Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-208 (Devralma) Karar Sayısı : 08-73/1156 -450 Karar Tarihi : 18.12 .2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SON GÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN, Evrim Özgül KAZAK C. BİLDİRİMDE : - Traçim Beton San. ve Tic. A.Ş. BULUNAN Temsilc isi: Av. Hikmet KOYUNCUOĞLU Büyükdere Cad. Tevfik Er
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-208 (Devralma) Karar Sayısı : 08-73/1156 -450 Karar Tarihi : 18.12 .2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SON GÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN, Evrim Özgül KAZAK C. BİLDİRİMDE : - Traçim Beton San. ve Tic. A.Ş. BULUNAN Temsilc isi: Av. Hikmet KOYUNCUOĞLU Büyükdere Cad. Tevfik Erdönmez Sk. 21. Blok K:4 D:7 Esentepe/Şişli/İstanbul 20 D. TARAFLAR : - Traçim Beton San. ve Tic. A.Ş. Büyükdere Cad. No:38 Mecidiye köy/İstanbul - TBS Beton ve Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Organize Sanayi Bölgesi 2. Cadde No. 23 Y. Dudulu/Ümraniye/İstanbul E. DOSYA KONUSU: TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş. ye ait malvarlığının Traçim Bet on Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından kiralanması işlemin e izin verilmesi talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 04.11.2008 tarih ve 7162 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 18.11 .2008 tarih ve 7616 sayı lı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 s ayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 03.12.2008 tarih ve 2008 2 208/Öİ -08-AA sayılı Devralma Ön İnceleme Rapo ru, 05.12.2008 tarih ve REK.0.0 6.00.00 -120/404 sayılı Başkanlık Önergesi il e 08 -73 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu devralma işleminin , - TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve T ic. A.Ş. ye ait malvarlığının Traçim Beton Sanayi 40 ve Ticaret A.Ş. tarafından kiralanması işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu, söz konusu devir işleminin ilgili pazarlarda hakim durum yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeye yol açacak bir işlem olmadığı ve bu sebeple 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde bildirim konusu işl eme izin verilmesinde bir sakınca olmadığı, 08-73/1156 -450 2 - Devralma işlemini gerçekleştiren Soyak Grubu na 4054 sayılı Kanun un 16. maddesinin b bendi uyarınca i dari para ceza sı uygulanması gerektiği ifade edilmiştir. 50 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İşlemin Kapsam ı Bildirim konusu işlemi TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş. (TBS) nin (binek otolar hariç) tüm malvarlığının Traçim Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.( Traçim ) tarafından kiralanması oluşturmaktadır. Söz konusu kiralama işlemi Traçim ve TBS arasında imzalan an Kiralama Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca gerçekleştirilmektedir. Sözleşme çerçevesinde Traçim, Sözleşme ekinde yer verilen TBS nin tüm hazır beton santralleri, araçlar ve taşınmazlar için her yıl kira bedeli ödeyecektir. Sözleşmesinin 3.1. maddesine gör e, Sözleşme 30.10.2008 tarihinde başlamış olup bir yıl süreli bir sözleşmedir. Bununla birlikte Sözleşme nin 10.4. maddesinde 60 sözleşmenin taraflarca 15 gün önceden haber vermek koşulu ile her zaman tazminatsız olarak fesih edilebileceği, 3.2. maddesinde is e tarafların sözleşmeyi 15 gün önceden yazılı şekilde sona erdirmedikçe bir yıl süre ile sözleşmenin kendiliğinden her yıl yenileceği ifadeleri yer almaktadır. H.2. Taraflar H.2.1. Traçim Traçim hazır beton sektöründe faaliyet göstermek üzere 16.06.2008 ta rihinde kurulmuştur. Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre Traçim halihazırda herhangi bir faaliyette bulunmamaktadır. Traçim in ortaklık yapısı aşağıda gösterilmektedir: Tablo 1: Traçim Ortaklık Yapısı 70 Hissedar Hisse Oranı (%) Erkut Soyak ( .) M. Necmettin Tüfekçi ( .) Cüneyt Ertuğrul ( .) H. Cem Bahadır ( .) Tevfik Dönmezler ( .) Betonist Beton Yatırım A.Ş. ( .) Toplam 100 Traçim ortaklarından H. Cem Bahadır, TBS nin kontrolünü tek başına elinde bulunduran gerçek kişidir. Traçim in hak im ortağı Betonist Beton Yatırım A.Ş. ise Soyak Grubu tarafından kontrol edilen ve 06.06.2008 tarihinde kurulmuş olan bir şirkettir. Dosya mevcudu bilgilere göre Soyak Grubu, döküm( boru ekleme parçaları, fittings), inşaat (konut), çimento, enerji, gayrime nkul ve sivil havacılık alanlarında faaliyette bulunmaktadır. Traçim Ana Sözleşmesi nin 9. maddesinde Şirketin genel kurul tarafından Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca bir yıl için seçilecek 6 kişilik bir yönetim kurulu 80 tarafından yönetileceği, 10. maddesinde ise, yönetim kurulunun yarıdan bir fazla üye ile toplanacağı ve ekseriyetle karar vereceği ile yönetim kurulu toplantı ve karar nisabının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olduğu ifadelerine yer verilmektedir. Bu çerçevede, Traçim in tek başı na Soyak Grubu tarafından kontrol edildiği anlaşılmaktadır. 08-73/1156 -450 3 Dosya mevcudu bilgilere göre, Soyak Grubu hazır beton alanında daha önce Soyak Beton San. ve Tic. A.Ş. (Soyak Beton) ile yürüttüğü faaliyetlerini Traçim ile sürdürmeyi planlamaktadır. Bu çerçeve de Traçim ile Soyak Beton arasında, Soyak Beton un tüm malvarlıkları ve üretim araçlarının Traçim e kiralanması için bir kira 90 sözleşmesi imzalanmıştır. Dolayısıyla Traçim hazır beton alanındaki faaliyetlerini Soyak Beton ve TBS nin hazır beton tesisleri ar acılığıyla sürdürecektir. Soyak Beton, hazır beton sektöründe, İstanbul ili Avrupa ve Asya yakalarında İkitelli, Hadımköy, Samandıra ve Ömerli ilçelerinde olmak üzere toplam 4 hazır beton tesisi ile faaliyette bulunmaktadır. Soyak Beton un 2007 yılı topla m cirosu ( ) YTL dir. Soyak Beton un ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir: Tablo 2 : Soyak Beton Ortaklık Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) Yılmaz Soyak ( .) Erkut Soyak ( .) Bilge Soyak ( .) Gülden Tüfekçi ( .) Ayfer Sengir ( .) M. Ne cmettin Tüfekçi ( .) M. Rasim Sengir ( .) Cem Tüfekçi ( .) Cüneyt Ertuğrul ( .) Toplam 100 H.2.2. TBS 100 TBS hazır beton sektöründe faaliyet göstermektedir. TBS İstanbul un Avrupa ve Asya yakalarında Ayazağa, Kıraç, Alibeyköy, Bayrampaşa, Dudulu ve Orha nlı ilçelerinde toplam 6 adet hazır beton tesisi bulunmaktadır. TBS nin 2007 yılı cirosu ( ..) YTL dir. TBS nin ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir: Tablo 3: TBS nin Ortaklık Yapısı (%) Hissedar Hisse Oranı % Ecom Investment ( .) H. Cem Bahadır ( .) Yılmaz Bahadır ( .) Gülseren Bahadır ( .) Kağan Eren ( .) Toplam 100 Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre Ecom Investment H. Cem Bahadır ın kontrolünde bulunan bir holding şirketidir. Bu çerçevede TBS nin, Cem Bahadır tarafında n kontrol edildiği anlaşılmaktadır. H.3. İlgili Pazar 110 H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Bildirime konu işlem, TBS nin hazır beton tesisleri ve hazır beton üretimine ilişkin diğer araç ve taşınmazların Traçim tarafından kiralanmasına ilişkindir. Bu nedenle, ilgili ürün pazarının hazır beton pazarı olarak belirlenmiştir. 08-73/1156 -450 4 H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten sonra yaklaşık 1 saat içinde tüketilmesi gereken, bu sebeple stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli 120 bir mesafeden daha uzak bölgelere taşınması teknik ve ekonomik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Hazır beton hem yukarıda sayılan özellikleri hem de yüksek taşıma maliyetlerinin varlığı nedeniyle üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km uzaklığa götürüleb ilmektedir. Devralma işlemine konu hazır beton tesislerinden TBS ye ait Ayazağa, Alibeyköy, Kıraç, Bayrampaşa tesisleri ile Soyak Beton dan kiralanarak Traçim tarafından kontrol edilen İkitelli, Hadımköy tesisleri İstanbul İli Avrupa yakasında yer alırken, TBS ye ait Dudu llu ve Orhanlı tesisleri ile Soyak Beton dan kiralanarak Traçim tarafından kontrol edilen Samandıra ve Ömerli tesisleri İstanbul ili Anadolu yakasında yer almaktadır. Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre devre konu tesislerden 130 İstan bul ilinde yakalar arası satış yapılmamaktadır. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, dosya kapsamında ilgili coğrafi pazarın İstanbul ili Avrupa yakası ile İstanbul ili Anadolu yakası olarak belirlenmesinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır. H.4. Değerlendirme H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 2 (b) maddesine göre Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya 140 kontrol etmesi teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir. Aynı maddeni n ikinci fıkrasında Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün malvarlığının tamamı vey a bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir. hükmü yer almaktadır. Bildirim konus u işlem ile TBS ye ait (binek otolar hariç) tüm araç, beton santralleri ve taşınmazları Traçim tarafından kiralanmaktadır. Kiralama işlemi için taraflar arasında 150 imzalanan Sözleşme nin 3.1. maddesinde, sözleşmenin başlangıç tarihinin 30.10.2008 olup bir yı l süreli olduğu, 10.4. maddesinde sözleşmenin taraflarca 15 gün önceden haber vermek koşulu ile her zaman tazmi natsız olarak feshedilebileceği, 3.2. maddesinde ise tarafların sözleşmeyi 15 gün önceden yazılı şekilde sona erdirmedikçe bir yıl süre ile sözle şmenin kendiliğinden her yıl yenileceği ifadeleri yer almaktadır. Bu çerçevede (taraflarca 15 gün önceden haber verilmek suretiyle sona erdirilmediği sürece), kiralama sözleşmesinin her yıl kendiliğinden yenileneceği ve söz konusu süreler içersinde TBS ye ait malvarlığının kontrolünün Traçim e ait olacağı görülmektedir. Traçim in TBS nin malvarlığının tamamı üzerinde, Sözleşme ile kurulan kullanım 160 hakkı dolayısıyla kon trolü ele geçirmesi sebebiyle, bildirim konusu işlemin 1997/1 08-73/1156 -450 5 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi (b) bendi anlamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesin in; Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halind e veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin 170 almaları zorunludur. hükmü uyarınca, Tebliğ de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir. Dosy a mevcudunda yer alan bilgilere göre, hazır beton piyasasında TBS nin 2007 yılı cirosu ( .) YTL, Soyak Beton un 2007 yılı toplam cirosu ( ) YTL olarak gerçekleşmiştir. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, devre konu teşebbüsün cirosunun 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen ciro eşiğini (25 milyon YTL) aştığı, dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir işlem olduğu anlaşılmaktadır. H.4.3. İ şlemin 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 180 4054 s ayılı Kanun un 7. maddesinin Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında re kabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi vere n araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır şeklindeki hükmü uyarınca bir pazarda hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar yasaklanmaktadır. 190 Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre, 2007 yılı İstanbul ili hazır beton üretim miktarı 18.600.000 m³, TBS nin 2007 yılı üretim miktarı 504.000 m³ Soyak Beton un ise 791.000 m³ olarak gerçekleşmiştir. Bu anla mda TBS nin İstanbul ili hazır beton pazarında %( ) , Soyak Beton un ise % ( ) pazar payı bulunmaktadır. Dolayısıyla Soyak Beton ve TBS nin hazır beton tesisleri ile faaliyette bulunacak olan Traçim in İstanbul ili hazır beton pazarındaki pazar payı %( ) olarak gerçekleşecektir. Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, tarafların İstanbul ili Anadolu ve Avrupa yakalarında faaliyet gösteren en büyük beş rakibin pazar payları aşağıda gösterilmektedir. Tablo 4: İstanbul ili Anadolu ve Avrupa Yakalarında Faaliyet Gösteren En Büyük Beş Rakibin Pazar Payları 200 Firma/Grup Adı Anadolu Yakası Tahmini Pazar payı (%) Avrupa Yakası Tahmini Pazar payı Nuh Beton ( ) ( ) Akçansa ( ) ( ) Set Beton ( ) ( ) Lafarge ( ) ( ) Bogaziçi ( ) ( ) Detaş ( ) ( ) 08-73/1156 -450 6 Yukarıda yer v erilen bilgiler çerçevesinde bildirim konusu işlem taraflarının pazar payları dikkate alındığında, işlem sonucunda ilgili ürün ve coğrafi pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece ilgili ürün pazarda rekabetin öne mli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin A lınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı 210 Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde az altılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.