Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017 -4-14 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 17-26/405 -182 Karar Tarihi : 09.08.2017 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN , Adem BİRCAN, Şükran KODALAK , Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Burak SAĞLAM, Mehmet Yavuz GÜNER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. Temsilcisi: Av. İ. Yılmaz ASLAN Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No: 38/8 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSY
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017 -4-14 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 17-26/405 -182 Karar Tarihi : 09.08.2017 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN , Adem BİRCAN, Şükran KODALAK , Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Burak SAĞLAM, Mehmet Yavuz GÜNER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. Temsilcisi: Av. İ. Yılmaz ASLAN Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No: 38/8 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: 16.01.2014 tarih ve 14 -02/42 -20 sayılı Kurul kararı ile üç yıl süreyle bireysel muafiyet tanınan Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. tarafından hayata geçirilen BKM TechPOS projesinin muafiyet süresinin yeni modele geçiş süreci (2 yıl) boyunca uzatılması ve proje kapsamında getirilen yenilikler ile oluşan geçiş süreci sonunda uygulanacak yeni modele menfi tespit belgesi verilmesi veya bireysel muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.03.2017 tarihinde giren bildirim ve 07.07.2017 tarihinde giren ek bilgiler üzerine düzenlenen 20.07.2017 tarih ve 2017 -4- 14/MM sayıl ı Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Teşebbüs birliği niteliğindeki Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin (BKM) , ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) üreticilerinin ve rakip konumundaki kendi ortakları/üyelerinin bankacılık sektöründeki mevcut ve potansiyel rekabetini etkileyebilecek BKM TechPOS projesinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında bir teşebbüs birliğ i kararı olduğu ve Kanun un 4. maddesinin (a) bendine aykırılık oluşturduğu, projenin birtakım değişikler içeren yeni modelinin de bu niteliğini sürdürdüğü, Dolayısıyla, bir bütün olarak TechPOS projesine 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi kapsamında menfi te spit belgesi verilemeyeceği, Bununla birlikte gerek 2 yıllık geçiş dönemi boyunca uygulamasına devam edilmesi planlanan mevcut modelin, gerekse sonrasında uygulanacak yeni modelin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde getirilen muafiyet şartlarını karşılaması gerekçesiyle muafiyetten yararlanabileceği, Muafiyet süresinin mevcut model bakımından öngörülen iki yıllık geçiş süresi boyunca, yeni model bakımından ise pazardaki gelişmelerin takibini teminen iki yıl ile sınırlandırılmasının uygun olacağı ifade edilm iştir. 17-26/405 -182 2/21 G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) BKM , Rekabet Kurumu na 2013 yılında yaptığı başvuruda; yeni nesil ÖKC cihazlarıyla üye iş yeri anlaşması yapan kuruluşlar (bankalar) arasındaki sistem spesifikasyonunun sağlanması için BKM bünyesinde geliştirilen TechPOS projesine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınmasını talep etmiş, söz konusu projeye 16.01.2014 tarih ve 14 -02/42 -20 sayılı Kurul kararı ile üç yıl sürey le bireysel muafiyet tanınmıştır. Anılan bireysel muafiyetin süresi 16.01.2017 tarihinde sona ermiştir. Söz konusu muafiyet süresinin bitimini takiben BKM tarafından 30.03.2017 tarih ve 2197 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal ettirilen yeni başvuruda ise TechPOS projesine bir takım değişiklikler getirilmekte ve bu bağlamda öngörülen iki yıllık geçiş süreci boyunca mevcut modele bireysel muafiyet tanınması, geçiş süreci sonunda uygulanacak modele ise menfi tespit belgesi verilmesi, bu mümkün değilse yeni mod ele de bireysel muafiyet tanınması talep edilmektedir. (5) Yapılan yeni bildirim kapsamında 26.04.2017 tarih ve 5065 sayılı, 07.06.2017 tarih ve 7107 sayılı yazılar ile BKM den; 26.04.2017 tarih ve 5081 sayılı yazı ile Arçelik A.Ş . (ARÇELİK), E DATA Elektroni k San. ve Tic. A.Ş . (E DATA), MT Bilgi Teknolojileri ve Dış Ticaret A.Ş . (MT), HUGİN Yazılım Tek. A.Ş . (HUGİN), PAVO Teknik Servis Elektrik Elektronik San. ve Tic. A.Ş . (PAVO), MİKROSARAY Mikrobilgisayar Pazarlama ve Tic. A.Ş. den (MİKROSARAY) ; 26.04.2017 tarihli ve 5082 sayılı yazı ile Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığından (GİB) çeşitli bilgiler talep edilmiştir. BKM nin cevabi yazıları 09.05.2017 tarih li, 3203 sayılı, 03.07.2017 tarihli , 4682 sayılı ve 07.07.2017 tarihli ve 4856 sayılı ; ARÇELİK in cevabı 09.05.2017 tarih li ve 3210 sayılı; PAVO nun cevabı 10.05.2017 tarih li ve 3215 sayılı ; E DATA nın cevabı 10.05.2017 tarih li ve 3251 sayılı; MT nin cevabı 11.05.2017 tarih li ve 3284 sayılı ; MİKROSARAY ın cevabı 11.05.2017 tarih li ve 3307 sayılı ; HUGİ N in cevabı 12.05.2017 tarih li ve 3354 sayılı ve GİB in cevabı 23.06.2017 tarihli ve 4515 sayılı yazı ile K urum kayıtlarına intikal etmiştir. G.1. BKM (6) BKM, 1990 yılında 13 bankanın bir araya gelerek kurdukları anonim şirket statüsünü haiz tüzel kişiliğe sahip bir yapıdır. BKM , anonim şirket olmakla birlikte, kendi hissedar ları arasında yer almayan ilgili pazarda faaliyet gösteren diğer finansal kurumları da üye olarak kabul etmektedir. (7) BKM nin başlıca faaliyetleri arasında nakit kullanımı gerekmeksizin her türlü ödemeyi veya para transferini sağlayan veya destekleyen sistem, platform ve altyapıları oluşturmak, işletmek ve geliştirmek, kredi kartı ve bank a kartı uygulaması içinde bulunan bankalar arasında uygulanacak prosedürleri geliştirmek, standardizasyonu sağlamaya yönelik çalışmalar yaparak kararlar almak , Türkiye genelinde uygulamalar ile yurtiçi kuralları oluşturmak, kart hamillerinin yaptıkları alı şverişlerden kaynaklanan borç ve alacaklarının bankalar arasındaki takasını yurtiçi takas ve hesaplaşma aracılığı ile BKM bünyesinde gerçekleştirmek , bankalar arasındaki otorizasyon işlemini yürütmek , yurtdışı kuruluş ve komisyonlar ile ilişkiler kurmak ve gerektiğinde üyelerini bu kuruluşlarda temsil etmek yer almaktadır. (8) Halihazırda BKM ye üye banka sayısı 29 olup, söz konusu bankalardan 10 u (Türkiye İş Bankası, Akbank, Yapı Kredi Bankası, Garanti Bankası, Finansbank, Ziraat Bankası, Halkbank, Vakıflar B ankası , ING Bank ve Türk Ekonomi Bankası) aynı zamanda BKM nin ortaklarıdır. 17-26/405 -182 3/21 G.2. İlgili Mevzuat ve Tech -POS Projesi (9) Katma değer vergisi mükelleflerinin ödeme kaydedici cihazları kullanmaları mecburiyetine ilişkin 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükellefle rinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanun (3100 sayılı Kanun) bulunmaktadır. Diğer yandan, Maliye Bakanlığı nın 2011 -2013 Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Planı doğrultusunda, 11 .04.2012 tarihli ve 28261 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 69 Seri No lu Ödeme Kaydedici Cihaz Genel Tebliği ile mevcut ÖKC ler yerine yeni nesil ÖKC leri kullanma mecburiyeti getirilmiştir. Burada yer alan geçiş süreleri daha sonra 70 Seri No lu Genel Tebliğ ile ertelenmiştir. Diğer yandan Maliye Bakanlığı da 426 Sıra No lu Vergi Usul Kanunu (VUK) Genel Tebliği ile malları nı aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışındaki kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarlara (perakende teslimde bulunan veya hizmet ifa eden), V UK a göre fatura vermek zorunda olmadıkları mal satışları veya hizmet ifalarının belgelendirilmesinde 3100 sayılı Kanun a göre kullanmak zorunda oldukları ödeme k aydedici cihazların (yazar kasaların) yerine Yeni Nesil Ödeme Kay dedici Cihazları kullanma mecburiyetini tekrar düzenlemiştir. Bu Tebliğ de getirilen geçiş süreleri de önce 29.06.2013 tarih ve 28692 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan 427 Sıra No lu VUK Genel Tebliği ile son olarak da 05.08.2016 tarih ve 29792 sayılı Res mi Gazete de yayımlanan 473 Sıra No lu Tebliğ ile revize edilmiştir. Son durumda c irosu 150.000 TL den az olan mükellefler ile basit bilgisayar bağlantılı ÖKC kullanmakta olan (harici donanım ve yazılımların ödeme kaydedici cihazlarla entegrasyonu zamana i htiyaç gösteren) mükellefler e yeni nesil ÖKC lere geçiş için 01.01.2018 tarihi ne kadar süre tanınmıştır. (10) Söz konusu Tebliğler yoluyla GİB ile elektronik olarak iletişim halinde olmayan eski nesil ÖKC lerin (yazar kasa, seyyar EFT -POS, vb.), GİB ile veri al ışverişi yapabilen ve günlük kapanış raporlarının GİB Bilgi Sistemi ne iletildiği yeni nesil ÖKC ler ile değiştirilmesi ve bu şekilde tüm işlemlerin kayıt altına alınması hedeflenmiştir. Bu bağlamda 3100 sayılı Kanun a göre eski nesil ÖKC kullanan veya kul lanması gereken mükellefler yeni nesil ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamındadır. 3100 sayılı Kanun kapsamına girmeyen birinci ve ikinci sınıf tüccarlar dışındaki mükellefler (basit usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbapları, zir ai kazanç sahipleri, menkul ve gayrimenkul sermaye iradı sahipleri, diğer kazanç ve irat sahipleri, ücret geliri elde edenler), perakende mal ve hizmet satışı bulunmayan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar (örneğin toptancılar) ve Bakanlıkça mecburiyet dışı bırakılanların ise yeni nesil ÖKC kullanma zorunluluğu bulunmamaktadır. (11) Mevcut durumda yeni -nesil ÖKC kullanma mecburiyeti yol kenarı otopark işletmeleri ve faaliyetlerinde seyyar banka POS u kullananlar bakımından 01.10.2013 tarihinde, 3100 sayılı Kanun kapsamında olup 2014 yılı öncesinde faaliyette bulunan diğer mükellefler için cirolarına göre 2016 yılı içinde farklı tarihlerde başlamıştır. Ayrıca 01.01.2016 tarihinden sonra 3100 sayılı Kanun kapsamında olup yeni işe başlayan mükelleflere yeni nesil ÖKC edinme için tanınan süre işe başlama tarihinden itibaren 30 gündür1. Halihazırda 3100 sayılı Kanun kapsamında olup yeni nesil ÖKC lere geçiş için 01.01.2018 tarihi ne kadar süre tanınanlar ise c irosu 150.000 TL den az olan mükellefler ile basit bilgisayar bağlantılı eski nesil ÖKC kullanmakta olan mükelleflerdir. 1 Kalkınmada öncelikli yörelerde 60 gün . 17-26/405 -182 4/21 (12) 426 Seri No lu Genel Tebliğ e göre iki çeşit yeni nesil ödeme kaydedici cihaz bulunmaktadır. Bunlar; bünyesinde banka POS u bulunduran EFT -POS özellikli yeni nesil ÖKC ler ve bünyesinde banka POS u bulundurmayıp haricen POS cihazı bağlanabilen basit/bilgisayar bağlantılı yeni nesil ÖKC lerdir. (13) EFT-POS özelliği olan yeni nesil cihazlar bütünleşik ve birleşik olarak iki farklı şekilde üretilebilmektedir. Bütünleşik yeni nesil EFT -POS cihazlarında satış fişi ve banka/kredi kartı slibi bütünleşik bir şekilde üretilmekte iken, birleşik yeni nesil ÖKC lerde banka POS u kablo yoluyla yazarkasaya entegre edilmekte ve satış fişi yazarkasada üretilirken kart slibi POS üzerinden üretilmekte dir. Birleşik sistemin eski nesil sistemden farkı ise yeni nesil cihazların internet yoluyla GİB ve bankalar ile sürekli olarak veri alışverişi yapabilen cihazlardan oluşmasıdır. Öte yandan, bütünleşik EFT - POS özellikli cihazlar üzerinden kartsız olarak sa dece satış fişinin oluşturulması yoluyla nakit ile işlem yapmak da mümkündür. (14) Eski sistemde mükellefler yazar kasaları kendileri temin ederlerken, mülkiyeti bankalara ait olan POS cihazı ise bankalar tarafından temin edilmekteydi. Yeni sistemde ise, yazar kasa ile POS cihazının bütünleştirilmesi veya birleştirilmesiyle (kablo yoluyla) birlikte, yeni nesil bütünleşik EFT -POS cihazlarının mülkiyeti mükelleflere geçmiştir. Yeni sistem ile birlikte, her iki cihazın tek bir yazılım ve mali yapı altında toplanma sı nedeniyle, cihazların hem senkronize bir şekilde mali gözetim altında çalışması ve aynı zamanda taşınabilir özelliği sayesinde iş yeri dışında kullanımı mümkün hale gelmiştir. Diğer yandan yeni nesil EFT -POS cihazları , üreticilerinin ilgili modifikasyon ları yapmasıyla ödemelerde bütün bankaların sistemlerini aynı anda barındırabilmekte ve birden fazla POS kullanımına ihtiyaç duyulmamaktadır. Yeni nesille beraber mevcut sistem güvenlik açısından da geliştirilmiştir. GİB tarafından yayımlanan Teknik Kılavu z a göre; Yeni Nesil ÖKC cihazlarıyla sadece ÖKC üreticisi firmalar TSM2 sistemi ( trusted service manager - güvenli servis sağlayıcı) ile haberleşecektir. Bunlar dışında gerektiğinde veri göndermek üzere GİB, ERP ( enterprise resource planning ) sistemi, gru p kampanya, kupon vb. uygulamalara bağlanmak için izin verilebilecektir. Grup kampanya, kupon gibi üçüncü taraflara bağlantı ÖKC üreticisi TSM sistemi üzerinden gerçekleşecektir. 2 TSM ÖKC lere yazılım -parametre yükleme, yazılım güncelleme, bu cihazları ve bu cihazlar ile birlikte veya üzerinde gerçekleştirilen kartlı işlemleri yönetme, cihazlar ile ilgili güvenli anahtar yönetimini gerçekleştirme, ön kontrol işlemlerini yapma, banka uygula ması yazılım ve parametrelerini cihaza yükleme, cihaz yaşam döngüsünü kontrol etme ve yönetme, ÖKC mesajlarının GİB Bilgi Sistemi ne ve üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlara aktarılmasını sağlama amacıyla ÖKC üreticileri veya bir dış hizmet sağlayıcısı ta rafından kurulmuş terminal yönetim sistemi dir. 17-26/405 -182 5/21 (15) BKM tarafından 2013 yılında TechPOS proj esi kapsamında yapılan bildirimde i se, yeni nesil ÖKC kullanımına bu geçiş sürecinde sektör paydaşlarının (bankalar ile ÖKC üreticileri) sürece daha kolay ve hızlı uyum sağlaması ve taraflar arasındaki işlem maliyetlerini n azaltılması amacıyla BKM tarafından TechPOS projesi kapsamında merke zi bir altyapı kurulması kararlaştırılmıştır. Projenin esasını BKM tarafından merkez bir uygulama (platform) geliştirilerek, standart POS işlevinin sağlanması için gerekli teknik spesifikasyonların üretici ve üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar (bankalar ) arasında bu platform üzerinden sağlanması oluşturmaktadır. Merkez platform sayesinde söz konusu spesifikasyonlar POS cihazı ile üye işyeri anlaşması yapan kuruluşun sistemi arasındaki iletişimi sağlamakta ve veri transferine olanak tanımaktadır. Bu kapsa mda TechPOS uygulaması üye işyeri kurulum emrini, projeye dahil olmuş ve sistemini TechPOS spesifikasyonlarına göre hazırlamış üye işyeri anlaşması yapan kuruluştan alıp üreticiye iletmekte, POS işlevinin sağlanması için gerekli teknik spesifikasyonların t anımlanması anılan platform üzerinden gerçekleştirilmektedir. Bildirim e göre, bu bağlamda uygulamanın diğer uygulamalardan temel farkı bir işyerindeki cihaz kurulumu bir kez yapıldıktan sonra, diğer üye işyeri anlaşması yapan kuruluşların kurulumları için fiziken sahada cihazın başına gidilmesine gerek olmadan işlemin sistemsel ola rak yapılmasıdır. (16) Belirtilen hususlar çerçevesinde TechPOS projesinin 3 temel bileşeni bulunmaktadır ; 1. Host uygulaması : Tüm EFT -POS bütünleşik yeni nesil ÖKC lere uyumlu bir merkezi uygulama tasarlanması , 2. POS spesifikasyonları : ÖKC üreticileri tarafından kullanılmak üzere; kartlı ödeme işlemleri için standart bir POS yazılım spesifikasyonunun belirlenmesi , 3. Banka spesifikasyonları : POS bütünleşik ödeme kaydedici cihazlar üzerinden yapılacak kartlı ödeme işlemlerinin, BKM üzerinden tüm bankalara, standart bi r şekilde yönlendirilmesinin sağlanması . (17) Aşağıda BKM TEchPOS projesinin iş akışı aşağıda gösterilmiştir. Şekil -1: BKM TechPOS P rojesi 17-26/405 -182 6/21 (18) Yukarıdaki şekilde de görüldüğü üzere, 3100 sayılı Kanun a tabi bir mükellefin bir ÖKC üreticisinden TechPOS spesifikasyonları ile uyumlu olan cihazı satın alması ve aktivasyonunu takiben kartlı ödemeleri kabul edebilmesi için bir üye işyeri anlaşması yapa n kuruluş ile üye işyeri anlaşması imzalaması gerekmektedir. Söz konusu üye işyeri anlaşması yapan kuruluşun TechPOS a dahil olması durumunda söz konusu işyerine ilişkin yetki ve parametreler ile cihaza ilişkin bilgiler BKM ye iletilmektedir. Öte yandan, s istemin diğer tarafında TechPOS projesine dahil ÖKC üreticileri bulunmakta olup, platform tarafından banka ve BKM parametreleri de üreticiye iletilmekte ve ÖKC üreticisi tarafından POS a işlenmektedir. Bu sayede yeni nesil bütünleşik EFT -POS üzerinden gerç ekleştirilen işlemlerin BKM üzerinden üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlara yönlendirildiği bir platform sağlanmaktadır. G.3. 16.01.2014 tarih ve 14 -02/42 -20 sayılı Kurul kararındaki Tespitler (19) BKM tarafından 2013 yılında yapılan ilk başvuru kapsamında Tech -POS projesine 3 yıl süreyle bireysel muafiyet tanınan 16.01.2014 tarih ve 14 -02/42 -20 sayılı kararda; - BKM nin TechPOS projesiyle vereceği hizmetin bir bankacılık hizmetinden ziyade temelde bir yazılım işi olduğu, projenin hedefinin ÖKC cihazına yüklen ecek ortak bir yazılımla ÖKC üreticileriyle üye işyeri anlaşması yapan kuruluşları ortak bir platformda buluşturmak olduğu, - Projede BKM nin kendini bankalarla ÖKC cihaz ı üreticileri arasında konuşlandırdığı, bu anlamda tüm parametrelerin TechPOS uygulaması ndan geçmek suretiyle ilgili terminallere ulaşacağı, bu uygulamayla BKM nin ÖKC üreticisi gibi sistem içerisinde yer aldığı ve sisteme uzaktan bağlanıp cihaza çeşitli güncellemeler ve ek fonksiyonlar yükleyebildiği, proje sayesinde gerek ÖKC üreticilerinin bankalarla gerekse bankaların ayrı ayrı tüm ÖKC üreticileriyle anlaşıp sistem spesifikasyonu yapması yerine TechPOS platformunun bu bağlantıyı ve iletişimi sağlayacağı , TechPOS projesiyle geliştirilen uygulama spesifikasyonunun standart kabul edilip, proj eye katılmak isteyen bankaların kendi sistemlerini bu spesifikasyonlara göre düzenleyeceği, geliştirilen spesifikasyonların sisteme dahil olmak isteyen ÖKC üreticileri ile paylaşılacağı, - Öte yandan proje kapsamındaki Yeni Nesil EFT -POS Bütünleşik Ödeme Kaydedici Cihazlar İçin Sunulan Saha Hizmeti Şartnamesi ve Yeni Nesil EFT - POS Bütünleşik Ödeme Kaydedici Cihazlar İçin Hizmet Sözleşmesi incelendiğinde bazı hizmetlerin tek tipleştirildi ğinin ve bazı hizmetlerin fiyatlarının tek elden belirlendiğinin, ayrıca önümüzdeki dönemler bakımından da bazı hizmetlerin fiyatının belirsiz olduğunun görüldüğü, buna göre bu hizmetlerin fiyatlarının önümüzdeki dönemler bakımından BKM tarafından belirlen eceği nin anlaşıl dığı, ayrıca üye işyerine de ÖKC üzerindeki TechPOS uygulamasında BKM tarafından talep edilen veya mevzuat uyarınca zorunlu olan değişikliklerin uzaktan erişim yoluyla veya mesai saatleri içinde işyerine gelerek üretici tarafından yapılması na muvaf akat etme si yükümlülüğünün getirildiği, - TechPOS projesiyle aşağıdaki Tablo da yer verilen Taraflar kısmında, 3 ve 5 numaralı faaliyet alanlarında bankanın yerini BKM nin almasının beklendiği, diğer bir deyişle ÖKC üreticileriyle BKM nin anlaşma sa ğlayacağı, ayrıca 4 numaralı faaliyet alanında ÖKC üreticilerinin yerine geçerek faaliyetlerin bedelini belirlemesinin beklendiği, 17-26/405 -182 7/21 Tablo : ÖKC Faaliyet Yapısı ve Sistem İşleyişi FAALİYETLER TARAFLAR BEDEL PERİYOD 1 ÖKC Satışı Üye İşyeri ÖKC Üreticisi ÖKC Bedeli 1 kere 2 ÖKC Kurulumu ÖKC Üreticisi Üye İşyeri Bedelsiz - 3 Entegrasyonun Sağlanması ÖKC Üreticisi Banka Bedelsiz - 4 Servis ve Saha Hizmetleri Üye İşyeri ÖKC Üreticisi Servis/Hizmet Bedeli Servis/Hiz met Karşılığı 5 Banka Uygulaması Servis Hizmeti (Banka Kurulum, Parametre Yükleme, Servis Seviyesi, Server ve İletişim Hizmetleri) ÖKC Üreticisi Banka Servis/Hizmet Bedeli Aylık 6 Banka İşlemleri Banka Üye İşyeri İşlem hacmine göre Bedelsiz/Komisyon/ Hizmet Bedeli Aylık Kaynak: 2013 -4-62/MM sayılı Muafiyet Raporu - Bu bağlamda BKM nin projeyle birlikte sisteme d ahil olan ÖKC üreticileri nezdinde düzenleyici ve pazara yön verici bir pozisyon alacağı , BKM nin vermiş olduğu hizmetin yeni nesil ÖKC cihazı üzerindeki uygulama ve yazılım geliştirme pazarında ÖKC üreticilerinin rekabetine, bankaların ise yeni ödeme sistemi ve teknolojik uygulama geliştirmesi alanındaki rekabetine bazı hizmetlerin tek tipleştirilmesi ve fiyatlarının tek elden belirlenmesi suretiyle etki edebileceği, bu durumun da potansiyel rekabeti etkileyeceği, - Öte yandan, pazardaki uyumun TechPOS projesi olmadan da devam ettiği, nitekim yeni nesil ÖKC sisteminin üreticiler tarafından kurulmuş ve bi rçok bankanın da bu sisteme entegrasyonlarının tamamlanmış olduğu, - Sonuç olarak, teşebbüs birliği niteliğindeki BKM nin rakip konumundaki kendi ortakları/üyelerinin bankacılık sektöründeki rekabetini etkileyebilecek her türlü iktisadi faaliyetinin 4054 say ılı Kanun un 4. maddesine aykırı olduğu, TechPOS projesinin de 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bir teşebbüs birliği faaliyeti olduğu, bu nedenle TechPOS projesine menfi tespit belgesi verilemeyeceği, 17-26/405 -182 8/21 - Diğer yandan, bireysel muafiyet değerlendir mesinde ise BKM n in projeyle taraflar arasındaki ve ÖKC pazarına yeni girişler açısından işlem maliyetlerini azaltmayı ve bir takım etkinlik kazanımları sağlamayı öngördüğü, buna karşılık ÖKC üreticilerinin ise, bankaların her bir ÖKC üreticisi ile ayrı ay rı entegrasyon yapmak durumunda olduğunu, bu entegrasyonun büyük ölçüde gerçekleştiği ve bu maliyetlere zaten katlanıldığını ifade ettiği, bununla birlikte projenin pazara yeni girecek ÖKC üreticileri bakımından da etkinlik ve maliyet avantajı yaratabilece ği, pazara yeni girecek ÖKC üreticileri bakımından tüm bankalarla tek tek anlaşmak ve sistem uyumu gerçekleştirmek yerine bunların hepsini standart olarak sağlayan bir pakete üye olmanın yaratacağı etkinlik kazanımları nın ve bu sayede yerleşik rakiplerle r ekabetin sağlanmasının daha olası olduğu , bu nedenle projenin muafiyetin ilk şartı olan malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması şartını sağladığı , - BKM taraf ından projeye dahil olan ÖKC üreticilerine sağlanan TechPOS yazılım teşviki, yıllık bakım teşviki, banka aktivasyon teşviki ve ilk üç üretici ile sınırlı olmak kaydıyla pazarlama teşviki nin pazara yeni girecek ÖKC üreticileri bakımından bir takım faydalar sağlayacağı ve bu faydaların da yıllık bakım hizmetlerinin geliştirilmesi gibi bazı kanallarla tüketiciye yansıyacağı , bu bağlamda muafiyetin tüketicinin anılan uygulamadan yarar sağlaması şartının da gerçekleştirildiği, - Yeni nesil ÖKC lerle ilgili düzen lemeleri takiben MT, Arçelik ve PAVO firmalarının pazara girerek pazarda kendine yer edindiği, dolayısıyla BKM nin, TechPos uygulamasını pazardaki önemli rakiplerinin ilk giren ve ağ avantaj larını büyük ölçüde kullandıkları bir pazar yapısı içerisinde hayata geçir mekte olduğu, ayrıca BKM tarafından projenin yeni ÖKC üreticilerinin pazara girişini kolaylaştıracağının, mevcut durumun üye işyerlerinin banka seçeneklerini ÖKC üreticilerinin anlaşma imzaladığı bankalarla sınırlı olacak şekilde sınırladığının ve ayrıca küçük bankaların mükelleflere ulaşması konusunda dezavantajlı duruma getirdiğinin, proje ile birlikte hem mükelleflerin anlaşmalı banka seçeneklerinin artacağını n hem de daha küçük bankaların da mükelleflere ulaşma imkânı yakalayabileceğini n ile ri sürüldüğü, bu bağlamda rekabeti kısıtlamanın aksine pazarda bu anlamda olumlu etkiler yaratabileceği gerekçesiyle TechPos uygulamasının muafiyet koşullarından son ikisini de sağladığı , - Öte yandan, her ne kadar 13 bankanın ortağı olduğu BKM nin, kuracağı ortak terminalle ÖKC üreticilerinin tamamına bu proje içerisinde yer almaları konusunda bankalar aracılığıyla baskı yapması ve uzun vadede kurmuş olduğu ortak terminali teknik ve ticari baskı unsuru olarak kullanması endişesi bulunsa da, bu kaygıların, BK M nin ilk giren avantajını ve ağ etkisini kullanan rakiplerinin olduğu bir piyasada kısa vadede gerçeğe dönüşeceği yönünde bir kanaat oluşma dığı, b ununla birlikte pazarın yeni oluşmakta olan bir pazar olması ve BKM nin güçlü bir oyuncu olması nedeniyle, pa zardaki gelişmelerin gözlemlenmesi bakımından muafiyet süresinin 3 yılla sınırlı olması gerektiği tespitlerine yer verildiği görülmektedir. 17-26/405 -182 9/21 G.4. Mevcut Bildirim Kapsamında Tech -POS Projesi ne Getirilen Değişiklikler (20) BKM tarafından yapılan yeni bildirimde yukarıda detaylarına verilen 3 yıllık muafiyet kararı sürecinde TechPOS uygulamasının yürütülmesinde bazı değişikler yapılmasının planlandığı ve yeni bir model üzerinde çalışıldığı belirtilmektedir. Bu bağlamda 26.05. 2016 tarihli, 2016/10 sayılı ve 28.07.2016 tarihli, 2016/12 sayılı BKM Yönetim Kurulu kararlarına aşağıda yer verilmiştir: - 26.05.2016 tarih ve 2016/10 sayılı Yönetim Kurulu kararı ; TechPOS hizmet yapısı hakkında bilgi alındı, yapılan değerlendirmeler sonucunda; (1) Şirket ortağı olan üyeler için 225.000 TL, diğer üyeler için 200.000 TL olarak belirlenen katılım ücretinin 75.000 TL ye düşürülmesine, (2) TechPOS a katılan üyelerin ödedikleri katılım ücretleri ile yeni katılım ücreti arasındaki tutarın TechPOS h izmetleri nedeniyle üyelerce BKM ye ödenecek işlem ücretlerine mahsup edilmesine, (3) 1 bankalı cihaz için üyeden tahsil edilen aylık saha ücretinin, ÖKC üreticisi sözleşme yenileme tarihi olan 25.10.2016 itibarıyla, BKM tarafından ÖKC üreticilerine ödenen tut ara eşitlenecek şekilde uygulanmasına, (4) Üyelerin ÖKC zorunluluğu olmayan işyerlerindeki kart kabul ihtiyacına cevap verilebilmesi adına, yazarkasa bağlantısı olmayanlar da dahil olmak üzere tüm kart kabul cihazlarının, ilgili üyenin tercih etmesi halinde TechPOS altyapısı üzerinden çalışmasına imkân verilmesine, (5) Talep eden bankalar için, yeni sözleşme dönemi itibariyle (25.10.2016), ÖKC üreticilerinden doğrudan saha hizmeti anlaş ması yapabileceği alternatif modelin bir seçenek olarak hayata geçirilmesine ve bu yeni alternatif doğrultusunda TechPOS altyapı hizmetlerinden yararlanan üyelerden aktivasyon ücreti ile aylık saha ücreti alınmasına son verilmesine, (6) Alınan bu karara i lişkin hukuki ve teknik gerekliliklerin tamamlanması için genel müdürlüğe yetki v erilmesine , - 28.07.2016 tarih ve 2016/12 sayılı Yönetim Kurulu kararı ; TechPOS hizmet yapısı ile ilgili olarak 2016/10 sayılı Yönetim Kurulu kararına konu edilen iş modeller i konusunda alınan hukuk görüşleri hakkında bilgi alındı; BKM nin Bankalar ve üreticiler arasındaki saha hizmetleri anlaşmasına aracılık ettiği mevcut modelin yeni modele dönüştürülmesine yetecek kadar bir süre için daha Rekabet Kurumu na başvurularak muafiyet istenmesi, Yazarkasa bağlantısı olmayan cihazları da kapsayacak şekilde tüm kart kabul cihazlarının TechPOS altyapısı üzerinden çalışması, BKM nin bankalara sadece altyapı hizmeti vermesi ve bu bankaların üreticiler ile saha hizmeti anlaşması için aracı olmaktan çıkması ile oluşan yeni model için Rekabet Kurumu na başvurularak muafiyet istenmesi, Mevcut model için verilecek muafiyet süresi sonunda, BKM nin sadece yeni modelde tanımlandığı gibi altyapı hizmeti vermeye devam etmesi konularında Genel Müdürlüğe yetki verilmesine karar verildi. 17-26/405 -182 10/21 (21) Yukarıda özetlenen kararlarda temel olarak üç hususta değişikliğe gidildiği görülmektedir. Söz konusu değişiklikler; - Üye işyeri anlaşması yapan kuruluşların sisteme katılım ücretlerinin düşürülmesi, - ÖKC zorunlu luğu olmayan işyerlerindeki kart kabul cihazları da dahil tüm kart kabul cihazlarının ilgili üyenin tercih etmesi halinde TechPOS altyapısı üzerinden çalışmasına imkan verilmesi , - Talep eden bankalar için yeni sözleşme dönemi itibarıyla (25.10.2016) bankal arın ÖKC üreticileriyle doğrudan saha hizmeti anlaşması yapabileceği alternatif modelin bir seçenek3 olarak bankalara sunulması ve bu alternatif doğrultusunda TechPOS altyapı hizmetlerinden yararlanan üyelerden aktivasyon ücreti ile aylık saha ücreti a lınmasına son verilmesi dir. (22) Bu değişikliklerden, önceki bildirim ve muafiyet kararı ile ilgisi nedeniyle üzerinde ayrıca durulması gerekenler ise, tüm kart kabul cihazlarının TechPOS altyapısı üzerinden çalışmasına imkan verilmesi ve bankaların saha hizmet leri anlaşmasını doğrudan ÖKC üreticisi ile yapabilmesinin sağlanması hususlarıdır. G.5. İlgili Pazar G.5.1. İlgili Ürün Pazarı (23) Yukarıda mevcut ve yeni modelin işleyişine ilişkin yer verilen bilgiler çerçevesinde TechPOS projesinin, üye işyerleri anlaşması yapan kuruluşlar (bankalar) ve yeni nesil ÖKC üreticilerine BKM tarafından sağlanacak spesifikasyonlar ile kartlı ödeme işlemlerinin, BKM üzerinden tüm bankalara standart bir şekilde yönlendirilmesine yönelik olduğu, bu bağlamda projenin esasını yeni nesil ÖKC üreticileriyle bankalar arasında ortak bir platform sağlanmasının oluşturduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, söz konusu platform hizmetine ilişkin pazarın ödeme sistemleri ile ilgili olduğu bununla birlikte ödeme sistemlerinin , taraflarının gerçekleştirdiği faaliyetlerden ziyade söz konusu faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için verilen bir altyapı hizmeti olduğu görülmektedir. Esas itibarıyla, bu dosy a kapsamında pazarın sınırlarının kesin olarak belirlenmesine gerek duyulmamakla birlikte, önceki muafiyet kararında yer verilen pazar da göz önünde bulundurularak, değerlendirmede elektronik kartlı ödeme sistemlerine platform sağlama pazarı dikkate alın mıştır . Öte yandan , Denizbank ın yeni nesil POS cihazlarını belirli ciro ve harcama taahhüdü koşulu ile müşterilerine tahsis etmesine ilişkin uygulamaya bireysel muafiyet tanınmasına ilişkin başvurusun a yönelik 09.10.2013 tarihli ve 13 -57/806 -343 sayılı Rekabet Kurulu kararında, ilgili pazar olarak belirlenen yeni nesil POS cihazı ve bankacılık hizmetleri pazarları ile genel olarak kartlı ödeme hizmetleri pazarının ise mevcut dosyada doğrudan ilgili pazar olmamakla birlikte , işlemden etkilenen pazarla r olarak ele alınabileceği kanaatine varılmıştır. G.5.2. İlgili Coğrafi Pazar (24) Dosya konusu bakımından ilgili coğrafi pazar, söz konusu hizmetin Türkiye nin tamamında sunuluyor olması nedeniyle Türkiye olarak tespit edilmiştir. 3 Bildirimdeki anılan ifade üzerine yeni modelde saha hizmetleri ilişkisinin ÖKC üreticisi ile üye işyeri anlaşması yapan kuruluş arasında kurulmasının taraflara alternatif olarak mı sunulduğu yoksa modelden t amamıyla çıkarılarak direk taraflara mı bırakıldığı BKM ye sorulmuş, geçiş süreci sonunda tamamıyla bu modele geçileceği ifade edilmiştir. 17-26/405 -182 11/21 G.6. Değerlendirme G.6.1. M enfi Tespit Değerlendirmesi (25) 16.01.2014 tarih ve 14 -02/42 -20 sayılı Kurul kararında, BKM nin rakip konumundaki kendi ortakları/üyelerinin bankacılık sektöründeki rekabetini etkileyebilecek iktisadi faaliyetlerinin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık taşıyacağı, TechPOS projesinin de 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bir teşebbüs birliği faaliyeti olduğu, bu nedenle TechPOS projesine menfi tespit belgesi verilemeyeceği ifade edilmiştir. Anılan Kurul kararı doğrultusunda söz konusu tespitin ge çiş süreci boyunca uygulanacak mevcut model açısından da geçerliliğini koruduğu görülmektedir. Ayrıca, söz konusu Kurul kararında belirtildiği üzere, BKM nin aracı konumunda bulunduğu TechPOS projesinin, gerek ÖKC üreticileri arasındaki yeni nesil ÖKC ciha zına yönelik uygulama ve yazılım geliştirme pazarındaki rekabeti, gerekse bankaların yeni ödeme sistemi ve teknolojik uygulama geliştirilmesi alanındaki mevcut ve potansiyel rekabetini etkileme olasılığı bulunmaktadır. Öte yandan, her ne kadar yeni modelde birtakım değişiklikler getirilmiş olsa da, söz konusu değişiklerin TechPOS projesinin bu tür olası etkilerinin varlığını ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı, anılan ihtimallerin yeni model bakımından da geçerli olduğu kanaatine varılmıştır. Bu bağlamda gerek bankalar gerekse ÖKC üreticileri arasındaki rekabeti etkileme olasılığı olan bir teşebbüs birliği kararı niteliğini haiz TechPOS projesinin yeni modeline de menfi tespit belgesi verilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. G.6.2. Muafiyet Değerlendirmesi (26) Yeni model kapsamında üzerinde özellikle durulması gereken değişiklikler, bankaların saha hizmetleri anlaşmasını doğrudan ÖKC üreticisi ile yapabilmesine olanak sağlaması ve yeni modelin tüm kart kabul cihazlarının TechPOS altyapısı üzerinden çalışmasına i mkân veren bir yapıda olmasıdır. Bu değişikliklerden ilk olarak yeni modelde bankaların saha hizmetleri anlaşmasını doğrudan ÖKC üreticisi ile yapabilmesine imkân tanınması hususu üzerinde durulacaktır. (27) 16.01.2014 tarih ve 14 -02/42 -20 sayılı muafiyet karar ında; Yeni Nesil EFT -POS Bütünleşik Ödeme Kaydedici Cihazlar İçin Sunulan Saha Hizmeti Şartnamesi ve Yeni Nesil EFT -POS Bütünleşik Ödeme Kaydedici Cihazlar İçin Hizmet Sözleşmesi ndeki Üretici ve Üye İşyeri ne getirilen yükümlülükler ile ilgili şu hususlar a dikkat çekilmektedir: - Üretici, tüm ÖKC lerini BKM TechPOS uygulamasına açık tutmayı taahhüt eder. Ancak , TechPOS uygulaması yanında üretici nin talebine bağlı olarak özel uygulamalar ya da özel banka uygulamaları çalışabilir. Bu durumda üretici, bir şemsi ye uygulama ile ayrı uygulamaların bir arada çalışmasını garanti etmelidir4, - BKM, üreticiye sağladığı saha ve destek hizmetleri karşılığında, saha hizmetleri bedeli olarak ÖKC başına aylık 10 Euro + KDV ödeyecektir5, 4 Günümüzde yürürlükte olan sözleşmedeki hali Üretici, ürettiği/üreteceği tüm ÖKC'lerin BKM TechPOS Uygulamasına uyumlu olacağını ve bankaların veya işyerinin ihtiyacı halinde cihazlarında TechPOS uygulamasının kurularak çalıştırılabileceğini taahhüt eder. TechPOS Uygulaması yanında Üreticinin talebine bağlı olarak özel uygulamalar ya da özel banka uygulamaları da ça lışabilir şeklindedir. 5 Günümüzde yürürlükte olan sözleşmede aylık saha hizmetleri ücretlerinden aktivasyon ücreti ÖKC başına ( ..) TL; ÖKC başına bankaya yansıtılacak birim aylık saha ücreti ise ( ..) TL dir. Bildirim formunda yeni modele geçildiği anda n itibaren bu ücretlerin uygulanmasının söz konusu olmayacağı belirtilmektedir. 17-26/405 -182 12/21 - Cihazın ve POS uygulamasının çalışır du rumda olmasını sağlamak üreticinin sorumluluğundadır. Bu sorumluluğu yerine getirebilmek için üretici, yeterli bir servis ağı temin etmelidir , - Üretici, Yıllık Bakım Teşviki karşılığında, yıllık 75 adam/gün ile sınırlı olmak üzere BKM Geliştirme Talepleri ni ücretsiz olarak yerine getirecektir. BKM Geliştirme Talepleri nin bir yılda toplamda 75 adam/günü aşması halinde, aşan kısım 400 Euro+KDV adam/gün üzerinden üretici tarafından BKM ye faturalandırılacaktır , - Üreticinin işyerleri ile imzalayacağı satım ve bakım sözleşmeleri çerçevesinde işyeri, ÖKC üzerindeki TechPOS uygulamasında BKM tarafından talep edilen veya mevzuat uyarınca zorunlu olan değişikliklerin uzaktan erişim yoluyla veya mesai saatleri içinde işyerine gelerek üretici tarafından ya pılmasına mu vafakat etmektedir, - İşyeri ÖKC nin EFT -POS fonksiyonlarında meydana gelen sorunlarda gecikmeksizin üretici ve/veya bankaya bilgi verecektir, - İşyeri yukarıda belirtilen hükümlere uygun davranmadığı takdirde, banka veya BKM tarafından ÖKC nin kartlı işlemler e kapatılabileceğini, bu durumda uğrayabileceği zararlardan sorumlu olduğunu kabul etmektedir. (28) Anılan kararda; yukarıdaki sınırlamalar ve Şartname ile Sözleşme de hizmetlerin ne şekilde verileceğine ilişkin diğer hususlar ve bazı hizmetlerin tek tipleştiri ldiği, saha hizmeti bedeli gibi bazı hizmetlerin fiyatının BKM aracılığıyla tek elden belirlendiği ve bu hizmetlere ilişkin fiyatların önümüzdeki dönemler bakımından da belirsiz olduğu vurgulanmaktadır. (29) 3100 sayılı Kanun a göre yeni nesil ÖKC lere satış so nrası saha hizmetleri sunma yükümlülüğü GİB tarafından ÖKC üreticilerine verilmiştir. Buna göre ÖKC lere sadece ÖKC üreticisinin yetkilendirdiği kişiler müdahale edebilmektedir. Bu bağlamda ilk modelde, TechPOS uygulamasına üye işyeri anlaşması yapan kurul uşa özgü parametrelerin indirilmesi için kurulum talebi açılması, diğer param etre transferi - versiyon yükleme işlemleri, işyeri tarafından üreticinin çağrı merkezi veya diğer hizmet kanallarına iletilen arıza bildirimleri, arıza giderimleri, servis, bakım anlaşması sona eren üye işyeri anlaşması yapan kuruluş için POS fonksiyonunun kapatılması gibi saha hizmetler i BKM ile üreticiler arasında akdedilen Yeni Nesil EFT -POS Bütünleşik Ödeme Kaydedici Cihazlar İçin Hizmet Sözleşmesi çerçevesinde yürütülmüştür6. Bir başka deyişle, TechPOS projesinin ilk aşamasında saha hizmetleri bakımından üreticiler ile üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar arasındaki ilişki BKM tarafından yürütülmüştür7. Anılan saha hizmetleri karşılığında ÖKC üreticilerine ödenen saha hizmeti bedeli , sahada aktif olan ÖKC ler için cihaz başına ödenecek şekilde belirlenm iştir. Ayrıca anılan sözleşme kapsamında BKM nin sunduğu altyapı üzerinden üye işyeri anlaş ması yapan kuruluşlarla entegre olarak çalışmak ve bununla ilgili olarak BKM ye saha h izmeti vermek isteyen ÖKC üreticilerine , TechPOS yazılım teşviki (tek seferlik) , TechPOS uygulaması yıllık bakım bedeli teşviki (ikinci yıldan itibaren her yıl ödenecek şekilde) , pazarlama teşviki (koşulları yerine getiren ilk üç ÖKC üreticisine) ve banka aktivasyon teşviki (cihaz üzerinde yapılan banka aktivasyonu bazında, 6 Bildirim Formuna göre, ( ..) . 7 Mevcut model sadece Maliye Bakanlığının ilgili mevzuatına tabi olan yeni nesil ÖKC ler için uygulanmaktadır. 17-26/405 -182 13/21 kuruluş başına bir seferlik) olmak üzere teşvikler öngörülmüştür. Aşağıdaki şekilde BKM nin aracı konumunda olduğu mevcut modeldeki durum özetlenmektedir8: Şekil -2: Mevcut Model Bakımından Saha Hizmetleri İlişkisi İşyeri Hizmet Anlaşması (Cihaza bankacılık uygulaması konulması, saha hizmetleri..)Yeni Nesil ÖKCSatış Anlaşması Üyeişyeri Anlaşması Altyapı Altyapı ÖKC Üreticileri Üyelik İlişkisi TechPOS hizmet kullanımı$ Bankalar (30) Yeni modelde ise bu uygulamaya son verilerek, saha hizmetleri ilişkilerinin üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar ile üreticiler arasında düzenlenmesi öngörülmektedir. Dosyadaki bilgilere göre, yeni modelde BKM sadece altyapı hizmeti sunacak, bu altyapıyı BKM TechPOS Sertifikasyon ve Entegre Sözleşmesi çerçevesinde kullandıracaktır. Böylelikle BKM, üreticiler tarafından üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlara sunulan hizmetlere dair ücretlere müdahale etmemiş olacaktır. Yine yeni modelde BKM tarafından sun ulan teşvikler de sonlandırılacaktır. Dosyada, yeni modelin bu şekilde 3100 sayılı Kanun a tabi olmayan cihazları da kapsayacak şekilde tüm cihazlar için uygulanacağı belirtilmektedir. Aşağıda şekilde yeni model bakımından saha hizmetleri ilişkisi gösteril miştir : Şekil -3: Yeni Modelde Saha Hizmetleri İlişkisi İşyeri Hizmet Anlaşması (Cihaza bankacılık uygulaması konulması, saha hizmetleri..) Yeni Nesil ÖKC Satış AnlaşmasıÜyeişyeri Anlaşması AltyapıAltyapı ÖKC Üreticileri $ BankalarTechPOS Sertifikasyon ve Entegrasyon Sözleşmesi 8 09.05.2017 tarih ve 3203 sayıl ı BKM tarafından gönderilen cevabi yazıda mevcut model kapsamında üreticilerle imzalanan anlaşmaların ( ..) tarihine kadar devam ettiği, ( ..) süreli akdedildiği, herhangi bir fesih olmaması durumundan kendiliğinden yenilendiği ifade edilmektedir. 17-26/405 -182 14/21 (31) Yukarıdaki bilgiler ışığında, yeni modeldeki saha hizmetlerine dair ilişkinin BKM nin kontrolünden çıktığı, bankalar ile ÖKC üreticileri arasında serbestçe belirleneceği ve bu bağlamda rekabetçi bir yapıya kavuştuğu görülmektedir. Böylelikle, yukarıda da ifade edildiği üzere, ilk modele üç yıl süreyle muafiyet tanın an 16.01.2014 tarih ve 14 - 02/42 -20 sayılı Kurul kararında Saha Hizmeti Şartnamesi ve Hizmet Sözleşmesi ne atıfta bulunularak vurgulanan, anılan sözleşmeler kapsamında ÖKC üreticilerine bazı sınırlamalar getirildiği, bu bağlamda bazı hizmetlerin tek tipleştirildi ği ve bazı hizmetlerin fiyatlarının tek elden belirlendiği, ayrıca önümüzdeki dönemler bakımından da bazı hizmetlerin fiyatının belirsiz olduğu tespitlerinin dikkate alındığı ve yeni modelde rekabetçi perspektiften sorunlu olarak addedilebilecek söz konusu alanların, saha hizmetleri ilişkisinin bankalar ile üreticiler arasında belirlenmesine olanak tanınmasıyla bertaraf edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Nitekim geçiş döneminin sonunda uygulanacak TechPOS Sertifikasyon ve Entegrasyon Sözleşmesi incele ndiğinde, sözleşmede bu tür maddelerin yer almadığı ve anılan sözleşmenin 7.3. maddesinde Cihazlar için ihtiyaç duyulan saha hizmetleri, her türlü hizmet seviyeleri, üye işyerine Firma aracılığıyla sunulacak diğer hizmetler ve Firma ile üye işyeri anlaşma sı yapan kuruluşlar arasındaki tüm finansal sorumluluklar Firma ve üye işyeri anlaşması yapan kuruluş arasındaki anlaşma çerçevesinde belirlenir ve işbu sözleşmenin konusu değildir . hükmüne yer verilmiştir. Bu bağlamda yeni modelin saha hizmetleri ilişkis i bakımından rekabetçi bir yapıya kavuşturulduğu anlaşılmaktadır. (32) Öte yandan, yeni model açısından yapılacak muafiyet değerlendirmesinde, TechPOS projesinin pazardaki mevcut durumunun incelenmesi de yerinde olacaktır. Dosyadaki bilgilere göre, TechPOS kaps amında MİKROSARAY, İNFORMATİK Bil. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti. (İNFORMATİK), E DATA, İNFOTEKS Bil. Elk. Tele. Med. Rek. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (İNFOTEKS), HUGİN ve Interpos Bilgi Tek. Elek. San. ve Tic. A.Ş. (INTERPOS) olmak üzere ( ..) ÖKC üreti cisi ile sözleşme imzalanmıştır. Aşağıdaki tabloda anılan üreticiler ve BKM ile sözleşme tarihleri yer almaktadır. Tablo 1: Tech -POS Kapsamındaki Üreticiler ve BKM ile Sözleşme Tarihleri İlk Sözleşme Tarihi İlk İşlem Tarihi MİKROSARAY 25.10.2013 26.08.2014 İNFOTEKS 25.10.2013 07.01.2015 İNFORMATİK 24.02.2014 23.02.2016 E DATA 01.10.2014 01.11.2016 HUGİN 15.08.2016 Onay ve test süreci devam ediyor INTERPOS 05.01.2017 Onay ve geliştirme süreci devam ediyor (33) Öte yandan, GİB in internet sitesindeki verilere göre halihazırda pazarda faaliyet göstermekte olan ( ..) yetkili ÖKC üreticisi olup, 3100 sayılı Kanun a göre ÖKC onayı alan ( ..) ÖKC üreticisi ve GİB den yeni nesil ÖKC onayı alan ( ..) ÖKC üreticisi bulun maktadır. Bu veriler ışığında üç yıllık süreç sonunda TechPOS projesine dahil ÖKC üreticisinin sınırlı sayıda olduğu söylenebilecektir. Bunun yanı sıra dosyadaki belgelerde, E -DATA firmasının Tech -POS a katılımının henüz pilot aşamasında olduğu, HUGİN firm asının henüz test aşamasında olup, TechPOS üzerinden kurulum yapmadığı, INTERPOS firmasının ise onay ve geliştirme sürecinin devam ettiği ifade edilmiştir. Ü ye işyeri anlaşması yapan kuruluş tarafında ise bu anlaşma yı yapan 24 BKM üyesinden 10 unun9 TechPOS projesine katıldığı görülmektedir. 9 Akbank T.A.Ş., Finansbank A.Ş., T. Garanti Bankası A.Ş., Halkbank A.Ş., Türk Ekonomi Bankası A.Ş., Türkiye İş Bankası A.Ş., T. Vakıflar Bankası T.A.O., Yapı ve Kredi Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. 17-26/405 -182 15/21 (34) Dosyadaki bilgilere göre, 2017 Mayıs sonu itibarıyla yeni nesil ÖKC ler üzerinde ( ..) bankacılık uygulaması bulunmakta olup, TechPOS üzerinden çalışan bankacılık uygulaması adedi ( ..) , söz konusu uygulamaların üzerinde çalıştığı cihaz sayısı ise ( ..) dir10. Bu açıdan bakıldığında, 2017 Mayıs sonu itibarıyla TechPOS uygulamasının yeni nesil ÖKC lere ilişkin ödeme uygulamaları pazarının ancak %( ..) ini oluşturduğu görülmektedir. Aşağıd aki tabloda söz konusu cihazların son 3 yıl ve 2017 nin ilk 5 ayı için üretici bazında ayrımına yer verilmektedir: Tablo 2: Üretici Bazında 2014 -2017 Yılları Tech -POS Uygulamalı Cihaz Sayısı ( adet) Üretici Cihaz Marka/Modeli 2014 2015 2016 2017 (5 ay) MİKROSARAY Mikrosaray Pidion MT360E ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) İNFORMATİK İnformatik inPOS m120 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) İNFOTEKS Fusions 410G ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) E-Data s300 (harici bağlantılı pos cihazı) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) E-Data Profilo s900 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) (35) Yukarıdaki verilerden TechPOS projesinin hâlihazırda pazardaki mevcudiyetinin sınırlı olduğu görül mekle birlikte , üç yıllık muafiyet sürecinde pazardaki diğer oyuncuların pazar payının ne şekilde geliştiğinin incelenmesi yararlı olaca ktır. Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde hazırlanan, son üç yıldaki yeni nesil ÖKC satışı ve teşebbüslerin kendi pazar payı tahminlerinin yer aldığı tabloya aşağıda yer verilmektedir. Tablo 3: Yeni Nesil ÖKC Sa tış Adetleri Üretici11 2014 2015 2016 ARÇELİK ( ..) ( ..) ( ..) PAVO ( ..) ( ..) ( ..) E-DATA ( ..) ( ..) ( ..) MT ( ..) ( ..) ( ..) MİKROSARAY ( ..) ( ..) ( ..) HUGİN ( ..) ( ..) ( ..) (36) Tablo 3 ten TechPOS uygulamasına dahil olmayan ARÇELİK ve PAVO nun TechPOS projesinin uygulamada olduğu 2014 -2016 yılları arasında satışlarını ade t bazında artırdığı, pazar paylarını ise yükselttiği ya da koruduğu görülmektedir. TechPOS uygulamasına dahil olmayan bir başka üretici MT ise 2015 yılında satışlarını adet bazında arttırmış, 2016 yılında düşürmüş, bununla birlikte satışları 2014 yılından çok farklılaşmamıştır. Bu tespitler ışığında pazarda TechPOS uygulamasına dahil olmayan ÖKC üreticilerinin varlığını güçlü bir şekilde sürdürdüğü sö ylenebilecektir. B ir başka deyişle mevcut durum, yeni nesil ÖKC cihazı pazarına önceden giren ve pazarda yer edinen firmaların henüz TechPOS projesine müdahil olmaya gerek duymadığı tezini desteklemektedir. 10 Bir cihaz üz erinde birden fazla işyeri anlaşması yapan kuruluş çalışabildiğinden cihaz sayısı daha düşük kalmaktadır. 11 Tabloda yer alan teşebbüsler , 16.01.2014 tarihli ve 14 -02/42 -20 sayılı karar döneminde piyasada faaliyet gösteren, diğer bir değişle piyasaya ilk gi riş yapan şirketlerdir. Piyasanın gelişimini göstermek adına bu altı şirket referans alınmıştır 17-26/405 -182 16/21 (37) Daha önce de belirtildiği üzere TechPOS projesi yeni nesil ÖKC ler bakımından bankaların üreticilerle kendi ayrı bankacılık uygulamaları ile çalışmalarına engel getirmemekte, bu bağlamda TechPOS projesine dahil olan bankalar TechPOS projesine dahil olmayan üreticiler ile kendi bankacılık uygulamaları ü zerinden de çalışabilmektedir. Hatta aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere Garanti Bankası, TechPOS a dahil INFOTEKS firması ile kurduğu işbirliği sayesinde bu üretici ile TechPOS haricinde kendi uygulamasının yer aldığı cihazlarla da çalışmaktadır. TechP OS a dahil olan 10 bankanın özel uygulama üzerinden çalıştığı ve TechPOS üzerinden çalıştığı cihaz sayılarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. Tablo 4: TechPOS a Dâhil Banka Uygulama Sayısı (Banka Bazında) Banka Adı Bankanın Özel Banka Uygulaması Çalışan Cihaz Sayısı Bankanın Techpos Üzerinden Çalıştığı Cihaz Sayısı Bankanın TechPOS a Dahil Üreticiler Nezdindeki TechPOS a Dahil olmadan Çalıştığı Yeni Nesil ÖKC Sayısı AKBANK ( ..) ( ..) ( ..) QNB FİNANSBANK ( ..) ( ..) ( ..) GARANTİ BANKASI ( ..) ( ..) ( ..) HALKBANK ( ..) ( ..) ( ..) İŞBANKASI ( ..) ( ..) ( ..) KUVEYT TÜRK ( ..) ( ..) ( ..) TEB ( ..) ( ..) ( ..) VAKIFBANK ( ..) ( ..) ( ..) YAPI KREDİ BANKASI ( ..) ( ..) ( ..) ZİRAAT BANKASI ( ..) ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) ( ..) (38) Tablodan görüldüğü üzere, TechPOS uygulamasının yeni nesil ÖKC lere ilişkin ödeme uygulamaları pazarındaki payı bankalar özelinde de ekseriyetle % ( ..) aralığında seyretmektedir. (39) Diğer yandan BKM tarafından gönderilen cevabi yazılara göre , Mayıs 2017 sonu itibarıyla piyasada kullanılan standart POS cihazı sayısı ( ..) , yeni nesil ÖKC yazılım sayısı ise yaklaşık ( ..) dür. Cevabi yazılarda bir cihaz üzerinde ortalama ( ..) yazılımın çalıştığı belirtildiğinden, ( ..) yazılımın üzerinde çalışt ığı cihaz sayısı teorik olarak ( ..) adet, toplam cihaz sayısı (standart POS+yeni nesil ÖKC) ( ..) adet olarak tahmin edile bilecektir. Cevabi yazıda bu cihazları kullanan üye işyerleri sayısının ne kadarının 3100 sayılı Kanun a tabi olduğunun bilinmediği b elirtilmişse de, yukarıda TechPOS için verilen uygulama ve cihaz adetleri dikkate alındığında, Tech -POS uygulamasının t oplam cihaz sayısı bakımından da pazarın göz ardı edilebilecek bir kısmına tekabül ettiği ortadadır. Öte yandan, potansiyel yeni nesil ÖK C kullanıcı sayısı ile ilgili de üreticilerden, GİB ten ve BKM den bilgi istenmiş, ÖKC üreticilerinden HUGİN potansiyel yeni nesil ÖKC kullanıcısını ( ..) arası, PAVO ve E -DATA ( ..) , Arçelik ( ..) , MT ( ..) olarak; GİB ( ..) , BKM ise ( ..)12 olarak tahmin etmişlerdir. 12 03.07.2017 tarih ve 4682 sayılı belgede yer alan bilgiler doğrultusunda raportörlerce hesaplanmıştır. 17-26/405 -182 17/21 (40) Bu tahminler doğrultusunda pazarda ortalama ( ..) potansiyel yeni nesil ÖKC kullanıcısı olduğu varsayıldığında, toplam ( ..) cihazlık pazarda TechPOS un mevcudiyetinin halihazırda gözardı edilebilecek bir durumda olduğu ortadadır. Diğer yandan, her ne kadar piyasada kullanılan standart POS cihazı sayısı tüm kartlı ödeme sistemlerini içerecek olan TechPOS uygulamasının yeni modeli bakımından bir potansiyele işaret etse de, üç senelik süreç sonunda TechPOS a dahil olan cihaz - uygulama sayısı ve piyasada TechPOS projesine dahil olmadan pazardaki varlığını güçlü bir şekilde sürdüren ÖKC üreticilerinin varlığı dikkate alındığında, pazarın daha ilk aşamalarında bulunulduğu ve yeni model bakımından da ciddi bir rekabetçi kaygının bu aşamada olmadığı kanaatine varılmıştır. Diğer yandan anılan cevabi yazıda, mPOS13 ve kiosk14 gibi kartlı ödeme sistemlerini içerecek yeni model ile ilgili olarak, Türkiye de halihazırdaki kiosk sayısı ( ..) olarak verilmiş, mPOS uygulaması konusunda ise bilgi sahibi olunmadı ğı belirtilmiştir. Kiosk sayısına ilişkin bu veriler de tüm kartlı ödeme sistemleri dikkate alındığında göz ardı edilebilecek düzeydedir. 09.05.2017 tarih li yazıda ayrıca 08.05.2017 tarihi itibarıyla TechPOS kapsamında yazarkasa bağlantısı olmayan diğer kart kabul cihazı bulunmadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla tüm bu veriler ışığında mevcut durumda TechPOS un pazarda kayda değer bir mevcudiyetinin bulunmadığı, yeni model bakımından da bu tür bir mevcudiyetin ilk muafiyet kararında da belirtildiği üzere ilk giren ve ağ etkilerinin olduğu bir pazarda oluşmasının kolay olmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim Tablo 3 de de görüldüğü üzere ARÇELİK, PAVO, MT gibi ÖKC üreti cileri yıllar itibarıyla pazardaki mevcudiyetini güçlü bir şekilde sürdürürken, TechPOS projesine dahil ÖKC ve bankacılık uygulama sayısının sınırlı düzeyde kalması buna işaret etmektedir. (41) Sonuç olarak yukarıda yeni model ile getirilen, saha hizmetlerinin ÖKC üreticileri ile bankalar arasında serbestçe belirlenmesi ve TechPOS uygulamasının tüm kartlı ödeme sistemlerini içerecek şekilde genişletilmesi konularında yer verilen tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, yeni modelin bir önceki modelden rek abetçi perspektiften daha geride bir model olmadığı, aksine saha hizmetleri bakımından daha rekabetçi bir yapının oluşturulduğu, öte yandan TechPOS uygulamasının pazardaki sınırlı mevcudiyetinin ve rakip ÖKC üreticilerinin pazardaki güçlü varlığının da bu aşamada rekabetçi bir kaygıya işaret etmediği anlaşılmıştır . (42) Tüm kartlı ödeme sistemlerinin dahil edildiği yeni model bakımından bireysel muafiyet şartlarının sağlanıp sağlanmadığı hususu aşağıda değerlendirilmiştir. 13 mPOS (mobile point of sale), bir akıllı telefon, table t veya özel üretilmiş kablosuz bir mobil cihazın EMVco ve/veya PCI sertifikalı bir kart okuyucu takılarak ve cihaz üzerine bir işyeri yazılım uygulaması yazılarak üye işyerinin kart kabul terminali haline getirilmesidir. 14 Kiosk, ortak alanlarda bulunan do kunmatik ekranlı bilgi ve servis amaçlı kurulan, EMVco ve/veya PCI sertifikalı bir kart okuyucu takılarak ya da sanal POS entegrasyonlarıyla ödeme noktası olarak kullanabilen elektronik terminallerdir. 17-26/405 -182 18/21 G.6.2.1. Malların Üretim veya Dağıtı mı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması (43) İlk muafiyet kararında da belirtildiği üzere, BKM tarafından TechPOS projesi kapsamında ileri sürülen en önemli etkinlik kazanımı ve maliyet avan tajı, her bir ÖKC üreticisi ile her bir banka arasında ayrı ayrı anlaşma yapılması durumunda ortaya çıkacak entegrasyon ihtiyacı ve bunun yarattığı maliyetlerden tasarruf sağlanması dır. İlk kararda bu tarz bir etkinlik kazanımı nın incelemeye konu hizmetin sunumunda iyileşme sağlayacak teknik bir gelişme olarak nitelendirile ceği, bununla birlikte mevcut ÖKC üreticilerinin yeni nesil ÖKC ler bakımından bankalarla entegrasyonunu büyük oranda tamamlamış olması nedeniyle bu etkinliğin b u teşebbüsler bakımından geçerli olmadığı, diğer taraftan ise pazara yeni girecek ÖKC üreticileri bakımından tüm bankalarla tek tek anlaşmak ve sistem uyumu gerçekleştirmek yerine bunların hepsini standart olarak sağlayan bir pakete üye olmanın yaratacağı etkinlik kazanımları nın daha olası olduğu kanaatine varılmıştır. (44) Dosyadaki belgelerde; bu tür bir etkinliğin ilerleyen dönemlerde de geçerli olacağı, ayrıca yeni modelde 3100 sayılı Kanun a tabi olmayan işyerlerinde de bu altyapının kullanılmasına imkan ta nınması ve yeni teknolojileri haiz mPOS, kiosk gibi uluslararası standartlara sahip kart kabul cihazlarının da kapsama dahil edilmesi ile kart kabul cihazları arasındaki rekabetin artacağı, 3100 sayılı Kanun a tabi olmayan işyerlerinin de sisteme dahil olm asının sağlanacağı , 3100 sayılı Kanun a tabi olan ve olmayan tüm işyerlerinin TechPOS a dahil birden fazla banka ile çalışma fırsatı bulacağı , pazarın çift taraflı bir pazar olması nedeniyle kapsamın genişletilmesinin kart ham illerine de avantaj sağlayacağ ı ve ayrıca kartlı ödemelerin yaygınlaşması nın ekonominin daha fazla kayıt altına alınmasın a yol açacağı belirtilmektedir. Bu bağlamda, yeni modelin de sisteme daha fazla sayıda tarafı ve ödeme aracını dahil ederek ve taraflar arasındaki işlem sayısı ve ma liyetlerini azaltarak söz konusu hizmetin sunulmasında gelişme sağladığı, ayrıca yeni modelin pazara girmek isteyen görece daha zayıf konumda olan ÖKC üreticisi ve üye işyeri anlaşması yapan kuruluş açısından da maliyet avantajı yaratacağı, dolayısıyla yen i model bakımından da 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin (a) bendindeki şartın sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır. G.6.2.2.Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması (45) 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmanın muafiye t alabilmesi için, yukarıda yer verilen malların dağıtımı veya hizmetlerin sunulmasından elde edilen iyileşmenin tüketiciye yansıtılması ve ortaya çıkan ekonomik fayda ile tüketicinin elde edeceği menfaat arasında makul bir denge nin olması gerekmektedir. Bu çerçevede; fiyatlar seviyesindeki düşüş, satış sonrası etkin hizmetler, ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşabilmesi, malın arzında devamlılığın sağlanması gibi koşullar tüketicinin elde edeceği menfaat kapsamında değerlendirile bilmektedir. 17-26/405 -182 19/21 (46) Bu bağlamda, yeni model ile nihai tüketici bakımından ödemelerini gerçekleştirebilecekleri kart kabul cihazlarının sayısının artması, işyerleri bakımından sadece üreticilerin anlaştığı üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlarla kısıtlı kal ınmam ası ve sistemin 3100 sayılı Kanun a tabi olmayan cihazları da kapsayacak şekilde genişletilmesiyle daha çok işyerinin TechPOS kapsamına girebilecek olması, işyerlerinin çalıştığı banka sayısı arttıkça kart hamillerinin kart bazında sağlanan kampanya ve imk ânlardan da yararlanabilecek olması, görece zayıf konumda bulunan üye işyeri anlaşması yapan kuruluş ve üreticinin rekabet imkânlarının artması TechPOS kapsamındaki farklı tüketici gruplarının TechPOS ile sağladığı yararlar arasında sayılabilecektir. Dolay ısıyla, yeni modelin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin (b) bendindeki şartı da sağladığı anlaşılmıştır. G.6.2.3. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması (47) TechPOS un halihazırda pazardaki mevcudiyeti sınırlı olup, yeni nesil ÖKC p azarına önceden giren ve TechPOS a dahil olmayan ÖKC üreticileri pazarda mevcudiyetini güçlü bir şekilde sürdürmektedir. Nitekim ilk muafiyet kararında da bu teşebbüslerin ilk giren ve ağ etkisi avantajlarından yararlandığı, TechPOS un kısa vadede bir giriş engeli yaratmasının beklenmediği değerlendirmesine yer verilmiştir . (48) Diğer tarafta n, TechPOS a benzer hizmetler, üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar ve yazılım şirketleri, ÖKC üreticileri veya POS üreticileri arasında yapılan işbirlikleri ile de sunulabilmektedir. Bildirim formuna göre örneğin , TechPOS projesi kapsamında da yer alan MİKROSARAY firması , Denizbank ile anlaşma yapmak suretiyle aynı cihazlar üzerinde TechPOS yanında ayrıca çalışan bir uygulama daha hazırlamaktadır. Benzer bir şekilde, Garanti Bankası da İNFOTEKS firması ile işbirliğine gitmiştir. Bu bağlamda, TechPOS uygulaması çalışan cihazlara farklı üye işyeri anlaşması yapan kuruluş uygulamalarının da eklenebildiği görülmektedir. Ek olarak, TechP OS projesinde gerek ÖKC üreticilerine gerekse üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlara TechPOS haricinde bir sisteme girme konusunda herhangi bir engel getirilmemiştir. Ayrıca ÖKC üreticilerinin ürün portföyünde genelde birden fazla cihaz bulun duğundan , paza rda marka içi rekabetin de mevcut olduğu görülmektedir. (49) Öte yandan, T echPOS projesi nin kapsamının 3100 sayılı Kanun kapsamında olmayan cihazları içerecek şekilde genişletilmesi ve kapsam a mPOS, kiosk gibi diğer kart kabul cihazlarının da dahil olmasıyla si steme daha çok işyerinin katılımı sağlanabilecek ve kart kabul cihazları arasındaki rekabetin artması söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla, bu tespitler çerçevesinde ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmadığı , 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin (c) bendindeki koşulun sağlandığı anlaşılmıştır. G.6.2.4. Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi için Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması (50) TechPOS a dahil olan ÖKC üreticileri ve üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar bakım ından TechPOS dışında alternatif işbirliklerine gitme konusunda bir sınırlama getirilmemektedir. Yine aynı cihaz üzerinde TechPOS dışında diğer uygulamaların çalışmasına getirilen bir kısıtlama da bulunmamaktadır. Sistem, gerek üretici gerekse üye anlaşmas ı yapan finansal kuruluş tarafında sisteme dahil olmak isteyen tüm taraflara açıktır. 17-26/405 -182 20/21 (51) Diğer yandan, yeni modelde saha hizmetlerinin üretici ve üye anlaşması yapan finansal kuruluş arasında serbestçe belirlenmesi ile BKM nin bu ilişkiye müdahalesi de orta dan kalkmış olacaktır. Bu çerçevede, yeni modele ilişkin olarak hazırlanan sözleşmede TechPOS a dahil olan üreticilerin cihazlarını TechPOS ile uyumlu tutmasına yönelik herhangi bir düzenleme de yer almamaktadır. (52) Ayrıca, BKM ye göre mevcut durum, üye işyer lerinin banka seçeneklerini ÖKC üreticilerinin anlaşma imzaladığı bankalarla sınırlı olacak şekilde kısıtlamakta ve küçük bankaları mükelleflere ulaşması konusunda dezavantajlı duruma getir mekte olup, TechPOS ile birlikte mükelleflerin anlaşmalı banka seçe nekleri artacak ve daha küçük bankaların da mükelleflere ulaşma imkânı doğacaktır. Yeni model ile TechPOS un tüm kartlı ödeme sistemlerini de içerecek şekilde genişlemesiyle birlikte, rekabeti kısıtlamanın aksine pazarda bu anlamda olumlu etkiler doğması d a muhtemeldir. Netice itibarıyla, TechPOS ile bu aşamada rekabetin muafiyetin ilk iki olumlu şartının elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmadığı, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin (d) bendindeki koşulun sağlandığı kanaatine varılmıştır. (53) Tüm b u değerlendirmeler ışığında, yeni modelin de bu aşamada bireysel muafiyet şartlarını sağladığı kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte , bir önceki kararda da belirtil diği üzere, pazarın gelişmekte olan bir pazar olması , BKM nin üyeleri bankalardan oluş an güçlü bir oyuncu konumunda bulunması ve pazardaki gelişmelerin izlenmesini teminen, halihazırdaki bireysel muafiyet süresinin mevcut model bakımından bildirimde geçiş dönemi olduğu belirtilen iki yıl süreyle uzatılması, bu sü re sonunda geçilecek yeni mode le ise iki yıl süreyle bireysel muafiyet tanınmasının uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır . 17-26/405 -182 21/21 H. SONUÇ (54) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, - Bir teşebbüs birliği niteliğindeki Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin, ödeme kaydedici cihaz üreticilerinin ve rakip konumundaki kendi ortakları/üyeleri nin bankacılık sektöründeki mevcut ve potansiyel rekabetini etkileyebilecek BKM TechPOS projesinin ve bu projenin birtakım değişikler içeren yeni modelinin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olduğuna, - Bu nedenle , bir bütün olarak TechPOS projesine 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilemeyeceği ne, - Bununla birlikt e gerek 2 yıllık geçiş dönemi boyunca uygulamasına devam edilmesi planlanan mevcut modele , gerekse son rasında uygulanacak yeni modele 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi nde yer alan koşulların tümünü karşılaması nedeniyle, b ireysel muafiyet tanınmasına, - Muafi yetin, mevcut model bakımından , öngörülen 2 yıllık geçiş süresi boyunca; yeni model bakımından ise pazardaki gelişmelerin takibini teminen 2 yıl süreyle geçerli olmasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yar gı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.