Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-111 (Devralma ) Karar Sayısı : 07-61/717 -249 Karar Tarihi : 25.7.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : H. Suat ÖLMEZ, Erdem AYGÜN , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Bio-Rad Laboratories, Inc. Temsilcileri Av. Gö nenç GÜ RKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM , Av. Yelda ÜREY Çitl
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-111 (Devralma ) Karar Sayısı : 07-61/717 -249 Karar Tarihi : 25.7.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : H. Suat ÖLMEZ, Erdem AYGÜN , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Bio-Rad Laboratories, Inc. Temsilcileri Av. Gö nenç GÜ RKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM , Av. Yelda ÜREY Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş /İstanbul D. TARAF LAR : -Bio-Rad Laboratories, Inc. 1000 Alfred Nobel Drive Hercules California 94547 ABD 20 -Asiatrust New Zealand Ltd. 41 Shortland Street Plaz a Level PO Box 1194 Aucland YENİ ZELANDA -Stanjeka BV Johannes Vermeerplein 11, 1071 DV Amsterdam HOLLANDA -Faran Biotechnology Investments BV Johannes Vermeerpl ein 11, 1071 DV Amsterdam HOLLANDA -Luciano Pietropaolo Rue O scar Patthey 21, CH -3280 MEYRİEZ -Jean -Jacques Bara 30 8, Rue Auguste Maguet, 75016 Paris, FRANSA -Hans Trachsel Auma ttweg 12, CH -3032 HİNTERKAPPELEN E. DOSYA KONUSU : Diamed Holding AG nin % 77,6765 hissesinin Bio -Rad Laboratories, Inc. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25 .6.2007 tarih ve 4314 sayı ile intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 10.7.2007 tarih ve 2007 -2-111/Öİ -07-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 12.7.2007 tarih ve 40 REK. 0.06.00.0 0-120/221 sayılı Başkanlık Önergesi il e 07 -61 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu nda; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olduğu, i şlemin pazar payı açısından anılan Tebliğ in 4. maddesinde belirtilen eşiği aştı ğı, bu nedenle de bildirime tabi bir işlem olduğu , bununla birlikte devralma anlaşmasında rekabeti 07-61/717 -249 2 kısıtlayı cı nitelikte bir rekabet etmeme ve istihdam etmeme yükümlülüğünün bulunmadığ ı, anlaşmada yer alan hükümlerin işlem için gerekli bir yan sınırlama olarak kabul edilebileceği , işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun 50 güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda ülkenin b ütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azal tılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1 . Alıcı: Bio-Rad Laboratories, Inc. (Bio -Rad) Bio-Rad, hayat bilimi alanında araştırma, k linik tanı, tedavi ve hastaların izlenmesinde kullanılan ürünlerinin üretimi ve dağıtımını yapan Amerika Birleşik devletleri merkezli, çok uluslu bir şirkettir. Bio -Rad, araştırma ve sanayi alanlarında faaliyet gösteren kuruluşlara hizmet vermektedir. Bio -Rad Schwartz Ailesi tarafından kontrol edilmektedir. Bio -Rad ın Türkiye de kontrolüne sahip olduğu herhangi bir 60 iştiraki ya da bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. Bio -Rad ın Türkiye deki ticari faaliyetleri, bağımsız bir distribütör olan Medtek Tıbbi Cihazlar Tic. San. A.Ş. tarafından yürütülmektedir. H.1.2 . Satıcılar H.1.2.1. Asiatrust New Zealand Ltd. Asiatrust New Zealand Ltd., DiaMed Holding AG nin (Diamed) hisselerinin %45,47 sine sahip Diamond Trust ve % 5,13 üne sahip Jamaica Trust ın vekili olan Yeni Ze landa merkezli bir şirkettir. H.1.2.2. Stanjeka BV Stanjeka BV, DiaMed in hisselerinin % 10,19 una sahip Hollanda merkezli bir şirkettir. 70 H.1.2.3. Faran Biotechnology Investments BV Faran Biotechnology Investments BV, DiaMed in hisselerinin % 8,2217 sine sah ip Hollanda merkezli bir şirkettir. H.1.2.4. Luciano Pietropaolo Luciano Pietropaolo, DiaMed in hisselerinin % 2,35 ine sahip gerçek kişidir. H.1.2.5. Jean -Jacques Bara Jean -Jacques Bara, DiaMed in hisselerinin % 0,0284 üne sahip gerçek kişidir. H.1.2.6. Hans Trachsel Hans Trachsel, DiaMed in hisselerinin % 6,1764 üne sahip gerçek kişidir. H.1.3. DiaMed Holding AG (DiaMed) 80 DiaMed, laboratuar tanı ürünleri araştırma, geliştirme, üretim ve i lgili hizmetler alanlarında faaliyet gösteren İsviçre merkezli bir şirke ttir. DiaMed immüno -hematoloji, kalp, ilaç ve tiroid profilleri, hematoloji, parazit ve böcek hastalıkları gibi alanlarda kullanılan testlerin geliştirilmesi ve üretimini sürdürmektedir. DiaMed in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: 07-61/717 -249 3 Tablo1: DiaMed in Ortaklık Yapısı Pay Sahibi Payı (%) Diamond Trust 45,47 Stanjeka BV 10,19 Faran Biotechnology Investments BV 8,2217 Hans Trachsel 6,1764 Jamaica Trust 5,13 Luciano Pietropaolo 2,35 Jean -Jacques Bara 0,0284 Diğerleri 22,3235 Toplam 100 DiaMed in Türk iye de kontrolüne sahip olduğu herhangi bir iştiraki ya da bağlı 90 ortaklığı bulunmamaktadır. Diamed in Türkiye deki ticari faaliyetleri, bağımsız bir distribütör olan Mega Medikal Ticaret Limited Şirketi tarafından yürütülmektedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Bildirime konu işlem, DiaMed in kontrolünün Bio -Rad tarafından devralınmasına ilişkindir. DiaMed laboratuar tanı ürünleri araştırma, geliştirme, üretim ve i lgili hizmetler alanlarında faaliyet göstermektedir. Vücut dışında kullanılan t ıbbi tanı ürünleri, vücuttan alınan kan, doku, idrar numunelerinin vücut dışında özel solüsyonlarla etkileşime sokulması ile vücudun antijen/antikor reaksiyonlarının ve özel moleküllerinin sayımı, kan gazının ölçülmesi 100 ve hücre analizinin yapılması yoluyla b ir hastanın genel sağlık durumu, hastalığın belirtileri ve tıbbi durumu hakkında bilgi elde edilmesi amacıyla kullanılır. Vücut dışında kullanılan t ıbbi tanı ürünleri testleri, antibiyotiklerin ve diğer ilaçların iyileştirme seviyelerini ölçme, hastalık ön leme ve genel sağlık yönetimi gibi tedavi gözlemleme amaçları için de kullanılmaktadır. Vücut dışında kullanılan t ıbbi tanı ürünleri ile gerekli testleri yapabilmek için bazı reaktiflere ve teçhizatlara ihtiyaç duyulmaktadır. Reaktifler, kan, doku, idrar gibi numunelerdeki hedef madde ile etkileşime girerek ölçülebilen bir başka madde oluşmasını sağlayan özel kimyasal ve biyolojik solüsyonlardır. İlgili teçhizat, hastalardan alınan numuneleri ve reaktifleri bir araya getirerek test sonuçlarının ve 110 diğer ni telik ve parametrelerin ölçülmesini sağlayan ve bu süreci otomatikleştiren çeşitli makine ve aletlerdir. Yan ürünler ise testlerin tamamlanması için kullanılan yazılım ürünleri ile sistemin sorunsuz çalışmasını sağlayan kontrol reaktiflerini kapsamaktadır. Vücut dışında kullanılan t ıbbi tanı ürünleri teknik olarak kapalı bir pazardır. Test sonuçlarını güvenilirliği açısından aynı üreticinin teçhizatları ve reaktiflerinin kullanılması gerekmektedir. Belirli bir markanın reaktifleri ile başka bir markanın teçhizatı kullanılamamaktadır. Pazardaki çoğu üretici ilgili teçhizatları müşterilerine ücretsiz sağlamakta ya da çok düşük ücretler talep etmektedirler. İlgili ürünlerle ilgili servis hizmetleri de üreticiler tarafından sağlanmaktadır. 120 Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre , DiaMed ağırlıklı olarak immüno -hematoloji sistemleri alanında faaliyet göstermektedir. İmmüno -hematoloji ya da kan gruplandırmasında, kan grubu testi, Rh testi, antikor tespiti ve doku tipi belirlenmesi gibi değ işik testler gerçekleştirilmektedir. İmmüno -hematoloji ile hastanın hayatının geri kalanında tedavisi için referans noktası olarak kullanılan kan grubu testilerinin 07-61/717 -249 4 yapılması ve tedavinin bir parçası olarak kandaki maddelerle birlikte kan nakli yoluyla belirli hastalıkların yayılmasının önlenmesine çalışılmaktadır. Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlem bak ımından değerlendirmeyi etkilemeyeceği dikkate alınarak ilgili ürün pazarı en dar kapsamda immüno - hematoloji sistemleri pazarı olarak belirlenmiş tir. 130 H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin t amamı nda homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. H.3. Değerlendirme H.3.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme Dosya konusu işlem neticesinde Bio -Rad, Diamed hisselerinin %77,6765 ini devralar ak, teşebbüsün kontrolünü tek başına elde edecektir. Bu nedenle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2(b) maddesi uyarınca bir devralma işlemi olarak 140 değerlendirilmiştir. H.3.2. İşlemin Bildirimi Açısından Yapılan Değerlendirme 1998/2 sayılı Te bliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi nde Bu Tebliğ in 2 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar payl arının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. ifadesi yer almaktadır. Bildirim Formu nda Bio -Rad ın ve Diamed in 2006 yıl ında Türkiye de elde ettiği toplam cirolar sırasıyla ( ) YTL ve ( ) YTL olarak verilmektedir. Bio - 150 Rad ın söz konusu cirosunun ( ) YTL lik kısmının ise özel olarak immüno - hematoloji sistemleri faaliyetlerinden elde edildiği belirtilmektedir. Ayrıc a, ilgili pazarın immüno -hematoloji sistemleri olarak belirlenmesi halinde Bio -Rad ve Diamed in pazar paylarının sırasıyla %8 ve %29 olduğu ifade edilmektedir. Dolayısıyla, Diamed in özel olarak immüno -hematoloji sistemleri faaliyetlerinden elde ettiği cironun yaklaşık ( ..) YTL olduğu anlaşılmaktadır. Bildirim Formu nda yer alan bir başka bilgide Bio -Rad ın tüm IVD pazarındaki payının ise %3 olduğuna yer verilmektedir. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarının tüm IVD olması durumunda Diamed in pazar payının yaklaşık %1.14 olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda, devralmanın taraflarının cirolarının 160 toplamı ( ..) YTL olduğu ve Tebliğ de verilen ciro eşiğini aşmadığı anlaşılmaktadır. İlgili ürün pazarı tüm IVD olarak alınması du rumunda tarafların pazar payları toplamı %4,14, özel olarak immüno -hematoloji sistemleri olarak alınması durumunda ise %37 olmaktadır. Dolayısıyla, sadece ilgili ürün pazarının en dar tanımı ile immüno -hematoloji olarak alınması halinde pazar payı eşiği aş ılmaktadır. Değerlendirme yapılırken en dar (en riskli) olan şekilde pazar tanımı esas alınacağından, işlemin Rekabet Kurulu na bildirilerek izin alınması gereken bir işlem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 170 07-61/717 -249 5 H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Çerç evesinde Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde, hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durum u güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde gerçekleştirilen birleşme veya devralma işlemleri yasaklanmaktadır. Bildirim Formu nda yer alan bilgilerde, immüno -hematoloji sistemleri faaliyetiyle uğraşan teşebbüslerin pazar payla rı aşağıdaki gibi verilmektedir: Tablo 2: İmmüno -hematoloji sistemleri faaliyetinde bulunan teşebbüslerin pazar payları . Şirket Pazar payı (%) Ortho ( ) Diamed ( ) Grifols ( ) Bio-Rad ( ) Immucor ( ) Biotest ( ) Diagast ( ) Diğer ( ) Toplam 100 Tablo dan anlaşılacağı üzere, devir işlemi neticesinde immüno -hematoloji sistemleri pazarında lider teşebbüs değişecek v e Bio -Rad %37 pazar payı ile birinci firma 180 olacaktır. Ancak, piyasada belli büyüklüğün üstünde paya sahip olan 5 ayrı teşebbüsün faaliyetleri devam edecek ve lider firmanın takipçisi olan şirketlerin sırasıyla, %32 ve %16 pazar payları bulunacaktır. Ayrıca , halihazırda Diamed e ait olan jel filtrasyon yöntemi patentinin geçerlilik süresinin 2008 yılında dolacak olması ve bir başka jel yöntemi olan afinite jel yöntemini geliştirmiş olan CLB (Sanquin) ve Gamma (Immucor) şirketlerinin 2008 yılından sonraki dönem için üretim ve satışlarını artırma imkanı olması da dikkate alındığında , devir işlemi nedeniyle Bio -Rad ın immüno -hematoloji sistemleri pazarında hakim durum yaratması ya da mevcut bir hakim durumunu güçlendirmesi durumunun ortaya çıkmayacağı sonucu na ulaşılmıştır . 190 H.3.4. Yan Sınırlamalara İlişkin Değerlendirme Dosya konusu işleme esas teşkil eden , Hisse Alım Anlaşması nın 11.10 . maddesinde satıcılara 3 yıl boyunca Diamed in Kapanış Tarihi nde yürütmekte olduğu f aaliyeti ile rekabet edecek herhangi b ir işle doğrudan veya dol aylı olarak iştigal etmeme ve Kapanış Tarihinde Diamed Şirketlerinden herhangi bir müşterisi, yönetim kurulu üyesi, çalışanı, danışmanı, distribütörü veya tedarikçisin i, doğrudan veya dolaylı olarak ayartmama yükümlülüğü getirilmek tedir. Söz konusu maddenin değerlendirilmesinden, bahse konu rekabet etmeme yükümlülüğü nün anılan devralma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu, ayrıca anılan devralma işlemi ile know -how devrinin de olması nedeniyle 3 yıllık kısıtlamanın 200 makul bir süre olduğu ve bahsi geçen rekabet etmeme maddesine devralma işlemiyle birlikte izi n verilebileceği sonucuna ulaşılmıştır . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, ancak 07-61/717 -249 6 işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, 210 2- Hisse Alım Anlaşması nın 11.10 maddesinde yer alan rekabet etmeme ve istihdam etmeme/iş teklif etmeme yükümlülüklerinin yan sınırlama s ayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.