Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-149 (Devralma) Karar Sayısı : 09-39/927 -228 Karar Tarihi : 26.08 .2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V .) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakk ı KARAKEL LE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN , Sinan ÇÖRÜŞ , Esma GÜNDOĞDU C. BİLDİRİMDE : - Shang hai Electric (Group) Corporation BULUNAN Temsi
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-149 (Devralma) Karar Sayısı : 09-39/927 -228 Karar Tarihi : 26.08 .2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V .) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakk ı KARAKEL LE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN , Sinan ÇÖRÜŞ , Esma GÜNDOĞDU C. BİLDİRİMDE : - Shang hai Electric (Group) Corporation BULUNAN Temsilcisi: Av. Alev Gürel GÜRSEL 20 Ahi Evran Cad. Polaris Plaza, Kat 25 Daire 89,34398 Maslak İstanbul E. TARAFLAR : - Shanghai Electric (Group) Corporation . No:110 Sichuan Zhong Roa d 200002, Şanghay,ÇİN - MatlinPatterson Global Opportunities Partners, L.P. - MatlinPatterson Global Opportunities Partners, (Bermuda) L.P - MatlinPatterson Global Opportunities Partners, B, LP. - Heidelberg Ame ricas Inc. 30 E. DOSYA KONUSU: Goss International Corporation (Goss) ın MatlinPatterson Global Opportunities Partners, L.P, MatlinPatterson Global Opportunities Partners, (Bermuda) L.P., MatlinPatterson Global Opportunities Partners, B, LP ve Heidelberg Americas Inc. a ait %40,7 oranındaki hissesinin Shanghai Electric (Group) Corporation (Shanghai Electric) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15 .07.2009 tarih ve 5010 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri en son 05.08.2009 tarih ve 5575 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet 40 Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çe rçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 12.08.2009 tarih ve 2009 -2-149/Öİ -09-AA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 17.08.2009 t arih ve REK.0.06.00.00 -120/318 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09 -39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara b ağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi anlamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durum u güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu 50 doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Devralan Taraf: Shanghai Electric Shanghai Elec tric, hisseleri %99,15 oranında Şanghay Yerel Yönetimi Varlık Denetim ve İdare Komisyonu, %0,85 oranında da bir kamu teşekkülü olan Çin Ulusal Elektrik Donatım Şirketi tarafından kon trol edilmekte olan ve merkezi Şanghay da bulunan bir devlet şirketidir. 60 Shanghai Electric in ana ürünlerinin , enerji üretim ekipmanlarını, enerji iletim ve dağıtım ekipmanlarını, iş makinelerini, asansörleri, imalat tezgahlarını, baskı ve paketleme makinelerini, demiryolu ulaştırma araçlarını, çevre koruma araçlarını, makine p arçalarını, kompresörleri, otomatik aletleri ve cihazları ve tekstil makinelerini kapsadığı bildirilmiştir. Shanghai Electric in baskı ve paketleme makineleri alanında faaliyet gösteren iştiraklerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 1: Shanghai Electric in baskı ve paketleme makineleri alanındaki iştirakleri Şirket İsmi Shanghai Electric in Hisse Oranı (%) Kayıtlı Sermaye (ABD Doları) Shanghai Electric Group Printing and Packaging Machinery Co., Ltd (SPPM) ( .) ( ) Shanghai Guanghua Printin g Machinery Co., Ltd. ( .) ( ..) Akiyama International Co.,Ltd. ( .) ( ..) Shanghai Purlux Machinery Co., Ltd. ( .) ( ..) Shanghai Yahua Printing Machinery Co., Ltd. ( .) ( ..) Shanghai Shenweida Machinery Co., Ltd. ( .) ( ..) Shanghai Goss Graphic Systems Co.Ltd. ( .) ( ..) 70 Bildirim formunda, Shanghai Electric ile hisseleri devre konu olan Goss un faaliyetleri ne ilişkin dünya çapındaki örtüşmenin sadece merkezi Şanghay da bulunan bir ortak girişim şirketi olan Shanghai Goss Graphic Systems Co.Ltd (SGGS) tarafından üretilen web ofset baskı makineleri ve Shanghai Purlux Machinery Co. Ltd. tarafından üretilen cilt leme makinelerinden ibaret olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca Shanghai Electric in web ofset baskı makineleri pazarında, sadece SGGS aracılığı ile faaliyet göstermekte olduğu ifade edilmiştir. SGGS nin %40 hissesine Shanghai Electric in iştiraklerinden SPP M, geriye kalan %60 hissesine de bildirim konusu işlemle hisseleri devralınacak teşebbüs konumundaki Goss un sahip olduğu 80 anlaşılmıştır. Goss un SGGS nin Çin sınırları dışında münhasır acentesi olarak faaliyet gösterdiği ve SGGS nin ürettiği ürünleri Çin dı şından pazarlamakta ve satmakta olduğu bildirilmiştir. Shanghai Electric in Türkiye de herhangi bir hukuki varlığı bulunmamaktadır. Türkiye deki cirosunun, buraya yapılan yan teçhizat satışlarından (kesme makineleri ve sıcak baskı makineleri) kaynaklandığı belirtilmiştir. H.1.2 . Devralınan Taraf : Goss Sözleşme uyarınca Shang hai Electric tarafından yaklaşık %40.7 oranında yeni ihraç 90 edilmiş hissesi devralınacak olan Goss, ABD de kurulmuş, web ofset baskı makineleri tasarlayan, üreten, satan ve bu sistemle re ilişkin hizmet sağlayan bir şirkettir. Bunun dışında web ofset baskı makineleri için paketleme ve rötuş makineleri da dahil olmak üzere yan teçhizat üretimi de bulunmaktadır. Goss un ABD, Avrupa, Çin ve Japonya daki çeşitli şehirlerde üretim tesisleri mevcuttur. Türkiye de herhangi bir hukuki varlığı bulunmayan söz konusu şirketin Türkiye deki cirosunun sadece web ofset baskı makinelerine ilişkin olduğu belirtilmiş olup, Türkiye deki faaliyetlerini Medya Makina adlı münhasır bayisi aracılığıyla yerine getirdiği bildirilmiştir. 100 H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Pazara İlişkin Genel Bilgiler Devral ınan teşebbüs konumundaki Goss, web ofset baskı makineleri ve bu makinelere ilişkin yan teçhizat üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Bildirim formunda p iyasada farklı baskı teknolojileri bulunduğuna dikkat çekilmekle beraber, basımı yapılacak ürünün niteliğine göre farklı makinelerin tercih edilebildiği ifade edilmektedir. Buna göre, basım makineleri kağıdın makinede nasıl kullanıldığına göre iki farklı g ruba ayrılmaktadır. Birinci grup, basım sırasında ayrı 110 ayrı kağıt yaprakları kullanan kağıt beslemeli makineler olup , daha ziyade ticari broşürlerin el ilanlarının ve edebiyat eserlerinin ve magazinlerin basımında tercih edilmektedir. İkinci grup olan web (ağ) beslemeli makineler ise makinenin içerisine devamlı olarak akan bir kağıt rulosundan beslenmekte olup, daha yüksek kapasitede üretim yapılması gereken gazete basımı gibi alanlarda tercih edilmektedir. Bildirimde bulunan taraf, ağ beslemeli makineleri n büyüklüklerine göre daha alt sınıflara ayrıştırılmasının mümkün olabileceğini belirtse de, küçük ve büyük makinelerin sunduğu imkanlarının örtüşmesinden ötürü makinelerin büyüklüklerine göre net bir 120 ayrıştırmaya gidilemeyeceğine dikkat çekmektedir. Bunu n yanı sıra bildirim konusu işlem ile ilişkili bir başka pazarın, basım faaliyetlerine ilişkin yan teçhizat pazarı olduğu öne sürülmektedir. Web ofset baskı makineleri, rötuş makineleri, ciltleme makineleri, kesme makineleri, sıcak baskı makineleri ve pake tleme makineleri gibi baskı sonrası k ullanılan makineler olan yan teç hizat ürünleri ile tamamlanmakta olup, yan teçhizatlar tek başlarına da baskı makineleri ile birlikte de satılabilmektedir . H.2.2. İlgili Ürün Pazar ı 130 Söz konusu işlem uyarınca ilgili ü rün pazarlarının en geniş şekilde baskı makineleri daha dar bir şekilde ağ beslemeli makineler ve basım faaliyetlerine ilişkin yan teçhizat pazarı olarak tanımlanmasının mümkün olduğu anlaşılmıştır. Taraflar ilgili ürün pazarlarının web ofset baskı makineleri ve yan teçhizat üretimi pazarı olarak belirlenmesi gerektiğini öne sürmektedirler. Bununla birlikte, ilerleyen kısımlarda görüleceği üzere yapılacak pazar tanımının söz konusu işlemin yaratacağı etkilerin tahlil edilmesinde belirleyici bir r olü olmayacağı tespit edildiğinden, bildirim konusu devralma işlemine ilişkin net bir pazar tanımı 140 benimsenmemiştir. Bununla birlikte ilgili ürün pazarlarının, rekabetin sınırlandırılmasına ilişkin en riskli durumu teşkil edecek, mümkün olan en dar pazar tanımları olan ağ beslemeli makineler ve basım faaliyetlerine ilişkin yan teçhizat pazarı olduğu varsayılmış ve değerlendirmeler bu pazar t anımları üzerinden yapılmıştır. H.3. Değerlendirme H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Shanghai Electric ile Devreden Taraflar arasında 11.06.2009 tarihinde imzalanan 150 Sözleşme uyarınca, Goss un sermayesi nin %40,7 sine karşılık gelen Y eni ve Dönüştürülebilir Öncelikli Oy Hakkı Olan 530.6861 adet hisse Shanghai Electric tarafı ndan devralınacaktır. Goss un mevcut ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 2: Goss un Ortaklık Yapısı Hissedarın Adı Hisse Oranı (%) MatlinPatterson Global Opportunities Partners, L.P. ( ..) MatlinPatterson Global Opportunities Partners (Bermuda), L.P. ( ..) MatlinPatterson Global Opportunities Partners B, L.P. ( ..) Heidelberg Americas Inc. ( ..) Toplam ( ..) Devralma işlemi öncesinde Goss un %50 den fazla hissesini elinde bulunduran MatlinPatterson Global Oppotunities Partners, L.P. tarafında n kontrol edildiği 160 bildirilmiştir. Bildirim konusu işlem sonrasında Shanghai Electric, Goss hisselerinin %40,7 sine sahip olacaktır. Sözleşme nin kapanışı ile Satış/Satınalma Opsiyonu Sözleşmesi nin kapanışı arasındaki döneme ilişkin olarak Goss ve Satıcı Hissedarlar arasındaki iç ilişkiyi düzenleyen Hissedarlar Sözleşmesi nde Goss un Yönetim Kurulu Üyelerinin 9 tane olması ve bu sayının Shanghai Electric in muvafakati olmadan değiştirilemeyeceği öngörülmüştür. Anılan sözleşmede söz konusu üyeliklerden 5 tanesine Shanghai Electric tarafından aday gösterileceği belirtilerek Yönetim Kurulu üyelerinin çoğunluğu atama yetkisi Shanghai Electric e verilmiştir. Böylece Goss un 170 kontrolünün Shanghai Electric e geçeceği sonucuna ulaşılmıştır. Kontrol değişikliği ola cağını düşündüren bir başka unsur ise Goss un devralma sonrasında oluşturulacak Yönetim Kurulu nun Shanghai Electric tarafından atanacak 5 üyesinin dı şında kalan üyelerinden birinin Shanghai Electric tarafından se çilecek bir bağımsız yönetici , diğer birini n de Robert A. BROWN veya Shanghai Electric in tamamen kendi iradesi dahilinde belirleyeceği bir diğer Şirket (Goss) görevlisinin olacağıdır. Bunun dışında ücret komitesi, strateji/sinerji komitesi, finans denetim komitesi gibi oluşturulacak olan komiteler in başkanı Shanghai Electric tarafından atanacak yöneticilerden biri olacaktır. 180 Değerlendirmeye alınmasında fayda görülen son bir husus da, Goss un Shanghai Electric e ihraç edilmiş bulunan öncelikli hisselerin koşullarını düzenleyen Hissedarlar Sözleşme si nin ve her bir Tayin Sertifikasının Goss un mutat olmayan işlere ilişkin vereceği kararlara dair Shanghai Electric e onay hakkı sağlayacak olmasıdır. Söz konusu mutat olmayan işlere örnek olarak, kar payı ilanı, sermaye yapısının yeniden düzenlenmesi, G oss un veya iştiraklerinin organizasyonuna ilişkin belgelerde yapılacak tadiller, Goss un önemli muhasebe politikalarında değişiklik yapılması, bağımsız denetçilerin görevine son verilmesi ve bazı borçlara girilmesi gösterilmiştir. 190 Bu açıklamalar ışığında devralma işlemi sonrasında Goss un kontrol yapısında değişiklik olacağı, Yönetim Kurulunun oluşumu ve onay hakları gibi diğer nedenlerle Shanghai Electric in Goss üzerinde tek başına kontr ole sahip olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Goss un sermayesinin %40,7 sine karşılık gelen, Yeni ve Dönüştürülebilir Öncelikli Oy Hakkı Olan 530.6861 adet hissenin Shanghai Electric tarafından devralınması işleminin bildirime konu şirketin kontrolünde değişikliğe sebep olması nedeniyle, işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. madde sinin herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisini veren araçları devralması veya kontrol etmesi şeklindeki (b) bendi kapsamı nda bir devralma 200 işlemidir. H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Bildirim konusu devralma işleminin aynı Tebliğ in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin Bu Tebliğ in 2. maddesinin bel irtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25.000.000 TL yi aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları 210 zorunludur. hükmü uyarınca, Tebliğ de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir. Shanghai Electric in 2008 yılı dünya çapındaki cirosu y aklaşık olarak ( .) TL ye tekabül etmektedir1. Shanghai Electric in web ofset baskı makineleri üretimi pazarında SGGS aracılığıyla faaliyet gösterdiği, SGGS nin söz konusu pazardaki dünya çapındaki cirosunun Goss un cirosu içinde konsolide olduğu ve Tür kiye de de kendine ait bir cirosu bulunmadığı bildirilmiştir. Shanghai Electric in yan teçhizat pazarındaki dünya çapındaki cirosu ( ) TL olup, bunun ( )2 TL si Türkiye ye yapılan satışlardan elde edilmiştir. 220 Goss un 2008 mali yılı için dünya çapı ndaki cirosu ( ) TL3 ye tekabül etmektedir. Bu cironun yaklaşık ( ..) TL si web ofset baskı makineleri üretimi pazarındaki cirosundan kaynaklanmaktadır. Goss un Türkiye deki web ofset baskı makineleri üretimi pazarındaki cirosu ise yaklaşık ( ) TL olup, bunun ( ..) TL lik kısmı SGGS ye ilişkindir. Söz kon usu teşebbüsün 2008 yılı itibarıyla bu alandaki pazar payının % ( .) olduğu ifade edilmiştir 1 TL rakamları Shanghai Electric in 31.12.2008 tarihinde sona eren mali yıldaki ortalama Yuan Kuru esas alınarak 1 TL=5.41 Yuan olarak hesaplanmıştır. Shanghai Electric in 2008 cirosu ( ) RMB dir 2 Shanghai Electric in yan teçhizat sa tışında Türkiye pazarındaki cirosunda TL rakamlarına ulaşırken 31.12.2008 tarihinde sona eren mali yıldaki ortalama ABD Doları Kuru 1 ABD Doları=1.30 TL olarak hesaplanmıştır. 3Goss un ilgili tüm cirolarında TL rakamlarına ulaşırken 31.12.2008 tarihinde so na eren mali yıldaki ortalama ABD Doları Kuru 1 ABD Doları=1.30 TL olarak hesaplanmıştır. Goss un yan teçhizat üretimi pazarında dünya çapındaki cirosu yaklaşık ( ) TL olmakla birlikte, T ürkiye de yan teçhizat üretimi pazarında elde edilmiş bir ciro bulunmamaktadır. 230 Goss un gerek web ofset baskı makineleri üretimi pazarındaki cirosunun 25.000.000 TL lik ciro, gerek bu alandaki pazar payının %25 lik pazar payı eşiğini aşması nedeniyle bildirime konu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu neticesine ulaşılmıştır. H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 4054 sayılı Ka nun un 7. maddesi uyarınca, bir hakim durum yaratılması ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde 240 azaltması sonucunu doğuracak birleşme veya devralmaları yasaklanmaktadır. Yukarıda da belirtildiği gibi, bildirim konusu işlem Goss un kontr olünün daha önce ilgili pazarda faaliyet göstermeyen bir teşebbüs tarafından devralınmasından ibaret olduğundan dosya konusu devralma işlemi herhangi bir yoğunlaşma artışını beraberinde getirmemekted ir. Bu çerçevede devralma işleminin bir hakim durum yar atılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır . 250 H.3.4. Yan Sınırlamalar Bildirim konusu işleme ilişkin olarak, taraflar arasında a kdedilen Hisse Satın Alma Sözleşmesi nin 8.6. maddesi aracılığıyla taraflara kapanış tarihinden sonraki 3. yıla denk gelen dönem boyunca şirket hissedarlarına şirket bilgilerini ifşa etmeme yükümlülüğü getirildiği tespit edilmektedir. Ayrıca aynı sözleş menin 8.16. maddesi uyarınca hisselerini devreden tarafa 2 yıl süreyle devralan tarafın çalışanlarına iş teklifinde bulunmaması, onları işten 260 ayrılmaları yönünde telkin etmemeleri yükümlüğü getirildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmeyle devreden tarafa getirile n 2 yıllık istihdam etmeme ve 3 yıllık gizlilik yükümlülüklerinin, Rekabet Kurulu içtihatlarıyla ortaya konan sınırlar kapsamında olduğu, bu nedenle yan sınırlama olarak değerlendirilebileceği kanaatine ulaşılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelen en dosya kapsamına göre; b ildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı 270 Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem son ucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azal tılmasının söz konusu olmaması neden iyle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.