Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-146 (Devralma) Karar Sayısı : 07-92/1173 -458 Karar Tarihi : 27.12 .2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tunca y SONGÖR , M. Sıraç ASLAN , Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN , Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: F. Yeşim AKCOLLU , Mert KARAMUSTAFAOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - MEIF II Energie Beteiligungen G mbH& Co. KG Vekili: Av. Tolga KARATAŞ, Av. Zeyne
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-146 (Devralma) Karar Sayısı : 07-92/1173 -458 Karar Tarihi : 27.12 .2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tunca y SONGÖR , M. Sıraç ASLAN , Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN , Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: F. Yeşim AKCOLLU , Mert KARAMUSTAFAOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - MEIF II Energie Beteiligungen G mbH& Co. KG Vekili: Av. Tolga KARATAŞ, Av. Zeynep AKIN Lamartine Caddesi No:10 Taksim 34437 İstanbul 20 D. TARAFLAR : - MEIF II Energie Beteiligungen GmbH& Co. KG Neue Mainzer Strasse 75 60311 Frankfurt am Main/ALMANYA - Techem AG Hauptstrasse 89 65790 Eschborn /ALMANYA E. DOSYA KONUSU: Techem AG nin tüm hisselerinin MEIF II Energie Beteiligungen GmbH & CO. KG tarafın dan devralınması işlemine izin verilmesi talebi . 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.12.2007 tarih ve 8046 sayı ile giren bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin olarak talep edilen ek bilgi ve belgeler, Kurum kayıtlarına 13.12.2007 tarih, 8232 sayı ile intikal eden yazı yla tamamlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme s onucunda düzenlenen 17.12.2007 tarih, 2007-1-146/Öİ-07-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 24.12.2007 tarih, REK.0.05.00.00 -120/224 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-92 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ : İlgili raporda bildirim konusu devralma işleminin ; - 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında ve izne tabi bir işlem olduğu, - ancak söz konusu devralma sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. madde si ile yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesinin uygun olacağı, ifade edilmektedir. 07-92/1173 -458 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50 H.1. Taraflar H.1.1. MEIF II Energie Beteiligungen GmbH& Co. KG (Meif KG ) Bildirim formu ve ekinde yer alan bilgilere gör e, Meif KG Almanya kanunları uyarınca kurulmuş bir limited ortaklıktır. Söz konusu teşebbüsün başlıca faaliyet konusu şirketlerin iştirak paylarının veya varlıklarının devralınması, idaresi ve satışıdır. MEIF Energie GmbH, sermaye payı olmaksızın Meif KG n in genel ortağı konumundadır. MEIF Energie GmbH ise Lüksemburg kanunları uyarınca kurulmuş olan MEIF II Germany Holdings S.a.r.l nin (Meif Almanya) tamamına sahip olduğu bağlı şirketidir. Söz konusu şirketlerin tümü dolaylı olarak Macquarie European Infras tructure Fund II (Meif) adında bir limited ortaklık tarafından kontrol edilmektedir. 60 Meif in genel ortağı hayır amaçlı olarak hisselerine sahip olunan MEIF II Guernsey GP Limited adında kuruluştur. Söz konusu genel ortak yatırım yönetimi sorumluluklarını, Macquarie Group Limited in dolaylı bağlı şirketi olan Macquarie Capital Funds Limited e devretmiştir. Böylelikle Macquarie Capital Funds Limited Meif KG ve Meif Almanya nın yatırım işlerini dolaylı olarak yönetmektedir. Macquarie Group Limited bağlı şirk etleriyle birlikte (Macguarie) finans ve yatırım hizmetleri konularında geniş bir yelpazede hizmet sunan uluslar arası bir hizmet sağlayıcıdır. Macquarie nin işlerinin büyük bir bölümü Avustralya ve Asya da bulunmakla birlikte yönettiği fonlar aracılığıyla , Avrupa Birliği nde de ticaret, yatırım, mali danışmanlık ve sınır ötesi kiralama gibi birçok faaliyette bulunmaktadır. 70 Macquarie in faaliyetleri birçok faaliyet grubuna ayrılmıştır ve her bir grup strateji uygulama, piyasa girişimlerinde bulunma, stratej i ve yeni ürün geliştirme açısından faaliyet özgürlüğüne sahiptir. Macquarie Grubu Türkiye de, Thames Water Holdings Limited şirketi aracılığıyla faaliyet göstermektedir (İzmit Su Anonim Şirketi ve Thames Water Altyapı Hizmetleri Ltd. Şti.). Thames Water Holdings Limited in başlıca faaliyet konusu İngiltere ve Galler de özelleştirilmiş su ve kanalizasyon hizmetleri sağlayıcısı olan Thames Water Utilities Limited aracılığıyla su ve kanalizasyon hizmetleri sunulmasıdır. Anılan teşebbüs Londra ve çevresinde s öz konusu faaliyetleri yürütmektedir. Macquarie Grubu, İzmit Su Anonim Şirketi ve Thames Water Altyapı Hizmetleri Ltd. 80 Şti. aracılığı ile Türkiye de faaliyet göstermektedir. İzmit Su Anonim Şirketi, Yap -İşlet- Devret modeli çerçevesinde faaliyet gösteren bi r proje şirketidir. Söz konusu şirket Uygulama ve Su Satış Sözleşmesi ne tabi olarak Kocaeli Belediyesi ne taze içme suyu tedarik etmektedir. İzmit Su Anonim Şirketi barajın, su arıtım tesislerinin ve boru hatlarının yapım ve işletilmesinden sorumludur. İ zmit Su A.Ş., Kocaeli Belediyesi ile imzaladığı sözleşme uyarınca, 2014 yılına kadar işletme ve bakım hizmetleri sağlayacaktır. Thames Water Altyapı Hizmetleri Ltd. Şti., İzmit Su A.Ş. ye, su rezervlerine taze içme suyu sağlamak için baraj, su arıtım tesis i ve boru hatlarının yönetim ve faaliyetlerini de içerecek şekilde işletme ve bakım desteği sağlamaktadır. Dolayısıyla her iki şirket de genel olarak su ve atık su arıtma tesislerine yönelik inşaat, 90 imalat ve hizmetler pazarında faaliyet göster mektedir. Maquarie Grubu en son 2006/2007 mali yılında dünya çapında konsilide cirosu ( ) Avro dur. Türkiye de Thames Water Altyapı Hizmetleri Ltd. Şti nin 2006 yılı cirosu ( ..) YTL ve İzmit Su Anonim Şirketi nin 2006 yılı cirosu ise ( .) YTL dir. 07-92/1173 -458 3 H.1.2. Techem AG (Techem ) Techem, Fra nkfurt merkezli, hisselerinin % 100 ü borsada işlem gören bir Alman şirketidir. Genel olarak müşterilerinin enerji ve su tüketimlerinin tam olarak ölçülmesi ve bu ölçümlemeye ilişkin aletler ve söz konusu aletlerin satışı, k iralanması ve bakımı 100 alanlarında faaliyet göstermektedir. Buna ilaveten Techem, ısı, havalandırma ve elektrik tedariki, bakımı, muhafazası ve tüketiminin faturalandırılması da dahil olmak üzere enerji -tedarik tesislerinin işletimi alanlarında da faaliyet g östermektedir. Techem, Türkiye de, Techem Enerji Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin (Techem Tü rkiye) sahibidir. Techem Türkiye, ısınma, soğuk ve sıcak suya ilişkin olarak tüketim ölçüm hizmetleri sunmaktadır. Ayrıca söz konusu şirket su tüke timinin ölçülmesine ilişkin olarak belediyelere de ölçüm hizmetleri sunmaktadır. Dolayısıyla Techem, Türkiye de sadece tüketim ölçüm hizmetleri piyasasında faaliyet göstermektedir. Techem Türkiye nin müdürü Orhan Altun dur. Söz konusu kişi dışında Techem i n hiçbir Yönetim Kurulu Üyesi veya kurum içi denetçisi ilgili pazarda faaliyet 110 gösteren herhangi bir şirkette benzer görevde bulunmamaktadır. Tüketim ölçüm hizmetleri Türkiye de özellikle son zamanlarda sunulmaya başlanan hizmetlerden olup, henüz tam anlamıyla gelişmiş bir pazar niteliğinde değildir ve önemli bir gelişme potansiyeli mevcuttur. Techem Türkiye, bu pazarda şimdiden %5 0 civarında pay sahibi olmuştur. Ancak söz konusu pazar gelişip, pazara yeni girişler oldukça anı lan pazar payının düşmesi beklenmektedir. Söz konusu şirketin hisse yapısı aşağıdaki gibidir. Tablo 1 - Techem Enerji Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin Hisse Yapısı Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%) Techem Energy Services GmbH 18.905 % 99 ,5 Techem AG 95 % 0,5 Techem in 2005/2006 son mali yılında dünya çapında cirosu yaklaşık ( ) Avro dur. Techem Türkiye nin 30 E ylül 2007 yılına kadarki 12 aylık cirosu ( ) 120 YTL dir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Başvuru konusu devral ma işleminin taraflarından Maquarie Grubu genel olarak su ve kanalizasyon hizmetlerinin sunulması faaliyeti ile iştigal etmektedir. Devralınan Techem ise ağırlıklı olarak ısı ve elektrik tüketiminin ölçülmesi ve faturalandırılması alanlarında faaliyet göst ermektedir. Dolayısıyla tarafların faaliyette bulundukları kesişen bir pazar bulunmamaktadır. Bu nedenle devralınan Techem in Türkiye de faaliyette bulunduğu pazar olan tüketim ölçüm hizmetleri piyasasının özellikleri önem 130 taşımaktadır. Bildirim formundak i bilgilere göre tüketim ölçüm hizmetleri piyasası, ölçüm ve tüketimi paylaştırma amaçlı olarak kullanılan tüketim hizmet ölçüm aletlerinin tedarikini, bakımını, okunmasını ve faturalandırılmasını kapsamaktadır. Konutlara, işyerlerine ve endüstriye sunulan ısınma, sıcak ve soğuk su, elektrik ve gaz hizmetleri söz konusu ölçüm aletlerinden elde edilen fiili tüketim verilerine dayanılarak müşterilere faturalandırılmaktadır. Tüketim ölçüm hizmetleri Türkiye de özellikle son zamanlarda sunulmaya başlanan hizme tlerden olup, henüz tam anlamıyla gelişmiş bir pazar niteliğinde değildir. Potansiyel müşterilerin sadece % 2 sinin bu hizmetlerden faydalandığı tahmin 140 edilmektedir. Bu nedenle pazarın önemli bir büyüme ve gelişme potansiyeli mevcuttur. 07-92/1173 -458 4 Özellikle 5627 sayıl ı Enerji Verimliliği Kanunu nun yürürlüğe girmesi ve buna ilişkin ikincil mevzuatın yürürlüğe konulmasıyla söz konusu pazarın gelişeceği anlaşılmaktadır. Yukarıda yapılan değerlendirmeler neticesinde başvuru konusu devralma işlemi açısından ilgili ürün paz arı devralına n Techem in faaliyette bulunduğu elektrik, gaz, ısı ve su tüketimine ilişkin tüketim ölçüm hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Dosya mevcudunda yer alan bilgiler çerçevesinde, işlemin değerlendirilmesinde ilg ili ürünler bakımından bölgesel pazar tanımı yapılmasını gerektirecek koşulların var 150 olmadığı anlaşıldığından ilgili coğrafi Pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir. H.3. Değerlendirme H.3.1. İşlem in Niteliği Bildirimde bulunulan işl em, hisselerinin tamamı borsada işlem gören halka açık bir Alman şirketi olan Techem in tüm hisselerinin devralınmasına ilişkin olarak Alman Menkul Kıymet Devir ve İktisabı Kanunu çerçevesinde Meif KG tarafından gerçekleştirilen bir kamu devralma işlemidir . Söz konusu teklif uyarınca Techem in kontrolü Meif KG ye geçecek ve bir kontrol değişikliği meydana gelecektir. Meif KG başvuru konusu işlem neticesinde Techem Türkiye nin de dolaylı kontrolünü elde 160 edecektir. Dolayısıyla anılan işlem 1997/1 sayılı Tebli ğ in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemi niteliğindedir. Yapılan teklif ile 22 .10.2007 tarihinde Techem i devralma talebinin duyurulmasından önce Meif KG ve bu teşebbüsle müşterek olarak h areket eden kişiler Techem in %( ) ine sahiptirler . Kabul süresi sonund a Meif KG Techem hisselerinin % 84 ünden fazlasına sahip olmayı hedeflemektedir. H.3.2. Pazar Payı ve Ciro Eşikleri Açısından Değerlendirme 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik , 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde , birleşme veya devralm a sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, topla m pazar paylarının, 170 piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü yer almaktadır . Bildirim formundaki bilgilere göre Techem Türkiye, ilgili pazar olan tüketim ö lçümleri pazarında Türkiye de % ( .) lik bir pazar payına sahiptir. Söz konusu pazar daki teşebbüsler ve pazar payları aşağıdaki gibidir. Tablo 2 - Tüketim Ölçümleri Pazarındaki Teşebbüslerin Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) Techem Türkiye ( .) Danfoss Otomasyon ve Kontrol Ürünleri Ltd. Şti. ( .) Ista(Alna Sayaç Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ( .) MINOL, SIEMENS, KUNDO; LANDİS ( .) Toplam 100 Yukarıdaki tabloda yer alan bilgiler dikkate alındığında, Techem Türkiye nin ilgili ürün pazarındaki pazar payı 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Teb liğ in 4. maddesinde yer alan % 25 lik pazar payı eşiğini aştığından bu pazarlar açısından 180 başvuru konusu devir işlemi Rekabet Kurulu iznine tabidir. 07-92/1173 -458 5 Dosya konusu bilgi ve belgeler ışığında devralma işleminin taraflarından devralan Meif KG nin ilgili ürün pazarında herhangi bir fa aliyetinin olmadığı ve dolayısıyla devralınan Techem ile herhangi bir pazarda çakışan, örtüşen nitelikte bir faaliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Devralan Meif KG nin dahil olduğu Macquarie Grubu nun ilgili ürün pazarında Türkiye de herhangi bir faali yeti de bulunmamaktadır. Bu nedenle başvuru devralma işlemi neticesinde Techem in kontrolünün, Meif KG ye geçmesine rağmen pazardaki rekabetin azalmasının söz konusu olmayacağı görülmekte dir. Ayrıca Techem in, Türkiy e de ilgili ürün piyasasında % ( ) civar ında olan pazar payının, söz konusu pazarın yeni gelişmekte olduğu, p otansiyel müşterilerin sadece % 2 sinin anılan 190 hizmetlerden faydalandığı göz önüne alındığında pazarın gelişmesi neticesinde gerçekleşecek yeni girişlerle birlikte azalabileceği de anlaşıl maktadır. Bu bilgiler ışığında başvuru konusu devralma işlemi neticesinde devralan teşebbüsün, devralınan teşebbüsün faaliyette bulunduğu Türkiye pazarında faaliyet göstermediği ve ilgili ürün pazarının yapısı göz önüne alındığında pazardaki rekabet yapısı nın değişmeyeceği ve ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurabilecek nitelikte bir yoğunlaşmanın söz konusu olmayacağı sonucuna varılmıştır. I. SONUÇ 200 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre ; Bildirim konusu işlemin 4 054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte h akim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.