Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -2-266 (Devralma) Karar Sayısı : 10-81/1688 -641 Karar Tarihi : 29.12 .2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KA LDIRIMCI Üyeler :Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail H akkı 10 KARAKELLE , Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B RAPORTÖRLER : Alper Fevzi KARA , Sinan ÇÖRÜŞ, Esma GÜNDOĞDU C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Nokia Siemens Network B.V. Temsilcisi : Av. Handan OKTAY WELDİSHOFER Cumhuriyet Cad
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -2-266 (Devralma) Karar Sayısı : 10-81/1688 -641 Karar Tarihi : 29.12 .2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KA LDIRIMCI Üyeler :Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail H akkı 10 KARAKELLE , Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B RAPORTÖRLER : Alper Fevzi KARA , Sinan ÇÖRÜŞ, Esma GÜNDOĞDU C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Nokia Siemens Network B.V. Temsilcisi : Av. Handan OKTAY WELDİSHOFER Cumhuriyet Cad. Gezi Apt. No: 9/9 -10 Taksim 80090 İstanbul D. TARAFLAR :- Nokia Siemens Network B.V. 20 Werner von Siemensstraat 7 2712 PN Zoetermeer, HOLLANDA - Alfrano Holding B.V. Prins Bernhardp lein 200, 1097 JB Amsterdam, HOLLANDA - Hıdır Mete GÖKDEMİR, Kazım Özalp Sok. No:46/6 Nazar Apt. Kadıköy/İstanbul - Şerife Esra GÖKDEMİR, Kazım Özalp Sok. No:46/6 Nazar Apt. Kadıköy/İstanbul - Emine Duygu BRUCE Ayşe Sultan Korusu, Çiftçiler Apt. No:2 D:10 Beb ek/İstanbul 30 - Matts Walter Johan BRUCE Çitlenbik Sok. No:38 D:9 Beşiktaş/İstanbul - Sabri Galip ÜLGEN HV-BNB Mehmet Sok. Örer Apt. 2/8 Suadiye/İstanbul E. DOSYA KONUSU: İRİS Telekomünikasyon ve Mühendislik Hizmetleri A.Ş. nin hisselerinin tamamının Nokia Siemens Network B.V. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1 1.11.2010 tarih ve 8686 sayı ile intikal 40 eden ve eksiklikleri en son 9.12.2010 tarih ve 9325 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 40 54 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 24.12.2010 tarih ve 2010 -2-266/Öİ-10-138.AFK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 27.12 .2009 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/640 sayılı Başkanlık Önerg esi ile 10 -81 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 10-81/1688 -641 2 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu devralma işle minin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında 50 Kanun un 7. maddesi anlamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayaca ğı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili İşlem Bildirim konusu devralma işlemi, Alfrano Holding B.V., Hıdır Mete GÖKDEMİR, Şerife Esra GÖKDEMİR, Emine Duygu BRUCE, Matts Walter Johan BRUCE ve Sabri Galip ÜLGEN in sahibi oldukları İRİS Telekomünikasyon ve Mühendislik Hizmetleri A.Ş. (İRİS) hisselerinin tümünün devir yoluyla Nokia Siemens Network B.V. (NSN ) ve 60 NSN ce kontrol edilen şirketler tarafından iktisap edilmesinden oluşmaktadır . Bu bağlamda İRİS in Özbekistan ve Belarus taki iştirakleri de bildirim konusu devralmaya dahildir H.2. Taraflar H.2.1. Devreden Taraf: Alfrano Holding B.V. şirketi ile Hıdır Mete GÖKDEMİR , Şerife Esra GÖKDEMİR , Emine Duygu BRUCE, Matts Walter Johan BRUC E ve Sabri Galip ÜLGEN adlı şahıslar dosya konusu devralma işleminde devreden tarafı oluşturmaktadır. Devralma işlemi öncesinde devralınan teşebbüsteki ortaklık payları aşağıdaki tablodaki gibi dağılmaktadır: 70 Tablo 1: Devralma İşlemi Öncesinde İRİS in Orta klık Y apısı Hissedarın Adı Grup Hisse Adedi Hisse Oranı (%) Alfrano Holding B.V. A B 183.680 183.680 64 Hıdır Mete GÖKDEMİR C 189.420 33 Şerife Esra GÖKDEMİR A 5.460 1,0 Emine Duygu BRUCE D E 5.740 5.734 1,9 Matts Walter Johan BRUCE E 6 0,0 Sabri Galip ÜLGEN A 100 0,1 TOPLAM 574.000 100 H.2.2.Devralan Taraf : NSN Devralan taraf NSN nin hisselerinin %50,01 i Nokia Corporation (Nokia) a, % 49,99 u da Siemens AG (Siemens) ye ait olduğu ve Nokia nın dolaylı olarak NSN yi tek başına kontrol ettiğ i ifade edilmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre, Nokia dünya çapında aşağıdaki üç konuda faaliyet göstermektedir: i) Cihaz ve hizmetler bağlamında yürütülen faaliyetler: Nokia nın tüm ana kullanıcı kesimi için yaptığı mobil cihaz portföyünün geliştirilme si ve yönetimi dışında, uygulama ve içerik de dahil olmak üzere hizmetlerin tasarımı ve geliştirilmesi, 80 10-81/1688 -641 3 ii) NAVTEQ kapsamında yürütülen faaliyetler: Geniş kapsamlı dijital harita bilgileri ve ilgili lokasyon bazlı içerik ile otomotiv navigasyon sistemlerine yönelik hizmetler, mobil navigasyon cihazları, internet tabanlı haritacılık uygulamaları, resmi ve ticari çözümlere yönelik hizmetler, iii) NSN nin yürüttüğü faaliyetler: Operatörlere ve servis sağlayıcılara mobil ve sabit şebeke çözümleri ve ilgili servislerin s unulması, iş modeli yenilikleri, şebekelerdeki kompleksiteyi azaltma, müşteri tabanlarını artırma ve müşteri kayıplarını azaltmak şeklinde sunduğu hizmetler. Nokia nın Türkiye de Nokia Komünikasyon A.Ş. adında; NSN nin de Nokia Siemens Networks İletişim A .Ş. (NSN Türkiye) adında birer iştiraki bulunmaktadır. 90 NSN Türkiye nin faaliyet konusu elektrikli ve elektromanyetik dijital ekipmanların, bilişim ve telekomünikasyon ekipman ve sistemlerinin üretimi, alım ve satımıdır. H.2.3. Devredilen Taraf : İRİS İRİS in ana faaliyet konusu, Türkiye, Doğu Avrupa ve Orta Asya daki GSM operatörlerine ve cihaz satıcılarına şebeke tasarımı ve optimizasyon hizmetleri ile uygulama (implementation) hizmetleri sunmaktır. İRİS bu çerçevede, tam kapsamlı kurulum yönetimi (overall deployment management), radyo ve transmisyon şebeke tasarımı, saha kiralama, lojistik ve depo yönetimi ve müteahhitlik işleri, telekomünikasyon ekipmanları kurulumu ve devreye alınması, inşaat işleri de dahil olmak üzere anahtar teslim şebeke kurulum hizm etlerinin verilmesi işleri ile iştigal 100 etmektedir. H.3. İlgili Pazar H.3.1. Pazara İlişkin Genel Bilgiler Tarafların GSM operatörlerine ve GSM alanında faaliyet gösteren diğer şirketlere sunduğu hizmet temel itibariyle, telekomünikasyon mühendisliği alanı nda know -how ve uzmanlık bilgisi sağlamaktır. Taraflar bir GSM şebekesinin kurulumu, genişletilmesi ve optimizasyonunun sağlanması alanında GSM operatörlerine destekte bulunmaktadırlar1. Taraflar, faaliyet alanları dikkate alındığında faaliyetlerin şebe ke kurulum hizmetleri ve şebeke yönetim hizmetleri olmak üzere iki ana gruba ayrılabileceğine dikkat 110 çekmektedirler. Tablo 2 de bu alanlara ilişkin bazı bilgiler sunulmaktadır. 1 GSM operatörleri bu ihtiyaçlarının giderilmesi noktasında alanında uzmanlaşmış bu şirketlere başvurabildiği gibi, şirket -içi (in -house) çözümlere de yönelebilmektedirler. 10-81/1688 -641 4 Tablo 2: Tarafların faaliyetleri hakkında bazı bilgiler Şebeke Kurulum Hizmet leri Şebeke Yönetim Hizmetleri Nominal Şebeke Planlaması : Hedeflenen kapsama alanı ve kapasitesine ulaşılması için gerekli olan telekom sahalarının tespit edilmesi Şebeke Tasarımı ve Optimizasyonu : Şebeke planından başlayarak ve saha parametrelerini gözeterek, şebekenin devreye alımı öncesi optimizasyonu ile operatörün kullanıcı profilinde beklenen gelişmeler dikkate alınarak bu optimizasyonun süreklilik kazanmasının sağlanması Saha Kiralaması : Proje planına göre kurulması gereken telekom sahaları için gereken uygun bina ve arazilerin belirlenmesi Şebeke Operasyonları : Şebeke operasyonlarının merkezden - uzaktan yönetim ya da sahadan yerinden yönetim gibi usullerle - kontrolünün sağlanması için g ereken günlük operasyon faaliyetleri İnşaat İşleri : Şebeke ekipmanlarının zamanında ve uygun kalitede oluşturulması için gereken tasarımın ve saha inşasının gerçekleştirilmesi Uygulama : Operatörün süreçleri, standartları ve proje süresi dikkate alınarak , şebekenin uyarlanması Proje Yönetimi : Operatörün ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde ve standartta projenin devreye sokulması, mevcut şebekenin modernize edilmesi ve/veya genişletilmesi Pazarda birbirinin üstüne binen ikili bir yapı olduğu görülmekte dir. NSN, Ericsson, Huwaei, Alcatel -Lucent ve ZTE gibi şirketler yatay anlamda birbirinin rakibi konumundadırlar. Şebekelerde kullanılacak cihaz ve ekipmanları sağlayan bu şirketler aynı zamanda yukarıda bilgisi verilen mühendislik hizmetlerini de sunabilm ektedirler. Bununla birlikte bu şirketler bu hizmetlerin sunumu sırasında yerli firmaları taşeron olarak kullanmayı da tercih edebilmektedirler. İRİS, LCC International, ONS İletişim, INTA Mühendislik, ETC Telekomünikasyon gibi şirketler bu alanda kendi ar alarında rekabet içerisinde olup küresel ölçekte faaliyet göstermekte olan firmalara taşeronluk hizmeti vermektedirler. 120 H.3.2. İlgili Ürün Pazarı Taraflar, faaliyetlerinin Şebeke Tasarımı ve Planlama, Şebeke Optimizasyon Hizmetleri ve İlk Bakım Hizmetle ri alanlarında örtüşt üğünü belirtmişlerdir. İşlem özü itibarıyla dikey bir nitelik taşımaktadır. Küresel ölçekte köklü firmalarla rekabet halinde olan NSN, dönem dönem taşeron olarak kullandığı bir teşebbüsün kontrolünü devralmaktadır. Dosya konusu işlemi n yoğunlaşma doğurucu bir niteliği olmadığından, dosya kapsamında bir pazar tanımı yapılma mıştır. H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.4.1. İşlemin 4054 s ayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Olması 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesini n (b) bendinde, herhangi bir teşebbüsün ya da 130 kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi devralma işlemi olar ak nitelendirilmiştir. Bildirim konusu devralma işlemi ile İRİS hissel erinin tümü hisse devri yoluyla NSN ve NSN ce kontrol edilen şirketler tarafından iktisap edil ecek ve söz konusu teşebbüsün 10-81/1688 -641 5 kontrolü tamamıyla NSN ye geçecektir. Bu itibarla dosya konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. H.4.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Bildirime Tabi Olması Dosya konusu devralma işlemine konu İRİS in 2009 yılı cirosunun ( ..) TL olduğu görülmektedir. NSN Türkiye nin ise, ilgili ürün pazarındaki cirosunun ( ..) TL 140 olduğu belirtilmektedir. Bu doğrultuda dosya konusu işleme taraf teşebbüsleri n ilgili ürün pazarındaki 2009 yılındaki ciroları itibarıyla Tebliğ de belirtilen eşiğin aşıldığ ı ve d osya kon usu devralma işleminin izne tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır . H.4.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmes i Yukarıda ilgili pazar hakkında yapılan açıklamalarda belirtildiği üzere, NSN, Ericsson, Huwaei, Alcatel -Lucent ve ZTE g ibi şirketler yatay anlamda birbirinin rakibi olup şebekelerde kullanılacak cihaz ve ekipmanları sağlamakta ve bu hizmetlerin sunumu sırasında yerli firmaları taşeron olarak kullanmayı da tercih edebilmektedirler. Bu çerçevede İRİS, LCC International, ONS İletişim, INTA Mühendislik, ETC 150 Telekomünikasyon gibi şirketler bu alanda kendi araları nda rekabet içerisinde olup küresel ölçekte faaliyet göstermekte olan firmalara taşeronluk hizmeti vermektedirler. NSN ve İRİS in örtüşen faaliyet alanları , şebeke tasa rımı ve planlaması anlamında şebeke kurulum hizmetleri , ilk bakım ve şebeke optimizasyonu anlamında ise bakım ve gözetim hizmetleri sağlanmasıdır. Bunun dışında NSN ve İRİ S in gözetim hizmetleri dahil toplam tahmini pazar paylarının % ( .) olduğu belirtilme ktedir. Ayrıca ilgili pazardaki pazar payı dağılımının tahminen aşağıdaki tablodak i gibi olduğu bildirilmiştir : Tablo 3 : İlgili Pazarda 2009 Yılı Tahmini Pazar Payları Faaliyet Alanları Şirket İsimleri Tahmini Ortalama Pazar Payları (%) Ericsson ( .) Huwaei ( .) Alcatel -Lucent ( .) NSN -İRİS ( .) Şebeke Tasarım ve Planlama Hizmetleri Şebeke Optimizasyon Hizmetleri Şebeke Kurulum Hizmetleri Şebeke Bakım ve Gözetim Hizmetleri Diğer ( .) Pazarın yukarıdaki yapısı göz önüne alındığında devralma işl eminin , bir hâkim durum 160 yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır. H.4.4. Bildirime Konu Anla şmada Yer Alan Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirme Dosya konusu devralma işleminin tarafları arasında imzalana n Hisse Devir Sözleşmesi nin 11. 1, 11.2 ve 16.7 maddelerinde satıcılara rekabet etmeme, ayartmama ve gizli liğe riayet hükümleri getirildiği görülmektedir. Söz konusu yükümlü lüklerin yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olan sınırlamalar olduğu, 10-81/1688 -641 6 süre (rekabet etmeme ve kışkırtmama yükümlülüğü için ( .)) ve taraflar açısından da 170 orantılılık kriter lerini sağladığı kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelen en dosya kapsamına göre, b ildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu na, işlem sonu cunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz kon usu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir .