Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010-4-162 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 10-57/1163 -444 Karar Tarihi : 2.9.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, 10 İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Sinan BOZKUŞ C. BAŞVURAN : Vedat PARLAK Etlik Eski Otobüs Garajı No:91 Keçiören/Ankara D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010-4-162 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 10-57/1163 -444 Karar Tarihi : 2.9.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, 10 İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Sinan BOZKUŞ C. BAŞVURAN : Vedat PARLAK Etlik Eski Otobüs Garajı No:91 Keçiören/Ankara D. HAKKINDA İNCELEME YAPILANLAR : - Nallıhan İpek Turizm Nak. ve Petrol Tic. Ltd. Şti. Aliağa Mh. PTT Arkası No:1 Nallıhan/Ankara - Han-Tur Turizm Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. Aliağa Mh. PTT Arkası No:1 Nallıhan/Ankara 20 E. DOSYA KONUSU : Nallıhan İpek Turizm Nak. ve Petrol Tic. Ltd. Şti. Nallıhan (İpek Turizm ) ve Han -Tur Turizm Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. (Han-Tur) nin başvuru sahibini pazar dışına çıkarmak için bir likte davrandıkları iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru dilekçe sinde, Ankara Nallıhan da faaliyet gösteren Nallıhan İpek Turizm ile H an-Tur tarafından şikâyetçiyi pazar dışına çıkarmak için birlikte davranıldığı iddia edilmiştir. Şikâyetçi önceki tarihlerde aynı teşebbüsler aleyhine üç kez daha başvuruda bulunmuş tur: - 15.1.2009 tarihli ilk başvuruda, Ankara -Nallıhan arası yolcu taşımacılığı yapan İpek Turizm ve Han -Tur un uyumlu eylem içinde hareket ettikleri ve hâkim durumlarını kötüye kullandıkları öne sürülmüştür. 30 Kurul, 22.4.2009 tarih ve 09 -17/383 -91 sayılı karar ında şikâyet edilen teşebbüslerin birbirlerinin acenteliklerini yapmalarının 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık teşkil etmesi nedeniyle , aynı Kanun un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde bu duruma son verilmesi yönünde görüş bildirilmesine k arar vermiştir. Taraflar Rekabet Kurulu nun görüşü üzerine karşılıklı acenteliklerine son vermiş ve durumu Kurum a bildirmişlerdir. Söz konusu bildiri m Kurul un 24.6 .2009 tarihli toplantısında görüşülerek, 22.4.2009 tarih ve 09 -17/383 -91 sayılı Kurul karar ının gereğinin yerine getirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Hakkında önaraştırma yürütülen tarafların karşılıklı acentelik hizmeti yürütmeleri dışında kalan; ortak yazıhane kullanılması ve bir adet aracın (otobüs) biri tarafından diğerine kiralık olarak veril mesi içeriğindeki diğer 40 hususlar ise Rekabet Kurulu tarafından soruşturma açılmasına gerek olmayan iddialar olarak değerlendirilmiştir. Yine de, 4054 sayılı Kanun un 9/3 . maddesi uyarınca rekabet ihlallerine son vermeleri için yazılı görüş alan taraflar , ortak kullana geldikleri yazıhaneyi bir duvarla ikiye ayırmışlar ve durumu Kuruma bildirmişlerdir. 10-57/1163 -444 2 - 12.6.2009 tarihli İkinci başvuruda, İpek Turizm ve Han -Tur un Kurul un 22.4.2009 tarih ve 09 -17/383 -91 sayılı kararının gereğini yerine getirmedikleri idd ia edilmiştir. - Takiben yapılan 28.8.2009 tarihli üçüncü başvuruda , aynı şikâyet edilenlerin eylemlerine son vermeyerek sürdürdükleri ve pazar paylaşımı içinde bulundukları 50 iddia edilmektedir. Bunun üzerine başlatılan ilk inceleme ve önaraştırma süreçler inin nihayetinde alınan 25.11.2009 tarih ve 09 -57/1391 -344 sayılı Karara göre şikâyet reddedilmiştir. Şikâyetçi anılan bu Kurul Kararının bozulması istemiyle Danıştay nezdinde dava açmıştır. - 26.5.2010 Tarihli dördüncü başvuruda, değinilen teşebbüslerin otobüs hareket saatlerini günlük değiştirdikleri, söz konusu teşebbüslerin gelirlerini ve/veya zararlarını bölüştükleri, İpek Turizm in 06 NAZ 52 plakalı aracını Han -Tur a kiralık verdiği ve rakip iki firmanın pazarın yapısını değiştirerek tekelleşme eğili minde oldukları iddiaları yer almıştır. Söz konusu başvuruda özetle; İpek Turizm ve Han - Tur un Ulaştırma Bakanlığı Bölge Müdürlüğü nce belirlenen zaman tarifelerine 60 uymadıkları, bu teşebbüslerin aynı yazıhanede aynı personelle çalıştıkları ve birbirlerinin araçlarını kullandıkları, bilet fiyatlarının aynı olduğu ileri sürülmüş; bu iddialar rakip olan teşebbüslerin birlikte tekelleşme eğilimleri içinde oldukları hususlarına yer verilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.5.2010 tarih ve 4174 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 24.6.2010 tarihli ve 2010 -4-162/İİ -10-256.MOA sayılı İlk İnceleme Raporu, 1.7.2010 tarih ve 10 -47 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasın a 10-47/888-M sayı ile 70 karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 19.8.2010 tarih ve 2010 -4-162/ÖA-10-174.MA sayılı Önaraştırma Raporu 24.8.2010 tarih ve REK.0.08.00.00 -110/337 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-57 sayılı Kurul toplantısında görüşül erek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; 1. 25.11.2009 tarih ve 09 -57/1391 -344 sayılı Kurul Kararı nın iptali istemiyle Danıştay 13. Dairesi nezdinde açılan ve derdest bulunan Dava nın içeriği olan konular hakkında bir karar alınmasın a gerek bulunmadığı; 2. İpek Turizm tarafından üç adet otobüsün rakibi konumundaki Han Tur a kiralanması eyleminin , Raporun hazırlandığı tarih itibarıyla 4. madde ihlali kabul 80 edilmesinin yerinde olmayacağı ve bu doğrultuda 4054 sayılı Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, 3. Bununla birlikte, İpek Turizm in otobüslerinin külliyen Han Tur a kiralanması ile başlayıp süregelen durumun 4 ayı geçmesi durumunda eylemin bir devralma işlemi olarak değerlendirilip 4054 sayılı Kanun un 11. madde si hükümleri çerçevesinde işlem yapılacağının t araflara bildirilmesi gerektiği hususlarına yer verilmiştir. 10-57/1163 -444 3 Raporda yer alan, raportör Sinan BOZKUŞ un ayrık görüşünde ise; aynı konudaki 90 şikâyetler hakkında yakın zamanda alınan üç adet Rekabet Kurulu kar arı ve en son alınan 25.11.2009 tarih ve 09 -57/1391 -344 sayılı karar üzerine , Danıştay nezdinde açılan davanın halen sonuçlanmadığı göz önüne alındığında, başvuru konusu iddialarla ilgili olarak yeni bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı sonucuna varıldığı belirtilmektedir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı Haklarında önaraştırma yürütülen tarafların faaliyetleri dikkate alınarak , ilgili ürün pazarı otobüs ve midibüs ile şehirlerarası yolcu taşıma hizmetleri paz arı olarak 100 belirlenmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Önaraştırmaya konu şehirlerarası yolcu taşıma şirketlerinin , faaliyetlerini Nallıhan merkezli hatlarda sunmaları sebebiyle , ilgili coğrafi pazar Ankara -Nallıhan karayolu yolcu taşıma hattı olarak tes pit edilmiştir. I.2. Tespit ve De ğerlendirme Şikâyetçi tarafından 25.11.2009 tarih ve 09 -57/1391 -344 sayılı Kurul Kararı nın iptali istemiyle Danıştay 13. Dairesi nezdinde dava açılmış olup, dava halen derdesttir. Mevcut durumda , Danıştay aşamasındaki dava nın sonucu belli olmadan aynı konuya ilişkin yeni bi r inceleme gerçekleştirilmesi yerinde olmayaca ktır. Başvuruya 110 konu olup, d ava kapsam ı dışında bulunan tek eylem , hakkında önaraştırma yürütülenlerden birinin otobüs filosunun tamamını diğer firmaya kiralı k olara k devretmiş olması dır. Daha önce başvuru konusu yapılan , filodaki bir aracın rakip dahi olsa üçüncü bir teşebbüse kiraya verilmesi ile filonun tamamının rakip teşebbüse kiraya verilmesi arasında ki fark rekabet hukuku açısından önemlidir. Esasen, bu devir, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilmemekle birlikte, akdedilen kira sözleşmelerinin ne kadar süreyi kapsayacağı nın taraflarca dahi bilinmemesi de dikkate alınarak, aynı Kanun un 7. maddesi anlamında yoğunlaşmaya yol açan bir işlem olarak değerlendirilmiştir. J. SONUÇ 120 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. 25.11.2009 tarih ve 09 -57/1391 -344 sayılı Kurul Kararı nın iptali istemiyle Danıştay 13. Dairesi nezdinde açılan ve görülmekte olan Dava nın i çeriği olan konular hakkında karar tesis edilmesine yer olmadığına, 2. Nallıhan İpek Turizm tarafından üç adet otobüsün rakibi konumundaki Han Tur a kiralanması eylemin e yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca bu aşamada soruşturma açılmas ına gerek bulunmadığı na, 3. Bununla birlikte, Nallıhan İpek Turizm tarafından otobüslerinin külliyen Han Tur a kiralanması işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek bir işlem olduğu, bu sebeple bildirim formu ile Rekabet 130 Kurumu na başvurulması veya kiralama işlemine son verilmesi gerektiği, aksi 10-57/1163 -444 4takdirde 4054 sayılı Kanun çerçevesinde haklarında işlem yapılacağı hususunda taraflara görüş bildirilmesi konusunda Başkanlığın görevlendirilmesine OYB İRLİĞİ ile karar verilmi ştir.