2025/2081912 İhale Kayıt Numaralı "Personel Servisi ve Araç Kiralama Hizmeti" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Öz Erdoğan Tur. İnş. Taş. Haf. Tem. ve Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İHALEYİ YAPAN İDARE: Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2081912 İhale Kayıt Numaralı “ Personel Servisi ve Araç Kiralama Hizmeti ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından 23.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Personel Servisi ve Araç Kiralama Hizmeti ” ihalesine ilişkin olarak Öz Erdoğan Tur. İnş. Taş. Haf. Tem. ve Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin 19.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2026 tarih ve 207166 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/367 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan istekli Belcan Taş. İnş. Taah. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve Efelease Ulu. Taş. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; İhale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde hizmet alımı süresince 12 adet aracın hizmet alımı kapsamında çalıştırılacağı, araçların 2020 model ve üzeri olacağının anlaşıldığı, model yılı, kapasiteleri ve özellikleri yönünden anılan kriterleri sağlamayan araçlar üzerinden yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, amortisman maliyetinin, Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri tarafından düzenlenmiş bulunan amortisman payı tespit tutanağı ile tevsik edilmek suretiyle açıklanması gerektiği, isteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu amortisman tutanağının YMM ya da Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından %20 amortisman oranı üzerinden kaşe imza yapılması gerekirken bu işlemin gerçekleştirilmemiş olduğu, isteklinin özmal olarak maliyetlerini açıkladığı araçlardan bazılarına ait maliyetleri satın alma fiyat teklifi ile açıklamasının mümkün olmadığı, İsteklinin araçların çalışacağı gün sayısı üzerinden değil, işin 2026 yılında başlayacağı ve 2027 yılında devam edeceği gözetilerek 2 yıl üzerinden maliyet açıklaması yapması gerektiği, bu çerçevede bir yıllık amortisman maliyeti üzerinden gün sayısına oranlanmak suretiyle eksik şekilde gerçekleştirilen amortisman maliyeti açıklamalarının reddi gerektiği, İhale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde hizmet alımı süresince 12 adet aracın hizmet alımı kapsamında çalıştırılacağının anlaşıldığı, istekli tarafından yapılan açıklamalar incelendiğinde sözleşme ve teknik şartnamenin düzenlemelerinde yer alan özelliklere aykırı ve eksik miktarlar üzerinden kiralama maliyeti açıklandığı, kiralama, bakım onarım, sigorta ve lastik ilişkin fiyat tekliflerinde Tebliğ’de yer verilen beyan yazılmaksızın fiyat teklifleri alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşe imza edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, sunulan belgelerde belirtilen araçların diğer belgelerde eksik şekilde yer aldığı, model yılı farklı olduğu, ya da bu araçlara hiç yer verilmediği, kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, anılan istekliler tarafından eksik gün sayıları üzerinden hatalı hesaplama yapıldığı, işin süresinin, işe başlama tarihinden itibaren 365 gün olarak düzenlendiği, bu değerlerin altında değerler üzerinden yapılan kiralama açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden maliyeti tevsik etmesinin mümkün bulunmadığı, kiralama fiyat teklifinde lastik, bakım onarım, sigorta ve mtv gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, Araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve periyodik bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, araçlar yönünden periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısı dosyaya eklenmeksizin hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplandığı, periyodik bakım onarım fiyat tekliflerinde Tebliğ’de yer verilen beyan yazılmaksızın fiyat teklifleri alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşe imza edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, fiyat tekliflerinin alındığı satıcıların faaliyet alanları içerisinde lastik, bakım onarım, kiralama, sigorta bulunmadığı, fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, tankerin bakım onarım maliyeti yönünden hiçbir açıklama yapılmadığı, birden fazla fiyat teklifine konu edilen motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve bakım işçiliği önemli teklif bileşenlerinin her biri yönünden mekanik işçilik maliyeti açıklanması lazım gelirken bu maliyetler açıklanmaksızın yalnızca malzeme maliyeti yönünden açıklama yapıldığı, İhale dokümanında araçların günlük katedeceği ortalama mesafenin belirlenmediği, ihale dokümanında belirlenen güzergahlar dikkate alınarak her bir aracın günlük ortalama 200 km. mesafe kat edeceği, hizmet alımı kapsamında 29+1 kişilik otobüs araçlarının toplam 365.000,00 km, 35+1 kişilik otobüs araçlarının toplam 365.000,00 km ve 50+1 kişilik otobüs araçlarının toplam 146.000,00 km mesafe kat edeceği, araçlar için periyodik bakım onarım aralıkları ve hizmet alımı süresince kat edecekleri toplam mesafe göz önüne alınmadan bakım onarım maliyeti hesaplandığı, araçların 40.000 kilometrede bir periyodik bakım yapılacağı öngörüsü ile kat edilecek mesafe hesapları dikkate alındığında, 29+1 kişilik otobüs yönünden her araç için 2 adet olmak üzere toplam 10 adet, 35+1 kişilik otobüs yönünden her araç için 2 adet olmak üzere toplam 10 adet ve 50+1 kişilik otobüs yönünden her araç için 2 adet olmak üzere toplam 4 adet periyodik bakım gerçekleştirilmesi gerektiği, eksik bakım adetleri üzerinden hesaplama ve belgelendirme yapıldığı, Kiralama fiyat teklifine ve amortismana konu edilen araçların açık ve belli olduğu, bu araçların özelliklerine göre araçların lastik ebatlarının belirli olmasına rağmen bu ebatlardaki lastiklerin gözardı edilerek araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapıldığı, işin gerçekleştirilmesi esnasında araçların kullanacağı araçtan araca farklılaşan lastikler için açıklama yapılması lazım gelirken uygun olmayan lastikler üzerinden araçların lastik maliyetlerinin açıklandığı, fiyat tekliflerinde Tebliğ’de yer verilen beyan yazılmaksızın fiyat teklifleri alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşe imza edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, Lastik fiyat teklifinde hizmet alımına konu araçlar için 6 yazlık ve 6 kışlık olmak üzere yazlık ve kışlık lastikler için ayrı ayrı satır açılmak suretiyle açıklama yapılması gerektiği, ancak anılan istekliler tarafından yazlık/kışlık ayrımı yapılmaksızın açıklama yapıldığı, ayrıca yazlık 50 bin ve kışlık 50 bin olmak üzere toplamda 100 bin km için araçlar yönünden 6 yazlık ve 6 kışlık lastik sarfı gerektiği ön kabulü ile araçların hizmet alımı süresince kat edecekleri mesafenin dikkate alınarak lastik sayılarının belirlenmesi gerektiği, lastik maliyetinin lastik fiyat teklifinin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının kabulünün mümkün bulunmadığı, Kiralama, bakım onarım ve lastik fiyat teklifleri ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükmü gereğince satış tutarı tespit tutanağının bulunması gerektiği, anılan istekliler tarafından bazı fiyat teklifleri ekinde tespit tutanağı sunulmadığı, tutanak ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunmadığı, imza beyannamesinin şirket müdürüne ait olmadığı, ticaret sicil gazetesinin şirket müdürü yerine ortakları gösterdiği, mali müşavirin faaliyet belgesinin süresinin geçmiş olduğu ve faaliyet belgesine yer verilmediği, sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, tutanak ekinde imza beyannamesinin ve şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin bulunması gerektiği, tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Mayıs 2025 – Ekim 2025 aralığında bulunması gerekirken bu tarihler dışındaki aylara ait faturaların kullanıldığı, bu faturaların kayıtlı olduğu 2025 yıllarına ait defter bilgilerine tespit tutanağının 3. kısmında yer alan “3- Mükellefin tespit yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri” kısmında yer verilmediği, tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, sonradan el ile yazı eklenerek doldurulan tutanakların reddi gerektiği, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddi gerektiği, Firmaların yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetki bulunmadığı gibi vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine yer verilmemiş olduğu, tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, tespit tutanağında birim maliyetlerin hatalı hesaplanarak fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edildiği, Satış tutarı tespit tutanağının son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, fiyat teklifindeki fiyatın ortalama fiyatın %80’inin altında kaldığı, fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından düşük olduğu, fiyat teklifine konu edilen malzemelere ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Tutanağa Esas Üç Aylık Süre” ile uyuşmadığı, Maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin olarak tespit tutanağında mal/mamullerin ortalama birim maliyetlerine ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosu doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifi üzerine yazılan mali müşavir beyanının “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “…sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde beyan edilmiş olduğu, Satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin (kiralama, lastik, bakım onarım, hava filtresi, yağ filtresi yakıt filtresi, mekanik işçilik vb.) fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olması gerektiği, bu kısımların boş bırakılmasının yapılan açıklamanın reddini gerektirdiği, İstekliler tarafından yapılan belgelendirmelerde fiyat teklifine konu mal/hizmet ile fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların konusu arasında bu uyumun bulunmadığı, farklı mal/hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine ait fiyat teklifi eki tespit tutanağında kullanıldığı, fiyat tekliflerinin, gerek tespit tutanağının gerekse tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken hususun kiralanacak araç, makine ve ekipmanın günlük/saatlik bedeli ve kiralama/amortismana konu aracın yağ filtresi, hava filtresi ve bakım filtresi, bakım işçiliği maliyeti, lastik olması gerektiği, araç minibüs mü, midibüs mü, kamyonet mi ya da kamyon mu olduğunu ve kapasitelerini göstermeyen faturaları üzerinden doldurulmuş fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliğinin bulunmadığı, firma tarafından açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmet aynı bulunmadığı, tespit tutanağına dayanak alınan faturanın fiyat teklifine konu malı açıkça anlaşılması ve yukarıda yer verilen verileri içermesi gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilmesinin mümkün bulunmadığı, ayrıca kiralama fiyat teklifinde birim saat olmasına rağmen eki tespit tutanağı içerisinde yer alan aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmını “saat/gün” yerine “gün/saat” olarak belirtildiği, İstekliler tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde genel müdürlük & bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, daha önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden yapılan açıklamaların reddi gerektiği, sigorta fiyat teklifinin işin süresi olan 1 yıl üzerinden alınması gerektiği, ayrıca işin 2026 yılında başlayacağı ve 2027 yılında devam edeceği ve ihale tarihi dikkate alınarak bir sonraki yıla ait sigorta dönemi için ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan “Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi On İki Aylık Ortalamalara Göre Değişim Oranı”na göre artırım yapılarak maliyet hesaplanması gerektiği, sigorta maliyetleri için hiçbir açıklama yapılmadığı, eksik gün ve değerler üzerinden açıklama yapıldığı, sigorta fiyat teklifinin ilgili sigorta bölge müdürlüğü mü yoksa sigorta acentası tarafından mı düzenlendiğinin tespiti için fiyat teklifinin alındığı sigorta bölge müdürlüğüne yazı yazılmak suretiyle anılan fiyat teklifinin kendileri tarafından verilip verilmediğinin, sigorta şirketini kimlerin temsile yetkili olduğunun, fiyat teklifi altında imzası bulunan kişinin yetkisi var ise münferiden sigorta şirketini temsile yetkisi bulunup bulunmadığı hususlarının sorulması gerektiği, Söz konusu maliyet kalemleri için hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapıldığı, İhale tarihi 2025 olmakla birlikte hizmet alımının 2026 yılında başlayıp 2027 yılında devam edeceği dikkate alınarak 2026 yılına ait yeniden değerleme oranı verisi üzerinden % 25,49 artırım oranı üzerinden güncellenmesi gerekirken farklı değerler üzerinden güncelleme yapıldığı, eksik koltuk adetleri baz alınarak motorlu taşıtlar vergisi hesabı yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, Güzergah bazında köprü geçiş ve otoyol için sözleşme süresi için hesaplama yapılmak lazım gelirken anılan istekliler tarafından eksik güzergah adetleri ve eksik çalışma günleri üzerinden hesaplama yapıldığı, Karayolları Genel Müdürlüğünün hizmet alımına konu araçlar için belirlediği geçiş ücreti belirli olmasına rağmen anılan istekliler tarafından bu belge tevsik edilmeden ve bu değerlerden aşağı tutarlar üzerinden yapılan açıklamaların reddi gerektiği, Araçlarda kullanılacak olan PTT tarafından satılan HGS ürünlerinden yapışkan tipi etiket bedelinin 110,00 TL, kart tipi etiket bedelinin ise 160,00 TL olduğu, anılan istekliler tarafından bu belgelerle tevsik edilmeden ve bu değerlerden aşağı tutarlar üzerinden yapılan açıklamaların reddi gerektiği, Anılan isteklinin sözleşme damga vergisi (binde 9,48), karar damga vergisi (binde 5,69), KİK payı (onbinde 5 ) ve ödemeler üzerinden alınacak damga vergisi (binde 9,48) oranları üzerinden sözleşme ve genel gider açıklaması yapılması lazım gelirken eksik değerler üzerinden yapılan sözleşme giderleri açıklamasının reddi gerektiği, 2) İdari Şartname’de “7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Personel ve/veya öğrenci taşıma servis işleri, yolcu taşıma araçları kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, Efelease Uluslararası Taşımacılık Limited Şirketi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş düzenlemesine aykırı olduğu, 3) İhale komisyon kararında idarenin takdir yetkisi kullanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlemediğinin belirtildiği, ihale komisyon kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmemesinin mevzuata aykırı olduğu, ihale komisyon kararında sınır değerin altındaki isteklinin teklifinin esas alınarak yaklaşık maliyete göre %20-25 seviyesinde kırımı bulunan isteklilerin tekliflerinin gözardı edilerek ikinci avantajlı teklif belirlenmemesinin hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. … 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Personel Servisi ve Araç Kiralama Hizmeti b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 29+1 Kişilik 5 Adet Otobüs, 35+1 Kişilik 5 Adet Otobüs ve 50+1 Kişilik 2 Adet Otobüs 365 takvim günü kiralanacaktır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Trabzon İli ve İl dışı görevlendirmeler” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “2026 yılı içerisinde Trabzon Büyükşehir Belediyesi personel servisi ve gerekli hallerde Büyükşehir Belediyesi Başkanlığının görev tanımı içinde kalan (Sosyal, Kültürel, Spor, Eğitim, Cenaze vb) amaçlı İl içi ve İl dışı görevlerde çalıştırılmak üzere “5 Adet 294-1 Kişilik Otobüs, 5 Adet 354-1 Kişilik Otobüs ve 2 Adet 50*-1 Kişilik Otobüs) şoförü ve yakıtı idareye ait olmak üzere toplam 12 adet otobüs aşağıdaki şartlarla kiralanacaktır.” düzenlemesi, “Kiralanacak Araçların Özellikleri Ve Görev Yeri” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Cinsi ve Tipi: Ticari Otobüs b) Kapasite: En az 30 kişi (Şoför Dahil), en az 36 kişi (Şoför Dahil) ve en az 51 kişi otobüs (Şoför Dahil) ec) Modeli :2020 model veya üstü 12 adet (5 Adet 2941 Kişilik, 5 Adet 35*-1 Kişilik ve 2 Adet 50*-1 Kişilik) (Şoförü ve Yakıtı İdareye Ait Otobüsler) … d) Araçların İş Yeri: T.C. Trabzon Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi olup belirtilen güzergâhların durakları ve hangi yolların kullanılacağı sözleşmeden sonra Ulaşım Dairesince yükleniciye bildirilecek ve istendiğinde değiştirilebilecektir. e) Araçların Diğer Özellikleri: Araçların kalorifer, havalandırma sistemleri devamlı olarak faal olacak, koltukları, tavan — taban döşemeleri sağlam olacaktır. Ayrıca trafik kanun ve yönetmeliklerinde belirtilen teçhizat ve avadanlıkları eksiksiz olacaktır. Araçlar klimalı olacaktır. f) Bu özellikleri taşıyan araçlara Dairemiz bünyesindeki incelemeden sonra taşıt teknik uygunluk belgesi verilecektir. Taşıt teknik uygunluk belgesi alamayan araçlar çalıştırılmayacaktır. g) İmal edilmiş ve iç düzenlemesi yaralanmalara karşı yumuşak bir doku malzemesi ile donatılmış, araca ait koltuk adedini gösteren tescil belgesinin aracın içerisinde görülebilecek bir yere monte edilmiş olacaktır. ğ) Kapılarının ikaz sinyali ile sürücülerini uyaracak nitelikte otomatik veya elle kumanda edilebilecek şekilde mekanik olarak imal edilmiş olacaktır. h) 18.7.1997 tarihli ve 23053 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirtilen esaslara uygun olarak koltuklarında emniyet kemeri, standartlara uygun nitelikte ve sayıda kullanılabilir durumda araç, gereç, malzeme ile donatılmış olacaktır. I) 3511 Kişilik ve üzeri araçlarda “retarder (rötardır)” fren sistemi ve ikişerli koltuklarda birer adet usb telefon şarj ünitesi mevcut olacaktır. i) 12 adet aracın her birinde webasto ısıtma sistemi mevcut olacaktır. j) 2941 Kişilik ve 351 Kişilik otobüslerin motor silindir hacmi en az 4.500 ce, 501 Kişilik otobüslerin motor silindir hacmi en az 10.677 cc olacaktır. k) Bütün araçlarda mevsim şartlarına uygun ve Kanunun tespit ettiği süreler içerisinde yazlık — kışlık lastik değişimi yapılacaktır. l) 12 adet araç için; her bir aracın plakasına kayıtlı HGS mevcut olarak idareye teslim edilecektir. m) Bütün araçların dış cephe aksamına İdaremizce belirlenecek tasarım şeklinde yüklenici tarafından Giydirme İşlemi yapılacaktır.” düzenlemesi, “Kiralanacak Araçların İşletmesi İle İlgili Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “a) Kiralanacak araçların arızalanması halinde yüklenici aynı özelliklere sahip başka bir aracın değişimini yapacaktır. b) Kiralanan araçlarla ilgili her türlü gider ( bakım - onarım) vergi, sigorta, kasko, yedek parça, lastik vb. ) yükleniciye aittir. c) Dairemizde çalışan personelin grev yapması ve idarece aksi bir durum bildirilmemesi halinde kiralanan araçlar ikinci bir bildirime kadar çalıştırılmaz. Ancak bu süre 10 (on) takvim gününü geçtiği takdirde yüklenici sözleşmeyi feshedebilir. d) Şoförsüz ve Yakıtsız Araçlar (her bir araç) işe başlama 02.01.2026 tarihinden itibaren en fazla 365 (üç yüz atmış beş) takvim günü çalıştırılacaktır. e) Araçlar ticari olacak. f) Araçlarda kilometre ve güzergâh sınırlaması olmayacaktır. g)Araçlarda kullanıcı hatası dâhil oluşabilecek tüm arızaların ve maddi hasarlı trafik kazaları sonucu oluşacak hasarların tamiri ve araçların bakım, fenni muayeneleri yükleniciye ait olacaktır. h) Aracın arıza veya kazaya maruz kalması durumunda arıza veya hasar en geç 3 (üç) gün içerisinde giderilememesi halinde araç yenisi ile değiştirilecektir. 1) Kuruma ait personellerin yanı sıra bu kuruma ait iştirak şirketlerinin personelleri ile bağlı genel müdürlüklerin personelleri ve varsa hizmet alım yöntemiyle çalıştırılan personellerin bu araçları kullanma şartları tutanların tamamı kullanabilecektir.” düzenlemesi, “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “a) Yüklenici idareye karşı her türlü müracatını yazılı olarak yapacaktır. Yüklenici Araç değiştirmek istediği takdirde İdareden yazılı izin almak ve İhale dokümanında istenilen belgeleri tamamlamak zorundadır. b) Yüklenici Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun araç çalıştırmak zorundadır. Yüklenici tarafından çalıştırılacak taşıtları periyodik trafik muayeneleri ile bir yıllık mutat bakım ve onarımlarının yapılmış ve yönetmeliğe uygun olarak (Ek-I, Ek-I/A) ekteki formların düzenlenmiş olması zorunludur. Özel Servis Aracı Uygunluk Belgesi ( Ek-1); Özel Servis Aracı Uygunluk Tespit Belgesi (Ek-1/A) olmayan araçlar sözleşme kapsamında çalıştırılamaz. Günlük arızalar hariç uzun süreli arıza durumunda yeni çalıştıracağı araç için noter onaylı sözleşme yapmak (yeni araç yüklenicinin kendine ait değilse) koşulu ile arıza giderilinceye kadar başka araçlar görevlendirilebilir ve bu şekilde bir güzergâhta çalışan araç en fazla iki kez(2) değiştirilebilir. c) Sözleşme aşamasında; çalıştırılacak her taşıtın Motorlu Araç Tescil Belgesinin, Motorlu Araç Trafik belgesinin, (kasko sigorta poliçesi ile Ferdi Kaza Koltuk Sigortası Poliçelerinde “aracın; ihale yolu ile kiralandığı kuruma ait personellerin yanı sıra bu kuruma ait iştirak şirketlerinin personelleri ile bağlı genel müdürlüklerin personelleri ve varsa hizmet alım yöntemiyle çalıştırılan personellerin bu araçları kullanma şartları tutanların tamamının kullanmasında sakınca olmayıp yapılacak herhangi bir kaza sonucu kasko tazminat ödemeleri açısından herhangi bir sakınca oluşmayacaktır” ibaresi yazılı olacaktır.), Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının ve Yolcu Koltuk Sigortasının poliçeleri (kasko poliçesinde yer alan sürücülerle ilgili açıklamalar bu poliçede de yazılı olacaktır) ile Gerektiğinde Sosyal ve Turizm amaçlı görevlendirmeler için çalıştırılacak her bir araç için “Taşıt Kartının” yanısıra ihaleye katılacak firmaların 12 adet otobüs için “D2 ve B2 Yetki Belgelerinden herhangi birine, TÜRSAB” dan alınmış veya bahse konu hizmet alımı işi süresince (01.01.2026-31.12.2026 tarihleri arası) A Sınıfı Seyahat Acentesi” belgesine sahip olması gerekmektedir. Sahip olması gereken yetki belgelerinin tamamının (şirkete ait olan belgenin veya kiralanmak şekliyle temin edilmesi halinde kiralama belgesinin) ibraz edilmesi zorunlu olup aslı idarece görülüp kopyalarının onaylanmış birer fotokopisi sözleşmenin imzalanmasını müteakiben ihale dosyasına konulmak üzere İdare yetkilisine verilecektir. d) İhale kapsamında ve sözleşme aşamasında çalıştırılacak taşıtlar için sunulacak belgeler aynı taşıt için sadece bir istekli tarafından kullanılabilecektir (her bir plakaya ait belgeler sadece bir isteklinin sunduğu ihale dosyasında yer alabilecektir).” düzenlemesi yer almaktadır. İtirazen şikayete konu ihalenin Trabzon Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen Personel Servisi ve Araç Kiralama Hizmeti işi olduğu ve açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı indirildiği, 23.12.2025 tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin katıldığı 06.01.2026 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Belcan Taş. İnş. Taah. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise belirlenmediği anlaşılmıştır. 26.12.2025 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ile anılan isteklilerden sınır değerin altında kaldıkları kısımlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazıda “Personel Servisi ve Araç Kiralama Hizmeti ihalesinde 22.12.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 05.01.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri: 1- Amortisman giderleri 2- Bakım ve onarım giderleri 3- Yazlık ve kışlık lastik giderleri 4- Trafik sigortası, MTV ve kasko giderleri 5- Araç muayene giderleri 6- Ferdi kaza koltuk sigortası giderleri 7- Sözleşme giderleri 8- HGS ve araç giydirme işlemi giderleri 9- Araç kiralama giderleri” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği isteklilerden Efelease Ulus. Taş. Ltd. Şti.nin teklifinin idarece belirlenen sınır değerin altında kalmadığı, bu nedenle kendisinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmediği anlaşılmıştır. Belcan Taş. İnş. Taah. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelenmesi sonucunda aşağıda yer verilen tespitlere ulaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin amortisman gideri değil kiralama gideri üzerinden açıklamada bulunduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin amortisman maliyetine yönelik iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; Hacıoğlu Grup Nak. Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. firmasından tüm masraflar dahil kiralama fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi ekinde fiyat teklifini veren şirkete ait imza sirkülerinin, şirketin ticaret sicil gazetesinin, ticaret sicil tasdiknamesinin, satış tutarı tespit tutanağının, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu görülmüştür. Fiyat teklifi üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesine göre yazılması gereken ibarenin bulunduğu, fiyat teklifinin serbest muhasebeci mali müşavir tarafından imzalandığı, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin geçerlik tarihinin uygun olduğu, fiyat teklifi üzerinde yer alan tarih ve sayı bilgisinin, satış tutarı tespit tutanağında yer alan tarih ve sayı bilgisi ile uyumlu olduğu, satış tutarı tespit tutanağının “Mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri” başlıklı 3’üncü kısmında tasdik makamı, tarih ve no bilgilerine yer verilmediği, söz konusu satış tutarı tespit tutanağının yürürlükte bulunan güncel form olmadığı, satış tutarı tespit tutanağı ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesi ile imza sirkülerinin yer aldığı, bu çerçevede fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsil yetkisi bulunan şirket müdürü tarafından imzalandığı, ayrıca satış tutarı tespit tutanağı ekinde mali müşavirin imza beyannamesi ile faaliyet belgesinin yer aldığı, mali müşavirin faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin dolmadığı görülmüştür Ancak tutanakta 2025 yılı 3. geçici vergi beyanname döneminin (2025 yılı Temmuz Ağustos Eylül dönemi) esas alındığının belirtildiği, ihalenin ilan tarihinin 25.11.2025 olduğu dikkate alındığında ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca anılan tutanağın ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay olan 01.08.2025-31.10.2025 veya 01.05.2025-31.07.2025 dönemlerine ilişkin düzenlenmesi gerektiği ve bu sebeple ilgili tutanağın Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine uygun olarak sunulmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, alınan fiyat teklifinde “23.12.2025 tarihinde TRABZON Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından dan 2025/2081912 ihale kayıt numaralı Personel Servisi ve Araç Kiralama Hizmeti ihalesi firmanız uhdesinde kaldığı takdirde ihale dokümanın da belirtilen 1-Nolu, 2 – Nolu, 3-Nolu, 4-Nolu, 5-Nolu güzergahlar için 30 kişilik araçlar ve 6 Nolu 2 adet, 8 Nolu 2 adet, 9 Nolu 1 adet olan güzergahlar için 35 kişilik araçlar ve 7 Nolu 1 adet, 10 Nolu 1 adet olan güzergahlar için 50 kişilik araçlar ile Personel Servisleri ve Ulaşım Dairesi Başkanlığı’nın görev tanımı, İçerisindeki (Sosyal, Kültürel, Spor, Eğitim, Cenaze vb) İşleri için şoförü ve yakıtı İdareye ait 12 adet otobüsün görev alanı TC sınırları dahilinde ve zaman sınırı olmayacak şekilde olacaktır hükmü doğrultusunda idari ve teknik Şartnamede ki hükümleri gereği 5 adet 29+1 Kişilik, 5 adet 35+1 kişilik otobüslerin motor silindir hacmi en az 4-500 cc ve 50+1 kişilik otobüslerin motor silindir hacmi en az 10 677 cc lik şartları dahilinde personel Servisi ve Araç Kiralama Hizmeti işi aşağıda belirtilen fiyatlar dahilinde araçların yazlık lastik, kışlık lastikleri, bakım, onarım, amortisman, kasko, ferdi kaza kolluk sigortası, zorunlu mali sorumluluk (trafik sigortası), motorlu taşıtlar vergisi, egzoz muayenesi, araç muayenesi, hgs, araç giydirme, koltuk arkaları usb gibi ve ayrıca teknik Şartname belirtilen hükümler dahilinde belirtilen bütün giderlerin tarafımıza ait olmak üzere (KDV hariç) firmanıza vermeyi kabul, taahhüt ve teklif ederiz.” ifadelerine yer verilerek toplam fiyat öngörüldüğü, ancak bu giderler için ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmadığı tespit edilmiştir. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde; Hacıoğlu Grup Nak. Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. firmasından tüm masraflar dahil kiralama fiyat teklifi alındığı ve idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen kalemler ayrı ayrı belirtilip tevsik edilmeden açıklama yapıldığı tespit edildiğinden anılan istekli tarafından sunulan açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, maliyet açıklamalarında teklif fiyatının % 1,567’sine tekabül edecek tutarda sözleşme giderlerinin de hesaplanarak dahil edildiği görülmüştür. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde; Hacıoğlu Grup Nak. Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. firmasından tüm masraflar dahil kiralama fiyat teklifi alındığı ve idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen kalemler ayrı ayrı belirtilip tevsik edilmeden açıklama yapıldığı tespit edildiğinden, anılan istekli tarafından sunulan açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin Hizmet İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,…” hükmü, “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin, istenilmesi zorunludur. … (2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. (3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde, yaklaşık maliyetin %25’i ile % 50’si aralığında, idarece belirlenecek parasal tutardan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir. (4) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde 2/5’i alınarak hesaplanır ve bu oranlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. (5) İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. (6)) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyimini gösteren belgenin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyimini gösteren belgeyi kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyimini gösteren belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir. (7) Tüzel kişi tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgenin, ihale veya son başvuru tarihinden geriye doğru en az bir yıldır kesintisiz olarak aynı tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, bu ortağa ait iş deneyimini gösteren belgelerin tamamı teminat süresi sonuna kadar başka bir tüzel kişiye kullandırılamaz (8) Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma ya da tek bir aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir” hükmü, “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz. (2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. (3) İş deneyimini gösteren belgeler, belge sahibi gerçek veya tüzel kişiler dışındaki aday veya istekliler tarafından kullanılamaz, devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde; en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, teminat süresi sonuna kadar bu şartların muhafaza edilmesi zorunludur. … (6) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, her bir ortağın iş deneyim tutarı, gerçekleştirdiği iş kısmına ilişkin tutar esas alınarak belirlenir. (7) Şahıs şirketi ortaklarının (komandit şirketin komanditer ortağı hariç) şirketten ayrılmaları halinde, ortaklık döneminde tamamlanan işlere ait, şirket adına düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerdeki tutarların, ayrılan ortakların hisseleri oranında şahsi iş deneyimi olarak değerlendirilebilmesi için, belgeyi kullanan kişinin işin kabul tarihinde şahıs şirketinin ortağı olduğunu gösteren ticaret sicil gazetesi veya benzeri belgeleri de başvuru veya teklif kapsamında sunması zorunludur. Bu belgelerin şirket adına kullanılmasında belge tutarı değerlendirilirken ayrılan ortakların hisselerine isabet eden tutar, belge toplamından düşülür. … (9) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında hangi sıfatla olursa olsun görevli olanlara ait iş deneyimini gösteren belgeler, bu kişilerin görevleri devam ettiği sürece kullanılamaz ve kullandırılamaz…” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Personel ve/veya öğrenci taşıma servis işleri, yolcu taşıma araçları kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde isteklilerin teklif edilen bedelin % 25'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunmalarının zorunlu olduğu, personel ve/veya öğrenci taşıma servis işleri, yolcu taşıma araçları kiralama işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği düzenlemesine yer verildiği görülmüştür. Efelease Ulus. Taş. Ltd. Şti. ye ait ihaleye katılım belgesinin “EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” başlıklı kısmında “950-H-KD-2-1_EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi.doc.Doğrudan EKAP'ta oluşturulan belgedir.” beyanına yer verildiği, Söz konusu “950-H-KD-2-1” numaralı EKAP’a kayıtlı olan belgenin AKDENİZ BÖLGE K.LIĞI MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI MSB BAĞLILARI tarafından düzenlenen iş deneyim belgesi olup, anılan belgenin İşin adı ve varsa ihale kayıt numarası kısımında “Akdeniz Bölge K.Lığı Ve Mersin Onarım Destek K.Lığı 2023-2024 Yılları Personel Servis Kiralama Hizmeti”, işin tanımı kısmında “Akdeniz Bölge K.Lığı Ve Mersin Onarım Destek K.Lığı 2023-2024 Yılları Personel Servis Kiralama Hizmeti” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde personel ve/veya öğrenci taşıma servis işleri, yolcu taşıma araçları kiralama işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği düzenlemesine yer verildiği, Efelease Ulus. Taş. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname’de belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu tespit edilmiştir. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. … İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü, “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir. Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.” hükmü, İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır. … 33.2 33.1 inci maddeye göre yapılan değerlendirme sonucunda tekliflerin eşit çıkması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif aşağıdaki şekilde belirlenecektir. 33.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kriterler sırasıyla dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. 33.2.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespiti için kura çekileceği durumlarda, 29 uncu maddeye göre tüm eşit teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesine ilişkin işlemler tamamlandıktan sonra, geçerli eşit teklif sahibi tüm istekliler kuraya davet edilecektir. 33.3. Fiyat avantajı uygulanması: 33.3.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmayacaktır. 33.4. Bu madde boş bırakılacaktır.” düzenlemesi, “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu, yaptığı değerlendirme sonucunda gerekçeli kararını EKAP üzerinden oluşturur. İhale komisyonu kararı, üyeler tarafından e-imza ile imzalanır ve ihale yetkilisinin onayına sunulur. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde, e-imza ile imzalamak suretiyle ihale komisyonu kararını onaylar veya gerekçesini belirtmek suretiyle iptal eder. İhale komisyonu kararının ihale yetkilisince onaylanacağı tarihte EKAP üzerinden yasaklılık teyidi yapılır. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir. 34.2. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi, “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dâhil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere, 34.1 inci madde uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir. 35.2. İhale komisyonu kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır. 35.3. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren on gün geçmedikçe sözleşme imzalanmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İtirazen şikayete konu ihalede 06.01.2026 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Belcan Taş. İnş. Taah. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise belirlenmediği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesinde idarelerin ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirmesi gerektiği ve 44’üncü maddesinde ise ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanamaması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanun’da belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalanabileceğinin hüküm altına alındığı, Kanun’un 40’ıncı maddesinde yer alan hükümde “varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli” şeklinde ifadenin yer aldığı, dolayısıyla idarelerin her ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli belirleme yükümlülüğünün bulunmadığı, kaldı ki 44’üncü maddeye göre ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanamaması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanması hususunun da bu teklifin ihale yetkilisince uygun görülmesi şartına bağlandığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, ilgili mevzuat hükümlerinden ihaleyi yapan idarelerin, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliyi belirleme zorunluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından, idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 4 (dört) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı (1/4) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 38.005,25 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Belcan Taş. İnş. Taah. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmaması sebebiyle teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.