Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-175 Karar Sayısı : 07-79/991-386 (İlk İnceleme) Karar Tarihi : 18.10.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALD IRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Hüseyin ORMAN C. ŞİKÂYET EDEN : SRS Bilişim İletişim Tic. ve San. Ltd. Şti. Fevzi Çakmak Cd. Göktaş İş Me rk., No:62, K:7, D:37 Bursa Temsilcisi
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-175 Karar Sayısı : 07-79/991-386 (İlk İnceleme) Karar Tarihi : 18.10.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALD IRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Hüseyin ORMAN C. ŞİKÂYET EDEN : SRS Bilişim İletişim Tic. ve San. Ltd. Şti. Fevzi Çakmak Cd. Göktaş İş Me rk., No:62, K:7, D:37 Bursa Temsilcisi: Av. H. Özlem Sezgin TİKE Gazcılar Cd. Petek Bozkaya İş Janı, D Blok, K:2, D:203 -204 Bursa 20 D. HAKKINDA İLK İNCELEMEYAPILAN : Çözüm Bilgisayar Satıcılığı Programcılığı Tic. ve San. Ltd. Şti. ODTÜ Teknokent Silikon Binas ı, K:1, No: 1 NK 14 ODTÜ Yerleşkesi, Ankara E. DOSYA KONUSU : Çözüm Bilgisayar - Bilgisayar Satıcılığı Programcılığı Tic. ve San. Ltd. Şti. nin hakim durumun u kötüye kullandığı iddiası. 30 F. İDDİALARIN ÖZETİ : SRS Bilişim İletişim Tic. ve San. Ltd. Şti. (SRS) tarafından gönderilen şikâyet dilekçesinde özetle ; - SRS nin Kısa Mesaj ve Randevu Sistem ve Yöntemi (KMRSY) buluşu ile 25.5.2004 tarihinde Türk Patent E nstitüsü ne patent başvurusunda bulunduğu, - Şirketin ana faaliyet alanının SMS ile randevu sisteminin kurulumu ve işletimi olduğu ve anılan sisteme ilişkin hizmetin Türkiye çapında değişik hastanelere verilmekte olduğu, - Sistemin çalışabilmesi için hastane nin bilgisayar otomasyon sistemine entegre edilmesi gerektiği, - Şikâyete konu Çözüm Bilgisayar -Bilgisayar Satıcılığı, Programcılığı Tic. ve San. 40 Ltd. Şti (Çözüm Bilgisayar) isimli şirketin bazı gazete ve internet haberlerine konu olan demeçlerinde anılan si stemle ilgili olarak Türkiye de ilk gibi ibareler kullandığı; ayrıca Çözüm Bilgisayar tarafından geliştirilen SMS ile randevu sistemi ifadeleriyle anılan sistemin Çözüm Bilgisayar tarafından geliştirildiği yönünde şirketin yanıltıcı bir izlenim vermeye çalıştığı, haksız rekabete neden olan bu davranışları sebebiyle Çözüm Bilgisayar hakkında çeşitli davaların açıldığı, - Sağlık Bakanlığı Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Dışkapı Hastanesi) ile 21.5.2007 tarihinde anılan sistemle ilgil i bir Hizmet Sözleşmesi imzalandığı; ancak hastanenin daha önce çalışmakta olduğu otomasyon firması 50 07-79/991 -386 2 BMB soft ile sözleşmesini yenilemediği ve takiben otomasyon için hastanenin Çözüm Bilgisayar la anlaştığı, - Hastaneyle yapılmış olan sözleşmenin, otomasyon firmasının değişmesi halinde SRS nin sisteminin yeni firmanın yazılımına entegrasyonunun sağlanması yönünde hastaneye bir yükümlülük yüklediği ancak yeni firma Çözüm Bilgisayar ın SRS nin sistemi için gerekli otomasyonu sağlamadığı, durumun defalarca hast aneye iletilmesine karşın sonuç alınamadığı, - Şikâyete konu Çözüm Bilgisayar ın hastane otomasyon hizmeti dışında hastanelere SMS ile randevu sistemini de sağlayan bir firma olduğu, - Çözüm Bilgisayar ın hastane otomasyon alanında hakim durumda olduğu, ve 60 SRS nin anılan sistemi için gerekli olan entegrasyonu yapmayarak bu pazardaki hakim durumunu SMS ile randevu sistemi pazarında kötüye kullandığı ve SRS yi piyasa dışına itmeye çalıştığı belirtilerek konunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun çerçevesinde incelenmesi talep edilmektedir. Ayrıca s öz konusu şikâyete ilişkin detaylı bilgi almak maksadıyla 3.10.2007 tarihinde dosya Raportörleri tarafından SRS Genel Müdürü Yüksel Bali ile telefonla görüşülmüştür. Anılan telefon görüşmesinde Yüksel Bal i şikâyet dilekçesinde yer alan iddialara ilaveten özetle; - SRS nin Türkiye çapında ( ) hastaneyle çalıştığı ancak Çözüm Bilgisayar ın 70 şikâyete konu eylemi sonucu Dışkapı Hastanesi nden çıkmak zorunda kaldıkları ve böylece çalıştıkları hastane sayısının 54 e düştüğü, - Çözüm Bilgisayar ın Türkiye de yaklaşık 550 hastanenin ( ) ünde otomasyon işini üstlendiğini, ayrıca anılan şirketin sırf otomasyon hizmeti vermeyip SMS ile randevu hizmeti de sunduğu, - Kendilerinin çalışmakta olduğu ( ) hastanenin hiçbirinin hal ihazırda Çözüm Bilgisayar la çalışmadığı ancak ilerleyen günlerde bu hastanelerin Çözüm Bilgisayar la anlaşması halinde bu hastanelerden de Dışkapı Hastanesi nde olduğu gibi çıkmak durumunda kalabilecekleri ifade edilmiştir. 80 G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kay ıtlarına 24.9.2007 tarih ve 6347 sayı ile yapılan başvuru üzerine yapılan incel eme neticesinde hazırlanan, 10.10 .2007 tarih ve 2007 - 2-175/İİ-07-FGA sayılı İlk İnceleme Raporu 15.10 .2007 tarih ve REK.0.06.0 0.00- 110/300 sayılı Başkanlık önergesi ile 07 -79 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; şikâyete yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasın a gerek olmadığı ifade edilmiştir. 90 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Şikayet, hastane otomasyon sistemleri alanında hakim durumda bulunduğu iddia edilen Çözüm Bilgisayar ın söz konusu hakim durumunu, şikayetçinin SMS ile randevu sistemini hastane otomasyon sistemine entegre etmemek suretiyle başka bir pazarda; SMS ile rande vu sistemi pazarında kötüye kullandığı hakkındadır. SMS ile randevu sistemi özetle şu şekilde işlemektedir; hastanelerden randevu almak isteyen hastalar hastaneye telefon etmek veya telefonla randevu sistemini aramak yerine SRS gibi SMS ile randevu sist eminin sağlayıcısı şirketler ile anlaşmalı mobil 07-79/991 -386 3 operatörlerin (Turkcell vb.) ilgili numaralarına kişisel bilgilerini ve randevu tercihlerini 100 yazıp kısa mesaj (SMS) göndermektedir. Mobil operatörler de almış olduğu mesajı SMS ile randevu sistemi sağlayıcıs ına iletmekte, bunu takiben sağlayıcı hastanın randevu talebini hastaneye ulaştırmaktadır. Hastane ise hastanın tercihene göre en uygun randevuyu hastaya vermektedir. Randevu bilgisi sistem sağlayıcı tarafından mobil operatöre iletilmekte ve mobil operatör yine bir kısa mesaj yoluyla hastaya bu bilgiyi iletilmektedir. 4054 sayılı Kanun un Hakim Durumun Kötüye Kullanılması başlıklı 6. maddesinde, Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâk im durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı 110 anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır. denilmektedir. İlaveten, aynı maddenin (a) bendinde " Ticarî faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğruda n veya dolaylı olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler " hakim durumun kötüye kullanılması hallerinden biri olarak sayılmaktadır . Anılan hükmün uygulanabilmesin iki şartı bulunmaktadır: (i) bi r ya da birden fazla teşebbüsün hakim durumda bulunması ve (ii) hakim durumda bulunduğu tespit edilen teşebbüs ya da teşebbüslerin eylemlerinin kötüye kullanma teşkil etmesi. 120 Dosyadaki bilgilere göre , şikâyete konu Çözüm Bilgisayar ın ana faaliyet konusun u hastane bilgi yönetim sistemi yazılımlarının üretimi oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra şirket, bu sistemlere ilişkin danışmanlık, kurulum öncesi eğitim ve kurulum sonrası teknik destek gibi hizmetler ile SMS ile randevu hizmeti de sunmaktadır. Şikâyete konu Çözüm Bilgisayar ın da faaliyet göstermekte olduğu ilgili ürün pazarı hastane bilgi y önetim sistemleri olarak tanımlanmıştır. İlgili ürün pazarında yapılan inceleme neticesinde Türkiye de yaklaşık 70 adet firmanın faaliyet gösterdiği ve bu firmala rın toplam ciroları göz önüne alındığında 130 pazarda lider durumda bulunan Birim isimli şirketin tahmini pazar payının bile % 25 in altında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, Çözüm Bilgisayar ın 2005 yılı itibar ıyla Birim ve Tepe Bilişim Teknolojik Servisl er A.Ş. nin ardından ilgili ürün pazarındaki ( ) büyük şirket konumunda olduğu anlaşılmıştır. İlgili ürün pazarı ile ilgili 2007 yılında elde edilen bir bilgiye göre ise Çözüm Bilgisayar ın pazarda ikinci büyük teşebbüs ko numunda olduğu anlaşılmıştır . Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, mevcut koşullar altında Çözüm Bilgisayar ın hastane bilgi yönetim sistemleri ilgili ürün pazarında rakipleri ve müşterilerinden 140 bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametrel eri belirleyebilecek güçte bulunmadığı ve bu sebeple pazarda hakim durumda olduğu yönünde bir tespitte bulunulamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Kaldı ki, bir an için Çözüm Bilgisayar ın ilgili ürün pazarında hakim durumda olduğu varsayılsa bile, kötüye kul lanma olduğu iddia edilen eylemin şikayetçi SRS nin hizmet sağlamakta olduğu ( ) hastaneden sadece bir tanesinde faaliyetine devam edememesi sonucunu doğurduğu, SRS nin portföyündeki diğer hastanelere hizmet vermeye devam ettiği ve halihazırda çalışmakta o lmadığı diğer hastanelere hizmet sunmaya başlamasını engelleyici nitelikte herhangi bir durumun mevcut olmadığı göz 150 07-79/991 -386 4 önüne alındığında , şikayete konu eylemin 4054 sayılı Kanun un 6. maddesinin (a) bendi kapsamında bir kötüye kullanma eylemi olarak da değerl endirilemeyeceği kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu şikayet ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin r eddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 160