2025/479866 İhale Kayıt Numaralı "Bozüyük Lojistik Merkezi ve Demiryolu Bağlantısı Yapım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Aga Enerji Nakliyat Madencilik İnş. San. ve Tic. A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/479866 İhale Kayıt Numaralı “ Bozüyük Lojistik Merkezi ve Demiryolu Bağlantısı Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 29.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bozüyük Lojistik Merkezi ve Demiryolu Bağlantısı Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 18.06.2025 tarih ve 185980 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/1185 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi. Başvuru dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede işin bir kısmı için anahtar teslimi götürü bedel, diğer kısmı için birim fiyat üzerinden teklif alındığı, ancak, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 1 ile 377 sıra no arasındaki iş kalemlerinin anahtar teslimi bina işlerinde yapılacak imalatları da kapsadığı, idarece 13.05.2025 tarihinde yapılan zeyilname ile isteklilere tebliğ edilen anahtar teslim pursantajlarına ilişkin doküman üzerinden de bu durumun teyit edilebileceği, söz konusu imalatların anahtar teslim kısım dışında nerede kullanılabileceğinin proje ve dokümanlardan anlaşılamadığı, bu çerçevede, anahtar teslimi yapılacak imalat kalemlerinin birim fiyat teklif cetvelinde mükerrer şekilde yer alması sebebiyle yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı, Sayıştay içtihatlarında da anahtar teslimi yapılacak imalat kalemlerinin birim fiyat teklif şeklinde ihale edilemeyeceği belirtilmiş olup, söz konusu işin yapımı sırasında aynı iş kalemlerinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alması sebebiyle uygulama ve hakediş ödemelerinde ciddi sıkıntıların oluşacağı ve aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilemeyeceği, ayrıca idarece ihale dokümanı içerisinde herhangi bir analiz formatının verilmediği iddialarına yer verilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü, Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü, Anılan Kanun'un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, izleyen günden itibaren başlar.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinin yedinci fıkrasında “Kanunun 55 inci maddesinde ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetlerin anılan maddenin birinci fıkrasındaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği düzenlenmiştir. Buna göre şikayetlerin en geç; a) İhale veya son başvuru tarihi Pazartesi günü olan ihalelerde, bir önceki Salı günü, b) İhale veya son başvuru tarihi Salı günü olan ihalelerde, bir önceki Çarşamba günü, c) İhale veya son başvuru tarihi Çarşamba günü olan ihalelerde, bir önceki Perşembe günü, ç) İhale veya son başvuru tarihi Perşembe günü olan ihalelerde, bir önceki Cuma günü, d) İhale veya son başvuru tarihi Cuma günü olan ihalelerde, bir önceki Pazartesi günü, mesai saati bitimine kadar yapılması gerekmektedir. Ancak ihale tarihinden önceki üç iş günü içerisinde ulusal bayram veya genel tatil günü bulunması halinde, sürenin hesabında bu günler dikkate alınarak iş günleri üzerinden hesabının yapılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır. Başvuru sahibine ait itirazen şikayet dilekçesi incelendiğinde; karma teklif alınarak gerçekleştirilen ihalenin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 1 ile 377 sıra no arasındaki iş kalemlerinin anahtar teslimi bina işlerinde yapılacak imalatları da kapsadığı, diğer bir ifadeyle söz konusu iş kalemlerinin hem anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılacak bina işlerinde hem de birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek işlerde mükerrer şekilde hesaba katıldığı, buradan hareketle de yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığının iddia edildiği görülmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 54 ve 55’inci maddeleri ile ikincil mevzuat hükümleri uyarınca; ihale sürecine ilişkin işlem ve eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla yapılacak başvuruların, bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı ya da farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren, Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve her hâlükârda sözleşme imzalanmadan önce yapılması gerektiği, ayrıca ilan, ön yeterlik ve ihale dokümanına yönelik başvuruların, söz konusu sürelere riayet edilmek kaydıyla, ihale veya son başvuru tarihinden en geç üç iş günü öncesine kadar ileri sürülmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Yapılan değerlendirme neticesinde, her ne kadar ihaleye ait yaklaşık maliyeti tutarı ihale tarihinde ilan edilmiş olsa da başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı yönündeki iddiasının, temelde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin anahtar teslimi bina işlerinde yapılacak imalatları da kapsadığından hareketle ortaya atıldığı, başka bir anlatımla, iddianın esasen bu iş kalemlerinin hatalı düzenlendiği yönünde olduğu, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasına yol açtığı iddia edilen söz konusu iş kalemlerine ilişkin detayların ise ihale dokümanında yer aldığı, dolayısıyla iddianın, yaklaşık maliyete esas teşkil eden doküman düzenlemelerine yönelik olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince ihale dokümanına yönelik başvuruların, dokümanın edinildiği tarihi izleyen on gün içinde ve her hâlükârda ihale tarihinden en az üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği açıktır. Ancak, başvuru sahibinin söz konusu düzenlemelere ilişkin olarak, farkına varılmış olması gereken (dokümanın indirildiği) tarih olan 24.05.2025’i izleyen on gün içinde (en geç 03.06.2025 tarihinde) idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu sürenin bitimini takiben 04.06.2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Başvurunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.