T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/1507 KARAR NO: 2026/99 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 23/05/2022 NUMARASI: 2021/210 2022/292 DAVANIN KONUSU: Sigorta tazminatı (Tekne sigortası) Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davac…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/1507 KARAR NO: 2026/99 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 23/05/2022 NUMARASI: 2021/210 2022/292 DAVANIN KONUSU: Sigorta tazminatı (Tekne sigortası) Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafça istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin maliki olduğu "..." isimli teknenin davalı sigorta şirketinin ...poliçe no ile 10.07.2019-10.07.2020 tarihlerini kapsayacak şekilde sigorta teminatı altına alındığını, tekne sigortası, enstitü yat klozları genişletilmiş makine hasarı klozuna sahip olduğunu, 09.11.2019 tarihinde..... Marina'dan hareketle ........ açıklarında seyir halindeyken motordan patlama sesi gelerek stop ettiğini, motorun bir daha çalışmadığını, arızalı teknenin yedekte bir başka tekne tarafından çekilerek marinaya geri getirildiğini, sigorta şirketine yapılan ihbar sonucu .....12.2019 tarihli Map.......rapor numaralı, ..... dosya numaralı ekspertiz raporuna dayanarak hasarın teminat dışı kaldığını, tazminat ödemesi yapılamayacağının bildirildiğini, davalı tarafından reddedilen hasar talebinin ödenmesi gerektiğini, zarar bedeli olan 60.000 TL'nin reeskont faizi ile davalıdan tazmin edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; Davacının sahibi olduğu "..." teknesi deniz sigortası kapsamında müvekkili şirket tarafından sigortalandığını, Mahkemenin görevsiz olduğunu, davanın görevli mahkemesinin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğunu, Zira 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/2 maddesi uyarınca deniz sigortalarından doğan hukuk davalarına bakmakla görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğunu, uyuşmazlığın deniz sigortasından kaynaklandığını, uyuşmazlığın dayanağının Yat Sigorta Poliçesi ile davacıya ait "..." teknesinin zıya ve hasara uğraması konusunda sigortalandığını, yetki itirazı olarak müvekkili şirketin adresinin ".....Cad. .... Mah. .... No:....." olup HMK'nın 6. maddesi gereğince huzurdaki davada Mahkemenin yetkisi bulunmadığını, Kanun hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere müvekkilinin aleyhine açılacak davalarda yetkili yer mahkemesinin İstanbul Merkez (Çağlayan) Mahkemelerinin olduğunu, HMK'nın yetkiye ilişkin diğer maddelerinin ise huzurdaki dava açısından uygulama yeri bulamayacağını, enstitü yat klozları makine hasarı genişletme klozu uyarınca davacının teknesinde meydana gelen rizikonun teminat kapsamında olmadığının delil niteliğini haiz ekspertiz raporuyla ispat edildiğini, davacının iddiaları haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davaya konu ... dizel motorun hararet yaptığı, hasara konu hararetin sebebinin motorun aşırı yüklenmesinden kaynaklı olmadığı, seyre çıkmadan önce kontrol edilmesi gerekli deniz suyu alıcı filtresinin (kinistin süzgeci) tıkandığı veya tatlı su soğutucusunun (kulerinin) kışır, midye, yosun vs. ile tıkandığı veya tatlı su termostat arızası sebebi ile makinanın yüksek hararete giderek dava konusu hasarın oluştuğu anlaşılmıştır. ... tarafından düzenlenen ...No'lu Yat Sigortası Poliçesi .......) şartlarına göre belirlenmiştir. ........) klozunun 9. Maddesinde güvence kapsamına alınan rizikolar, 10.maddesinde ise İstisnalar belirlenmiştir.9.2.2 maddesi “ motor ve bağlantıları (ancak strut şaft veya pervane dışında) elektrik techizatı ve aküler ve bağlantıları hariç aşağıdaki riziko veya olgular nedeni ile sigortalı şeyin uğradığı ziya veya hasar....” cümlesi ile başlamaktadır. Sigorta edilen teknelerin motor ve bağlantıları, elektrik techizatı, aküler ve bağlantıları hariç ancak bağlantı şaftı ve pervaneler dahil olarak belirlenmiş olup “ motor ve bağlantıları, elektrik techizatı, aküler ve bağlantıları” sigorta kapsamından çıkartılmıştır. Böylece motor ve bağlantıları, elektrik techizatı ve aküler ve bağlantıları 9.2.2 de belirtilen riziko veya olgular nedeni ile uğradıkları ziya veya hasar sigorta kapsamı dışında bırakılmıştır. 9.2.2' de bahsi gecen rizikolar; 9.2.2.1) Makine ya da teknedeki her hangi bir gizli kusur, şaftların kırılması veya kazanların patlaması nedeniyle sigortalı teknenin uğrayacağı ziya ve hasarın sigorta kapsamında olduğu ifade edilmektedir.Ancak motor ve bağlantıları, elektrik techizatı, aküler ve bağlantılarını kapsamadığı için bunların uğradığı ziya veya hasar istisnadır. 9.2.2.2) Herhangi bir kimsenin ihmali bedeniyle sigorta edilen şeyin uğrayacağı ziya veya hasar sigorta kapsamına dahil edilmektedir.Burada da motor ve bağlantıları, elektrik techizatı, aküler ve bağlantıları istisnadır. 10.10) Yarı batık bir gemi neden olmadıkça, ağır hava nedeni ile (fırtına) teknenin su altında kalması neden olmadıkça motor ve bağlantıları, elektrik donanımı ve aküler ve bağlantılarının uğradığı ziya veya hasar istisnadır tazminat kabul edilmez. Dava konusu teknede Makina Hasarı Genişletme Klozu bulunmaktadır. CL.332 Makina Hasarı Genişletme Klozu Instute Yacht Kloz'nun (1.11.85) 9.2.2.1 ve 10.10 hükümlerine rağmen, fakat her zaman bu sigortanın anlam ve koşullarına bağlı olmak koşulu ile motor, elektrik donanımı, aküler ve bunların bağlantılarının aşağıdakiler nedeniyle uğradığı ziya veya hasarı kapsamak üzere genişletilmiştir: 1) Tekne ve makinedeki gizli kusur, şaftların kırılması veya kazanların patlaması, 2) Her kim ise herhangi kişinin ihmali , 3) Ağır hava , Makina hasarları Ek Klozu ile 9.2.2.1 ve 9.2.2.2' ye atıfta bulunularak orada sigorta kapsamına alınmayarak istisna kabul edilen 'motor ve bağlantıları, elektrik techizatı, aküler ve bağlantılarının uğrayacağı ziya veya hasar” yukarıda sıralanan üç maddeden kaynaklanması şartı ile tekrardan güvence kapsamına alınmaktadır. Dava konusu olayda sigortalı ... isimli teknenin makinasında meydana gelen hasarın sebebinin soğutma sisteminden kaynaklı yüksek hararet olduğu göz önünde bulundurulduğunda; oluşan hasarın, Instute Yacht Klozları “Makina Hasarı Genişletme Klozu CL332” ile güvence altına alınan ve yukarıda üç madde halinde sıralanan nedenlerden kaynaklanmadığından ..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemece görev itirazlarının değerlendirilmediğini, Mahkemece verilen kararın gerekçesiz olduğunu, ancak hasarın teminat kapsamına girmediği hususunda gerekçe oluşturabilecek bir anlatım yapılmadığını, 08.02.2021 tarihli raporda; 3. sayfasında sigortalı teknenin motorunun teknenin orjinal motoru olduğunun, çalışma saatinin düşük olduğu ve bakımlarının yetkili servis tarafından düzenli olarak yapıldığı anlaşıldığından 09.11.2019 tarihinde ani ve beklenmedik bir anda meydana gelen arızada kullanıcı hatası ve sorumluluğu olmadığının, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen sigorta poliçesinde Enstitü yat klozları makina hasarı genişletme klozu ile sigorta teminatının makine hasarlarını kapsayacak şekilde genişletildiğinin, en son Trend Marines tarafından düzenlenmiş 13.07.2019 tarihli servis raporuna göre teknenin tüm bakımları yapılmış olduğundan; sigortalı teknenin motor arızasının teminat kapsamında olduğunun belirlendiğini, ancak İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görev verilen heyet tarafından sunulan raporun son paragrafında ise; ''(...)hasarın soğutma sisteminden kaynaklı yüksek hararet olduğu göz önünde bulundurulduğunda; oluşan hasarın, Instute Yacht Klozuları ''makina Hasarı Genişletme Klozu CL.332'' ile güvence altına alınan ve nedenlerden kaynaklanmadığı sonucuna varıldığını, dosyanın görevsizlik kararı verilerek deniz ihtisas mahkemesine gönderilmesinin nedeni bu konuda teknik incelemenin yüksek seviyede yapılabilmesinin sağlanması iken görevsiz mahkemece aldırılan ve hüküm vermeye yetersiz bulunan bilirkişi raporundan dahi eksik ve hiçbir teknik bilgi içermeyen bilirkişi raporuyla eksik bir karar verildiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Dava, Yat Sigorta Poliçesi kapsamında oluşan hasar nedeniyle bakiye sigorta tazminatının tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya kapsamından, davacı gerçek kişi ile davalı sigorta şirketi arasında Yat Sigorta Poliçesinin düzenlendiği, sigortalının davacı gerçek kişi olarak yer aldığı, 11.07.2019 tarihli poliçede yatın kullanım amacının özel olduğu; bağlama kütüğü ruhsatnamesinde, sigortalı teknenin niteliğinin özel tekne olarak belirtildiği, davacı vekili tarafından, müvekkiline ait teknede 09.11.2019 tarihinde hasar meydana geldiği iddiası ile hasarın tazmini için iş bu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır. Somut olayda, sigorta konusu teknenin ticari amaçla kullanıldığına dair herhangi bir bilgi ve belge olmadığı gibi, davacı da gerçek kişi tüketicidir. Yasal düzenleme kapsamında, sigorta sözleşmelerinde sigortalının tüketici olması ve sigorta şirketine karşı tüketici sigortalının dava açması durumunda, tüketici mahkemesi görevlidir. Her ne kadar davacı tarafça iş bu davadan önce ticaret mahkemesinde dava açılmış ve söz konusu mahkeme tarafından görevsizlik kararı verilmiş ise de verilen görevsizlik kararına karşı istinaf kanun yoluna başvuru yapılmamıştır. HMK'nın 114/1.c hükmü uyarınca, mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup, dava şartları, aynı Kanun'un 115. maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. Aynı zorunluluk istinaf aşaması içinde geçerlidir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, kararı veren ilk derece mahkemesinin görevsiz olduğu anlaşıldığından, esasa dair istinaf nedenleri incelenmeksizin ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak dava dosyasının görevli Tüketici Mahkemesine gönderilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nun 353/1.a.3. maddesi uyarınca, kararı veren İlk Derece Mahkemesinin görevli olmadığı, görevli mahkemenin İstanbul Tüketici Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın görevli İstanbul Tüketici Mahkemesine fiziken ve UYAP üzerinden derhal gönderilmek üzere, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davacı tarafça yatırılan istinaf peşin karar harcının, ilk derece mahkemesi tarafından, talep hâlinde, davacıya iadesine, 4-İstinaf aşamasında yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte, görevli ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Gerekçeli kararın, görevli ilk derece mahkemesince düzenlenecek tensip tutanağıyla birlikte taraf vekillerine tebliğine dair; HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonunda, 22/01/2026 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. KANUN YOLU: HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.