İSTİNAF KARAR TARİHİ:05/03/2026 Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... numaralı nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigortalanan .... A.Ş'ne ait 299 adet sıcak çekilmiş dikişsiz çelik borcu emtiasının Çin'…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 43. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO:2022/1627 KARAR NO:2026/421 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) TARİHİ:26/04/2022 NUMARASI:2021/512 Esas - 2022/251 Karar DAVA:Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ:05/03/2026 Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... numaralı nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigortalanan .... A.Ş'ne ait 299 adet sıcak çekilmiş dikişsiz çelik borcu emtiasının Çin'den Türkiye'ye nakliyesi işinin davalı tarafça üstlenildiğini, emtianın 19/01/2017 tarih, ... nolu konişmento tahtında ... gemisine tam ve sağlam olarak yüklendiğini, 15/03/2017 tarihinde ... Limanın'da yapılan tahliye sırasında taşıma konusu emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiğini, hasarın ... tarafından tutanak altına alındığını, davalı donatan/taşıyanın meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, 8.301,22 TL sigortalı zararının müvekkil şirket tarafından tazmin edildiğini ve davaya rücu hakkı doğduğunu belirterek 8.301,22 TL rücuen tazminat alacağının sigortalıya ödeme yapılan 18/05/2017 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı, davaya cevap vermemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda,"Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, dava dışı ... A.Ş. tarafından toplam 299 adet bundle olarak ambalajlı sıcak çekilmiş dikişsiz çelik boru emtiasının ... nolu konişmento tahtında Çin'in ... limanından ...- ... Limanına taşındığı, taşımanın... gemisinin ... numaralı seferi ile yapıldığı, 12.1.2017 tarihli ticari faturaya göre teslim şekli ...(...) olduğu, ticari faturaya göre yükün alıcısının sigortalı "... A.Ş." , yükün satıcısının ise "... Ltd." olduğu; davacının dava dışı sigorta ettiren ile arasındaki sigorta sözleşmesinde teminat kapsamında yer alan rizikoya binaen 18/05/2017 tarihinde ödeme yaparak kanuni halef sıfatını kazandığı, aktif husumet ehliyetine sahip olduğu; dava "... gemisi donatanı/taşıyanı ...firmasına izafeten acentesi " ... A.Ş." ye açıldığı ... veri taban kayıtlarında yapılan incelemeye göre 2015 yılından itibaren geminin kayıtlı donatanı ... olarak gözüktüğü, ... A.Ş.'nin ise boşaltma limanındaki acente olduğunu sigortalı firmaya gönderdiği cevabi yazıda bildirdiği, bu itibarla ... A.Ş.ye yalnızca taşıyan/donatan ... izafeten dava açılabileceği, acente sıfatıyla yükün zıya veya hasara uğramasından dolayı şahsen sorumlu olmayacağı mahkemece kabul edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi ilamı ile, dosyaya cevap delikçesi sunmayan davanın izafeten yöneltildiği acentenin, acentelik sözleşmesinin ... şirketi ile yapıldığını beyan ettiğini, bunun yanı sıra ... firmasının donatan/taşıyan olduğuna ve ... A.Ş.'nin acentesi olduğuna dair dosyada bir kayıt olmadığı gerekçesiyle mahkememizin davalının pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabulü yerinde görülmeyerek, avlun ödemesinin yapılmasına dair belge ile navlun faturasının sunulması için davacı tarafa süre verilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu kapsamda mahkemece davacı vekiline bu hususta süre verilmiş olup; davacı vekilince Bölge Adliye Mahkemesi ilamında da belirtildiği şekilde teslim şekli ... olarak belirlenmiş olduğundan, navlun faturasının dava dışı yükleyici firma tarafından ödendiğinden sigortalı tarafından navlun faturasının ödenmediği belirtilmiştir.Dosyaya sunulan konşimento kayıtları incelendiğinde, taşımanın "..." gemisi ile gerçekleştirildiği ve konşimentonun da gemi kaptanı adına acente tarafından imzalandığı anlaşılmıştır. Taşımanın gerçekleştirildiği geminin ... kayıtları dosya arasında mevcut olup, bu kayıtlara göre de davalı ... 2015 yılından itibaren ve taşımanın gerçekleştiği tarihlerde geminin kayıtlı donatanı olarak görünmektedir, davalı vekilinin süresi içerisinde sunulmayan beyanlarında bahsi geçen ... firması ise ... kayıtlarında görünmemektedir. Her ne kadar davalı ... unvanı konşimentoda bulunmamaktaysa da, taşımanın donatanı olduğu gemi ile gerçekleştirilmiş olması ve konşimentonun kaptan adına imzalanmış olması nedeni ile donatan olan davalının pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.Davalı yanca dosyaya süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamakla birlikte, acente olarak görev aldığı hususu kendi beyanları doğrultusunda ve gümrük ile liman kayıtlarına göre dosya kapsamında sabittir. Bu haliyle davalının pasif husumet ehliyeti bulunduğu; meydana gelen yük zararının, rapor içerisinde detaylı teknik değerlendirmede izah edildiği gibi, dava konusu yükün ambar dibinde kalan son yük olduğu 15.03.2017 tarihli ... tespit tutanağında " boruların ambar içerisinde dağınık ve HASARLI olduğu tespit edilmiştir" kaydı bulunduğu, fotoğraftan da bu durumun açıkça görüldüğü, bu tür bir hasarın diğer demir çelik yüklerine göre üzerine ağır yükler konulması durumunda hasarlanma riski yüksek olan boru yükünün üzerine konulan yüklerin ağırlığı ve baskısı ile dava konusu hasarın oluştuğu, dosyadaki uyuşmazlık konusu yüklerin taşıyan/donatan tarafından temiz ve hasarsız olarak teslim alındığı, dava dosyasında yer alan belge ve bilgiler, gemi ambarında çekilmiş fotoğraflar göz önüne alındığında; dava konusu sıcak çekilmiş dikişsiz çelik boru emtiadaki hasarın ... - ... limanından ... - ... limanına seferi sırasında meydana geldiği ve yükün zıya veya hasara uğramasından doğan zararın davalının sorumluluğunda olduğu, alanında uzman teknik bilirkişi heyetince yapılan incelemeye göre de somut olayda taşımayı üstlenen davalı ... gemisi donatanı taşıyan ... şirketinin, emtianın özelliğini dikkate alarak üzerine ağır yükler koymaması gerekirken bu duruma özen göstermemesi sebebiyle meydana gelen hasardan sorumlu olacağı; belirtilen hasarın poliçe teminat kapsamında bulunduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen 8.301,22 TL hasar tazminatının kadri maruf olduğu kanaatine varılarak; denetime ve hükme esas almaya uygun 17/09/2018 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler tahtında kadri marufunda zarar için davacının davasının kabulü ile 8.301,22 TL 'nin sigortalıya ödemenin yapıldığı 18/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, ..." karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu kararın gerek dava sırasındaki beyanlarımız gerekse Gemi centeleri Yönetmeliği ve mevzuat dikkate alınmaksızın, eksik ve hatalı inceleme ile oluşturulduğunu, müvekkili şirketin .... Şirketi ile aralarında acente sözleşmesi bulunan ... Acenteliği sıfatını haiz şirket olduğunu, dolayısıyla dava konusu emtianın taşıma işlemleri sırasında bu işlemleri gerçekleştiren şirketin yalnızca temsilciliğini üstlenen ve söz konusu hasardan sorumlu tutulması mümkün olmayan müvekkili şirket aleyhine hasarın tazminine ilişkin yöneltilen rücu isteminin hukuka aykırı olup reddi gerektiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 102. Maddesindeki acente tanımına göre, ''ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak, belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları o tacir adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir.'', dolayısıyla acentenin, işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmadığını ve sorumluluk açısından dar sorumluluğu haiz ve işletmelerden tamamen bağımsız bir statüde olduğunu, acentelerin sorumluluğunu daraltan ve gemi taşımacılığı sırasında ortaya çıkabilecek çatma ve emtianın hasara uğraması gibi durumlarda acentenin sorumluluğuna gidilmesinin hukuka ve mevzuata aykırı olacağının Yargıtay İçtihatlarında yer edindiğini beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve yeniden inceleme ve yargılama yapılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. GEREKÇE:Dava, deniz taşıması sırasında meydana gelen hasar bedelini sigortalısına ödeyen sigorta şirketinin, ödenen bu bedelin taşıyan/donatandan tahsili davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, taşıma sırasında meydana gelen zarardan dolayı acentenin sorumluluğuna gidilip gidilemeyeceği noktasındadır.Dosyaya sunulu ... nolu konşimentoya göre davacının sigortalısı ... A.Ş. Tarafından ... firmasından satın alınan 299 paket sıcak haddelenmiş karbon dikişsiz çelik boru emtiası ... limanından ... Limanına ... gemisinin ... numaralı seferi ile taşınmıştır. 12/01/2017 tarihli faturada teslim şekli ...(...) olarak belirtilmiştir.Davacı ... A.Ş. tarafından düzenlenen ... Poliçesine göre, dava dışı ....Ltd, Şti.'nin konşimentoya ait taşıması poliçenin... (..) geniş klozuna göre teminat altına alınmıştır.Dava konusu hasar ile ilgili olarak davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına 18/05/2017 tarihinde 8.301,22 TL ödenmiştir.Davacı tarafça, taşıma sırasında hasarlanan emtia nedeniyle sigortalısına ödediği zarar tutarının davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, bu kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine davalının istinaf başvurusunun kabulü ile Dairemizce, eksik inceleme nedeniyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilerek yeniden yargılama yapılması için dava dosyası ilk derece mahkemesine gönderilmiştir. İlk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.Davalı vekili 26/04/2022 tarihli duruşmada müvekkilinin donatana izafeten hareket ettiğini, istinaf dilekçesinde ise müvekkilinin dava konusu emtianın taşıma işlemleri sırasında bu işlemleri gerçekleştiren şirketin yalnızca temsilciliğini üstlenen olduğunu beyan etmiştir. Bu beyanlara göre, ... A.Ş.'nin ... donatanı ... firmasının acentesi olduğu anlaşılmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 105/2. maddesine göre, aracılık ettiği sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acenteye karşı da aynı sıfatla dava açılabilir. Ancak acenteye izafeten dava açıldığı hallerde acentenin/vekilin doğrudan sorumluluğuna karar verilmesi mümkün değildir. Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince, acentenin doğrudan sorumluluğuna karar verilmediği de nazara alındığında davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir. KARAR:Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 142,00 TL harcın, alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 590,00 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.05/03/2026