Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-222 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 10-16/180-68 Karar Tarihi : 11.2.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan :Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN , Nimet ALACAPUNAR C. ŞİKAYET EDEN : -ABN Reklam Tanıtım Organizasyon Hiz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Club T
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-222 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 10-16/180-68 Karar Tarihi : 11.2.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan :Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN , Nimet ALACAPUNAR C. ŞİKAYET EDEN : -ABN Reklam Tanıtım Organizasyon Hiz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Club Türkbükü Sitesi İzbirlik Mevki Göltürkbükü Bodrum -Muğla 20 D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN : - Wall Şehir Dizaynı ve Ticaret Ltd. Şti. Gazeteciler Sitesi 23 Temmuz Meydanı No:5 34394 Esentepe - Şişli / İstanbul - ERA Reklam Hizmetleri Tekstil Mobilya ve Gıda San. Tic. A.Ş. Gazeteciler Sitesi 23 Temmuz Meydanı No:5 34394 Esentepe - Şişli / İstanbul 30 E. DOSYA KONUSU: ERA Reklam Hizmetleri Tekstil Mobilya ve Gıda San. Tic. A.Ş. (ERA) nin Bodrum ilçesindeki belediyelere baskı yaparak kendileri dışındaki teşebbüslerin açıkhava reklamcılığında faaliyet göstermesine engel olmaya çalıştı ğı iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; Kendilerinin 2008 yılında Bodrum da kurulan yerel bir şirket olduğu, Bodrum ilçesi belde belediyelerinden belediyelere ait aydınlatma direklerini üzerlerine ilan/reklam asmak üzere kiraladıklar ı, Şirketin tek faaliyet alanının bölgesel açıkhava reklam ve ilan işiyle uğraşmak 40 olduğu, Sadece Bitez, Yalıkavak ve Turgutreis Belediyeleri yle anlaşmalarının bulunduğu, Önceleri bölgesel bir şirket olan ve daha sonra Wall Şehir Dizaynı ve Ticaret Ltd. Şti. ( WŞD ) ye devredilmiş olan ERA nın kendilerinin anlaşma yaptığı belediyelere yazılı başvuruda bulunarak ilgili belediyelere sözleşmeleri gereği başka herhangi bir firmaya herhangi bir reklam aracı kullandırmayacakları, 10-16/180-68 2 kendileri dışında kimsenin her hangi bir reklam anlaşması yapamayacağı konularında baskı yaptıkları, 50 Bu suretle ABN Reklam Tanıtım Organizasyon Hiz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. (ABN) nin faaliyetlerini engellemeye çalıştıkları, belediyelerin gelirlerini azalttıkları, bu konudaki yazı lı başvurunun Bitez Belediyesi ne yapıldığının bilindiği, diğer belediyelere de böyle bir başvurunun yapılmış olabileceği ifade edil erek, konunun 4054 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilmesi talep edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.9.2009 tarih ve 6622 sayı ile giren şikayet üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 25.9.2009 tarih , 2009 -2- 222/İİ -09-AÖU sayılı İlk İnceleme Raporu , Rekabet Kurulu nun 8.10.2009 tarih ve 09- 60 45 sayılı toplantısında görüşülmüş ve 1137 -M sayılı karar ile Wall Şehir Dizaynı ve Ticaret Ltd. Şti. hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 2.2.2010 tarih ve 2009 -2-222/ÖA -10-AÖU sayılı Önaraştırma Raporu , 9.2.2010 tarih ve REK.0.06.00.00 -110/52 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-16 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. Anılan Başkanlık Önergesinde ilgili Daire Başkan Vekili nin ERA nın tespit edilen davranışının 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi anlamında kötüye kullanma olarak nitelendirilmesin in mümkün olmadığı dolayısıyla Kanun un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca görüş yazısı gönderilmesine gerek bulunmadığı şeklindeki görüşü ifade edilmiştir. 70 H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; ERA Reklam Hizmetleri Tekstil Mobilya ve Gıda San. Tic. A .Ş. nin eyleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 6. maddes ini ihlal niteliği taşıdığı, ERA Reklam Hizmetleri Tekstil Mobilya ve Gıda San. Tic. A.Ş. hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı , ancak ERA Reklam Hizmetleri Tekstil Mobily a ve Gıda San. Tic. A.Ş. ye Kanun un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca bir görüş yazısı gönderilmesi gerektiği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraflar I.1.1 Şikayet Edilen Taraf: ERA ve WŞD 80 ERA, Ege ve Marmara bölgelerinde açık hava reklam panoları (kent mobilyaları) olarak adlandırılan büyük ebatlı, ışıklı, ışıksız panolar (megalights, megaboards), ilan tahtaları (billboards), otobüs durakları ve raketler (city light posterleri/CLP) gibi reklam üniteleri kurma, işletme ve pazarlama faaliyetiyle iştigal etmektedir. Özellikle Ege Bölgesi nde lider açık hava reklamcılığı şirketi olan ERA nın hisselerinin %90 ı Rekabet Kurulu nun 06.12.2007 tarih ve 07 -89/1129 -440 sayılı kararı ile WŞD tarafından devralınmıştır. ERA nın mevcut ortaklık y apısı aşağıdaki gibidir: 90 10-16/180-68 3 Tablo 1: ERA nın Ortaklık Yapısı Hissedarın Adı -Soyadı Hissedarlık Oranı (%) WŞD ( .) Emre KAMÇILI ( .) Daniel Wall ( .) Christian Friese ( .) Andreas Scholz ( .) TOPLAM ( .) Öte yandan WŞD de Almanya menşeli açık hava reklamcılığı şirketi olan Wall AG nin Türkiye deki iştiraki olup Türkiye de başta İstanbul olmak üzere çeşitli illerde faaliyet göstermektedir. WŞD nin ortaklık yapısı Tablo 2 de sunulmaktadır. Tablo 2: WŞD nin Ortaklık Yapısı Hissedarın Adı Soyadı Hissed arlık Oranı (%) Wall AG ( .) Daniel Wall ( .) TOTAL ( .) Dosya kapsamında Bodrum ilçesi ve beldelerinde gerçekleştirilen incelemelerde, bu bölgede ERA nın çoğunlukla kendi ismiyle faaliyet göstermekte olduğu, WŞD ye ait ise yeni az sayıda raket, pano v b. nin asılmış olduğu tespit edilmiştir. Belediyelerle 100 yapılmış olan sözleşmeler gereği ERA (ya da WŞD), bölgede sadece, billboard, raket, otobüs durağı ve megalight mecralarını kiralamakta, bunun dışındaki mecraların kiralanması işiyle iştigal etmemektedi r. I.1.2. Şik ayet Eden Taraf: ABN ABN, Bodrum ilçesinin Yalıkavak, Turgutreis ve Bitez beldelerinde belediyelere ait aydınlatma direklerini kiralama faaliyetiyle iştigal etmek üzere Ekim 2008 de faaliyetlerine başlamış bir teşebbüstür. Şirket, sadece ayd ınlatma direklerinin kiralanması işi ile ilgilenmekte olup , diğer açık hava reklam yerlerinin kiralanması faaliyetini gerçekleştirmemektedir. Bodrum da belediyelere ait aydınlatma direklerinde 110 reklam yeri pazarlama faaliyetini gerçekleştiren ilk şirkettir. ABN, ilgili belediyelerle 3 yıllık sözleşmeler yapmış olup belediyelere kiralanan yerlerden elde edilen gelirin %( .) sini, bu % ( .) lik tutarın yıl boyunca ( .) TL nin altında kalması halinde ise toplamda 10.000 TL tutarında bir meblağ ödemektedir. ABN n in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir. Tablo 3: ABN nin Ortaklık Yapısı Hissedarın Adı -Soyadı Hissedarlık Oranı (%) Berrak TÜRKOĞLU ( .) Songül SENEMOĞLU ( .) TOPLAM ( .) Songül SENEMOĞLU, aynı zamanda şirketin de müdürüdür. I.2. İlgili Pazar I.2.1 İlgili Ürün Pazarı 120 Açık hava reklamcılığı, bir ürün için belli bir imaj yaratmak ve talebi arttırmak amacıyla iç/dış mekânlarda oluşturulmuş, yazılı ve/veya görsel mesajlar içeren reklam araçları ile gerçekleştirilen reklamcılık faaliyetlerine verilen addı r. Açıkhava 10-16/180-68 4 reklamcılığına dahil olan ürünler hem talep hem de teknik özelliklerine göre farklı nitelikler taşımakta ve bu doğrultuda farklı kategorilere ayrılmaktadır. Bu araçların belli bir bölgede konumlandırılmış ve reklam alanı genelde 4,5 m2 den büyü k olanlarına billboard, boyları billboardlardan daha büyük olanlara megaboard, çapları bilboardlardan daha küçük olanlara raket adı verilmektedir. Bunların yanı sıra kuleler, ışıklı billboardlar, otobüs durakları ya da otobüsler, taksiler, duvar, pencere g ibi reklam yerleri de açık hava reklamcılığında reklam yeri olarak kullanılmaktadır. 130 Sektörde açık hava reklamcılığı pazarı ürün bazında üç ana gruba ayrılmaktadır: 1- Billboardlar 2- Şehir Mobilyaları - Otobüs durakları/raketler - Kiosklar, ay dınlatma direkleri - Mega lightlar 3- Yol panoları - Duvar, çatı gibi standart dışı reklamlar Açık hava reklamcılığı sektörüne yönelik olarak Rekabet Kurulu nun 24.4.2007 tarih ve 07 -34/351 -131 sayılı kararında, yukarıda sıralanan reklam yer leri arasında 140 billboard, megaboard ve otobüs durağı/raketlerin hem talep hem pazarlama stratejileri ve arzı bakımından diğer ürün kategorilerine göre ayrı bir yere ve öneme sahip olduğu, bu ürünlerin şebeke halinde pazarlanmaları, halihazırda (çoğunlukla) belediye ihaleleri ile kiralanmaları, arz miktarını ihaleyle kiralanan miktarın belirlemesi, bu anlamda bu ünitelerin büyük çoğunluğunun belediyelerin elinde bulunması, sektörde daha kurumsal yapıda çalışan şirketlerce işletilmeleri, ürünlere yönelen tale p yapılarının göreli olarak farklı olmasının bu üniteleri açık hava reklamcılığı içinde yer alan diğer ürünlerden ayırdığı, bu ürünlerin pazarda sahip oldukları özel yere atfedilen önemle paralel olarak Türkiye de belediye ihalelerinin büyük önem taşıdığı ve pazardaki güç dengesini belirlediği, yukarıda yer verilen açık hava reklamcılığı pazarı 150 gruplandırmasında da pazardaki hem talep hem arz bakımından önemi sebebiyle ilk sırada billboardların, ikinci sırada ise şehir mobilyaları kapsamı altında otobüs durakları/raketler, megaboardlar v.s. yer aldığı, bu sıralamanın sektördeki büyük oyuncuların verdikleri bilgilerle de örtüştüğü, bunun gibi, ürün bazında yapılacak ayrımın dışında açık hava reklamcılığında ana arter -ara arter ayrımının çok belirleyici oldu ğu, bir reklam panosunun ana arterde veya ara arterde olmasına göre pazarlama fiyatını n değiştiği, hem açık hava reklam yeri pazarlama şirketleri hem de müşteriler ve medya planlama ajansları açısından talebin ana arterlerde yoğunlaştığı, bu sebeple büyükş ehir belediyelerinin yaptıkları ihalelerin sektördeki güç dengesinin belirlenmesi açısından önem arz ettiği, bunun gibi, pazardaki büyük oyuncuların esas 160 olarak durak/raket, billboard, megaboard ürünlerinin işletilmesi ile uğraşan firmalar olduğu, sektörde ayrıca araç ve duvar giydirme gibi diğer açıkhava mecralarını pazarlayan, pazar payı ve ciroları diğer büyük şirketlere göre daha küçük olan şirketlerin de bulunduğu, bu çerçevede, açık hava reklamcılığı pazarında billboard, durak/raket ve megaboardların talep ve arz yapıları bakımından ayrı bir yeri ve önemi olduğu, bunların içerisinde de billboardların pazardaki öneminin ve müşteriler üzerindeki etkisinin daha fazla olduğu, pazarın daha alt bölümlerinde yoğunlaşma olması durumunda ilgili ürün pazarının ü rün bazında daha dar tanımlanabileceği, ancak, ilgili dosya çerçevesinde yapılan incelemeler bakımından pazarı daha alt bölümlere ayırmanın incelemelere yönelik değerlendirmeleri değiştirmemesi sebebiyle 170 10-16/180-68 5 dosya kapsamında ilgili ürün pazarının açık hava re klam yerlerinin işletilmesi pazarı olarak tespit edildiği bilgilerine yer verilmektedir . Mevcut dosya açısından, şikayet edilen taraf olan ERA nın, hem Bodrum ilçesi ve beldelerinde hem de Türkiye nin diğer bölgelerinde billboard, otobüs durağı, raket v e megaboard mecralarını pazarlaması, şikayetçi taraf olan ABN nin ise Bodrum ilçesinde sadece üç belde belediyesinde yine sadece aydınlatma direklerini pazarlaması, ERA ve ABN dışında Bodrum ilçesi ve beldelerinde belediyelerle anlaşmak suretiyle faaliyet gösteren bir başka açık hava reklam yeri pazarlama şirketinin bulunmaması1, dolayısıyla ilgili ürün pazarının alt bölümlere ayırmanın dosya kapsamında yapılan değerlendirmeleri değiştirmemesi se bepleriyle ilgili ürün 180 pazarı , 24.4.2007 tarih ve 07 -34/351 -131 sayılı, 06.12.2007 tarih ve 07 -89/1129 -440 sayılı ve 16.12.2009 tarih ve 09-59/1437 -375 sayılı Kurul kararları ile de paralel olacak şekilde açık hava reklam yerleri sağlanması pazarı olarak tespit edil miştir . I.2.2 İlgili Coğrafi Pazar Dosya konusu şikayetçinin faaliyet gösterdiği bölgenin Bodrum İlçesi Bitez, Yalıkavak ve Turgutreis beldeleri olması ve ERA ya ilişkin iddia konusu uygulamaların bu bölge ile sınırlı olması sebebiyle dosya k apsamında ilgili coğrafi pazar Bitez, Yalıkavak ve Turgutreis Beldeleri olarak tespit edil miştir . 190 I.3. Değerlendirme Şikayetin konusunu, ERA nın Bodrum ilçesindeki çeşitli belediyelere ve ulusal reklam verenlere Bodrum da kendisi dışında herhangi bir açık hava reklam yeri pazarlama şirketiyle çalışılamayacağına y önelik baskı yaparak kendisi dışındaki teşebbüslerin bu bölgede açıkhava reklamcılığında faaliyet göstermesine engel olduğuna yönelik iddialar oluşturmaktadır. Önaraştırma sürecinde, iddiaların gerçekliğini araştırmak üzere Yalıkavak, Turgutreis ve Bitez B elediyeleri ndeki yetkili kişilerle ve şikayetçi ile raportörlerce görüşmeler yapılmış, belediyelerden ERA ve ABN ile belediye arasında imzalanan açıkhava reklam yerlerinin kiralanmasına ilişkin sözleşmelerin ve ERA tarafından Bitez Belediyesi ne yapılan v e iddialara dayanak olan başvurunun örnekleri 200 alınmıştır. Aşağıda öncelikle, yapılan görüşmelerde elde edilen bilgi ve bulgulara, ardından, ERA nın kontrolünü halihazırda elinde bulunduran WŞD den konuya ilişkin olarak talep edilen görüşlerine yer verilece ktir. I.3.1. Yapılan Görüşmelerde Ulaşılan Bilgi ve Belgeler İddia konusu başvuruya ait belgenin Bitez Belediyesi nde bulunduğu bilgisine istinaden, Bitez Belediyesi Muhasebe Müdürü ve Belediye Başkanı ile raportörlerce görüşmeler gerçekleştirilmiş ve ERA nın iddia edildiği üzere kendilerine bir başvuruda bulunduğu bilgisine ve bu başvuruya ilişkin dilekçeye ulaşılmıştır. Belediyeye ait yerlerin kiralanmasından sorumlu kişi olan Muhasebe Müdürü bu konuya yönelik 210 olarak aşağıdaki açıklamalarda bulunmuştur: Göreve geldikten sonra, ABN ile sözleşme yaparak ERA ile yapılan sözleşmelere aykırı davrandığımız konusunda ERA nın şikâyetini aldık. Hukukçu arkadaşlarımızla 1 Bu bilgiye raportörlerce Bodrum da belediyelerle gerçekleştirilen görüşmeler sırasında ulaşılmıştır. 10-16/180-68 6 yaptığımız çalışma sonucu ERA ile yapılan sözleşmelerin kapsamı incelendi. ABN, sözleşme ile el de ettiği hakkı kullanmaktadır. ERA ya sözleşmelerinin kapsamının farklı olduğunu ifade ettik. Kira sözleşmeleri bitimine yakın bir tarihte feshedilmediği taktirde kendiliğinden yenilendiği ve eski yönetimin tutumu sonucu ERA ile sözleşmeler uzadı. Kaç tan e raket, durak vs. kiralanacağına belediye meclisi karar verdi. ERA ya verilirken adet olarak durak ve billboard şeklinde izin verildi . Bodrum daki belediyeler olarak reklam yerlerini tahsis etme kararını ayrı ayrı 220 veriyoruz, topluca vermiyoruz bu kararı...Turgutreis ve Yalıkavak hariç diğer tüm belediyeler 1999 da kurulan yeni belediyelerdir. O dönemde ERA, tüm belediyelerle reklam yerl eri konusunda anlaşma yapmıştır. Açık hava reklam yerleri reklam panosu (ışıksız bilboardlar), duraklar, raketler, reklam ünitesi (megaboard) şeklinde gidiyor. Açık hava reklam alanında Bitez Belediyesi ile sözleşme imzalayan şirketler ABN, ERA ve CAD Rekl am2 dır. CAD Reklam, ERA dan işi alarak yeni raketleri kiralamıştır. ERA nın sözleşmesinde raketleri bir başkasının kullanmaması gibi bir hüküm vardır. İlgili Muhasebe Müdürü , Bodrum da ERA dan başka açık hava reklamcısı olmadığını ve ABN nin tek rakip ol duğunu, CAD Reklam ile Belediye arasında henüz sözleşme yapılmamış olduğunu da belirtmiştir. 230 Yalıkavak Bele diyesi Mali Hizmetler Müdürü ile gerçekleştirilen görüşmede ise ERA nın kendilerine bu yönde herhangi bir başvuruda bulunmadığı, bu yöndeki bir başv urunun kabul edilmesinin hem mali hem de rekabetin getireceği yenilikler anlamında belediyenin zararına olacağı, ERA nın Yalıkavak Belediyesi nden sadece raket, billboard, durak ve megalight kiralamış olduğu, sokaktaki aydınlatma direklerinin ABN tarafında n kiralanmış olduğu, bunun dışında belediyeden tek tek izin alarak tabela diken bireysel reklam verenlerin bulunduğu bilgilerine ulaşılmıştır. Öte yandan Turgutreis Belediyesi Başkan Danışmanı ile yapılan görüşmede ise belediye olarak ERA ile durak, ışıklı billboard, megaboard ve raket mecralarında çalıştıkları, ERA nın kendilerine herhangi bir başvuruda bulunmadığı ve bu şekildeki 240 olası bir başvurunun kabul edilmesinin belediye menfaatlerine uygun olmayacağı bilgilerine ulaşılmıştır. Belediyelerle yapılan görüşmeler neticesinde ERA nın şikayet konusu başvuruyu sadece Bitez Belediyesi ne yapmış olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple, aşağıda, ERA nın Bitez Belediyesi ne gönderdiği dilekçe ve Bitez Belediye si nin cevap yazısı incelenecektir. I.3.2. ERA nın Bit ez Belediyesi ne Yaptığı Başvurunun ve Bitez Belediye si nin Cevap Yazısının İncelenmesi 24 Temmuz 2009 da ERA tarafından Bitez Belediyesi ne gönderilmiş dilekçede 250 aşağıdaki ifadeler yer almaktadır. Şirketimiz, Bitez Belediye Encümeni nin 20.08.2008 tarih ve 150.12 sayılı kararı kapsamında imzalanan Yer Tahsis ve İşletme Sözleşmesi, 2011 e kadar Belediyeniz sınırları içindeki muhtelif reklam mobilyalarının reklam amaçlı kullanım haklarına sahiptir. Sözleşmenin 4.6. maddesine göre; Belediye, Sözleşme süres ince 3. kişilere şehir reklam mobilyası tahsisi yapamaz . Ayrıca 4.7. maddeye göre de Belediye 2 Yapılan görüşmeler sırasında CAD Reklam ın Hüseyin Ümit LAPAOĞLU na ait bir reklam şirketi olduğu ve ERA ya ait olan 4 adet raket yerini belediyenin de iz nini alarak ERA dan kiraladığı bilgisine ulaşılmıştır. 10-16/180-68 7 sınırlarında kaçak dikilen reklam panoları Belediye tarafından anında kaldırılacaktır. .Belediyeniz sınırları içinde 3. kişi/kuruluşlarca reklam mobilyası tesi si ve kullanımı söz konusudur ..Sözleşmeye aykırı bu uygulamalara, haksız rekabete (bölgenizde önemli reklam kullanım mevsimi olması da gözetilerek) 7 gün içinde son verilmesini, 260 söz konusu reklam mobilyalarının bu süre sonuna kadar kaldırılmasını, reklam amaçlı kullanımlarına son verilmesini, aksi taktirde yasal yollara başvurularak, hukuka aykırı uygulamanın sonlanması, şirketimizin uğradığı ve uğrayacağı zararların tazmini için dava açılacağını .ihbar ve ihtar ederiz. Bitez Belediyesi nin buna ilişkin 3 1 Temmuz 2009 tarihli cevap yazısında ise aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir. .Belediyemiz ile şirketiniz arasında 01.01.2009 başlangıç ve 31.12.2011 hitam tarihli Yer Tahsis ve İşletme Sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmede sözleşme konusu reklam mobi lyalarının belirtilmiş olduğu, buna göre ( .) adet kapalı minibüs/otobüs durağı, ( .) adet raket, ( .) adet billboard, ( .) adet mega light (çift yüzlü) ve ( .) adet 270 reklam ünitesinin (çift yüzlü) sözleşme kapsamında bulunduğu tespit edilmiştir. Sözleşmede sayılan reklam mobilyalarının kullanım hakkı da sözleşmeye göre ( .) yılına kadar şirketinize ait bulunmaktadır. Hal böyle iken, tarafınızdan düzenlenmiş bulunan haksız ve gerçek duruma aykırı, sözleşme hükümleri ile bağdaşmayan bila tarihli yazınız taraf ımızdan kabul edilebilir nitelikte değildir. Zira, yukarıda da belirtildiği üzere, sözleşme kapsamında tarafınızdan kullanılacak reklam mobilyaları belirtilmiş ve sınırlı olarak sayılmıştır .Sözleşme kapsamında yer verilmiş bulunan tüm reklam mobilyaları s özleşme gereğince tarafınıza tahsis edilmiş olup tarafınızdan kullanılmaktadır. Bila tarihli dilekçe ekinde belirttiğiniz elektrik direkleri sözleşme kapsamında yer almamakla birlikte bu elektrik direklerinin de reklam mobilyası niteliği 280 yoktur. Bu nedenle Belediyemizin sözleşmeye aykırı davranması ve haksız rekabete neden olması da söz konusu değildir Yukarıdaki yazışmalardan görüldüğü üzere, ERA, Bitez Belediyesi ne açık hava reklamcılığı pazarına kendisi dışında bir rakibin sokulmaması için bir ihtarda bulunmuş olup, bu ihtarının hukuka aykırı ve haksız olduğu Belediye tarafından ERA ya bildirilmiştir. Bu yazışmaların dışında ERA nın söz konusu üç belediyeden herhangi birine bu konuda başvurusu olmamıştır. I.3.3. Belediyelerle Yapılan Sözleşmelerin İn celenmesi ERA nın Bitez Belediyesi ile yapmış olduğu ilk sözleşme 04.05.2000 tarihli olup , en 290 son imzalanan reklam yerleri kullanım haklarının uzatımına ilişkin sözleşme incelendiğinde, sözleşmenin 01.01.2009 tarihinden itibaren ( .) yıl için yapılmış olduğu ve ( .) adet kapalı minibüs/otobüs durağı, ( .) adet raket, ( .) adet billboard, ( .) adet megalight ve ( .) adet reklam ünitesi kapsadığı görülmektedir. Yalıkavak Belediyesi ile yapılmış olan en son sözleşmede ise ( .) adet durak, ( .) adet raket, ( .) adet billboard ve ( .) adet megalight kullanım hakkının 01.01.2008 tarihinden itibaren ( .) yıl için ERA ya verilmesi kararlaştırılmıştır. Turgutreis Belediyesi ile yapılan sözleşmede ise ( .) adet durak, ( .) adet raket, ( .) adet billboard, ve ( .) adet megalight kullanım hakkının 01.01.2008 tarihinden itibaren ( .) yıl için ERA ya verilmesi kararlaştırılmıştır. 300 Öte yandan, bu belediyelerin aydınlatma direkleri için ABN ile yapılmış olan sözleşmeler incelendiğinde, Bitez Belediyesi ile 01.11.2008 tarihi nden başlayarak ( .) 10-16/180-68 8 yıl, Yalıkavak Belediyesi ile 01.12.2008 tarihinden başlayarak ( .) yıl ve Turgutreis Belediyesi ile 01.12.2008 tarihinden başlayarak ( .) yıl için anlaşılmış olduğu tespit edilmiştir. Sözleşmelere bir bütün halinde bakıldığında üç bel ediye de kendi sınırları içerisinde tespit edilmiş bölgelerde yer alan aydınlatma direklerini ABN ye kiralamış olup yine kendi bölgelerinde yer alan belirlenmiş adetlerdeki raket, billboard, durak ve megalight kullanım hakkını da ERA ya vermiştir. Bu bakım dan, hangi firmanın hangi reklam yerini hangi tarihler arasında kiralayacağı sözleşmelerde herhangi bir yanlış anlamaya 310 yer vermeyecek şekilde açıkça ortaya konmaktadır. I.3.4. ERA nın Konuya Yönelik Görüşleri ERA nın iddialara yönelik olarak Rekabet Kur umu kayıtlarına 20.01.2010 tarih ve 581 sayı i le giren cevap yazısında özetle , Bodrum ilinin iç ve dış turistler açısından zengin potansiyeli nedeniyle reklam verenler açısından cazip olduğu, ERA nın yalnızca belediye tasarrufundaki alanlarda açıkhava re klam faaliyetlerinde bulunduğu, diğer devlet kurumlarının tasarrufunda bulunan açıkhava reklamcılık sahalarının belediyelerin tasarrufundaki sahalara göre çok 320 daha fazla olduğu, ERA olarak Bodrum da 6.894 m2 lik açıkhava reklam alanı kullandıkları ve reklam verenlerin kullanabildikleri gazete, dergi, televizyon, radyo ve internet gibi reklam alanlarının da dahil olduğu toplam pazarda tahmini pazar paylarının %( .) civarında olduğu, Bitez Belediyesi ile sözleşmelerinin 2000 yılında başladığı, Belediye Encüm eninin aldığı ( .) er yıllık uzatma kararlarıyla sözleşmelerin yenilendiği, en son sözleşme ile ERA nın 1.1.2009 tarihinden itibaren ( .) yıllık bir kullanım hakkının olduğu, Belediye ile imzalamış olduğu sözleşmenin 4.6. maddesinde sözleşmeye konu reklam mobilyalarının münhasıran ERA tarafından k ullanılacağı ve üçüncü kişilere tahsis 330 yapılamayacağı, 4.7. maddesinde ise dikilen kaçak reklam panolarının belediye tarafından kaldırılacağı hükümlerinin yer aldığı ve bu hükümlere rağmen üçüncü kişilerce reklam p anolarının tesis edildiği, belediyenin üçüncü kişilere tahsis yapamayacağının ve yapıldığı takdirde yasal yollara başvurulacağının belediyeye bildirildiği, Buna ek olarak diğer tatil yerlerine kıyasla reklamverenlerin daha fazla ilgisinin olduğu Bodrum da bile sezonun 4 -5 ay ile sınırlı olduğu, şehir reklam mobilyalarının uzun dönemli yatırımlar olduğu ve yüksek miktarda imalat, tesis, bakım, onarım, enerji ve yenileme maliyetleri gerektirdiği, bunun yanında belediyelere kira, ilan ve reklam bedelleri öden diği, sözleşmedeki hükme göre 340 belediyelerin faaliyetlerini duyurma amacıyla sezona denk gelen 8 aylık dönemde şehir reklam mobilyalarının %10 unu kullanabildikleri, şehir reklam mobilyalarının aynı zamanda çeşitli yönleriyle toplumsal fayda da yarattığı, reklamcılık sektörünün ekonomik krizlerden öncelikli etkilendiği ve kriz dönemlerinde önemli zararlar ettikleri, açık hava reklamcılığında standartlar yaratıldığı ancak yanlış, niteliksiz ve kısa dönemli uygulamaların olumsuz sonuçlar yarattığı, bunun da kente, sektöre ve yatırımcı firmalara zarar verdiği, 10-16/180-68 9 Şirket olarak rekabet ihlali yaratmadıkları, reklam alanlarının genişliği ve çeşitliliği dikkate alınarak Bodrum bölgesinde hakim durumda olduklarından bahsedilemeyeceği, reklam verenlerle ABN ye reklam vermekten caydırmak 350 amacıyla herhangi bir görüşme yapılmadığı beyan edilmiştir. I.3.5. Genel Değerlendirme 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi, bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde hakim durumlarını tek başlarına yahut başka larıyla yapacakları anlaşmalar yoluyla kötüye kullanmalarını yasaklamakta, kötüye kullanma hallerini örnekler halinde sıralamaktadır. İncelemeye konu olan uygulamaların ERA nın tek başına gerçekleştirdiği eylemler olması sebebiyle bu eylemlerin 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal teşkil edebilmesi için 6. madde kapsamında değerlendirilmesi gereklidir. Bu açıdan ERA, önceki bölüm de de belirtildiği gibi Bodrum ilçesi ve 360 beldelerinde yaklaşık olarak 1999 yılından ABN nin pazara girdiği 2008 sonuna kadar tek baş ına faaliyet göstermekte olan bir şirkettir. İncelemeye konu ERA nın Bitez Belediyesi ne yapmış olduğu başvurunun gerçekleştiği Temmuz 2009 tarihinde, ABN henüz yeni faaliyete geçmiş bir şirkettir. Özellikle, dosya kapsamında coğrafi pazarı teşkil eden Bit ez, Yalıkavak ve Turgutreis beldelerinde münferit olarak tek tek reklam verenler dışında ERA dışında herhangi bir kurumsal şirket açık hava reklamcılığı pazarına girmemiştir. Bunun gibi, ilgili belediyeler ERA nın kiraladığı reklam mobilyaları dışında ilk olarak aydınlatma direklerini bir grup halinde ABN ye kiralamışlardır. Dolayısıyla, ABN nin pazara girmesi, ilgili coğrafi pazara yeni bir rakibin girmesi anlamını taşımaktadır. 370 Pazarın kendine has özellikleri açısından ise Bodrum un turistik bir ilçe olm ası, ilçenin açık hava reklamcılığı pazarındaki talep ve arz yapısını da etkilemekte, reklamlar yaz mevsimi civarında ve turizmin en yoğun olarak yaşandığı yerlerde yoğunlaşmakta, bu da gelirin dönemsel olması bakımından hem ulusal hem de yerel reklamcılar için pazara yeni girişleri caydırıcı bir etken oluşturmaktadır. Pazara yeni girişlerin olmaması, belediyelerle yapılan sözleşmelerin sürelerinin ihalelerden ziyade encümen kararları ile uzatılması gerçeği ile birleştiğinde, pazara ilk giren firmanın pazar da daha fazla güçlenmesine sebep olmaktadır. Bölgede açık hava reklamcılığının turizm mevsiminde gelir getiren bir faaliyet olması, ilgili ürün pazarı açısından da sınırlandırıcı bir etken olmakta, billboard, megaboard, durak ve raketlerin dışında yeni 380 mecraların kullanımı örneğin İstanbul, İzmir, Ankara gibi büyük şehirlere göre daha az kalmaktadır. Nitekim, 2008 yılı sonuna kadar ilgili pazara ABN dışında herhangi bir firmanın girmemiş ve ERA nın faaliyet gösterdiği reklam mobilyaları dışında bir mecrada faaliyete başlamamış olması, bu hususları destekleyen birer göstergedir. Yukarıda açıklanan sebeplerle ERA nın Bodrum ilçesi Bitez, Yalıkavak ve Turgutreis beldelerinde açık hava reklamcılığı pazarında inceleme konusu eylemlerin gerçekleştiği sırada hakim durumda olduğu kanaatine ulaşılmıştır . Ancak, p azara farklı alanlarda yeni girişlerin olması, ERA nın belediyelerle yap tığı sözleşmelerin belirli süreler le yapılmış olması, ERA nın Bitez Belediyesi ne yapmış olduğu başvurunun iki taraf arasında geçerli ol an sözleşme kapsamında 390 değerlendirilmesi ve özel hukuk yolları ile çözülmesi gerekliliği dikkate alındığında, ERA nın Bitez Belediyesi ne uyarı niteliğinde gönderdiği ihtar yazısı nın Kanun un 6. maddesi kapsamında bir ihlal teşkil etmediği sonucuna ulaşılm ıştır. 10-16/180-68 10 Öte yandan, şikayetlerin diğer bölümünü oluşturan ERA nın ulusal reklam verenlere ilgili pazarda kendisi dışında herhangi bir şirketin yetkili olmadığı ve başka bir şirketle çalışılmaması gerektiğine ilişkin iddialara yönelik olarak ise herhangi bir bilgi ya da bulguya ulaşılamamıştır. Bu sebeple söz konusu iddialara ilişkin 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmamaktadır. J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre ; ihtilaf konusunun özel hukuk 400 kuralları çerçevesinde çözümlenmesi gerektiğinden dosya konusu iddia lara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına , şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir .