Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1500 · TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DESTEK HİZMETLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

2026/600298 İhale Kayıt Numaralı "TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZ VE EK HİZMET BİRİMLERİ PERSONELİ İÇİN MALZEMELİ YEMEK HİZMETİ ALIM İŞİ" İhalesi

Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Melita Müt. Hay. Oto. Tem. Teks. Yemek Taşımacılık İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/600298 İhale Kayıt Numaralı “ Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Merkez ve Ek Hizmet Birimleri Personeli İçin Malzemeli Yemek Hizmeti Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 12.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Merkez ve Ek Hizmet Birimleri Personeli İçin Malzemeli Yemek Hizmeti Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Melita Müt. Hay. Oto. Tem. Teks. Yemek Taşımacılık İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 05.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.05.2026 tarih ve 216002 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1308 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Çalıştırılacak personelin niteliği, sayısı ve ödenecek ücretlere ilişkin düzenlemelere İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 4.30’uncu maddesinde, personele ilişkin diğer hususlara ise Teknik Şartname’nin 4.30.1, 4.30.2 ve 4.30.15’inci maddelerinde yer verildiği, söz konusu düzenlemeler ile personelin ücret, kıdem ve ihbar tazminatları, sosyal güvenlik primleri, fazla mesai, ücretli izinler ve kıyafet giderleri dahil tüm işçilik maliyetlerinin mevzuata aykırı şekilde yükleniciye bırakıldığı, 2) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.26’ncı maddesinde, işe alınacak personelin belirlenmesi, işten çıkarılması veya daha önce aynı iş yerinde çalışan personelle çalışmaya devam edilmesine yönelik düzenlemelere ihale dokümanında yer verilemeyeceğinin açıkça düzenlendiği, buna rağmen Teknik Şartname’nin 4.30.2’nci maddesinde mevcut personelle çalışmaya devam edilmesinin zorunlu tutulduğu, bu yönüyle malzemeli yemek hizmet alımı niteliğindeki ihalede idarece personel dayatılmasına ilişkin düzenleme yapıldığı, ayrıca personelin yıllık izinlerinin Ramazan ayında kullandırılacağının önceden belirlenmesi ve ücretsiz izin kullandırılamayacağının düzenlenmesi suretiyle 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine aykırı sınırlamalar getirildiği, 3) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.3’üncü maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi hâlinde birim fiyat teklif cetvelinde işçilik kalemi için ayrı satır açılması ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerektiği, aynı Tebliğ'in 81.1’inci maddesi uyarınca ise işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında açıkça belirtilmesinin zorunlu olduğu, ancak 01.06.2026–31.05.2027 tarihleri arasını kapsayan ve asgari ücret zammının kesin olarak uygulanacağı dönemi içeren söz konusu ihalede birim fiyat teklif cetvelinde işçilik kalemi için ayrı satır açılmadığı ve İdari Şartnamenin 43’üncü maddesinde hiçbir koşulda fiyat farkı ödenmeyeceğinin belirtildiği, söz konusu durumun Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuat hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiği, 4) Teknik Şartname’nin 4.30.4’üncü maddesinde yüklenicinin 18 yaşından küçük ve 65 yaşından büyük personel çalıştıramayacağının düzenlendiği, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5’inci maddesinde eşit davranma ilkesinin hüküm altına alındığı ve Kanun’da işin niteliği gerektirmedikçe genel bir yaş aralığı sınırlamasına yer verilmediği, ihale konusu işin “malzemeli yemek hizmet alımı” niteliğinde olduğu dikkate alındığında söz konusu yaş sınırını gerektiren objektif bir neden bulunmadığı, bu nedenle anılan düzenlemenin 4857 sayılı İş Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, 5) Teknik Şartname’nin 6.5.6’ncı maddesinde baklava ve kadayıf temininde “Hacıbaba, Mado, İmam Çağdaş, Güllüoğlu vb.” gibi belirli marka ve işletme isimlerine yer verilerek kalite kriterinin bu markalar üzerinden tanımlandığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12’nci maddesinde ise teknik şartnamelerde marka, model ve belirli bir ürün veya üreticiye yönelik tanımlamalara yer verilemeyeceğinin hüküm altına alındığı, bu kapsamda anılan düzenlemenin rekabeti daraltıcı nitelikte olduğu ve 4734 sayılı Kanun’un eşit muamele ve rekabet ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, 6) Teknik Şartname’nin 6.8.3’üncü maddesinde meşrubatların 250–330 ml aralığında olacağı, ayranın 200 ml bardak ve en az yarım yağlı olarak tedarik edileceği düzenlenmesine yer verildiği, ancak ihale dokümanı eki olan Çiğ Girdi Miktarı tablosunda yoğurt, ayran, meyve suyu ve şalgam suyu için tek bir sütunda 200–330 gr/ml aralığının öngörüldüğü, söz konusu düzenlemeler arasında meşrubatların miktar ve gramajına ilişkin farklılık bulunduğu, bu durumun tekliflerin sağlıklı şekilde hazırlanmasını engellediği, 7) Teknik Şartname’nin 4.28.3’üncü maddesinde her öğünde kişi başı 50 gr’lık roll ekmek verileceği düzenlenmesine yer verildiği, 6.13.5’inci maddesinde ise kişi başı 100 gr ekmek verileceği ve yemeğin çeşidine göre aynı gramajlarda lavaş veya tırnak pide talep edilebileceğinin belirtildiği, söz konusu düzenlemeler arasında ekmek gramajı bakımından çelişki bulunduğu, bu durumun tekliflerin sağlıklı şekilde hazırlanmasını engellediği, 8) Teknik Şartname’nin 3.3 ve 3.4’üncü maddelerinde idarece belirlenen ve yükleniciye bildirilen yemek miktarı üzerinden %10 fazlasının tedbiren hazır bulundurulacağı düzenlenmesine yer verildiği, aynı Şartname’nin 10.1’inci maddesinde ise yemeklerin gönderimi sırasında oluşabilecek fireler dikkate alınarak her yemekhaneye yenen yemeğin %3’ü oranında fazla yemek gönderileceğinin belirtildiği, anılan düzenlemeler arasında günlük yemek üretim miktarına esas alınacak fazla üretim oranı bakımından farklılık bulunduğu, bu durumun tekliflerin sağlıklı şekilde hazırlanmasını engellediği, 9) İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde, Genel Müdürlüğe ait yemekhanenin yemek sunum saatlerinde yetersiz kalması halinde 21’inci katta bulunan kafeterya alanında yüklenici tarafından ilave hizmet verileceği, bu kapsamda ihtiyaç halinde sıcak ve soğuk içecek satış hizmeti sunulacağı ve alanın temizliğinin yüklenici tarafından yapılacağının düzenlendiği, söz konusu düzenlemede kafeterya kapsamında verilecek içecek hizmetinin kapsamının açık ve öngörülebilir şekilde belirlenmediği, ayrıca malzemeli yemek hizmet alımı niteliğindeki ihalede sıcak ve soğuk içecek satışına ilişkin ayrı bir hizmet kalemi öngörülmesinin ve birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve tekliflerin sağlıklı şekilde hazırlanmasını engellediği, 10) Personel tazminatlarının idareden talep edilemeyeceği ve ödenmemesi halinde son hakedişten veya teminattan kesileceğinin düzenlenmesi suretiyle idareye mevzuatta öngörülmeyen yetkiler tanındığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.” hükmü, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “ Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. … Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. … ” hükmü, “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “ Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır. 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır. İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz. Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir. Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir… ” hükmü, Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 6’ncı maddesi maddesinde “GEÇİCİ MADDE 12- 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fıkra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fıkra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır. Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür. Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir. Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez. İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır. Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır. Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir. Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır. Kontrol teşkilatı, ihale konusu iş kapsamında istihdam edilen işçilerin hak ettikleri yıllık ücretli izinlerini 4857 sayılı İş Kanununa uygun bir şekilde kullanıp kullanmadıklarını kontrol etmekle yükümlüdür. Bunun için yüklenici tarafından en fazla üç ayda bir izin kayıt belgesinin bir örneğinin kontrol teşkilatına verilmesi gerekmektedir. Kontrol teşkilatınca yapılan inceleme neticesinde, yıllık ücretli izni kullandırılmayan veya eksik kullandırılan bir işçinin tespiti halinde, bu iznin 4857 sayılı Kanuna uygun bir şekilde ilgili yıl içerisinde kullandırılması sağlanır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZ VE EK HİZMET BİRİMLERİ PERSONELİ İÇİN MALZEMELİ YEMEK HİZMETİ SATINALINMASI İŞİ b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve merkez hizmet birimlerinde çalışan personelin 01/06/2026 - 31/05/2027 tarihleri arasında öğle yemeğini karşılamak üzere 250 iş günü üzerinden ortalama 350 personel için yaklaşık 87500 (öğün) adet yemeğin Malzeme, işçilik ve hizmete ilişkin diğer tüm masraflar Yükleniciye ait olmak üzere; yemeğin pişirilmesi, belirtilen yemekhanelere taşınması, muhafaza edilmesi ve her türlü servis hizmetleri ile bulaşıkların toplanıp yıkanmasını içeren hizmet alımı işidir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Ek Hizmet Binası Üretim Mutfağı (Etlik Ek Hizmet Binası Ankara) Yemek dağıtımı yapılacak adresler: -Merkez Hizmet Binası Yemekhanesi -Arşiv Dairesi Başkanlığı. Harita Dairesi Başkanlığı ve Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı (Oran Yerleşkesi) -Teftiş Kurulu Başkanlığı (Kızılay Ek Hizmet Binası) -Yenimahalle Tapu Müdürlüğü -Altındağ Tapu Müdürlüğü ve Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü -Mamak Tapu Müdürlüğü -Ankara Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü ve Çankaya Tapu Müdürlüğü -Sincan-Etimesgut Tapu Müdürlükleri -Ankara Kadastro Müdürlüğü” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. Teklif Fiyata dahil Giderler: Gıda Malzemeleri Personel Giderleri (Ücret, sigorta primleri, yemek, kıyafet agi vb.) Personelin yemek gideri ayni olarak üretim mutfağında pişen yemekten karşılanacaktır. Personelin yemekhanede giyeceği kıyafetler yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Yemek ve giyim giderleri teklif edilecek fiyata dahil giderlerdir. Yüklenici bu işte; 1 adet Baş Aşçı net asgari ücretin %150 fazlası aylık maaşla, 2 adet Aşçı net asgari ücretin %110 fazlası aylık maaşla, 3 adet Aşçı Yardımcısı net asgari ücretin %90 fazlası aylık maaşla, 2 adet Bulaşıkçı net asgari ücretin % 65 fazlası aylık maaşla, 15 adet Garson net asgari ücretin % 60 fazlası aylık maaşla toplamda 23 adet personel çalıştıracaktır. Üretim Mutfağı ve Yemekhanelerin İlaçlama Giderleri Üretim Mutfağından Diğer Yemekhanelere Dağıtım ve Ulaşım Giderleri, Üretim Mutfağı ve Yemekhane Temizlik Malzemesi Giderleri, Üretim Mutfağı ve Yemekhanelerin Korunmasına Dair İş Yeri Sigortası ve 3. Şahıs Sorumluluk Sigortası Giderleri, Üretim Mutfağı ve Yemekhanelerde Kullanılan Elektrik, Su, Doğalgaz Kullanım Giderleri, Personel için Yemekhanelerde Çalışabilmesi İçin Portör, Muayene, Hijyen ve Sanitasyon Eğitimi vb. Yaka Kartı, Turnike Geçiş Kartı Giderleri, Yemek numunesi analiz giderleri Her yemekhane için yeteri kadar 19 lt damacana su giderleri KDV hariç olmak üzere her türlü vergi, resim, harç, vb. giderleri Genel Müdürlüğümüz 20 katta bulunan, Yemekhanenin yemek sunum saatlerinde personel yoğunluğundan dolayı yetersiz kalması halinde 21 katta bulunan ve Kafeterya için ayrılan alanda ilave olarak hizmet verebilecek. İhtiyaç halinde kafeterya bölümünde yüklenici firma sıcak ve soğuk içecek satış hizmetinde bulunacak ve bu alanın her türlü temizliği ve sağlık alan hijyenleri yüklenici firma tarafından yapılacaktır…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin Katma Değer Vergisi hariç olmak üzere İdari Şartnamenin 25. maddesinde sayılan tüm giderler sözleşme bedeline dahildir sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Personele İlişkin Düzenlemeler” başlıklı 4.30’uncu maddesinde “ MUTFAK VE YEMEKHANELERDE ÇALIŞACAK PERSONELE VERİLECEK ÜCRETLER Aşçıbaşı: net asgari ücretin: % 150 Fazlası - (1 Kişi) Aşçı: net Asgari ücretin: %110 Fazlası- (2 Kişi) Aşçı Yardımcısı: net Asgari ücretin: % 90 Fazlası - (3Kişi) Garson: net Asgari Ücretin: %60 Fazlası (15 Kişi) Bulaşıkçı: net Asgari ücretin: %65 Fazlası - (2 Kişi) Çalıştırılacak personele verilecek yukarıdaki ücretler teklif fiyata dahil edilecektir. 4.30.1 Genel Müdürlüğümüz üretim mutfağı ve yemekhanelerinde çalıştırılacak bütün personelin her türlü hak ve alacaklarını ödemek (ücret, kıdem tazminatı, sosyal güvenlik primleri, fazla mesai, ihbar tazminatı, ücretli izinler, kıyafet masrafları vd.) ve bu konulardaki tüm sorumluluk Yükleniciye aittir. Yüklenici, çalıştıracağı personelin sigorta primlerini vaktinde ödenmesinden doğrudan sorumludur. 4.30.2 Yüklenici; mevcut personelle çalışacak, İdarenin onayı olmadan çalışan personelin iş akdini feshedemez ve yeni bir işçi işe alamaz. İdarenin onayı olmadan gerçekleştirilen; işçileri işten çıkarma veya işe başlatma sonucunda doğacak hak, alacak ve zararlardan İdare asla sorumlu olmayacaktır. Yüklenicinin çalıştıracağı personelin izinleri İdarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde hizmeti aksatmayacak şekilde kullandırılacaktır. Yıllık izinler; işçilerin toplam çalışma süreleri üzerinden hak ettiği gün kadar her yıl imkanlar dahilinde Ramazan Ayında düzenli olarak kullandırılacaktır. Personeli ayrıca ücretsiz izne ayırmayacaktır. İş bitiminde İşçilerin tazminatları son hakkedişten önce yüklenici tarafından kanuna uygun olarak ödenecek, ödenmediği takdirdi kurum tarafından ödenip son hakkedişten kesilecektir … 4.30.15 Yüklenici teknik şartnamede görevleri belirtilen personeli, asla başka bir işinde ve kendi görevleri dışında başka bir görevde çalıştıramaz. Hakkedişi ödemesine müteakip 3 gün içinde personel maaşlarını ödemek zorundadır. Garson, bulaşıkçı veya diğer personeli yemek taşımak için şoför olarak kullanılmaması esas olup zorunlu hallerde İdarenin onayı alınarak geçici süreliğine çalıştırılabilir. Yemeğin üretim mutfağından diğer yemekhanelere taşınması, teklif fiyata dahil olan giderler içerisinde olup ayrıca şoför ücreti talep edemez. Gıdaların tedariği, siparişi, muhasebe vb. işler için asla yemekhane personelini çalıştıramaz.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Merkez ve Ek Hizmet Birimleri Personeli İçin Malzemeli Yemek Hizmeti Alım İşi” olduğu, inceleme tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararının alınmadığı, başvuru sahibi Melita Müt. Hay. Oto. Tem. Teks. Yemek Taşımacılık İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin söz konusu ihaleye teklif sunmadığı ve iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda yer verilen 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine atıfta bulunularak kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olduğunun hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin personel çalıştırmasına dayalı ihalelere ilişkin olduğu, bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşu olduğu, diğer taraftan 4857 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi gereğince, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanun’dan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fırkasının (e) bendinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımları olarak tanımlanmış olup söz konusu tanımda yer alan kriterlerin aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir. Personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmayacağı, söz konusu giderlerden asıl işveren konumundaki ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işvereni olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu; ihale konusu iş ile ilgili olarak hazırlanan yaklaşık maliyet incelendiğinde, ihale konusu işin personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu, bu itibarla 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112’nci maddesinde yer alan ve kıdem tazminatının idarelerce ödenmesi hususuna ilişkin kuralların söz konusu ihalede uygulanamayacağı anlaşılmıştır. İlgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; ihale dokümanında teklif fiyata dahil edilen giderler arasında belirtilen, personelle ilgili her türlü hak ve alacağın (ücret, kıdem ve ihbar tazminatları, sosyal güvenlik primleri, fazla mesai, ücretli izinler, kıyafet giderleri ve diğer giderler) karşılanmasından bizzat yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin düzenlemenin, fiili işveren konumundaki yüklenicinin mevzuattan kaynaklanan işverenlik yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlama ve idarenin doğabilecek zararlara karşı rücu hakkını güvence altına alma amacına hizmet ettiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 12'nci maddesi uyarınca idarenin ihalenin teknik ve idari şartlarını belirleme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, her ne kadar 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca asıl işveren ile alt işveren işçilerin alacaklarından kanunen müştereken sorumlu olsalar da idare ile yüklenici arasındaki iç ilişkiyi düzenleyen ve asıl muhatap olan yüklenicinin mali sorumluluğunu belirginleştiren nitelikteki yapılan ve teklif fiyata dahil edilen söz konusu düzenlemenin istekliler üzerinde tereddüt uyandıracak mahiyette olmadığı, dolayısıyla bahse konu düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” başlıklı 55’inci maddesinde “Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır: a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.). b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler. c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.). d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla). e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar. f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri. g)3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler. h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler. ı) Ek 2 nci maddede sayılan izin süreleri, j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri. k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır. 78.26. 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; işe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması yönünde hükümler konulmayacaktır. İdarelerce, çalışan personel açısından denetim, sadece teknik şartnamede istenen kriterlere göre ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde idareye verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yapılacak olup, ihale dokümanında, anılan Kanun maddesine ve ilgili mevzuata aykırı şekilde, işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirleneceğine yönelik düzenlemelere yer verilmeyecektir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. Teklif Fiyata dahil Giderler: … Personel Giderleri (Ücret, sigorta primleri, yemek, kıyafet agi vb.) Personelin yemek gideri ayni olarak üretim mutfağında pişen yemekten karşılanacaktır. Personelin yemekhanede giyeceği kıyafetler yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Yemek ve giyim giderleri teklif edilecek fiyata dahil giderlerdir…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmete Ait Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Üretim mutfağı ve yemekhanelerde yer alan mevcut demirbaşları kullanmak suretiyle; günlük 1 öğün yemek üretimi, dağıtımı ve sonrası hizmetlerini kapsamaktadır. 2.2.Öğle yemeği için gerekli olan malzemelerin alımı, stoklanması, pişirilmesi, hazırlanan yemeğin taşınması ve servis edilmesi ve sonrasında bulaşıkların toplanıp yıkanması işlerini kapsamaktadır.” düzenlemesi, “Çalıştırılacak Personele İlişkin Düzenlemeler” başlıklı 4.30’uncu maddesinde “…4.30.2. Yüklenici; mevcut personelle çalışacak,İdarenin onayı olmadan çalışan personelin iş akdini feshedemez ve yeni bir işçi işe alamaz. İdarenin onayı olmadan gerçekleştirilen; işçileri işten çıkarma veya işe başlatma sonucunda doğacak hak, alacak ve zararlardan İdare asla sorumlu olmayacaktır. Yüklenicinin çalıştıracağı personelin izinleri İdarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde hizmeti aksatmayacak şekilde kullandırılacaktır. Yıllık izinler; işçilerin toplam çalışma süreleri üzerinden hak ettiği gün kadar her yıl imkanlar dahilinde Ramazan Ayında düzenli olarak kullandırılacaktır. Personeli ayrıca ücretsiz izne ayırmayacaktır. İş bitiminde İşçilerin tazminatları son hakkedişten önce yüklenici tarafından kanuna uygun olarak ödenecek, ödenmediği takdirdi kurum tarafından ödenip son hakkedişten kesilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.25'inci maddesi kapsamında, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 55'inci maddesi uyarınca yıllık izin kullanan işçilerin fiilen çalışan işçi sayısına dâhil kabul edileceği, yıllık izin kullanan işçilerin yerine başka işçi istihdam edilerek sayının tamamlanmasının idarece talep edilmeyeceği, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen personel sayısının bu husus dikkate alınmak suretiyle idarece belirleneceği ve idareler ile yüklenicilerin işçilerin yıllık ücretli izin haklarının kullanımına ilişkin olarak anılan Kanun'un ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorunda oldukları; aynı Tebliğ'in 78.26'ncı maddesi uyarınca ise 4857 sayılı Kanun'un 2'nci maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında, hizmet alımına dayanak teşkil eden sözleşme ve şartnamelerde işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirlenmesine ya da daha önce aynı iş yerinde çalışmış kişilerin istihdamının devam ettirilmesine yönelik düzenlemelerin yapılamayacağı hususlarına yer verildiği görülmüştür. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25’inci ve 78.26’ncı maddelerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin olduğu, şikâyete konu ihalenin ihale dokümanı ve yaklaşık maliyeti birlikte incelendiğinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu işte çalışacak personele ilişkin giderlerin teklif fiyata dâhil giderler arasında düzenlendiği, Teknik Şartname'de ise yemek ve yemekhane hizmetlerinin yürütülebilmesi amacıyla konusunda deneyimli ve mesleki yeterliliğe sahip yeterli sayıda personelin yüklenici tarafından günlük bir öğün (öğle) çalıştırılacağının, çalıştırılacak personelin yıllık izinlerinin işçilerin toplam çalışma süreleri üzerinden hak kazanılan gün sayısı kadar her yıl imkânlar dâhilinde Ramazan ayında düzenli olarak ve idarece belirlenecek takvim çerçevesinde hizmeti aksatmayacak biçimde kullandırılacağının ve personelin ücretsiz izne ayrılamayacağının düzenlendiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25’inci ve 78.26’ncı maddelerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin olduğu, şikâyete konu ihalenin ihale dokümanı ve yaklaşık maliyeti birlikte incelendiğinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı, Teknik Şartname'nin 4'üncü maddesinde yer verilen düzenlemelerin sözleşmenin imzalanmasının ardından yüklenici tarafından üstlenilen işin düzenli biçimde yürütülmesi ve sürekliliğinin sağlanması amacıyla malzemelerin temin edilmesi, stoklanması, pişirilmesi, hazırlanan yemeğin taşınması, servis edilmesi ve akabinde bulaşıkların toplanarak yıkanması işlemlerini gerçekleştirmek üzere gerekli işçilerin sağlanması zorunluluğuna ve yıllık izin hâllerinde hizmetin aksatılmaksızın sürdürüleceğine dair hususları kapsadığı dikkate alındığında, iddia konusu düzenlemenin hizmetin ifasının eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini teminen idare tarafından konulan tedbir amaçlı bir düzenleme olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır…” açıklaması, “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “…81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. Teklif Fiyata dahil Giderler: … Personel Giderleri (Ücret, sigorta primleri, yemek, kıyafet agi vb.) Personelin yemek gideri ayni olarak üretim mutfağında pişen yemekten karşılanacaktır. Personelin yemekhanede giyeceği kıyafetler yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. … Yüklenici bu işte; 1 adet Baş Aşçı net asgari ücretin %150 fazlası aylık maaşla, 2 adet Aşçı net asgari ücretin %110 fazlası aylık maaşla, 3 adet Aşçı Yardımcısı net asgari ücretin %90 fazlası aylık maaşla, 2 adet Bulaşıkçı net asgari ücretin % 65 fazlası aylık maaşla, 15 adet Garson net asgari ücretin % 60 fazlası aylık maaşla toplamda 23 adet personel çalıştıracaktır…” düzenlemesi, “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmete Ait Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Üretim mutfağı ve yemekhanelerde yer alan mevcut demirbaşları kullanmak suretiyle; günlük 1 öğün yemek üretimi, dağıtımı ve sonrası hizmetlerini kapsamaktadır. 2.2.Öğle yemeği için gerekli olan malzemelerin alımı, stoklanması, pişirilmesi, hazırlanan yemeğin taşınması ve servis edilmesi ve sonrasında bulaşıkların toplanıp yıkanması işlerini kapsamaktadır.” düzenlemesi, “Çalıştırılacak Personele İlişkin Düzenlemeler” başlıklı 4.30’uncu maddesinde “ MUTFAK VE YEMEKHANELERDE ÇALIŞACAK PERSONELE VERİLECEK ÜCRETLER Aşçıbaşı: net asgari ücretin: % 150 Fazlası - (1 Kişi) Aşçı: net Asgari ücretin: %110 Fazlası- (2 Kişi) Aşçı Yardımcısı: net Asgari ücretin: % 90 Fazlası - (3Kişi) Garson: net Asgari Ücretin: %60 Fazlası (15 Kişi) Bulaşıkçı: net Asgari ücretin: %65 Fazlası - (2 Kişi) Çalıştırılacak personele verilecek yukarıdaki ücretler teklif fiyata dahil edilecektir. 4.30.1 Genel Müdürlüğümüz üretim mutfağı ve yemekhanelerinde çalıştırılacak bütün personelin her türlü hak ve alacaklarını ödemek (ücret, kıdem tazminatı, sosyal güvenlik primleri, fazla mesai, ihbar tazminatı, ücretli izinler, kıyafet masrafları vd.) ve bu konulardaki tüm sorumluluk Yükleniciye aittir. Yüklenici, çalıştıracağı personelin sigorta primlerini vaktinde ödenmesinden doğrudan sorumludur. 4.30.2 Yüklenici; mevcut personelle çalışacak,İdarenin onayı olmadan çalışan personelin iş akdini feshedemez ve yeni bir işçi işe alamaz. İdarenin onayı olmadan gerçekleştirilen; işçileri işten çıkarma veya işe başlatma sonucunda doğacak hak, alacak ve zararlardan İdare asla sorumlu olmayacaktır. Yüklenicinin çalıştıracağı personelin izinleri İdarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde hizmeti aksatmayacak şekilde kullandırılacaktır. Yıllık izinler; işçilerin toplam çalışma süreleri üzerinden hak ettiği gün kadar her yıl imkanlar dahilinde Ramazan Ayında düzenli olarak kullandırılacaktır. Personeli ayrıca ücretsiz izne ayırmayacaktır. İş bitiminde İşçilerin tazminatları son hakkedişten önce yüklenici tarafından kanuna uygun olarak ödenecek, ödenmediği takdirdi kurum tarafından ödenip son hakkedişten kesilecektir. 4.30.3. Yıllık izin ve mazeret izinleri, babalık, evlilik, ölüm ile üç (3) güne kadar olan istirahat raporları hariç, doğum öncesi ve sonrası gibi uzun süreli izin ve raporlarda, eksilen elemanın yerine yenisi getirilecektir. 4.30.4. Yüklenici işe başlama tarihi itibariyle çalıştıracağı personel ile iş akdi yapmak zorundadır. İş akdi yapmadığı kişileri çalıştıramaz. Çalıştıracağı personel ile yapacağı iş sözleşmesinin bir nüshasını işe başlama tarihinden önce idareye sunacaktır. Yüklenici; 18 yaşından küçük 65 yaşından büyük personel çalıştıramaz. 4.30.5. Yüklenici işin yapılması süresince 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa uygun olarak çalışmak ve personelini de söz konusu kanuna uygun olarak çalıştırmak zorundadır. Yüklenici hiçbir ihtar ve ikaza gerek kalmaksızın lüzumlu bütün emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve çarelerini personeline öğretmek; itaatsizlik, tedbirsizlik, ihmal, ehliyetsiz personel çalıştırma veya herhangi bir sebeple vukuu bulacak kazalardan dolayı tek taraflı olarak sorumludur. Bu hususlarda İdareden herhangi bir hak ve talepte bulunamaz. 4.30.6. Yüklenici, yapacağı hizmetlerle ilgili olarak çalıştıracağı personel hakkında mevcut kanun, yönetmelik ve ilgili tüm mevzuat, diğer mesleki vecibeler ile bu tarihten sonra çıkacak olan yeni mevzuata da uygun olarak iş sağlığı ve güvenliği ve sosyal güvenlik önlemlerinin ve ilk yardım eğitimi alınmasından tek başına sorumludur. 4.30.7. Yüklenici iş esnasında (öncesi ve sonrası da dahil olmak üzere) meydana gelebilecek her türlü kazalardan ve bu kazaların sebep olabileceği idari, sosyal, hukuki, mali (tüm tazminat hakları) bütün neticelerinden doğrudan doğruya sorumludur. İşçi ve işçi yöneticilerinin, bina dahilin de ve çevresinde kazaya uğramaları veya hayatlarını kaybetmeleri halinde İdareyi sorumlu tutamaz. 4.30.8. Yüklenici her işçiye gelir ve giderlerini ayrıntılı bir şekilde gösteren aylık ücret hesap pusulası verecektir. Aylık hak ediş için getirdiği faturayla birlikte ücret bordrosu, personel puantaj cetveli, sigortalı hizmet listesi, tahakkuk fişi ve önceki ayın maaş ödeme durumu raporunu sunacaktır. Yüklenici, Sosyal Sigortalar Kurumundan alınacak onaylı veya elektronik ortamda gönderilen Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’nin bir örneğini, çalışma odalarında işçiler tarafından görülebilecek bir yere asacaktır. İşçilerin sigorta primleri yukarıda belirtilen ücretler üzerinden tam olarak (30 gün) üzerinden yatırılacaktır. Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin bankaya ulaşımını bu amaçla doğabilecek emek ve zaman kaybını en aza indirmek, işçi ücretlerini hızlı ödemek amacıyla hizmet verilen yere en yakın banka şubesi veya bürosunda hesap açtırarak, bankadan temin ettiği atm kartlarını verecektir. 4.30.9. Yüklenici, halen çalıştırdığı ve bu ihale döneminde yeni işe başlayan, bu işyeri dışında çalışan veya daha önce kendinin çalıştırdığı personelin; ihale tarihinden önceki dönemler için olabilecek maaş, fazla mesai, bayram tatili ücret, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, prim borçları gibi her türlü ücret ve borçlarından tek başına sorumlu olup İdareden bu hususlarda herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacaktır. 4.30.10.Yüklenici çalıştıracağı personele hijyen ve sanitasyon eğitimi verilmesini sağlayacaktır. Ayrıca yüklenici çalıştıracağı personelin hepatit testleri , akciğer filmi, burun ve boğaz kültürü muayenelerini ( Portör muayenesini) yaptırarak alınacak raporları İdaremize sunulacaktır. Cilt hastalıklarına yakalanmış veya bunların taşıyıcısı olan personel çalıştırılmayacaktır. 4.30.11.Yüklenici, çalıştıracağı elemanlara yaka kartı düzenleyecek ve bu kartlar İdarece onaylandıktan sonra çalışma saatleri içerisinde mutlaka yakalarında takılı olacaktır. Genel Müdürlüğe giriş için kullanılan Turnike giriş kartı (manyetik kart ) ve yaka kartları Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Giriş kartlarının kaybolması veya idareye teslim edilmemesi durumunda yüklenici yeni kart temin edecek aksi takdirde kart bedelleri yüklenicinin hakkedişin den kesilecektir. 4.30.12.Yüklenici, çalıştıracağı aşçıbaşı ve aşçıların ilgili makam ve kuruluşlardan almış oldukları ustalık belgelerini sözleşmenin imzalanmasına müteakip idareye ibraz edecektir. 4.30.13.Yüklenicinin hangi birimlerde ve hangi nitelikte kaç personel çalıştıracağı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Personel Aşçıbaşı Aşçı Gıda Mühendisi Aşçı Yardımcısı Garson Bulaşıkçı Toplam 1 Genel Müdürlük Üretim Mutfağı ve Yemekhanesi 1 2 0 3 5 2 13 2 Arşiv Dairesi Başkanlığı 1 1 3 Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı 2 2 4 Teftiş Kurulu Başkanlığı ek bina 1 1 5 Yenimahalle Tapu Müdürlüğü 1 1 6 Mamak Tapu Müdürlüğü 1 1 7 Altındağ Tapu Müdürlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 1 1 8 Ankara Kadastro Müdürlüğü 1 1 9 Ankara Bölge Müdürlüğü ve Çankaya Tapu Müdürlüğü 1 1 10 Sincan-Etimesgut Tapu Müd. 1 1 Toplam 1 2 0 3 15 2 23 4.30.14.Yüklenici çalışan personelin görevini (aşçı, garson, bulaşıkçı vb.) belirten amblemli, İdarenin uygun göreceği tarzda, terletmeyen, leke tutmayan özellikteki kıyafetleri (beyaz önlük, ceket, başlık, eldiven, maske vs.) yedekli olarak temin edecek ve personellerin temiz ve ütülü olarak giyinmesini sağlayacaktır. 4.30.15.Yüklenici teknik şartnamede görevleri belirtilen personeli, asla başka bir işinde ve kendi görevleri dışında başka bir görevde çalıştıramaz. Hakkedişi ödemesine müteakip 3 gün içinde personel maaşlarını ödemek zorundadır. Garson, bulaşıkçı veya diğer personeli yemek taşımak için şoför olarak kullanılmaması esas olup zorunlu hallerde İdarenin onayı alınarak geçici süreliğine çalıştırılabilir. Yemeğin üretim mutfağından diğer yemekhanelere taşınması, teklif fiyata dahil olan giderler içerisinde olup ayrıca şoför ücreti talep edemez. Gıdaların tedariği, siparişi, muhasebe vb. işler için asla yemekhane personelini çalıştıramaz.” düzenlemesi, “Personelin İşe Başlangıç, Kılık ve Kıyafetlerine dair Düzenlemeler” başlıklı 4.31’inci maddesinde “4.31.1.Aşçı ve Aşçı Yardımcıları: Beyaz aşçı kepi, beyaz yandan düğmeli hakim yakalı ceket, beyaz pantolon, kıyafet koruyucu önlük, beyaz çorap ve beyaz sabo terlik giyecektir. Yemek servisi sırasında eldiven, kep ve ağız maskesi takacaklardır. 4.31.2. Garson: Beyaz gömlek, siyah pantolon, koyu renkli yelek, beyaz çorap, siyah ayakkabı giyecekler; yemek taşıma ve yemekhane hizmetlerinde bone, galoş, eldiven ve ağız maskesi takacaklardır. 4.31.3. Bulaşıkçı: Tulum, diz kapağına kadar ulaşan kauçuk çizme giyecekler ve sudan koruyucu plastik kauçuk önlük takacaklardır. 4.31.4. Bayan Elemanlar: Kaliteli kumaştan yapılmış kıyafet, bone ve sabo terlik giyeceklerdir. Yemek servisinde eldiven ve ağız maskesi takacaklardır. 4.31.5. Kılık kıyafeti uygun olmayan personel kesinlikle çalıştırılmayacaktır. 4.31.6. Yemek hizmetlerini yürüten personel yemek pişirme ve servis sırasında bone, maske, kolluk ve eldiven kullanmak zorundadır. 4.31.7. Mutfakta çalışan aşçılar, elle hazırlanan yiyeceklerde disposable eldiven kullanmadan kesinlikle yemek hazırlamayacaktır. 4.31.8. Mutfakta; mutfak personeli ve kontrol teşkilatından başka kimse bulunmayacaktır. 4.31.9. Mutfak girişlerinde temiz ve kirli galoş, bone ve yüz maskesi kutusu olacaktır. 4.31.10.Mutfağa giren her personel bone, galoş, yüz maskesi takacaktır. 4.31.11.Mutfakta çalışan her personel eldiven kullanacaktır. 4.31.12.Yüklenici, yemek servisi ve servis sonrası hizmetlerde çalıştırdığı personelin; saç sakal ve gerekli temizlik şartlarına uymasını sağlayacak, aşçılar, mutfak ve servis elemanlarının elleri sürekli temiz olacak ve açıkta yara olmayacaktır. 4.31.13.Personelin kıyafetleriyle bağdaşmayacak şekilde kolye, madalyon, künye, rozet, köstek, halhal, bilezik v.b. takmaları önlenecektir. 4.31.14.Yemek dağıtımı esnasında herhangi bir şey yemek, sakız çiğnemek, sigara içmek, tükürmek ve gıdalara doğru hapşırmak, öksürmek gibi davranışlardan kaçınılacaktır. 4.31.15.Mutfakta personel galoş ve sabo terlik kullanacak, tezgahlar her çalışmadan önce ve sonra steril edilecek ve sonra kullanılacaktır. 4.31.16.Çalışan personeli işyerinde yatırmamak, İdarece uygulanmakta olan usul ve kaidelere uymalarını sağlamak, hizmet binaları (tüm binalar) içinde izinsiz dolaştırmayacaktır. 4.31.17.Yüklenici çalıştıracağı personelin kimlik bilgilerini içeren isim listesini işe başladığı gün, her personel için aşağıda belirtilen belgelerin bulundurulduğu şahsi dosyaları ise işe başlayışını takip eden on (10) takvim günü içinde kontrol edilmek üzere idareye verecektir. İdarenin isteği doğrultusunda bu dosyaların birer sureti idareye teslim edilecektir. 4.31.18.Yüklenici aşağıdaki bilgi ve belgeleri İdareye sözleşmenin imzalanmasına müteakip sunacaktır. - Personel Listesi - İş sözleşmesinin bir örneği. - İşe giriş bildirgesi ( SGK Onaylı ) - Nüfus cüzdanı sureti (tasdikli), - Savcılıktan alınmış adli sicil belgeleri, - İkametgâh ilmühaberi, - S.G.K.’ya uygun olarak hazırlanmış sigorta işlemlerinin tamam olduğunu gösterir belge ve sigorta kartı, - Yüklenici elemanı olduğunu gösterir resimli kimlik kartı ve turnike girişleri için Manyetik Kart - Hijyen ve Sanitasyon eğitimi almış olduğuna dair belge - Diploma, Ustalık belgesi, bonservis ve referanslar (bonservis ve referanslar görevine uygun olmalı), - Yüklenici, İdarece gerekli görülecek iş ve işçiler kapsamında her türlü bilgi ve belgeyi İdareye dosya halinde sunmak zorundadır. Yüklenici iş süresince personellerin yıllık izin belgeleri ve imzalanmış bordroların birer suretini personelin dosyalarında bulundurmak zorundadır. 4.31.19.Yüklenici, çalışan personeli; işin niteliği ile ilgili hijyen, temizlik ve diğer konularda eğitecektir. 4.31.20.Hangi nedenle olursa olsun işçi hakları (ücret, fazla mesai, ikramiye, izin, ihbar ve kıdem tazminatı) vs. bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hastalığı gibi sebeplerle idare, yüklenici işçilere ve üçüncü kişilere herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalırsa, yüklenici bu ödemeleri rücuen İdareye derhal ödemekle mükelleftir. Aksi halde önce hak edişlerinden, yetmediği taktirde teminatından mahsup edilecektir. 4.31.21.Yüklenicinin personeli ile aralarındaki sözleşme veya ilgili yasal mevzuat kapsamında personelin doğmuş ya da doğacak hiçbir alacak kalemini İdareden talep etme hakkı bulunmamaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır. Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli için Malzemeli Yemek Hizmeti Alım İşi adet x gün 87.500 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) İhale konusu işin malzemeli yemek hizmet alımı olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliği taşımadığı, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde dokümanda yer verilen 12 farklı birimde ve farklı görevlerde olmak üzere toplam 23 personelin görev yapacağının düzenlendiği, bununla birlikte ihale dokümanında bu personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçireceğine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı ve birim fiyat teklif cetvelinde personel için ayrı satır açılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idare bünyesinde geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesinin ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğu hususlarının belirtildiği görülmekle birlikte, ihale dokümanında görev yapacak personel sayısı belirtilmiş olmakla birlikte, başvuruya konu ihale dokümanında görev yapacak personel sayısının belirtilmesine karşın söz konusu personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idare bünyesinde geçireceğine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığından birim fiyat teklif cetvelinde personel için ayrı satır açılmasının zorunlu olmadığı değerlendirilmiş ve bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği, ancak başvuruya konu ihalede personelin haftalık çalışma sürelerinin tamamını idarede geçireceğine ilişkin açık bir düzenlemeye ve birim fiyat teklif cetvelinde işçilik kalemleri için ayrı satıra yer verilmediği dikkate alındığında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı öngörülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinde “ İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz… ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel durumu” başlıklı 66’ncı maddesinde “ 66.1. Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40’ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklaması, Teknik Şartname’nin “Hizmete Ait Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Üretim mutfağı ve yemekhanelerde yer alan mevcut demirbaşları kullanmak suretiyle; günlük 1 öğün yemek üretimi, dağıtımı ve sonrası hizmetlerini kapsamaktadır. 2.2.Öğle yemeği için gerekli olan malzemelerin alımı, stoklanması, pişirilmesi, hazırlanan yemeğin taşınması ve servis edilmesi ve sonrasında bulaşıkların toplanıp yıkanması işlerini kapsamaktadır.” düzenlemesi, “Çalıştırılacak Personele İlişkin Düzenlemeler” başlıklı 4.30’uncu maddesinde “…4.30.4. Yüklenici işe başlama tarihi itibariyle çalıştıracağı personel ile iş akdi yapmak zorundadır. İş akdi yapmadığı kişileri çalıştıramaz. Çalıştıracağı personel ile yapacağı iş sözleşmesinin bir nüshasını işe başlama tarihinden önce idareye sunacaktır. Yüklenici; 18 yaşından küçük 65 yaşından büyük personel çalıştıramaz. … 4.30.13.Yüklenicinin hangi birimlerde ve hangi nitelikte kaç personel çalıştıracağı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Personel Aşçıbaşı Aşçı Gıda Mühendisi Aşçı Yardımcısı Garson Bulaşıkçı Toplam 1 Genel Müdürlük Üretim Mutfağı ve Yemekhanesi 1 2 0 3 5 2 13 2 Arşiv Dairesi Başkanlığı 1 1 3 Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı 2 2 4 Teftiş Kurulu Başkanlığı ek bina 1 1 5 Yenimahalle Tapu Müdürlüğü 1 1 6 Mamak Tapu Müdürlüğü 1 1 7 Altındağ Tapu Müdürlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 1 1 8 Ankara Kadastro Müdürlüğü 1 1 9 Ankara Bölge Müdürlüğü ve Çankaya Tapu Müdürlüğü 1 1 10 Sincan-Etimesgut Tapu Müd. 1 1 Toplam 1 2 0 3 15 2 23 ” düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesinde, ihale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve niteliklerinin ihale dokümanında belirtileceği, ancak idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca, personelin sahip olması gereken niteliklere ilişkin olarak belirleme yapma hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, ancak eğitim, iş deneyimi, fiziksel özellikler, yaş gibi personele yönelik niteliklere ilişkin olarak idarece yapılacak düzenlemelerin emredici mevzuat hükümlerine aykırı olmaması ve ihale konusu işin niteliğinin gerektirdiği ölçüde olması gerektiği anlaşılmış olup ihale dokümanında yer alan personelin niteliğine yönelik her kısıtlayıcı düzenlemenin çalışma hakkını sınırlayan hukuka aykırı bir düzenleme olarak değerlendirilmemesi, bu yöndeki nitelikler bakımından işin gerekliliği ile uyumundaki ölçüye bakılması gerekmektedir. İncelenen ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi niteliğinde olmadığı, ihale konusu iş kapsamında yemek üretimi, dağıtımı ve sonrası hizmetlerin yerine getirileceği, bu çerçevede öğle yemeğine ilişkin malzemelerin temini, stoklanması, pişirilmesi, taşınması, servis edilmesi ile bulaşıkların toplanması ve yıkanması gibi fiziksel faaliyetlerin yürütüleceği dikkate alındığında, yaş sınırlamasına ilişkin düzenlemenin işin etkin, verimli ve güvenli bir şekilde yerine getirilmesini sağlamaya yönelik olduğu anlaşılmıştır. Bu yönüyle, takdir yetkisini ihale konusu işin mahiyeti itibarıyla çalıştırılacak personelin işe uygunluğu bakımından alt-üst yaş sınırı (18-65 yaş) belirlenmesi şeklinde kullanan idare işleminin mevzuata aykırı olmadığı ve takdir yetkisinin bu yönde kullanılmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından herhangi bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir...” hükmü, Teknik Şartname’nin “Yemekte Kullanılacak Malzemeler” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.5.Tatlılar ve Kompostolar: … 6.5.6. Ayda bir defa uygun tat ve kıvamda, tereyağlı, antep fıstıklı veya cevizli, 1. kalite baklava ve ayda bir defa 1. kalite kadayıf (antepfıstıklı veya cevizli) idarenin tercihine göre temin edilerek servis yapılacaktır. (Baklava ve kadayıf için belirtilen 1. kaliteden kasıt; Hacıbaba, Mado, İmam çağdaş, Güllüoğlu vb. kalitede İdarenin onayından geçmiş tatlı markaları tercih edilebilecektir.)” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Yemekte Kullanılacak Malzemeler” başlıklı 6’ncı maddesinde, ihale konusu yemek hizmetinde ayda bir defa tereyağlı, antep fıstıklı veya cevizli birinci kalite baklava ile ayda bir defa birinci kalite kadayıfın idarenin tercihine göre temin edilerek servis edileceği, söz konusu ürünlerde “1. kalite” ifadesiyle Hacıbaba, Mado, İmam Çağdaş, Güllüoğlu ve benzeri kalitede idarenin onayından geçen tatlı markalarının kastedildiğinin düzenlendiği görülmüştür. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesinde, teknik şartnamelerde, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceği, ancak teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hâlinde ‘veya dengi’ ifadesine yer verilmek kaydıyla marka belirtilebileceği hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemede, şikayete konu düzenlemede yer alan “Baklava ve kadayıf için belirtilen 1. kaliteden kasıt; Hacıbaba, Mado, İmam çağdaş, Güllüoğlu vb. kalitede” ifadesinin, piyasada birinci sınıf baklava ve kadayıf üretimi yaptığı değerlendirilen işletmelere örnek mahiyetinde yer vermek amacıyla kullanıldığı, söz konusu düzenlemenin herhangi bir marka ya da üreticiye zorunlu yönlendirme niteliği taşımadığı, idarenin ihtiyacını karşılayacak nitelikte ürün kalitesinin tarif edilmesine yönelik olduğu ve bu kapsamda eşdeğer kaliteyi sağlayan farklı üreticilerin ürünlerinin de kabul edileceği anlaşılmıştır. Diğer taraftan, söz konusu düzenlemede yer alan “Hacıbaba, Mado, İmam çağdaş, Güllüoğlu vb. kalitede” ifadesi bakımından da her ne kadar piyasada bilinen bir marka adına yer verilmiş olsa da düzenlemede açıkça “vb. kalitede” ibaresine yer verilmek suretiyle, isteklilerin aynı nitelikleri taşıyan farklı markalara ait ürünleri teklif edebilmelerine imkân tanındığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin tek markaya işaret etmediği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, idarece şikâyete verilen cevap yazısında, Teknik Şartname'de sunulacak tatlılar kapsamında gerek kadayıf gerekse baklavanın birinci kalite olmasının öngörüldüğü, ayrıca tüm tatlı gruplarının yemekhane bünyesinde üretileceği ve hizmetin dışarıdan temin edilmeyeceğinin ifade edildiği anlaşılmıştır. Netice itibarıyla, Teknik Şartname’de yer alan söz konusu düzenlemelerin belirli bir markaya yönelik ürünü zorunlu kılmadığı, piyasada kaliteli üretim yaptığı değerlendirilen işletmelere örnek mahiyetinde yer verilmek suretiyle idarenin ihtiyaç duyduğu ürün standardının ortaya konulduğu, ayrıca idarece verilen cevapta anılan tatlıların yemekhane bünyesinde üretileceğinin ve hizmetin dışarıdan temin edilmeyeceğinin belirtildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Yemekte Kullanılacak Malzemeler” başlıklı 6’ncı maddesinde “…Meşrubatlar: 6.8.3. Piyasada üretimine resmi olarak müsaade edilmiş ve TSE'li olacaktır.Meşrubatlar (Gazlı içecekler, meyve suları, şalgam vb.) 250-330 ml arasında olacaktır. Ayran; 200 ml’lik bardak ve en az yarım yağlı ayran olarak tedarik edilecektir. Şeker hastaları için her daim en az 1 koli bardak ayran hazırda bulundurulacaktır…” düzenlemesi, İhale dokümanı içerisinde yer alan Çiğ Girdi Miktarı tablosunda “ DİĞER ÜRÜNLER … … Yoğurt, Ayran, Meyve Suyu, Şalgam Suyu 200-330 gr/ML … … ” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 6.8.3’üncü maddesinde meşrubatların 250–330 ml aralığında olacağının, ayranın 200 ml bardak ve en az yarım yağlı olarak temin edileceğinin düzenlendiği, ihale dokümanı eki Çiğ Girdi Miktarı Tablosunda ise “yoğurt, ayran, meyve suyu ve şalgam suyu” için 200–330 gr/ml aralığına yer verildiği, anılan düzenleme ile söz konusu ürün grubunun tamamını kapsayacak şekilde asgari ve azami miktarların tek bir aralıkta toplandığı, bu kapsamda ayran yönünden 200 ml alt sınırının, diğer meşrubat türleri yönünden ise 250–330 ml aralığındaki üst sınırın dikkate alındığı, dolayısıyla Çiğ Girdi Miktarı Tablosunda yer verilen aralığın Teknik Şartname’de ürün bazında belirlenen ölçülerle birlikte değerlendirildiğinde birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu ve ürünlerin gramaj ve miktarına ilişkin uyumsuzluk bulunmadığı, anılan düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasını veya sağlıklı teklif oluşturulmasını engelleyici ya da tereddüt yaratıcı nitelikte olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Yemek Sunumu” başlıklı 4.28’inci maddesinde “…4.28.3. Her öğünde bir kişiye en az bir adet olmak üzere yeterli miktarda kağıt peçete, kürdan, dolu cam su sürahisi, çatal-kaşık-bıçak, cam su bardağı, ekmek (poşet içerisinde 50 gr lık roll ekmek şeklinde olacak), tuz (talep edilmesi halinde 0,5-1gr lık kağıt poşetler içerisinde), kırmızı pul biber, karabiber veya yemeğin özelliğine göre nane, sarımsak, kekik v.b. baharatları, sızma zeytinyağı, limon suyu vb malzemeler hazır bulundurulacak ancak salgın ve ya bulaşıcı hastalık durumlarında idare yukarda sayılan malzemelerde muadilleri ile değiştirilmesini isteyebilir. Genel Müdürlüğümüz merkez ve diğer birimlerinde yemek masalarına servisten önce koyacak ve servis süresince dolu bulunduracaktır…” düzenlemesi, “Ekmekler” başlıklı 6.13’üncü maddesinde “6.13.1. Ekmekler, günlük tüketim miktarının çoğunluğu tam buğday, bir kısmı da kepekli olmak üzere 50 gramlık kapalı poşetler içerisinde ve ekmekliklere doldurulmuş olarak servise sunulacaktır. 6.13.2. Zorunlu hallerde büyük ekmek alımında ise ekmekler makine ile dilimlenerek servis edilecektir. 6.13.3. Bütün ekmekler günlük ve taze olacaktır. 6.13.4. Ekmeklerin bayat veya istenilen şartlara haîz olmadığının tespit edilmesi halinde durum Kontrol Teşkilatınca tutanak altına alınacak, yüklenici tarafından derhal Şartnameye uygun ekmek temin edilecektir. 6.13.5. Ekmekler kişi başı 100 gr. yüksek randımanlı unlardan imal edilmiş, pişkin ve taze servis edilecektir. Yemeğin çeşidine göre aynı gramajlarda lavaş veya tırnak pide İdare tarafından talep edilebilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname'nin "Yemek Sunumu" başlıklı 4.28'inci maddesinde her öğünde kişi başına poşet içerisinde 50 gramlık roll ekmek verileceği, "Ekmekler" başlıklı 6.13'üncü maddesinde ise ekmeklerin kişi başı 100 gram yüksek randımanlı unlardan imal edileceği ve yemeğin çeşidine göre aynı gramajlarda lavaş veya tırnak pidenin idare tarafından talep edilebileceği düzenlemelerine yer verildiği görülmüştür. Yapılan incelemede, anılan Şartname’nin 4.28'inci maddesinde servis ve sunum standardının 50 gramlık roll ekmek üzerinden yapılacağına ilişkin uygulama standardına yer verildiği, 6.13’üncü maddesinde ise kişi başına isabet eden toplam ekmek miktarının 100 gram olarak düzenlendiği, bu itibarla söz konusu düzenlemelerin sunum standardı ile öğün bazlı toplam tüketim miktarını belirlemeye yönelik olduğu ve birbirine çelişkili ifadeler içermediği, idarenin cevap yazısında da personelin ihtiyaç duyması hâlinde ikinci ekmek alabilmesine imkân tanındığının ifade edildiği dikkate alındığında fiilî uygulamada kişi başı belirlenen toplam ekmek miktarının 6.13’üncü maddede öngörülen düzenleme ile uyumlu olduğu, bu haliyle anılan düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasını veya sağlıklı teklif oluşturulmasını engelleyici ya da tereddüt yaratıcı nitelikte olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “İdarenin Yükümlülükleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.3. İdare; olağanüstü durumlar hariç (misafir, geçici görevli taşra personeli vb.) en az 1 (bir) gün önce daha sonraki günler için hazırlanacak yemek miktarını, bir önceki gün yenilen yemek adedine (artı/eksi) göre yükleniciye yemek adeti konusunda bilgi verecek. 3.4. Yüklenici, verilen bu doneler ışığında yapacağı yemek miktarını tespit edip, bu sayısının üzerine %10 fazlasını tedbiren hazır bulunduracaktır.” düzenlemesi, “Diğer Hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “Yüklenici mutfakta hazırlanan yemeklerin gönderilmesi esnasında dökülmeler ve kepçe ayarlamasından kaynaklanan firelere karşı her yemekhaneye en az 1 adet olmak üzere (33 adet yemek üstü 2 adet olmak üzeri) yenen yemeğin % 3'ü kadar opsiyon yemek gönderecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İncelenen Teknik Şartname düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, 3.3’üncü ve 3.4’üncü maddelerde idarece bildirilen günlük yemek miktarı esas alınmak suretiyle yüklenici tarafından üretilecek yemek sayısının %10 fazlasının tedbiren hazırlanmasının düzenlendiği, 10’uncu maddede ise yemeklerin sevk ve dağıtımı sırasında oluşabilecek dökülme ve benzeri fireler dikkate alınarak servis edilen yemek miktarı üzerinden %3 oranında ilave opsiyon yemek gönderilmesinin düzenlendiği, bu itibarla anılan oranların farklı aşamalara ilişkin olarak üretim, lojistik ve servis süreçlerinin ayrı unsurlarını düzenlediği, %10 oranının üretim planlamasına yönelik tedbir mahiyetinde bir kapasite artışını, %3 oranının ise sevkiyat ve servis aşamasındaki fire kayıplarının telafisine yönelik ilave gönderimi ifade ettiği, idarece verilen cevapta da anılan oranların birbirine eklenerek uygulanmayacağı ve farklı süreçlere ilişkin olduğunun açıkça ortaya konulduğu dikkate alındığında söz konusu düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasını veya sağlıklı teklif oluşturulmasını engelleyici ya da tereddüt yaratıcı nitelikte olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. Teklif Fiyata dahil Giderler: … Genel Müdürlüğümüz 20 katta bulunan, Yemekhanenin yemek sunum saatlerinde personel yoğunluğundan dolayı yetersiz kalması halinde 21 katta bulunan ve Kafeterya için ayrılan alanda ilave olarak hizmet verebilecek. İhtiyaç halinde kafeterya bölümünde yüklenici firma sıcak ve soğuk içecek satış hizmetinde bulunacak ve bu alanın her türlü temizliği ve sağlık alan hijyenleri yüklenici firma tarafından yapılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli için Malzemeli Yemek Hizmeti Alım İşi adet x gün 87.500 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde, yemekhane hizmetinin sunulduğu Genel Müdürlüğün 20’nci katında alan kapasitesinin yetersiz kalması halinde 21’inci katta bulunan kafeterya alanında yüklenici tarafından ilave hizmet verileceği düzenlemesine yer verildiği, bu kapsamda ihtiyaç duyulması halinde sıcak ve soğuk içecek satış hizmetinin sunulacağı ve söz konusu alanın temizlik ile hijyen hizmetlerinin de yüklenici sorumluluğunda olacağının düzenlendiği, birim fiyat teklif cetvelinde ise ihale konusu işin tek kalem malzemeli yemek hizmet alımı olarak belirlendiği, anılan düzenlemenin ihale konusu hizmetin ana unsurunu değiştirmeksizin hizmetin ifasına ilişkin yardımcı ve tamamlayıcı nitelikte bir alan kullanımını kapsadığı, kafeterya hizmetine ilişkin içecek satışının idarece genel çerçevesiyle ve ihtiyaca bağlı olarak ortaya konulduğu, bu hizmetin süreklilik arz eden bağımsız bir iş kalemi niteliğinde olmayıp olası ve ihtiyaca bağlı bir faaliyet olarak öngörüldüğü, bu itibarla ayrı bir iş kalemi oluşturulmamasının ihale dokümanının bütünlüğü içerisinde yapılan bir düzenleme olduğu, bu itibarla söz konusu düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasını engelleyecek veya tereddüt yaratacak nitelikte bir belirsizlik oluşturmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “ Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; … b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı, Yükleniciye iade edilir. Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir… ” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde “ Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir. Belli dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) tekrarlanmak suretiyle ifa edilen sürekli nitelikteki işlerde kontrol teşkilatı, yapılan işle ilgili olarak Genel Şartnamenin 34 üncü maddesindeki esaslara göre bu dönemler itibariyle kayıt tutar. Hakediş ödemelerinde bu kayıtlar da dikkate alınır ve sözleşme ve eklerine aykırı olarak gerçekleştirildiği tutanağa yazılan işler için sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezalar uygulanır.” hükmü, “Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinde “ Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir. Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir. ” açıklaması, Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “ ...11.4. Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi: 11.4.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir. 11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir. 11.4.3. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; kesin hesap ve kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve düzenleyen bankaya veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir… ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yüklenici Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “ …4.31.20. Hangi nedenle olursa olsun işçi hakları (ücret, fazla mesai, ikramiye, izin, ihbar ve kıdem tazminatı) vs. bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hastalığı gibi sebeplerle idare, yüklenici işçilere ve üçüncü kişilere herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalırsa, yüklenici bu ödemeleri rücuen İdareye derhal ödemekle mükelleftir. Aksi halde önce hak edişlerinden, yetmediği taktirde teminatından mahsup edilecektir… ” düzenlemesi yer almaktadır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 13’üncü maddesinde; kesin teminatın hangi hallerde iade edilmeyeceği, yüklenicinin hangi borçlarının kesin teminattan karşılanacağına yönelik hükümlere yer verildiği, buna göre, yüklenicinin iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatların paraya çevrileceği ve yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalan tutarın yükleniciye geri verileceği anlaşılmaktadır. Bir diğer ifade ile taahhüt, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemişse ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcu varsa kesin teminatın paraya çevrileceği ve yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalan tutarın yükleniciye geri verileceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32’nci maddesinde sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesileceğinin belirtildiği, söz konusu Genel Şartname düzenlemesinde idare tarafından yüklenicinin kusurundan kaynaklanan hasar ve giderlerin bedellerinin işin gerçekleştirme şekil ve durumuna göre, başka bir deyişle işin sürerken veya tamamlanmış olması durumlarına göre hakediş veya teminattan kesinti yapılmasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Söz konusu Genel Şartname maddesi ile 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde yer alan hükümler gereğince kesin teminattan kesinti yapma veya kesin teminatın gelir kaydedilmesi işleminin işin bitiminde olabileceği, bir diğer ifade ile sözleşmeye konu iş devam ederken hakedişlerden, iş tamamlandıktan sonra bu durumların tespiti halinde ise kesin teminattan kesinti yapılacağı anlaşılmaktadır. İtiraza konu Teknik Şartname maddesinden, çalıştırılacak personelin normal ve fazla mesai ücretleri, ikramiye, yıllık izin hakkı, ihbar ve kıdem tazminatı gibi işçilik hakları ile bunlara ilişkin vergiler, sigorta primi ve fon yükümlülükleri, ayrıca iş kazası ile meslek hastalığından doğabilecek her türlü ödeme sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu, ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde söz konusu bedellerin öncelikle hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle idarece ödeneceği, hakedişlerin yeterli olmaması durumunda ise kesin teminattan mahsup edilerek karşılanacağı anlaşılmaktadır. 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32’nci maddesi uyarınca, yüklenicinin kabule kadar olan sürede idareye herhangi bir borcunun bulunması durumunda hakedişlerden , iş tamamlandıktan sonra ise kesin teminattan kesinti yapılabileceği, itiraza konu Teknik Şartname maddesinde, yüklenici tarafından çalıştırılan personele yönelik yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda yüklenicinin hakedişlerinden kesinti yapılarak idarece ödeme yapılacağı, hakedişlerin yeterli olmaması durumunda kesin teminattan mahsup edilerek karşılanacağı yönünde düzenleme yapıldığı, söz konusu düzenlemede doğrudan kesin teminattan kesinti yapılacağının belirtilmediği, ayrıca hakedişlerin yeterli olmaması durumunun ancak iş tamamlandıktan sonra, diğer bir ifade ile işin sonunda gerçekleşebileceği, dolayısıyla sözleşme konusu iş devam ederken bir borç çıkarılması durumunda kesin teminattan kesinti yapılması durumunun ortaya çıkmayacağı değerlendirilmiş olup bahse konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.

• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1570 · ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI - SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1478 · NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Park ve Bahçeler Müdürlüğü04.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UY.II-1477 · KAHRAMANMARAŞ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI - YATIRIM İZLEME MÜDÜRLÜĞÜ04.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UY.II-1483 · MUĞLA SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - İŞLETMELER 1. BÖLGE DAİRESİ BAŞKANLIĞI04.06.2026