Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-3-054 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 23-36/660 -221 Karar Tarihi : 03.08 .2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK , Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖR LER : Dr. Hakan Deniz KARAKOÇ, Çağan ÜNSAL, Mehmet TUĞRUL, Ayşenur TÜRK KÖROĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - CELANESE Corporation . Temsilcis i: Av. Dr. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR, Av. Berfu AKGÜN,
Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-3-054 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 23-36/660 -221 Karar Tarihi : 03.08 .2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK , Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖR LER : Dr. Hakan Deniz KARAKOÇ, Çağan ÜNSAL, Mehmet TUĞRUL, Ayşenur TÜRK KÖROĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - CELANESE Corporation . Temsilcis i: Av. Dr. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR, Av. Berfu AKGÜN, Av. Fırat EĞİLMEZ Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş /İSTANBUL (1) D. DOSYA KONUSU: CELANESE Corporation a ait Gıda Bileşenleri İş Birimi üzerinde CELANESE Corporation (tamamına sahip olduğu iştiraki CELANESE US Holdings LLC aracılığıyla dolaylı olarak) ve Mitsui & Co. Ltd. tarafından ortak kontrol tesis edilmesi işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurum u kayıtlarına 07.07.2023 tarih ve 40241 sayı ile giren ve eksiklikleri 19.07 .2023 tarih ve 40678 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 28.07 .2023 tarih ve 2023 -3-054/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Celanese Corporation a ( CELANESE ) ait Gıda Bileşenleri İş Birimi nin (Hedef), grup içi bir işlem ile yine CELANESE e ait bir holding şirketine devredilmesinin ardından, Hedef in kontrol bahşeden hisselerinin devralınarak söz konusu İş Birimi üzerinde CELANESE (tamamına sahip olduğu iştiraki Celanese US Holdings aracılığıyla) ve Mitsui&Co. Ltd. (MITSUI) tarafından orta k kontrol tesis edilmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ( 2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) İşlemin dayanağı CELANESE ve MITSUI arasında imzalanmış olan (...) tarihli Satış ve Satın Alma Sözleşmesi (Sözleşme) ve işlemin tamamlandığı tarihte aynı taraflar tarafından imzalanacak olan Ortak Girişim Sözleşmesidir. İ şlemin ekonomik gerekçesini, (...) oluşturmaktadır. (6) İşlemle CELANESE in Hedef üzerindeki hisselerinin % (...) inin MITSUI tarafından devralınması yoluyla Hedef üzerindeki tek kontr olün ortak kontrole dönüşmesi planlanmaktadır. Bu işlem doğrultusunda, il k olarak Hedef CELANESE grubu içerisinde bulunan bir holding şirketi olan Nutrinova Netherlands BV şirketine devredilecektir. CELANESE grubu içerisinde gerçekleştirilecek olan grup içi işlemden 23-36/660 -221 2/5 sonra ise MITSUI katılım payının % (...) ini devralacak ve CELANESE in Hedef teki katılım payı dolaylı olarak % (...) a düşecektir. (7) 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin ilk fıkrasının (b) bendine göre, Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da ma l varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması işlemi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında devralma s ayılmaktadır. 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin üçüncü fıkrası ise bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi dir hükmünü içermektedir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ii) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel ) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir. (8) Sözleşme nin Ek -A kısmında yer alan Hissedarlar Anlaşması nın 3.1. bölümünde Hedef in Yönetim Kurulu nun (...) olmak üzere (...) kişiden oluşacağı hükme bağlanmıştır. MITSUI Hedef in CEO ve CFO sunu atama hakkına sahip olacak, CELANESE US ise ilk COO yu atama hakkına sahip olacaktır. Hedef in Yönetim Kurulu yalnızca tüm Yönetici Direktörler hazır bulunduğunda toplantı yeter sayısına sahip sayılacaktır. Yönetim Kurulu nu n tüm kararları, hazır bulunan Yönetici Direktörlerin çoğunluğunun olumlu oyuyla alınacaktır. Ayrıca belirli konuların1 kabulü için hem MITSUI hem de CELANESE US tarafından atanmış olan Yönetim Kurulu üyelerinin oy birliği ile karar alması gerekmektedir. Y önetim Kurulu, Hedef in işlerini, işleyişini ve mülklerini etkileyen kararları almak ve Hedef in amaçlarını yerine getirmek için gerekli veya uygun gördüğ ü eylemleri gerçekleştirirken tam erk, t akdir ve yetkiye sahip olacaktır. Hissedarlar Anlaşması na gör e MITSUI ve CELANESE US, Hedef in stratejik kararları nda veto hakkına sahip olacaktır. Denetim Kurulu üyelerinin seçiminde başkan dâhil (...) üye için MITSUI , (...) üye için ise CELANESE US nin aday gösterebilecektir . Bu çerçevede ortak girişim tarafla rının, Hedef üzerinde ortak kontrol sağlayacağı sonucuna ulaşılm ıştır. (9) Başvuruda Hedef in hâlihazırda kendine ait finansal kaynaklara, personele ve malvarlığına sahip olduğu, planlanan işlemin gerçekleşmesinin ardından genel yönetimi, ticari politikaları i le stratejilerinin belirlenmesinden bağımsız bir yönetim kurulunun sorumlu olacağı, pazarda bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olduğu, Frankfurt ta bulunan mevcut üretim tesisi ve ilgili personellerin Hedef in kontrolü ve sahi pliği altında bulunacağı ve kendi ürünleri ile ilgili fikri mülkiyet haklarına sahip olacağı ifade edilmiştir. (10) Ortak girişimin, ana şirketlerin faaliyetlerinin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermek için kurulacağı, pazara kendine ait erişimi ve pazarda kendine ait bir varlığı olacağı beyan edilmişti r. Ana şirketlerle olan satış ilişkileri incelendiğinde Hed ef ile CELANESE arasında yapılan tedarik sözleşmesi çerçevesince, CELANESE in Hedef e başlangıçta (...) yıllık bir süre için asetik asit ve krotonaldehit satışı yapacağı görülmüştür . Bildirim Formu na göre her bir satış sözleşmesi piyasadaki emsallerine uygun olarak gerçekleştirilecek ve Hedef söz konusu iki ürün özelinde gereksinimlerinin % (...) ünü CELANESE den satın alacaktır. Sözleşme gereği CELANESE , asetik asit ve 1 Satın Alma Sözleşmesi nin Hissedar Konuları başlıklı kısmının 6.1.f bölümünde, ( ..) ve benzer nitelik taşıyan stratejik kararların oy birliği ile alınacağı ifade edilmektedir. 23-36/660 -221 3/5 krotonaldehiti (...) unvanlı üçüncü taraf bir teşebbüse teslim edecektir. (...), diketene oluşturmak için asetik asiti girdi olarak kullanmakta ve ayrıca asetik asit ve krotonaldehiti sorbik asit polyester üretimi için kullanmaktadır. Diketene ve sorbik asit polyester, ayrı bir tedarik anlaşmasıyla (...) tarafından Hedef'e tedarik e dilecektir. Hedef ise asesülfam potasyum (Ace-K) ve sorbatları üretmek için sırasıyla diketene ve sorbik asit polyesteri girdi olarak kullanacaktır. Ayrıca CELANESE ile Hedef arasında (...) ile yapılan ayrı bir tedarik anlaşması vasıtasıyla kurulacak ted arik ilişkisinin serbest piyasa fiyatları temelinde yürütüleceği ve CELANESE tarafından Hedef e özel fiyatlar uygulanmayacağı belirtilmiş olup, Hedef in yüksek katma değerli ürünlerinin hammaddesi olan yalnızca iki ürünü satın alacağı, bu iki hammaddenin H edef in harcamalarının yaklaşık % (...) e kadar olan bir kısmını oluşturacağı, üretim sürecinde kullanılacak diğer girdilerin ise CELANESE dışındaki kaynaklardan temin edeceği ifade edilmiştir. Ayrıca Hedef in faaliyetlerini kalıcı olarak devam ettirecek şekilde belirsiz süreli çalışacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede, Hedef in ana şirketlerinden yapacağı alımlara bağlı olmayacağı, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstereceği ve tam işlevsel bir ortak girişim teşkil edeceği değerlendirilmiştir . (11) Bu kapsamda, işlem sonrasında HEDEF Tebliğ in 5. maddesinin üçüncü fıkrası anlamında, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim niteliğinde olduğundan işlem Tebliğ in 5. maddesini n birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir. (12) CELANESE New York Menkul Kıymetler Borsası nda işlem gören, küresel ölçekli bir kimyasal ve özell ikli malzeme şirketidir. CELANESE , yüksek performanslı mühendislik polimerleri ve endüstriler için ara kimyasallar olan asetil ürünleri üretmektedir. CELANESE in ürün portföyü otomotiv, kimyasal katkı maddeleri, inşaat, tüketim yapıştırıcıları ve endüstriy el yapıştırıcılar, tüketim ve medikal, enerji depolama, filtrasyon, yiyecek ve içecek, boyalar ve kaplamalar, kâğıt ve ambalaj, performans endüstrisi ve tekstil dâhil olmak üzere çeşitli nihai kullanım uygulamalarına hizmet vermektedir. CELANESE esas olara k tasarımlanmış malzemeler ve asetil zinciri olmak üzere iki iş segmentinde faaliyet göstermektedir. (13) CELANESE Türkiye de de küresel düzeydeki faaliyetlerine paralel şekilde faaliyetlerini sürdürmektedir. Türkiye de PA6 Mühendislik Plastikleri ( EP), PA6.6 EP, polibütilen tereftalat ( PBT) EP dâhil olmak üzere tasarlanmış materyallerin satışını gerçekleştirmektedir. CELANESE Mobilite ve Malzeme İş Birimi (M&M İş Birimi) Türkiye de Dupont Performans Çözümleri Endüstriyel Ürünler Ticaret Limited Şirketi (DuPont Performans ) unvanlı bir iştirake sahiptir. DuPont Performan s, 2022 yılında Türkiye'de PBT, HTN, TPC, PET, Özel Naylonlar, PA 6 ve PA 6.6. ürünlerinin satışlarını gerçekleştirmiştir. CELANESE 'in Türkiye cirosu, doğrudan satışlar ve distribütörlere yapılan satışlardan oluşmaktadır. M&M İş Birimi, Türkiye'de ürünlerini doğrudan DuPont Performance Solutions Switzerland Sàrl adlı iştiraki aracılığıyla satmaktadır. Gıda bileşenleri iş birimi ise ağırlıklı olarak distribütörler aracılığıyla satış yapmaktadır anca k Türkiye'deki müşterilere doğrudan satışları da bulunmaktadır. (14) Ortak girişimin diğer tarafı MITSUI , Japonya da mukim bir ticaret, iş yönetimi ve proje geliştirme şirketidir. MITSUI , küresel ölçekte faaliyet göstermekte olup hizmet sağladığı alanlar şu şek ildedir: (i) mineral ve metal kaynakları; (ii) enerji, enerji çözümleri (iii) altyapı projeleri; (iv) mobilite; (v) temel malzemeler; (vi) performans malzemeleri; (vii) beslenme & tarım; (viii) demir & çelik ürünleri; (ix) gıda; (x) perakendecilik, (xi) sa ğlık, (xii) IT ve iletişim ve (xiii) kurumsal gelişim. 23-36/660 -221 4/5 (15) MITSUI , Türkiye de ise demir borular, kimyasal ürünler (yem katkı maddeleri, endüstriyel kimyasallar, plastik malzemeler ve ürünler, tarım kimyasalları) ve mineral kaynaklar (kömür) alanlarında faaliyet göstermektedir. Gıda ile ilgili ürünlerle ilişkin olarak MITSUI , Türkiye den meyve suyu, sebze suyu ve susam ithal etmekte, Türkiye ye kahve çekirdekleri satmaktadır. MITSUI nin Türkiye de iki şirketi bulunmaktadır. ( ..) . MITSUI nin, Birleşik Krallık ta kurulu olan ve tamamın a sahip olduğu bir iştiraki MITSUI & Co. Europe Plc vasıtasıyla İstanbul da bir şubesi bulunmaktadır. Şube, MITSUI Europe un özellikle demir borular, kimyasal emtialar ve maden kaynakları alanlarındaki ticari faaliyetlerini desteklemektedir. MITSUI nin Türkiye cirosunu, teşebbüs tarafından yapılan doğrudan satışlar ve iştirakleri aracılığıyla yapılan satışlar oluşturmaktadır. (16) Hedef yani Gıda Bileşenleri İş Birimi, tamamı CELANESE sahipliğinde bulunan varlık ve iştiraklerden oluşmaktadır. Hedef, gıda ve içeceklerde kullanılan yüksek yoğunluk lu yapay bir tatlan dırıcı olan Ace -K üretimi ve tedariki ile yine çoğunlukla gıda ve içeceklerde koruyucu madde olarak kullanılan potasyum sorbat ve sorbik asit üretimi ve tedariki alanında faaliyet göstermektedir. Ayrıca Ace -K nın gıda tıbbi/farmasötik ürünlerde, koruyucu maddelerin ise evcil hayvan yiyeceği, ev bakımı, kişisel bakım ve tıbbi/farmasötik ürünlerde de kullanıldığı belirtilmiştir. Ace -K nın başlıca müşterileri arasında (...), (...) ve (...) ın bulunduğu, koruyucu maddelerin başlıca müşterilerinin ise (...), (...) ve (...) olduğu öğrenilmiştir . Ayrıca Hedef in üretim sürecinin bir yan ürünü olan amonyum sülfatın üretimi ve tedariki konusunda göz ardı edilebilir ölçüde bir faaliyeti söz konusudur. Amonyum sülfat gıda katkısı olarak kullanılmamakta, gübre ve yalıtım üretimi alanlarında kullanım için satılmaktadır. Hedef'in ürünleri, üretim tesisi bulunan Frankfurt Almanya'da üretilmektedir. CELANESE söz konusu alanlarda Hedef dışında faali yet göstermemektedir. Hedef, küresel ölçekteki faaliyetleriyle benzer şekilde, Türkiye'de tatlandırıcı üretimi ve tedariki ile koruyucu madde üretimi ve tedariki alanlarında faaliyetlerini sürdürmektedir. Hedef'in Türkiye'de kurulu herhangi bir iştiraki bulunmamakta olup Türkiye'deki cirosu büyük ölçüde distribütörlere yapılan satışlardan elde edilmekte, küçük bir kısmı ise doğrudan müşterilere yapı lan satışlardan oluşmaktadır. (17) Hedef, CELANESE ve MITSUI nin Türkiye deki faaliyetleri incelendiğinde herhangi bir yatay ve/veya dikey örtüşme bulunmadığı tespit edilmiştir . Bununla birlikte, Bildirim Formu nda MITSUI nin Türkiye hariç olmak üzere başta Japonya vet Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere koruyucu madde toptan satışında faaliyet gösterdiği ifade edilmiştir. Küresel ölçekte Hedef in koruyucu maddelerin üretimi ve tedarikinde, MITSUI nin ise yalnızca koruyucuların toptan satışında faaliyet göstermesi dikkate alındığında bildirilen işlemin Türkiye dışında potansiyel bir dikey bir ilişkiye yol açabileceği değerlendirilmektedir. (18) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler sonucun da söz konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılma sının söz konusu olmayacağı sonucuna varılmıştır . H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması G ereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde 23-36/660 -221 5/5 azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İd are Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.