2024/1545397 İhale Kayıt Numaralı "Çöp Kamyonu Kiralama" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Temay Tem. Hiz. San. ve Dış Tic. A.Ş., İHALEYİ YAPAN İDARE: Bergama Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1545397 İhale Kayıt Numaralı “ Çöp Kamyonu Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Bergama Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürü tarafından 09.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Çöp Kamyonu Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 13.12.2024 tarih ve 173365 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/1665 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi. Başvuru dilekçesinde özetle; 1) İdareye yaptıkları şikayet başvurusunu süre yönünden reddedildiği, ancak şikayet başvurularının 03.12.2024 tarihinde saat 16:54’te oluşturulup EKAP üzerinden idareye gönderildiği, EKAP sisteminde yaşanan aksaklıktan dolayı olduğunu tahmin ettikleri sorun neticesinde idareye şikayet başvurularının tebliğinin 04.12.2024 tarihinde yapıldığı, başvurularının süre yönünden reddedilmesinin mevzuata ve hukuka aykırı olduğu, 2) Teknik Şartname ve İdari Şartname’de araçların günlük tahmini ne kadar kilometre yapacağının belirtilmediği, yakıt giderleri yükleniciye ait olmamakla birlikte katedilecek mesafedeki büyük farklılıkların yükleniciye ait olan bakım, onarım, lastik vb. giderleri etkileyebileceği, sadece ihale başlığında “Bergama Belediyesi mücavir alanı içerisinde ve şehir merkezine 9 km uzaklıktaki katı atık depolama alanı” şeklinde döküm alanının şehir merkezine uzaklığının 9 km olarak belirtildiği, ancak 8 saatlik çalışma sürecinde şehir merkezinde araçların kaç km yol kat edeceğine, katı atık depolama alanına günde kaç sefer yapacağına dair hiçbir bilginin verilmediği, bu şartlarda sağlıklı teklif oluşturulmasının mümkün olmadığı, 3) Araç üretici firmaları tarafından sarf malzemesi olarak kabul edilen egzoz sıvısı “adblue” giderlerine ait ihale dokümanında herhangi bir bilgi verilmediği, “adblue”nun araç kullanımına bağlı olarak tüketilen sarf malzemesi olduğu, dolayısıyla teklif fiyatı etkileyecek giderler arasında yer alan “adblue”nin yüklenici tarafından mı karşılanacağının, idare tarafından mı karşılanacağının belirtilmediği, bu hususun sağlıklı teklif verilmesini etkilediği, 4) İdareye altı (6) firma tarafından şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarenin altı (6) firmaya vermiş olduğu cevapların tebliğ tarihlerinin 06.12.2024 olduğu, ancak idarece verilen cevaplarda tebliğ tarihini izleyen on (10) gün içinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceğinin belirtilmediği, 5) 06.12.2024 tarihini izleyen onuncu günün 16.12.2024 tarihine denk geldiği, ancak idarenin on (10) günlük itiraz süresi dolmadan 13.12.2024 tarihinde EKAP üzerinden firmalara kesinleşen ihale kararını tebliğ ederek süre yönünden mevzuata aykırı hareket ettiği iddialarına yer verilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü, Aynı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü, Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne, Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar. (2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur” hükmüne, Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; … c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. … (3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. … (11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir. … (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinin onüçüncü fıkrasında “Başvurular idareye yapılacak şikayetlerde ihaleyi yapan idareye elden veya posta yoluyla ya da EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet ile) yapılır. EKAP üzerinden yapılan başvurularda bildirim tarihi başvuru tarihi sayılır. Başvuruların idarelerin EKAP’ta yer alan bildirim kutusuna ulaştığı tarih, bildirim tarihi olarak kabul edilir. EKAP üzerinden iş günü ve mesai saatlerine bağlı kalınmaksızın şikayet başvurusunda bulunulabilir; ancak, başvurunun EKAP tarafından idareye bildirimi iş günlerinde ve 9.00-18.00 saatleri (yarım mesai günlerinde 9.00-13.00) arasında yapılır. İhaleyi yapan idare dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılan başvurular, bu merciler tarafından ihaleyi yapan idareye gönderilmesi halinde dikkate alınır. Bu durumda şikayet dilekçesinin ihaleyi yapan idare kayıtlarına girdiği tarih başvuru tarihi olarak kabul edilir. Posta yoluyla yapılan başvurularda postada geçen süreler dikkate alınmaz. Kanunun 54 üncü maddesinde şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolu olarak öngörüldüğünden, bir hak kaybına uğranılmaması bakımından dava açılmadan önce şikayet ve itirazen şikayet aşamalarının tamamlanması başvuru sahipleri için önem arz etmektedir” açıklaması yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibinin iddialarının 09.12.2024 tarihinde (Pazartesi günü) yapılacak olan ihalenin dokümanına ilişkin olduğu, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 03.12.2024 tarihinde (Salı günü) indirildiği, ihale dokümanına yönelik olarak aynı gün 03.12.2024 tarihinde mesai saatleri dışında saat 22:18:40’ta EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunulduğu, ancak İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 4’üncü maddesinin onüçüncü fıkrasındaki açıklama gereğince mesai saatleri dışında yapılan bu başvurunun idareye EKAP üzerinden 04.12.2024 tarihinde (Çarşamba günü) saat 09:00:00 itibarıyla gönderildiği, bu nedenle dokümana yapılan şikayet ile ihale tarihi arasında üç iş günü bulunmadığı, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda; “idareye şikayet başvurularının 03.12.2024 tarihinde saat 16:54’ de oluşturulup EKAP üzerinden idareye gönderildiği, EKAP sisteminde yaşanan aksaklıktan dolayı olduğunu tahmin ettikleri sorun neticesinde idareye şikayet başvurularının tebliğinin 04.12.2024 tarihinde yapıldığı, başvurularının süre yönünden reddedilmesinin mevzuata ve hukuka aykırı olduğu” iddiası üzerine konunun teyidi amacıyla Elektronik İhale Daire Başkanlığına gönderilen 16.12.2024 tarih ve 63219 sayılı yazıya cevaben gönderilen Elektronik İhale Daire Başkanlığının 19.12.2024 tarih ve 63532 sayılı yazısında “Temay Tem. Hiz. San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin itirazen şikayet başvurusunda belirtilen tarih ve saatlerde sistemde herhangi bir aksaklık, kesinti vb. durumların olmadığı, söz konusu başvuru sahibinin başvurusuna ilişkin şikayet dilekçesi kayıt tarihinin 03.12.2024 ve saatinin 21:57 olduğu, şikayet dilekçesi imzalama tarihinin 03.12.2024 ve saatinin 22:18 olduğu görülmüştür” ifadelerine yer verilmiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından 04.12.2024 tarihinde idareye EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunulduğu, ancak ihale dokümanına yönelik olarak şikâyet konusu işlemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken “ihale dokümanının indirildiği” tarih olan 03.12.2024 Salı günü mesai bitimine kadar idareye EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunması gerekirken bulunmadığı, (bu tarih geçtikten sonra) 04.12.2024 tarihinde EKAP üzerinden idareye yaptığı e-şikayet başvurusunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Başvurunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.