2026/51034 İhale Kayıt Numaralı "Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Hamdullah Acer, İHALEYİ YAPAN İDARE: Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/51034 İhale Kayıt Numaralı “ Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü tarafından 27.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Hamdullah Acer ’in 05.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.03.2026 tarih ve 210929 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/773 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Aşırı düşük teklif açıklaması yazısında açıklanması istenen önemli teklif bileşenleri mevzuata uygun, şeffaf ve net bir şekilde belirlenmediğinden taraflarınca sağlıklı bir açıklama sunulmasının mümkün olmadığı, aşırı düşük sorgulama yazısında: işçilik maliyet hesaplamaları (personel sayısı, ücret, SGK ve yan giderler), makine ve ekipman giderleri (şoför, yakıt, bakım vb.), bitki toplama harcı temini ve serilmesi maliyet analizi, peyzaj uygulama kapsamında gerekli malzeme teminine ilişkin analiz, genel giderler ve yüklenici kârının açıklanması gereken önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği, fiyat teklifine konu tüm maliyet bileşenlerinin açıklama kapsamında istenmesi mümkün olmadığı, yalnızca teklif açısından önemli olduğu değerlendirilen maliyet bileşenlerinin açıklamaya konu edilmesi gerektiği, - Makine ve ekipman giderlerinin belirsiz olacak şekilde belirlendiği, ihale konusu iş kapsamında arazöz, çapa makinesi, motorlu tırpan, çim biçme makinesi, bahçe el traktörü, ağaç budama motoru, sepet platformlu iş makinesi, hidrolik burgu aparatı vb. iş makinesi ve ekipman kullanılacağı, açıklama yazısında hangi makine ve ekipmanlara ilişkin açıklama sunulacağı belirlenmediği, makine ve ekipmanın şoför yakıt ve bakım maliyetleri haricinde hangi maliyetlerinin de açıklanacağı belirsiz olduğu, önemli teklif bileşenleri belirlenirken kullanılan “ vb.” ifadesi nedeniyle hangi maliyetlerin açıklanması gerektiği belirsiz hale geldiği, - Peyzaj uygulamasında “ gerekli malzeme temini ”nin açıklamasının istenmesinin belirsizlik oluşturduğu, “ Peyzaj Uygulama Kapsamında Gerekli Malzeme Teminine İlişkin Analiz ”e ilişkin “ gerekli malzeme temini ” ifadesinin, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin her biri için farklı malzeme öngörülmesine ve her bir isteklinin farklı maliyet unsurları üzerinden açıklama sunmasına neden olacağı, peyzaj uygulaması kapsamında gerekli olan malzemeler işin niteliğine, kullanılacak malzemenin türü ve cinsine ve işi yapan kişiden kişiye göre değişebilmekte olduğu, söz konusu iş kalemleri kapsamında kullanılacak malzemelerin idarece net şekilde belirlenmesi ve açıklamanın bu malzemeler üzerinden istenmesi gerektiği, - Önemli teklif bileşenlerinin alt maliyet bileşenlerinin belirtilmediği, önemli teklif bileşeni olarak belirlenen “ Bitki Toprak Harcı Temini ve Serilmesi Maliyet Analizi ” ile “ Genel Giderler ve Yüklenicinin Kârı ” kalemlerinin kendi içerisinde çok sayıda alt maliyet unsurundan oluştuğu, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında söz konusu analiz kalemlerine ilişkin hangi alt maliyet bileşenlerinin açıklanması gerektiğine dair herhangi bir belirleme yapılmadığı, “ Bitki Toprak Harcı Temini ve Serilmesi Maliyet Analizi ”; malzeme giderleri, işçilik giderleri ile makine ve ekipman giderleri gibi birçok alt maliyet girdisinden oluşmakta olduğu, bu girdilerin her birinin de kendi içerisinde birden fazla maliyet bileşeni barındırdığı, - “ Genel Giderler ve Yüklenicinin Kârı ” kaleminin de kendi içerisinde damga vergisi, Kamu İhale Kurumu payı, iş sağlığı ve güvenliği giderleri, çalışanlara ilişkin koruyucu ekipman giderleri, idari giderler ve benzeri birçok maliyet unsurunu içerdiğini, idarece yalnızca üst başlık niteliğindeki maliyet kalemlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlediği, bu kalemlerin hangi alt maliyet bileşenleri yönünden açıklama yapılacağına ilişkin bir belirleme yapılmaması nedeniyle istekliler tarafından hangi maliyet unsurlarına ilişkin açıklama sunulması gerektiği hususunda belirsizlik oluştuğu, söz konusu giderler kapsamında hangi alt maliyet unsurlarının açıklamaya konu edileceğinin açık ve net bir şekilde belirlenmediği, aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı şekilde hazırlanmasını da eşit bir şekilde değerlendirilmesini de engellediğini, Bu çerçevede aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirlenerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. …” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Teknik Şartnamede detayları belirtilmiş ve teklif mektubuna aktarılmış olan 51 kalem hizmet işi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü sınırları” düzenlemesi , “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Her türlü vergi (KDV Hariç), resim, harçlar ve sigorta ile işin teknik şartnamesinde belirtilen diğer giderler … 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir ” düzenlemesi yer almaktadır. Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü tarafından 27.02.2026 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “ Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi ” işine ilişkin ihalede 23 adet ihale dokümanı indirildiği, 18 isteklinin teklif verdiği, Do-Ka Ormancılık Danışmanlık ve Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. benzer iş deneyiminde kıst hesabında yeterlik kriterini sağlamadığı, Mk Peyzaj Proje İnş. Ltd. Şti.nin bilanço bilgilerinin yeterlik kriterini sağlamadığı, Ömnur Varol’un iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı, Sadiler Gıda ve İhtiyaç Maddeleri İnşaat Taahhüt Ormancılık Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., Hamdullah Acer, Mega Destek Hizmetleri Peyzaj A.Ş., Mnb Peyzaj İnşaat Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., Momentum Peyzaj İnş. ve Tic. Ltd. Şti., Özarya İnşaat Taahhüt Güvenlik Müşavirlik Tarım Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti., Özdemireller Harfiyat Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin Gürsin İnşaat Peyzaj San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin belirlendiği, Nesa Peyzaj Fidancılık İnşaat Taahhüt Otomotiv Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise ihale üzerine bırakılan istekli olduğu görülmüştür. İdarece 02.03.2026 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının tebliğ edildiği, ilgili yazıda “… Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi ihalesinde 26.02.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 09.03.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri : İşçilik Maliyet Hesaplamaları (personel sayısı, ücret, SGK ve yan giderler) Makine ve Ekipman Giderleri (şoför, yakıt, bakım vb.) Bitki Toprak Harcı Temini ve Serilmesi Maliyet Analizi Peyzaj Uygulama Kapsamında Gerekli Malzeme Teminine İlişkin Analizi Genel Giderler ve Yüklenicinin Karı ” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinden teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla idarenin hangi unsurları teklifte önemli bileşen olarak belirleneceği hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, ancak söz konusu yetki kapsamında önemli teklif bileşenlerinin şüpheye mahal vermeksizin açık, net ve sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını sağlayacak şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifteki önemli bileşenlerin tereddüde yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak belirlenmesi gerektiği, ancak idarece söz konusu yazıda ve ekinde “vb.” denilmek suretiyle benzer giderlerin de maliyet bileşeni olarak değerlendirilebileceği ayrıca “ yan giderler ” ibaresi yönünde de belirsizlik oluşturan ifadelerin kullanıldığı, dolayısıyla “vb.” ve “ yan giderler ” ifadelerinden doküman düzenlemelerinde yer alan diğer gider bileşenlerini kapsayıp kapsamadığı hususunda tereddütler yaratacağı, bu itibarla idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli olan bileşenleri mevzuata uygun, açık ve net olarak belirlemediği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından teklifte önemli olan bileşenlerin açık, net ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde tespit edilmesi ve mevzuat kapsamında teklifte önemli olduğu belirlenen bu bileşenlere ilişkin olarak başvuruya konu ihalenin teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında mükerrerlik ve belirsizlik olmaksızın açık ve net bir şekilde belirtilerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.