösterir yetkili servis beyan yazılarına yer verilmeksizin bakım maliyetinin hesaplandığı, Kendi malı araçlara ait ruhsatlarda yer alan ve amortisman tespit tutanağına yansıtılan araçların marka ve modelinin, kiralama, sigorta ve bakım onarıma ilişkin fiyat tekliflerine eksik veya hatalı şekilde yansıtıldığı, Lastik maliyetinin yazlık ve kışlık olmak üzere açıklanması gerekirken sadece bir takım lastik için fiyat teklifi alındığı, ayrıca kanal açma araçları için 6 lastik üzerinden hesaplama yapılması gerekirken, 4 lastik maliyeti üzerinden eksik hesaplama yapıldığı, Motorlu taşıtlar ile araç muayene ve egzoz emisyon maliyetine ilişkin açıklamanın resmî kurumların bilgi ve belgeleri ile yapılmadığı, maliyet hesaplamasının eksik ve hatalı olduğu, açıklamada belirtilen dönem ve fiyat açısından çelişkiler bulunduğu, işin süresinin 11 ay olduğu ve ihale dokümanında fiyat farkı verilmeyeceğinin hüküm altına alındığı, bu bakımdan söz konusu giderlerin Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79.3.6’ncı maddesi gereğince güncellenerek hesaplama yapılması gerektiği, Fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların sunulmadığı; birim/ortalama maliyet üzerinden beyan edilen fiyat teklifine konu tespit tutanağının maliyet tespit tutanağı olması gerekirken satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, ayrıca fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ya da YMM tarafından kaşelenip imzalanması gereken serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, ilgili tutanaklar ekinde imza sirkülerinin aslının ve faaliyet belgesinin aslı gibidir yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde, bu belgelerin fotokopilerinin sunulduğu, tutanaklar ekinde sunulan belgeleri imzalayan firma yetkilisinin imzası ile imza sirkülerinde yer alan imzaların birbirini tutmadığı ve yetkisiz kişilerce imzalanan tutanaklarının kabul edilemeyeceği, diğer yandan, ilgili tutanaklar içerisinde yer alan fatura tarihlerinin ilandan önceki 3 ay içerisinde olması gerekirken, tutanakların bu süreler dikkate alınmaksızın hazırlandığı, “fatura bilgileri tablosu”nu içermeyen eski tutanakların kullanıldığı, “fatura bilgileri tablosu”nun içeriği ile tespit tutanağının içeriğinin birbiriyle çeliştiği, amortismana konu olan araçların marka ve modelleri dikkate alınmaksızın beyan edilen tutanakların kabul edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca fiyat tekliflerinde belirtilen ve tutanaklarda yer alan tarih ve sayı bilgilerinin de uyuşmadığı, Kiralama, bakım onarım ve lastik giderlerine ilişkin fiyat tekliflerinin aynı firmadan alındığı, söz konusu faaliyetlerin bu firmanın faaliyet alanları içinde bulunmadığı, bu hususta Ticaret Sicil Gazetesinden sorgulama yapılması gerektiği, Tüm fiyat tekliflerinde ve maliyet hesaplama raporlarında aritmetik hataların yer aldığı, bahse konu hatalar resen düzeltildiğinde, maliyetlerin teklif tutarını karşılamayacağı, Sözleşme ve genel giderlerin mevzuata uygun şekilde açıklanmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 ’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinin dördüncü fıkrasında “ Aşırı düşük teklif açıklamaları, ikinci fıkra kapsamında yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. … 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. … 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır… ” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Paletli Ekskavatör ve Kanal Açma Aracı Kiralama Hizmet Alımı İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 2 Kalem Paletli Ekskavatör ve Kanal Açma Aracı- Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Balıkesir Büyükşehir Belediyesi BASKİ Genel Müdürlüğü hizmet alanı içerisinde yapılacaktır. Araç veya iş makineleri, mücbir sebep hallerinde İdarenin uygun görmesi halinde sorumluluk alanı dışında da görevlendirilecektir.” düzenlemesi, Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulaması sırasında ilgili mevzuat gereğince; ödenecek vergi, resim, harç, fon ve benzeri giderler ile ulaşım ve nakliye her türlü sigorta ve gümrük giderleri; sözleşme damga vergisi, karar pulu damga vergisi, Kamu İhale Kurumu payı; Motorlu Taşıtlar Vergisi, Kasko Sigortası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, Araçların her türlü bakım ve onarım giderleri ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderler teklif fiyata dâhil edilecektir. 25.3.4. Diğer giderler: Sözleşmenin uygulaması sırasında ilgili mevzuat gereğince; ödenecek vergi, resim, harç, fon ve benzeri giderler ile ulaşım ve nakliye her türlü sigorta ve gümrük giderleri; sözleşme damga vergisi, karar pulu damga vergisi, Kamu İhale Kurumu payı; Motorlu Taşıtlar Vergisi, Kasko Sigortası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, Araçların her türlü bakım ve onarım giderleri ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderler teklif fiyata dâhil edilecektir 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Anılan İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi, Söz konusu İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “ 43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İş Makinesi ve Araçlara Ait Teknik Özellikler ” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. Paletli Ekskavatör Teknik Özellikleri a. Çalışma ağırlığı en az 8.000-10.000 kg arasında olacaktır. b. Net motor gücü en az 60 HP olacaktır. c. Kırıcı aparatları bulunacaktır. d. Paletli ekskavatör en az 2020 model ve üzeri olacaktır. e. Kazı derinliği en az 4500 mm olacaktır. f. Ekskavatörler klimalı olacaktır. g. Makine üzerinde 1 adet 80 lik 1 adet 40 lık kova bulunacaktır. 2.2. Kombine Kanal Açma Aracı Teknik Özellikleri a. Araçların motor gücü en az 320 HP ve azami yüklü ağırlığı 18.000 kg olacaktır. Araçlar 8 ton tank kapasitesine sahip olup sızdırmaz özellikte olacaktır. Araçlar 6 teker olup aracın üzerindeki vakum pompası blower tipte ve kapasitesi en az 1250 m 3 /h, temiz su pompası en az 170 bar 330 It/dk olacaktır. … i. Araçlar en az 2020 model olacaktır…” düzenlemesi, Aynı Teknik Şartname’nin “İş Makinesi ve Araçların Genel Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “… i. İhale kapsamında çalıştırılan araçlar İdarenin belirlediği ilçelerde çalışacaktır. İşe başlanırken araçların İdarece belirlenen ilçelere sevki yüklenici tarafından yapılacaktır. j. Hizmet alımı yapılacak araçlar ile ilgili nakliye işlemlerinin yapılması esnasında Karayolları Genel Müdürlüğü vb. yerlerden alınacak izin belgeleri yüklenicinin sorumluluğundadır…” düzenlemesi yer almaktadır. Birim fiyat teklif cetvelinin de aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür: A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Taşıt Kiralama Kanal Açma Aracı (2 adet x 11 ay) adet x ay 22 2 İş Makinesi Kiralama Paletli Ekskavatör (6 adet x 11 ay) adet x ay 66 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Yapılan incelemede, Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından, 04.12.2025 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin 11 ay süreli “ Paletli Ekskavatör ve Kanal Açma Aracı Kiralama Hizmet Alımı İşi” olduğu, toplam 15 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, teklifi sınır değerin altında olan 3 isteklinin bulunduğu, bunlardan birinin teklifinin “ kesinleşmiş SGK prim borcu ile vergi borcu olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer iki isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, s adece bir isteklinin açıklama sunduğu ve sunulan açıklamanın geçerli kabul edilerek 21.01.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Metafor İnş. Taah. Mad. Tem. Nakl. Oto. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibi Turland Tur. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, İhale süreci içinde alınan 11.02.2026 tarihli ve 2026/UH.I-503 sayılı Kurul kararı ile “…teklifi aşırı düşük olan tüm isteklilerden yukarıda yer verilen tespitler ve ilgili Tebliğ açıklamaları doğrultusunda, yeniden açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, Bunun üzerine, idare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek 20.02.2026 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ile 02.03.2026 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının talep edildiği, açıklaması istenilen önemli teklif bileşenlerinin; “ 1-Paletli ekskavatör ve kanal açma aracı (öz malı olması halinde amortisman maliyeti-kiralık olması halinde kiralama maliyeti) 2- Paletli ekskavatör ve kanal açma aracı zorunlu mali sorumluluk sigorta maliyeti 3- Paletli ekskavatör ve kanal açma aracı kasko sigorta maliyeti 4- Kanal açma aracı MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) maliyeti 5- Sözleşme giderleri (sözleşme damga vergisi, sözleşme karar vergisi ve KİK payı)” şeklinde belirlendiği, Sadece Metafor İnş. Taah. Mad. Tem. Nakl. Oto. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunduğu ve sunulan açıklamanın geçerli kabul edilerek 03.03.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli uhdesinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibi Turland Tur. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. Başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar esas alınarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklanması talep edilen önemli maliyet bileşenlerine ilişkin olarak bir açıklama yazısının ve maliyet analizi tablolarının sunulduğu görülmüştür. 2020 model 6 adet paletli ekskavatör (CAT 30s CR Mini Hidrotik Ekskavatör-Çatışma Ağırlığı: 8.440 kg) ve 2020 model 2 adet kombine kanal açma aracı (Ford Trucks 1833 Kombine Kanal Açma Aracı) için Asos Kurumsal Hizm. Turizm Tem. Tic. A.Ş.den alınan 25.02.2026 tarihli bir fiyat teklifinin sunulduğu, Teknik Şartname ve ihale dokümanında verilen tanımlara uygun olarak araçların hizmete sunulacağının belirtildiği, Söz konusu fiyat teklifi üzerine SMMM tarafından “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan ( 25.02.2026 ) tarih ve (BASKİ-02) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri belirtilmek suretiyle kaşelendiği, fiyat teklifinin dayanağı olarak 25.02.2026 tarihli ve BASKİ-02 sayılı satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tutanağın ilgili kısımlarının doldurulduğu ve ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlendiği, fatura bilgileri tablosunda “ Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmeti ” konulu 24.09.2025 tarihli bir adet faturaya yer verildiği, bu faturanın tarihinin söz konusu süre kapsamında olduğu, tutanağın her sayfasının fiyat teklifini imzalayan yetkili ile birlikte meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve ekinde söz konusu araçların teknik özelliklerinin yer aldığı teknik dokümana, meslek mensubuna ait faaliyet belgesine ve mükellefin imza sirkülerine ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine de yer verildiği, fiyat teklifinin ilgili firma yetkilisi tarafından imzalandığı, fiyat teklifi veren firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır. Bahse konu fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağında, “ Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmeti ”ne ilişkin olarak ağırlıklı ortalama birim fiyat satış tutarının belirtildiği, ayrıca tutanakta yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu” nun “Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi” bölümünde de “ Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmeti ” ifadesinin yer aldığı, dolayısıyla tutanakta söz konusu aracın ve iş makinesinin maliyetinin ayrıştırılmadan birlikte açıklandığı görülmüştür. Açıklama kapsamında, söz konusu “ Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmeti ” konulu 24.09.2025 tarihli faturanın da ek olarak sunulduğu, bu fatura tutarını oluşturan iş kalemlerini açıklamak üzere fiyat teklifini veren mükellef ile meslek mensubu tarafından imzalanmış olan “birim fiyat cetveli”nin sunulduğu, bu cetvelde 12 farklı iş kaleminden (damperli kamyon, çöp kamyonu, minibüs, otobüs, vidanjör vb.) oluşan toplam 32 aracın birim fiyatının ve toplam tutarının belirtildiği, bu iş kalemlerinden 2’sinin ihale konusu kombine kanal açma aracı ve paletli eskavatör olduğu tespit edilmiş olup, söz konusu araçların ağırlıklı ortalama satış tutarı hesaplandığında, fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, başvuru sahibi satış tutarı tespit tutanağı ekinde yer alan imza sirkülerinin aslının ve faaliyet belgesinin aslı gibidir yapılmış suretinin yerine, bu belgelerin fotokopilerinin sunulduğunu iddia etmekte ise de Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında EKAP’a yüklenen belgelerin bu haliyle değerlendirmeye esas alınması ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulmasının istenilmemesi gerekmektedir. Bu kapsamda, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında EKAP’a yüklenen belgelerin fiziki olarak sunulması talebinde bulunulmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Zorunlu mali sorumluluk (trafik) ve ferdi koltuk sigortası gideri için “Sigorta Maliyeti” tablosunun hazırlandığı, burada paletli eskavatörün zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasından muaf olduğunun belirtildiği, söz konusu iş makinesinin zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası gideri hariç olmak üzere, yukarıda belirtilen fiyat teklifine konu özelliklerdeki 2020 model 2 adet aracın ve 6 adet iş makinesinin sigorta giderlerini ayrı ayrı tevsiken, Quick Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğü’nden alınan ve ihale sürecini kapsadığı belirtilen 13.01.2026 tarihli bir fiyat teklifinin ve imza sirkülerinin sunulduğu, bu fiyat teklifi üzerinde de paletli eskavatörün zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasından muaf olduğunun belirtildiği tespit edilmiştir. İhaleyi yapan idareye gönderilen 13.03.2026 tarihli yazımız ile “…Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesi gereğince, ihale konusu işte kullanılacak “paletli eskavatör”ün hizmet alanında yer alan ilçeler arasında sevkinin yüklenici tarafından yapılacağı, hizmet alımı yapılacak araçlar ile ilgili nakliye işlemlerinin yapılması esnasında Karayolları Genel Müdürlüğü vb. yerlerden alınacak izin belgelerinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, karayoluna çıkan araçların zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunmasının gerekli olduğu ve idareniz tarafından da paletli eskavatör için trafik sigortasının açıklanmasının talep edildiği hususları dikkate alındığında, söz konusu iş makinelerinin ilçeler arasında sevkinin ne şekilde gerçekleştirileceği ve zorunlu trafik sigortasından muafiyetinin olup olmayacağı hususunda bilgi/belge ” talep edilmiş olup gelen 18.03.2026 tarihli cevabi yazıda “…Aşırı düşük teklif sorgulamasında maliyet bileşenleri arasında paletli ekskavatörler için zorunlu mali sorumluluk sigortası maliyeti sehven talep edilmiş olup sunulan sigorta tekliflerinde olması gerektiği gibi iş makineleri için “muaf’ ibaresinin yer aldığı görülmüştür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası karayolunda trafiğe çıkan motorlu araçlar için zorunlu tutulmuştur. Anılan Kanun’un 3’üncü maddesinde iş makineleri; “yol yapım, bakım ve onarımında da veya sanayi, tarım ve inşaat işlerinde kullanılan, karayolunda insan, hayvan veya yük taşımayan motorlu araçlar” olarak tanımlanmıştır. Ayrıca Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerinde de yalnızca çalışma sahasında kullanılan ve trafiğe çıkmayan iş makinelerinin trafik sigortası kapsamı dışında değerlendirildiği anlaşılmaktadır. İhale konusu iş kapsamında kullanılacak iş makineleri yalnızca işin yürütüleceği çalışma sahasında kullanılacaktır. Makinelerin çalışma sahasına ulaştırılması ise yüklenici tarafından lowbed, dorse vb. taşıma araçları aracılığıyla gerçekleştirilecektir. Diğer taraftan, iş makinelerinin nakli sırasında meydana gelebilecek olası kaza ve hasarların taşıma faaliyeti kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, nakliye sırasında meydana gelebilecek kazalarda sorumluluğun taşıyıcı aracın zorunlu trafik sigortası ile varsa nakliyat sigortası kapsamında karşılanabileceği değerlendirilmektedir. Bu itibarla; -İş makinelerinin karayolu trafiğinde bağımsız olarak kullanılmayacak olması, -Nakliye işlemlerinin taşıyıcı araçlar vasıtasıyla gerçekleştirilecek olması, -Taşıma sırasında oluşabilecek risklerin taşıyıcı araç sigortaları kapsamında karşılanabilecek nitelikte bulunması hususları birlikte değerlendirildiğinde söz konusu iş makineleri için zorunlu trafik sigortası teklif maliyetinin zorunlu bir bileşeni değildir. Bu nedenle zorunlu trafik sigortası giderinin teklif maliyeti içerisinde öngörülmemesinin hayatın olağan akışına ve ticari gereklere aykırılık teşkil etmediği, açıklamaya konu maliyet bileşeninin teklif bedelinin oluşumuna engel teşkil edecek nitelikte bulunmadığı değerlendirilmiştir… ” hususlarının yer aldığı görülmüştür. İdarenin 18.03.2026 tarihli cevabi yazısında özetle, ihale konusu araçlardan biri olan paletli eskavatörün yüklenici tarafından lowbed, dorse vb. taşıma araçları aracılığıyla çalışma sahasına ulaştırılacağı, Karayolları Trafik Yönetmeliği gereğince yalnızca çalışma sahasında kullanılan ve trafiğe çıkmayan iş makinelerinin trafik sigortası kapsamı dışında değerlendirildiği, söz konusu paletli eskavatörün de zorunlu mali sorumluluk sigortasından “muaf” olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında önemli teklif bileşenleri içinde yer alan paletli ekskavatör için zorunlu mali sorumluluk sigortası giderinin açıklanmasının sehven talep edildiği belirtilmiş olup, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin paletli eskavatörün yalnızca kasko sigortası maliyetini açıklamış olmasının yeterli olduğu anlaşılmıştır. Kanal açma aracının MTV maliyeti için “MTV Maliyeti” tablosunun hazırlandığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı Dijital Vergi Dairesi Resmi internet sitesi üzerinden ( https://diiital.gib.gov.trlhesaplamalar/MTVHesaplama ) “Kamyon-Kamyonet-Çekici ve Benzerleri (1-6 yaş) ve azami toplam ağırlık 10.001-20.000” için 2026 yılına ait yıllık vergi tutarının hesaplandığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibi, ihale dokümanında fiyat farkı verilmeyeceğinin hüküm altına alındığını ve ihalenin tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllarda olması sebebi MTV giderinin Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79.3.6’ncı maddesi gereğince güncellenerek hesaplama yapılması gerektiğini iddia etmekte ise de aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği tarih itibariyle, 2026 yılı için belirlenmiş MTV tutarı üzerinden açıklama yapıldığından, söz konusu güncelleme işleminin yapılmasına gerek bulunmadığı, yapılan açıklamanın bu haliyle uygun olduğu anlaşılmıştır. Sözleşme giderleri için bir maliyet tablosunun hazırlandığı, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünde “ A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler ” için sözleşme bedelinin binde 9,48’i oranında damga vergisinin alınacağı, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünde “ 2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları ” için sözleşme bedelinin binde 5,69’u oranında karar pulu ücretinin alınacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince ödenmesi gereken Kamu İhale Kurumu payı oranının %0,05 olduğu, bu kapsamda hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderlerin oranının %1,567 olduğu, anılan istekli tarafından sözleşme giderlerinin ilgili mevzuata uygun şekilde hesaplandığı anlaşılmış olup önemli maliyet bileşenlerine ilişkin olarak yapılan açıklamaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer verilen açıklamalara uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin iddiasında yer alan “ araçların bakım gideri, lastik maliyeti ile araç muayene ve egzoz emisyon maliyeti ”nin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu bakımdan söz konusu giderler için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmıştır. Diğer yandan, başvuru sahibi fiyat tekliflerinde ve maliyet hesaplama raporlarında aritmetik hataların yer aldığını, bahse konu hatalar resen düzeltildiğinde, maliyetlerin teklif tutarını karşılamayacağını iddia etmekte ise de yapılan incelemede, herhangi bir aritmetik hata tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara aykırılık içermediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.