Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -3-199 (Devralma) Karar Sayısı : 09-50/1239 -313 Karar Tarihi : 2.11.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Hüseyin COŞGUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Pepsi Co. Inc. Temsilcisi: Av. Gön enç GÜRKAYNAK 20 Çitlenbik Sokak
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -3-199 (Devralma) Karar Sayısı : 09-50/1239 -313 Karar Tarihi : 2.11.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Hüseyin COŞGUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Pepsi Co. Inc. Temsilcisi: Av. Gön enç GÜRKAYNAK 20 Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mah. Beşiktaş 34449, İstanbul D. TARAFLAR : Pepsi Cola Metropolitan Bottling Company 700 Anderson Hill Road Purchase, New York 10577 USA The Pepsi Bottling Group 1 Pepsi Way Somers, NY 10589 -2201 USA E. DOSYA KONUSU: The Pepsi Bottling Group Inc. şirketinin, Pepsi Co Inc. şirketinin % 100 iştiraki olan Pepsi Cola Metropolitan Bottling Company şirketi 30 ile bu şirket bünyesinde birleşmek suretiyle devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.9.2009 tarih ve 6555 sayı ile giren ve en son 13.10.2009 tarih ve 7337 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu n dan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 21.10.2009 tarih ve 2009 -3-199/Öİ -09-AÇ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 23.10.2009 tarih ve REK.0.07.00.00 -120/332 sayılı Baş kanlık Önergesi ile 09 -50 sayılı Kurul 40 toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; The Pepsi Bottling Group Inc. in Pepsi Co nun % 100 iştiraki olan Pepsi Cola Metropolitan Bottling Company ile Pepsi Cola Metr opolitan Bottling Company bünyesinde birleşmek suretiyle devralınması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde izne tabi bir işlem olduğu, anılan işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim durum yaratılması veya mev cut bir hakim durumun kuvvetlendirilmesinin söz konusu olmadığı, bu nedenle inceleme konusu işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir. 50 09-50/1239 -313 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Pepsi Cola Metropolitan Bottlin g Company (Metropolitan) Devralan Metropolitan, Pepsi Co. İnc. nin % 100 iştiraki olan bir şirkettir. Pepsi Co. İnc.(Pepsi Co.) ise PepsiCo Americas Beverages, PepsiCo Americas Foods ve Pepsi Co International olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Pepsi Co Americas Beverages gazlı içecekler, meyve suları, hazır çay, kahve, izotonik sporcu içecekleri, şişelenmiş su gibi pazarlarda faaliyet gösterirken; PepsiCo Americas Foods Pepsi 60 Co nun Kuzey ve Güney Amerika daki yiyecek ve çerez işletmesidir. PepsiCo International ise Pepsi Co nun Avrupa, Asya, Afrika ve Avustralya daki tüm faaliyetlerini kapsamaktadır. New York Borsası nda işlem gören Pepsi Co nun %5 veya daha fazla hisseye sahip bir hissedarı bulunmamaktadır. Pepsi Co.. n un Türkiye deki faaliyetleri Pe psi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. (Pepsi Servis), Fruko Meşrubat Sanayi Ltd. Şti. (Fruko) ve Frito -Lay Gıda San. ve Tic. A.Ş (Frito -Lay) şirketlerindeki hisselerinden kaynaklanmaktadır. Bu şirketlerin , dosya mevcudu bilgi ve belgelerden elde edilen ortaklık yapı larına aşağıda yer verilmiştir. Tablo 1 Pepsi Servis Ortaklık Yapısı 70 Hissedar Hisse Oranı (%) Seven -Up Nederland BV ( Pepsi Co nun %100 iştiraki) Mountain Dew Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Greip Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Manurga Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Beimiguel Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Stepplan Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Fruko Meşruabat Sanayi Ltd. Şti. TOPLAM Tablo 2 Fruko Ortaklık Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) Mountain Dew Inversories SL (PBG nin % 100 iştiraki) Greip Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Manurga Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Beimiguel Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Wesselsoda Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Aquafina Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Jatabe Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Abechuco Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Canguro Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Nadamas Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Jugo Del Salud Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Alikate Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Stepplan Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Rasines Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki ) Gatika Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Rebujito Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Lorencito Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Enfolg Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Miglioni Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Ronkas Inversiones SL (PBG nin % 100 iştiraki) Pepsi Co Investments 1 BV (Pepsi Co nun %100 iştiraki) Nilgün Delikan Selda Gocay Sema Kızıl 09-50/1239 -313 3 TOPLAM 100 Tablo 3 Frito -Lay Ortaklık Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) Peps ico Foods Int.Holdings Inc Seven -Up Netherland B.V Hatice Ümran Beba Gül Ece Aksel Linden Fevziye Piroğlu TOPLAM 100 Dosya mevcudu bilgi ve belgelerde n, Pepsi Co . nun 2008 yılında Türkiye de içecek konsantresine yönelik satışlardan . TL, tuzlu çerezden . TL, şekerli çerezden TL ve hayvan mamasından TL ciro elde ettiği anlaşılmıştır. H.1.2. Pepsi Bottling Group (PBG) 80 PBG, Pepsi - Cola içecekleri üreticisi, satıcısı ve dağıtıcısıdır ve ABD nin yanı sıra, Yunanistan, Meksika , Rusya, İspanya ve Türkiye de de faaliyet göstermektedir. New York borsasında işlem gören şirketin % 40 oranında hissesine Pepsi Co. sahipken kalan %60 oranında hisse hiç biri % 5 in üzerinde paya sahip olmayan hissedarlar arasında bölüşülmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; PBG nin önceden Pepsi Co nun kontrolünde bulunduğu, başvuruya konu işlemin bu kontrolün yeniden devralınmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır PBG Türkiye de faaliyetlerini yukarıda ortaklık yapısına yer verilen çoğunluk 90 hisselerine sahip olduğu Pepsi Servis ve Fruko şirketleri aracılığıyla yürütmektedir ve 2008 yılı Türkiye cirosu . TL dir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Başvuruya konu işlemin Türkiye pazarındaki etkisi Pepsi Servis ve Fruko şirketler inin faaliyet alanları ile sınırlı olacaktır. Bu çerçevede işlemin etki doğurması muhtemel pazarlar; kolalı gazlı içecekler 100 pazarı , portakallı gazoz pazarı , sade gazoz pazarı meyve suyu, nektarı, meyveli/meyve aromalı içecekler pazarı , buzlu çay pazarı , paketlenmiş su pazarı sporcu içeceği pazarı ve PBG nin sınırlı şekilde dağıtım gerçekleştirdiği enerji içeceği pazarı olarak tanımlanabilir. Ancak, devre konu teşebbüs anılan iki şirketin çoğunluk hisselerine sahiptir ve işlem sonrasında hali hazırda bu şirketlerde azınlık hisselerine sahip olan devralan teşebbüs aynı şirketlerin kontrolünü elde edecektir. Yani, Pepsi Servis ve Fruko şirketlerinin pazar paylarında devir işleminin sonucu olarak bir değişiklik olmayacaktır. Bu nedenle İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. 110 maddesinde yer alan İnceleme konusu işlem gerek ürün gerek coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyorsa pazar tanımı yapılmayabilir. şeklindeki hükü m çerçevesinde kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. 09-50/1239 -313 4 H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar İşleme konu tarafların faaliyetlerini bütün ülkede yürüttükleri ve rekabetçi koşulların farklılaştığı belirli bir bölgenin bulunmadığ ı göz öne alındığında ilgili coğrafi pazar 120 Türkiye olarak belirlenmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. Birleşme İşlemi Bildirim Formu nda incelemeye konu işlem ile 3 Ağustos 2009 tarihli sözleşme çerçevesinde Pepsi Co nun %100 iştiraki olan Metropolitan ile PBG nin Metropolitan bünyesinde birleşeceği, dolayısıyla PBG nin Pepsi Co nun kontrolüne geçeceği belirtilmektedir. 130 Pepsi Co. hali hazırda PBG nin %40 hissesine sahiptir. Bu oranın, kalan %60 lık kısımda % 5 in üzerinde hisseye sahip paydaşı olmayan PBG üzerinde hukuki veya fiili bir kontrol sağlayıp sağlamadığı, yani işlemin kontrol değişikliğine neden olmayan grup içi nitelikte bir birleşme olup olmadığı nın incelenme si gerekmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belge lerden PBG nin ana sözleşmesine göre geçerli bir genel kurul toplantısı yapılabilmesi için toplam oyların en az çoğunluğunun aslen veya vekâleten toplantıd a hazır bulunması gerektiği, bu çoğunluğun sağlanamaması halinde genel kurulun erteleneceği ve ek vekâletnameler alınması için sonraya bırakılmasının bekleneceği anlaşılmaktadır. PBG nin 26 Mart 2007, 31 Mart 2008 ve 140 30 Mart 2009 tarihlerinde gerçekleştiri len son üç genel kurulunda oy kullanan hisse sayısı ve Pepsi Co nun, adi hisselerinin yanı sıra sahip olduğu hisse başına 250 oy hakkı veren B tipi hisselerin oylarını da içeren, ağırlıklı oy hakları dâhil, toplam oy sayısı içindeki oranlarına aşağıdaki ta bloda yer verilmiştir. Tablo 4 Son Üç Genel Kurulda Pepsi Co'nun Oy Oranları Tarih Hisse Tipi İhraç Edilmiş Hisse Sayısı Yıllık Genel Kurulda Oy Kullanan Hisse Sayısı Yıllık Genel Kurulda Oy Kullanan PepsiCo Hisse Sayısı Yıllık Genel Kurulda PepsiCo nun Oy Oranı ( Ağırlıklı Oy Hakları Dahil) 26.03.2007 Adi B Tipi* 31.03.2008 Adi B Tipi* 30.03.2009 Adi B Tipi * * Bir B tipi hissenin 250 oy hakkı bulunmaktadır. Bu tablodan da anlaşıl dığı üzere, PepsiCo B tipi hisseleri dâhil bütün oy haklarını kullandığında bile PBG genel kurulunu toplayıp bir karar alamamaktadır. Dosya mevcudu bilgiler den anlaşıldığı üzere, BPG Ana Sözleşmesi nde genel kurul 150 kararlarını veto yetkisine sahip bir hisse veya hisse grubu bulunmamaktadır. Ayrıca, PepsiCo 10 kişilik yönetim kuruluna ancak 2 üye atayabilmektedir. Yönetim kurulunun salt çoğunlukla toplanıp, hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğu ile karar aldığı dikkate alındığında, işlemin grup içi birleşme niteliği taş ımadığı ve Türkiye deki sonuçları açısından da Pepsi Servis ve Fruko şirketleri üzerinde bir kontrol değişikliğine neden olacağı anlaşılmaktadır 09-50/1239 -313 5 H.3.2. Hukuki Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendinde Herhangi bir teşebbüsün ya d a 160 kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi durumu birleşme devralma sayılan haller arasında sayılmaktadır. İncelemeye konu işlemde PBG nin % 40 hissesine sahip olan Pepsi Co kalan % 60 lık hisseyi de devralmaktadır. İşlemin Türkiye deki etkisine bakıldığında ise Pepsi Co nun iştirakleri vasıtasıyla Pepsi Servis ve Fruko da sahip olduğu sırasıyla % 17 ve % 21,21 oranındaki hissesini her iki şirket için de yaklaşık % 100 e çıkaracağı görülmektedir. Dosya konusu işlem, teşebbüs üzerinde kontrol değişikliği sonucunu doğur duğundan, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi kapsamındadır. 170 Bu tespitin ardından incelenmesi gereken ikinci husus işlemin bildirime tabi bir işlem olup olmadığıdır. 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde Bu Tebliğ in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin ta mamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş milyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. ifades ine yer verilmektedir. İlgili ürün pazarına ilişkin bölümde de belirtildiği üzere, inceleme konusu işlem 180 açısından kesin bir pazar tanımı yapmaya gerek yoktur. Ancak, pazar payına ilişkin değerlendirmenin sağlıklı şekilde yapılabilmesi için aşağıda ilgil i ürün pazarı olarak değerlendirile bilecek pazarlara ilişkin olarak taraf ca sağlanan AC Nielsen verilerine yer verilm iştir. Pepsi Co. nun Türkiye de Pepsi Servis ve Fruko da sahip olduğu azınlık hisseleri dışında bu pazarlarda herhangi bir faaliyeti olmadı ğından PBG ye ilişkin veriler kullanılmıştır. Tablo 5 Kolalı İçecekler Pazarı Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) CCI PBG Ülker Tablo 6 Portakallı Gazoz Pazarı Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) PBG CCI Ülker Tablo 7 Sade Gazoz Pazarı Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) PBG CCI Ülker Tablo 8 Buzlu Çay Pazarı Pazar Payları 190 Teşebbüs Pazar Payı (%) CCI Nestea PBG Lipton Aroma Dimes Ülker Uludağ 09-50/1239 -313 6 Diğer Tablo 9 Meyve Suyu, Meyveli/Meyve Aromalı İçecekler Pazarı Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) Tamek Meyve Suyu Coca Cola Meyve Suyu Dimes Meyve Suyu Aroma Meyve Suyu Pınar Meyve Suyu Ersu Meyve Suyu Frıgopark Meyve Suyu Gülsan Meyve Suyu Güney Meyve Suyu İhlas Meyve Suyu Kervan Fruıt Juice Kızıklı Meyve Suyu Oğuz Meyve Suyu Rauch Meyve Suyu Rekor Meyve Suyu Tat Meyve Suyu Tore Meyve Suyu Ülker Meyve Suyu Uludağ Yummy Meyve Suyu Diğer PBG nin Gatorade markasıyla faaliyet gösterdiği sporcu içeceği pazarında ise Canadian verilerine göre % .. pazar payı mevcuttur. Paketlenmiş su pazarına ilişkin olarak net bir pazar payı bilgis i mevcut olmamakla birlikte 15. 4.2009 tarih ve 09 - 15/372 -86 sayılı Kurul kararında n; pazardaki en büyük oyuncunun 2008 Nielsen verilerine göre % pazar payına sahip olduğu, pazarda çok sayıda oyuncu bulunduğu, PBG nin ancak oldukça düşük bir pazar payına sahip olabileceği anlaşılmaktadı r. Taraf temsilcisinden 20.10.2009 tarihinde alınan bilgiye göre PBG 200 paketlenmiş su pazarında % ..; enerji içeceği pazarında ise tahminen % . aralığında bir paya sahiptir. Pepsi Co nun Pepsi Servis ve Fruko daki azınlık hisseleri dışında bir faaliyeti olmadığından ilgili ürün pazarı olarak d eğerlendirilebilecek pazarlardan PBG nin elde ettiği ciro bilgilerine aşağıda yer verilm iştir. Tablo 10 PBG Ciro Bilgileri İlgili Pazar Ciro (TL) Kolalı İçecekler Portakallı Gazoz Sade Gazoz Buzlu Çay Meyve Suyu, Nektarı, Meyveli/Meyve Aromalı İçecekler Sporcu İçeceği Paketlenmiş Su Enerji İçeceği Bu verilerden de anlaşılabileceği üzere, devre konu teşebbüs , sporcu içeceği, 210 paketlenmiş su ve enerji içeceği pazarları hariç olmak üzere, olası ilgili ürün 09-50/1239 -313 7 pazarlarında ciro eşiğini aşarken; sade gazoz ve buzlu çay pazarlarında pazar payı eşiğini de aşmaktadır. Dolayısıyla inceleme konusu işlem , izne tabi bir işlemdir. İlgili ürün pazarına ilişkin bölümde de değinildiği gibi i şlemin Türkiye pazarlarına etkisi hali hazırda PBG nin çoğunluk hisselerine sahip olduğu Pepsi Servis ve Fruko şirketlerinde işlem öncesinde azınlık hisseye sahip olan Pepsi Co nun işlem sonrasında bu şirketlerin kontrolünü elde etmesinden ibaret olacaktır . Yani işlem sonrasında değişiklik sadece şirket kontrolünde olacak bu şirketlerin faaliyet gösterdiği ve ilgili ürün pazarı olarak tanımlanabilecek pazarlarda herhangi bir 220 değişiklik meydana gelmeyecektir. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının 230 veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.