Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-4-207 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 08-19/196-66 Karar Tarihi : 28.2.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tunc ay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Muhammed GÜNDOĞDU C. ŞİKAYET EDEN : Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği Temsilcileri: Av. Şükran TEZ EL, Av. Müge CANPOLAT, Av. Işıl SEL D
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-4-207 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 08-19/196-66 Karar Tarihi : 28.2.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tunc ay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Muhammed GÜNDOĞDU C. ŞİKAYET EDEN : Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği Temsilcileri: Av. Şükran TEZ EL, Av. Müge CANPOLAT, Av. Işıl SEL Dikilitaş Aşık Kerem Sk. No:42 34349 Beşiktaş/İstanbul 20 D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN : Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Levent Nispetiye Mh. Aytar Cd. No:2, 34340 Beşiktaş/İstanbul E. DOSYA K ONUSU: Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (Garanti Bankası ) nin, uçak bileti satışına ilişkin faaliyetleri ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunu ihlal etti ği iddiası. 30 F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde ; Garanti Bankası nın , Türk Hava Yolları A.O. (THY) iç ve dış hat uçak biletlerinin Garanti Bankası kredi kartlarından biri olan Shop&Miles kredi kartı aracılığıyla promosyonlu satışı hususunda , YKM Turizm Seyahat Acentesi isimli acente (Yeni Karamürsel Turizm Ltd. Şti. ) ile münhasırlık anlaş ması yaptığı ve bu anlaşma çerçevesinde , sadece söz konusu acentenin indirimli THY uçak bileti satışı yapabildiği ifade edilmekte, eşit konumdaki diğer acentelerin aynı sözleşme şartlarını haiz sözleşme yapma taleplerinin ise Garanti Bankası tarafından her hangi bir rasyonel gerekçe olmaksızın reddedildiği belirtilmekte ve bu suretle 4054 Sayılı Kanun un ihlal edildiği iddia edilmektedir. 40 G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.12.2007 tarih , 7956 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 8.1.2008 tarih , 200 7-4-207/İİ -07-O.G. sayılı İlk İnceleme Raporu, 17.1.2008 tarih , 08-06 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Kanun un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma 08-19/196 -66 2açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1 . maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 08-06/64 -M sayı ile karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 21.2.2008 tarih , 2007 -4-207/ÖA-08-KT sayılı Önaraştırma Raporu 25.2.2008 tarih, REK.0.08.00.00 -110/45 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 50 H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da ; - Garanti Bankası nın şikâyete konu faaliyetinin , 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık teşkil ettiği, - Ancak; faaliyetin amacının acenteler arasındaki r ekabet ortamını bozmak olmaması ve ilgili pazarda rekabeti engelleyici etkisinin çok sınırlı olduğu husus ları göz önüne alındığında , teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun un 41 . maddesi uyarınca soruşt urma açılmasına gerek olmadığı görüşlerine yer verilmişti r. 60 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı Şikâyet konu su çerçevesinde ilgili ürün pazarı, indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunan kredi kartları pazarı o larak tespit edilmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Şikâyete konu olan faaliyetlerin tüm ülke genelinde gerçekleştiril mesi ve söz 70 konusu hizmetlerin pazar şartlarının homojen liği dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak tespit edilmiştir. I.2. Yapılan Tespitler ve Delil ler I.2.1. Bilgi Tutanakları I.2.1.1. Şikâyetçi ile Yapılan Görüşme Görevli raportörlerin görüştüğü Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TÜRSAB ) yetkilisi ve 13 a det IATA üyesi acente yetkilisi , başta Garanti Bankası ve Akbank T.A.Ş. (Akbank) olmak üzere , kredi kartı hizmeti veren tüm bankalar ın, çeşitli promosyon ve kampanyalarla uçak bileti satış hizmetinde dolaylı olarak 80 kendileri ile rekabet etmeye başla dıklarını; Shop&Miles veya Wings gibi sistemlerle müşterilerini doğrudan belirli acentelere yönlendirm ek suretiyle bu pazarda faaliyet göster diklerini belirtmişlerdir. Yetkililer; Kurum a yapılan başvuru nun spesifik olarak Garanti Bankası nın Yeni Karamürsel Turizm Ltd. Şti. (YKM Turizm) ile yaptığı %10 indirimli uçak bileti satış kampanyası ile ilgili oldu ğunu; 2007 Kasım ayı içerisinde yapılan söz 08-19/196 -66 3konusu kampanya nın, sınırlı süreli olmasına rağmen , acenteler in ciddi kayıplar verme sine yol açtığını; parasal kaybın yanı sıra, aynı indirimleri sağlama olana kları bulun madığından, müşterilerin eleştirilerine ma ruz kal dıklarını; benzer bir durumun Akbank ın Wings sistemi kapsamında, grup şirketi olan 90 Vista Turizm A.Ş. (Vista Turizm) ile yürüttüğü havaalanı vergisinin müşteriden alınmamasına yönelik kampanyada da devam e ttiğini; Akbank ve Vista Turizm in bu uygula madan zarar etmemesi nin mümkün olmadığını; YKM Turizm in Garanti Bankası , Vista Turizm in Akbank , Setur Turizm A.Ş. (Setur) nin Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ( Yapı Kredi Bankası ) ve HSBC Bank A.Ş. (HSBC) ile birlikte yürüttüğü kampanya ve promosyonlarla , arkasında herhangi bir finansal destek kuruluşu bulunmayan acentelerin herhangi bir şekilde reka bet edebilmesi nin mümkün olmadığını ifade etmişlerdir. Yetkililer ayrıca; bankalar ın, kendi call -center ları üzerinden , bankayı telefonla arayan müşteri yi tek bir acenteye yönlendirme k suretiyle, doğrudan uçak bileti 100 satışına aracılık et melerinin yanı sıra, ticari itibar ları ve reklâmla , ilişkili oldu kları acente lere kazanç sağla dıklarını; call -center aracılığıyla şikayete konu uygulamaların ülke nin tümüne yay ıldığı nı; bunun sonucunda herhangi bir ilde ikamet eden müşteri nin, bankanın call -center ını ara ması halinde, Garanti Bankası örneğinde , İstanbul daki YKM Turizm e; Akbank örneğinde ise Vista Turizm e bağlan dığını; bu durumun uzun dönemli etkisi nin, internet üze rinden gerçekleştirilen satışların artması ile beraber , ancak sınırlı sayıda acentenin işlem yapabilmesi olduğunu söylemişlerdir. Son olarak , yetkililer tarafından, uçak bileti satışında müşterileri lerin kurumsal ve bireysel olarak ayır ılabileceği; kurumsal müşteriler için acentenin güvenirliği 110 ve geçmiş ticari ilişkiler in büyük önem teşkil etmesi nedeniyle, bağımsız acentelerin avantaj lı olduğu; bankaların şikayete konu uygulamaları olan , call - center ve internet üzerinden yapılan bilet satışları nın ise bireysel müşterilerin belirli acent elere gitmesine yol aç tığı belirtilmiştir. I.2.1. 2. Garanti Bankası Yetkilileri ile Yapılan Görüşme Garanti Bankası yetkilileri konuya ilişkin olarak, 2000 yılından itibaren, THY ile çalışmaya başladıklarını; 2003 yılın da gerçekleştir ilen anlaşma nın 2006 yılında sona er mesine rağmen, sözleşme gereğince sahip oldu kları uzatma hakkı çerçevesinde 2 yıl daha anlaşma süresini uzattık larını; a nlaşma nın 2008 yılı 120 Ekim ayında sona erece ğini, ancak anlaşma sağlanması halinde süre yi tekrar uzatmak istediklerini belirtmişlerdir. Yetkililer , ayrıca, sistemin işleyişi nin THY nin Miles&Smiles sadakat programı ile doğrudan bağlantılı olduğunu; THY nin sık uçan yolcularına mil kazandır arak, bunlar ı uçak bileti alımında kullan dırdığını; Shop&Miles ın da tüketicilerin kredi kartı harcamalarından ekstra mil kazanmalarına imkan sağl adığını; harcamaları üzerinden mil kazan an Shop&Miles kartı sahipleri nin kazandıkları uçuş millerini sadece THY ofislerinde bilete çevirebil diklerini; Garanti Bank ası nın IATA üyesi ve THY biletlerini satmaya yetkili acenteler arasında herhangi bir ayrım 08-19/196 -66 4yapması nın imkan dahilinde bulunmadığını , bunun ticari menfaat lerine de 130 uygun olmadığını ifade etmişlerdir. Yetkililer şikayet konusuna ilişkin olarak ayrıca; - 2007 Kasım ayı içerisinde Shop&Miles müşterilerinin %10 indirimli THY uçak bileti alabilmelerine yönelik bir kampanya gerçekleştir ildiğini; bu kampanya nın deneme amaçlı olması nedeniyle, sadece YKM Turizm acentesiyle çalış ıldığını; konu hakkında Bankalar Bi rliği ne ve TÜRSAB a gönderilen yazılarda , bu pilot çalışma ile kampanya maliyetleri ve müşteri geri dönüşlerinin ölçümlenmesinin amaçlandığı, geri dönüşlerin olumlu olması ve maliyetlerin makul bir seviyede olması halinde söz konusu kampanyanın tüm acent elerle yapılabileceği 140 ifade lerine yer verildiğini; - Bu kampanyadan , tanıtımın kısa tutulması ve mevsim in uygun olmaması gibi sebepler le, bekle nilen sonucun alınamadı ğını; planlanan 45 günlük sürenin ikinci ha ftasında uygulamaya son verildiğini; gelecekte benzeri uygulamalar yapılırsa, belirli standartların sağlanması ve katlanılması gereken maliyetlerin paylaşılması halinde çok s ayıda acente ile de çalışılabileceğini; Garanti Banka sı nın bugüne kadarki kart hizmetlerine yönelik çeşitli kampanya ve promosy onların da çok sayıda acente nin yer aldığını; - Shop&Miles ın indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunan kredi kartları pazarı nda birçok bankanın ürünü ile rekabet et tiğini; anılan kartın kullanımda 150 diğerlerine göre mil kazanımında avantajlı görülebi leceğini; ancak, özellikle son dönemde Akbank tarafından yürütülmekte olan Wings programının uçuşlarda havaalanı vergisini karşılaması ve bu uygulamanın tüm havayollarında geçerli olması nın müşteri lerin tercihlerinde değişikliğe yol aç tığını; ayrıca Yapı K redi Bankası , HSBC, T. İş Bankası A.Ş. , Akbank ve Finansbank A.Ş. başta olmak üzere , neredeyse tüm bankalarca verilen kredi kartlarının, müşterilerine kendi seyahat hatları üzerinden , toplanan puanların birkaç katı değerind e hizmet satın alınmasını sağla dığını; tüm bunların Garanti Bankası ile rakipleri ara sında fark kalmamasına neden ol duğunu; örneğin , Shop&Miles kredi kartı programı kapsamında yapılan harcamalarda THY biletleri için daha fazla mil 160 toplanabilirken, HSBC Advantage sisteminde bir puan ın tatil harcamalarında dörtle çarpıl dığını, İş Bankası Maximum kart uygulamasında ise , Maximum karttan üçte bir fiyatına MaxiPuan la uçak bileti alma imkânı sağlan dığını; buna bezer örnekler in çoğaltılabileceğini; - Banka ların, müşterilerine telefon hatları arac ılığıyla uçak bileti satışına kredi kartları üzerinden aracılık et tiğini; bu hizmette Garanti Uçuş Hattı sistemini kullan an Garanti Bankası nın, YKM Turizm den hizmet aldığını; buna göre , kart hamili nin 444 0 333 nolu telefondan uçuş hattını tuşladığında , YKM Turizm e bağlan dığını; kendisine bankanın aracılık hizmeti verdiği ve hizmetin YKM Turizm den verildiği bilgisi nin iletil diğini; aynı bilgi nin garanti uçuş hattı ile ilgili 170 tüm ilanlarda da açıkça görül düğünü; bu uygulama nın amacı nın, müşteri memnuni yetinin artırılmasını ve müşterilerin kendisini özel hissetmesini sağlamak olduğu nu 08-19/196 -66 5ifade etmişlerdir. I.2.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler I.2.2.1. Trek Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Trek Turizm) den Elde Edilen Belge Raportörlerce yapılan yerinde incelemede, Trek Turizm den elde edilen belge , 180 bir müşteri tarafından Garanti Bankası na ait kredi kartı ile yapılan harcamaları gösterir bilgileri içermektedir. Söz konusu kredi kartı ekstresinde, harcama kalemlerine ilişkin bilgilerin yanı sıra , harcamalar aracılığıyla kazanılan bonusların Garanti Uçuş Hattı aranarak uçak biletine çevrilebileceği bilgisi de yer almaktadır. I.2.2.2. Elit Seyahat Servisi ve Organizasyon Ltd. Şti. (Eltra Tur) den Elde Edilen Belgeler Eltra Tur dan elde edilen bel geler, turizm acenteleri çalışanlarının birbirleriyle , TÜRSAB çalışanları veya yöneticileri yle ve Garanti Bankası yetkilileri yle 190 yaptıkları yazışmaları içermektedir. - 14.11.2007 tarihli bir yazıda özetle; Garanti Bankası nın şikâyete konu olan kampanya uygulamasından duyulan rahatsızlık dile getirilmekte ve rahatsızlığı ortadan kaldırmaya yönelik bazı çözüm önerileri Garanti Bankası yetkilisi ile paylaşılmaktadır. - Yine 14 .11.2007 tarihli başka bir yazı da ise , Böyle bir kampanya yapmak istiyorsanız TÜRSAB ile bir anlaşma yaparak tüm seyahat acenteleri tarafından kullanılabilecek bir kampanya yaratabilirsiniz ifadeleri yer almaktadır. - TÜRSAB tarafından Garanti Bankası na yönelik olarak kaleme alınan 2.11.2007 tarihli ya zıda özetle, şikâyete konu olan kampanya uygulamasının 200 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu na aykırı olduğu iddia edilmekte ve söz konusu kampanya uygulamasından TÜRSAB üyesi olan acentelerin duydukları rahatsızlık dile getirilerek kampanyadan bir an önce vazgeçilmesi rica edilmektedir. - Mezkur yazıya karşılık olarak Garanti Bankası yetkililerince TÜRSAB a yönelik olarak kaleme alınan 7.11.2007 tarihli cevabi yazıda ise , söz konusu uygulama nın TÜRSAB yazısında bahsi geçen kanun hükümlerine herhangi bir şekilde aykırılık teşkil etmediği belirtilmekte ve aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir: 210 Adı geçen kampanya; süreli ve pilot bir kampanya olup; bu pilot çalışma ile kampanya maliyetleri ve m üşteri geri dönüşlerinin ölçümlenmesi amaçlanmıştır. Geri dönüşlerin olumlu olması maliyetlerinin makul bir seviyede olması halinde söz konusu kampanya birliğiniz üyesi tüm acentelerle de yapılabilecektir. Ancak bu çalışmanın yapılabilmesi söz konusu pilot çalışmanın sonuçlarına ve 08-19/196 -66 6kampanya maliyetlerinin karşılanmasını talep eden acentelerin varlığının yanı sıra bu acentelerin sistemsel altyapıya sahip olmaları koşuluna bağlıdır. Yukarıda açıklandığı üzere; kampanyanın bir acenteye mahsus yapılması söz konusu olmayıp belirtilen hususları sağlayan birliğiniz üyesi tüm acentelere açıktır. 220 Eltra Tur dan elde edilen diğer belgeler de yukarıda örnekleri sunulan ifadelere benzer ifadeleri içermektedir. I.2.2.3. Garanti Ba nkası ndan Elde Edilen Belgeler Garant i Bankası ndan elde edilen belgeler; Gar anti Bankası nın yanı sıra HSBC , Yapı Kredi Bankası ve İş Bankası gibi bazı banka kredi kartları aracılığıyla , uçak bileti temin veya diğer bazı hizmetlerin gerçekleştirilmesine yönelik olarak düzenlenen bazı kampany aların reklâm metinlerinden ve bazı yazışmalardan oluşmaktadır. Garanti Bankası tarafından Türkiye Bankalar Birliği Bankacılık ve Araştırma 230 Grup Başkanlığı na yönelik olarak kaleme alınan yazıda , yukarıda da yer verilen TÜRSAB iddialarına ilişkin cevabi aç ıklamaların yanı sıra , yine söz konusu kampanyanın pilot bir uygulama olduğu husus una yer verilmiş ve ayrıca Kaldı ki bankamız, diğer bankacılık faaliyet konularının yanı sıra kredi kartı ve üye işyeri ilişkisi özelinde dahi, hali hazırda turizm sektöründ e TÜRSAB üyesi birçok firma ile çalışmakta, üye işyeri ilişkisi kurmakta, indirim ve taksitlendirme çalışmaları yapmaktadır. ifadeleri kullanılmıştır. Garanti Bankası ndan elde edilen diğer bir belge de ise, Türkiye de birçok büyük bankanın, kredi kartı ku llanıcılarının turizm ihtiyaçlarını karşılayabilmek için IATA üyesi bir acente ile işbirliğ i yapmakta olduğu belirtilmekte; Shop&Miles 240 kredi kartı hamillerinin kazandıkları milleri tüm THY ofislerinde bilete çevirebilmeleri mümkün iken , diğer bankaların yü rüttükleri benzer mil programlarının bilete çevrilebilmesinin sadece tek bir acentede gerçekleştirilebildiği ifade edilmektedir. Söz konusu belge , ayrıca bazı bankaların uyguladıkları programın niteliğine ve bankaların işbirliği içerisinde olduğu acenteye ilişkin bilgiler içermektedir. Buna göre , Yapı Kredi Bankası, HSBC ve İş Bankası Setur ile, Finansbank Entaş Turizm A.Ş. ile ve Akbank ise Vista Turizm ile işbirliği içerisindedir. I.3. Değerlendirme 250 Başvuru konusunu esas olarak , Garanti Bankası nın, THY iç ve dış hat uçak biletlerinin Shop&Miles kredi kartı aracılığıyla promosyonlu satışı hususunda , acente olarak YKM Turizm ile münhasırlık anlaşması yaptığı iddiası oluşturmaktadır. Ayrıca şikâyet dilekçesinde, söz konusu faaliyetlerin tek bir acente arac ılığıyla gerçekleştirildiği ve aynı hizmeti aynı şartlarla vermeyi kabul ederek , bu yönde taleplerini belirten acentelerin , bu taleplerinin Garanti Bankası tarafından reddedildiği ifade edilmektedir. 08-19/196 -66 7 260 I.3.1. 4054 sayılı Kanun un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme 4054 sayılı Kanun un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar başlıklı 4. maddesi uyarınca, Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma yada kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır. Garanti Bankası nın şikâyete konu faaliyeti , bu maddenin aykırılık durumlarına örnekler v erilen ikinci fıkrasının (e) bendinde yer alan , Münhasır bayilik hariç 270 olmak üzere, eşit hak, yükümlülük ve edimler için eşit durumdaki kişilere farklı şartların uygulanması hali ile benzerlik göstermektedir. Şikâyete konu olayın bir tarafı banka iken , diğer tarafı da indirime tabi olan biletlerin satışını gerçekleştiren acentedir. Bankanın buradaki konumu sadece kredi kartının kullanımı ile sınırlıdır. Bu nedenle bankanın sadece tek bir acente ile anlaşma yapması halinde eşit durumdaki diğer acenteler ar asında ayrımcılık yapıldığı söylenebilir. Bu durumda önaraştırma safhasında elde edilen bilgi ve belgelere başvurmak yerinde olacaktır. Yukarıda tespitlere ilişkin bölümde yer verilen, Eltra Tur da yapılan yerinde incelemede tespit edilen belgeler arasınd a bulunan, Garanti Bankası 280 yetkililerince TÜRSAB a yönelik olarak kaleme alınan 7.11.2007 tarihli yazı dan ve Banka yetkililerinin verdiği bilgilerden, şikâyet edilen in piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerden herhangi birisine münhasırlık sağlamak gibi bi r amacı nın bulunmadığı ; şikâyete konu faaliyetin gerçekleştirilmesindeki temel amacın müşteri geri dönüşlerinin tam olarak hesaplanabilmesi olduğu anlaşılmaktadır . Nitekim şikâyetçi konumunda bulunan TÜRSAB ile şikâyet edilen Garanti Bankası yetkilileri ar asında gerçekleştirilen ve tespitler kısmında yer verilen yazışmalarda söz konusu husus açıkça belirtilmekte ve Garanti Bankası yetkilileri tarafından, söz konusu pilot uygulamanın başarılı olması halinde , gerekli şartları sağlayan tüm TÜRSAB üyesi acentel erle işbirliği 290 yapılacağı açıkça ifade edilmektedir. Ayrıca, dosya mevcudu bilgilerden , şikâye te konu olan faaliyetin 1.11.2007 - 31.12.2007 tarihleri arasında yürütülmesi nin planlandığı , ancak sektörde yer alan diğer acentelerden gelen tepki ler üzerine , 15.11.2007 tarihinde sona erdiril diği belirlenmiştir. Bir başka deyişle sektördeki rekabet, bir rekabet ihlalinin varlığının kabulü halinde dahi, sektör aktörleri tarafından yeniden tesis edilmiştir. Bunun yanı sıra yukarıda belirtildiği üzere şikâyet e konu o lan uygulama yalnızca 14 gün gibi çok kısa bir süre devam ettirilebilmiştir. Dolayısıyla, rekabeti engelleyici bir amaç taşıma yan şikâyete konu faaliyetin, çok kısa bir süre için uygulanabilmiş olması nedeniyle , piyasadaki rekabeti 300 engelleyici etkisinin de sınırlı olduğu kanaatine varılmıştır. 08-19/196 -66 8I.3.2. Hakim Durum Değerlendirmesi 4054 sayılı Kanun un Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması başlıklı 6. maddesi , Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasınd aki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır. şeklinde düzenlenmiştir. Kanun un 3. maddesinde ise, hakim durum; Belirli bir piyasadaki bir veya birden faz la teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek 310 fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü olarak tanımlanmıştır. Dosya mevcudu bilgilere göre; indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunan kredi kartları pazarı nda çok sayıda teşebbüs faaliyet göstermektedir. Bu teşebbüsleri Garanti Bankası, İş Bankası, Yapı Kredi Bankası, Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş. , Denizbank A.Ş. , Akbank, Finansbank ve Citibank A.Ş. olarak sıralamak mümkündür. Bu bank alar arasında ücretsiz bilet kazandıran mil programlarına yönelik özel kartı bulunan bankalar ise Garanti Bankası, Akbank ve Denizbank tır. Edinilen sektör bilgilerine göre , havayolu şirketlerinin ücretsiz bilet kazandıran mil programlarını izleyen kullanı cı sayısı yaklaşık 700.000 ; 320 Garanti Bankası nın bu pazardaki kullanıcı potansiyeli ise yaklaşık 350.000 dir. Diğer özel kart sahiplerinden Akbank ın y aklaşık kullanıcı sayısı 170.000 iken , Denizbank ın kullanıcı sayısı ise yaklaşık 39 .000 dir. Garanti Bank ası ilgili ürün pazarında faaliyet göstermeye başlayan ilk firmadır. Ayrıca , bu Banka nın THY ile uçuş bileti temini hizmetine yönelik işbirliği de bulunmaktadır. İlgili ürün pazarında pazar payı belirlenirken kart kullanıcı sayısının yanı sıra , kullanım oranlarının da dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim pazarda faaliyet gösteren ilk firma olması ve THY gibi bayrak taşıyıcı bir firma ile yakın ilişki içerisinde bulunması nedeniyle , Shop &Miles kartının kullanım oranı diğer kredi kartla rına göre daha yü ksektir . Dolayısıyla; THY n in Türkiye hava 330 taşımacılığındaki %50 nin üzerinde pazar payına sahip olduğu gerçeği de göz önünde bulundurulduğunda Garanti Bankası nın ilgili ürün pazarında pay açısından lider konumda olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak, hakim durum tespitinde kullanılan en önemli kriterlerden birisi pazar pay ı olmakla birlikte, bu kriter bir teşebbüsün hakim durumda bulunduğunun tespiti için tek başına yeterli değildir. 4054 sayılı Kanun da açıkça belirtildiği üzere , bir teşebbüsün hakim dur umda kabul edilebilmesi için rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücüne sahip olması gerekmektedir. Dosya konusu olayda ise, şikâyete konu olan uygulama, piy asanın diğer aktörlerinden başka 340 bir deyişle müşteri/aracı konumundaki acentelerden gelen tepkiler nedeniyle başlangıcından 14 gün sonra gibi kısa bir süre içerisinde sona erdirilmiştir. Bu kadar kısa bir süre içerisinde kendi iç dinamikleriyle rekabetin y eniden tesis edildiği bir sektörde faaliyet gösteren teşebbüsün, rakiplerine nazaran yüksek olan pazar payına rağmen hakim durumda bulunduğunu söylemek güç olacaktır. 08-19/196 -66 9Bu çerçevede, şikayete konu faaliyeti gerçekleştiren Garanti Bankası nın 4054 sayılı Kan un anlamında hakim durumda olmadığı neticesine varılmıştır. J. SONUÇ 350 Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; şikâyet konu su faaliyetin amacının acenteler arasındaki rekabet ortamını bozmak olmaması ve ilgili pazarda rekabeti engelleyici etkisinin çok sınırlı olduğu hus usları göz önüne alındığında , teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun un 41 . maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı na ve şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.