2025/1533873 İhale Kayıt Numaralı "(Ankara-Yozgat) Ayr-Çicekdağı-(Kırşehir-Akpınar) Ayr Devlet Yolu (Km:7+500,00-22+164,457) Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) Yol Yapım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: 1923 İnşaat A.Ş. - Evrensel Yol İnş. A.Ş. İş Ortaklığı , İHALEYİ YAPAN İDARE: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1533873 İhale Kayıt Numaralı “ (Ankara-Yozgat) Ayr-Çicekdağı-(Kırşehir-Akpınar) Ayr Devlet Yolu (Km:7+500,00-22+164,457) Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) Yol Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ (Ankara-Yozgat) Ayr-Çicekdağı-(Kırşehir-Akpınar) Ayr Devlet Yolu (Km:7+500,00-22+164,457) Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) Yol Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak 1923 İnşaat A.Ş. - Evrensel Yol İnş. A.Ş. İş Ortaklığı nın 08.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.12.2025 tarih ve 203496 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2737 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamasında demir için kullanılan fiyat teklifinde birimin yanlış yazılmasından kaynaklı maddi hata olduğu, fiyat teklifinin eki satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosundaki ortalama satış değerleri incelendiğinde ortalama satış bedelinin 21,49 TL/kg olduğunun açıkça görüleceği, fiyat teklifinde yapılan hatanın birim kısmına “ton” yerine yanlışlıkla “kg” yazılması olduğu, analiz girdisine yazılan 22,50 TL/kg fiyatının tamamen doğru olduğu, ticari hayatta genellikle demirin ton fiyatı üzerinden satılması sebebiyle fiyat teklifinde sehven maddi hata yapıldığı ve fiyat teklifinin alındığı üçüncü kişinin beyanından da yanlışlığın anlaşılabileceği dikkate alındığında tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu ve değerlendirmeye alınmaları gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; ihale komisyonu tarafından teklifler değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere ve idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı düşük olanların tespit edileceği, teklifte önemli olan bileşenlerle ile ilgili teklifi aşırı düşük olan isteklilerden açıklama istenileceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmelerde Kamu İhale Kurumunun ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespitine ve değerlendirilmesine yönelik yapılan düzenlemelerinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. ... 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; ... b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. ... 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ... ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. ...” açıklaması yer almaktadır. İdare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilere nihai olarak 10.11.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulmuştur. Anılan yazı ekinde; açıklama istenilen iş kalemleri, açıklama istenilen analiz girdileri ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listeleri ile açıklama istenilen KGM/16.122/K-HRP, KGM/16.132/K-HRP, KGM/17.002/K-HP, KGM/2200/P, KGM/23.0145/KP, KGM/6100/P, KGM/6320/P ve KGM/BSKÖZEL19 olmak üzere 8 adet iş kalemine ait analiz formatlarına yer verilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Açıklama istenilen KGM/17.002/K-HP iş kalemine ilişkin idarece düzenlenen analizde “KGM/17.002/K-HP pozunda geçen KGM/08.021/K., 10.130.1506, 10.100.1013, 10.100.1045, 19.100.1001, 10.100.1062, 19.100.1028, 10.100.1062 pozlarına ait karşılığı olarak Şablon, Çalışma Sehpası ve Malzeme İndirme Düzeni Karşılığı: (%3 A) hesaplanmıştır.” girdisinin açıklama istenilen girdi olarak belirlendiği ancak girdinin miktarına yer verilmediği, Açıklama istenilen KGM/BSKÖZEL19 iş kalemine ilişkin idarece düzenlenen analizde “KGM/4300/PMB pozunda geçen KGM/4358/1, KGM/4366, 10.100.1062, 10.100.1062, KGM/1943 pozlarına ait karşılığı olarak Modifiye Bitüm Üretimi Sırasında Gerekli Kontrol Çalışmalarının Yapılması için Laboratuvar Kurulması ve Kalite Kontrol Nezaret işleri karşılığı olarak hesaplanmıştır.” girdisinin açıklama istenmeyen girdi olarak belirlendiği ancak girdinin miktarına yer verilmediği, Açıklama istenilen KGM/16.132/K-HRP iş kalemine ilişkin idarece düzenlenen analizde “KGM/21.051 Pozunun karşılığı olarak hesaplanmıştır.” ve “KGM/21.052 Pozunun karşılığı olarak hesaplanmıştır.” girdilerinin açıklama istenmeyecek girdi olarak belirlendiği ancak girdilerin miktarlarına yer verilmediği görülmektedir. Yapılan incelemede, KGM/17.002/K-HP iş kaleminin analizinde açıklama istenilen girdi olarak yer alan “KGM/17.002/K-HP pozunda geçen KGM/08.021/K., 10.130.1506, 10.100.1013, 10.100.1045, 19.100.1001, 10.100.1062, 19.100.1028, 10.100.1062 pozlarına ait karşılığı olarak Şablon, Çalışma Sehpası ve Malzeme İndirme Düzeni Karşılığı: (%3 A) hesaplanmıştır.” girdisinin ayrı bir gider olmayıp, “ KGM/08.021/K., 10.130.1506, 10.100.1013, 10.100.1045, 19.100.1001, 10.100.1062, 19.100.1028, 10.100.1062” iş kalemlerinin toplamı alınmak suretiyle analiz fiyatına yansıtılan bir gider olduğu, ayrıca bir analiz girdisi olarak düşünülemeyeceği, dolayısıyla söz konusu iş kaleminin bir analiz girdisi olarak belirlenip açıklama istenilecek veya istenilmeyecek analiz girdileri statüsünde değerlendirilmesinin analizlerin hazırlanmasına ilişkin kurallara uygun olmadığı, söz konusu analiz girdisinin malzeme, işçilik ve makine gibi girdileri barındırdığı, bu itibarla anılan girdilerin, diğer analiz girdilerinin miktarlarına yansıtılmak suretiyle açıklama istenilmesi gerektiği, Benzer şekilde, KGM/BSKÖZEL19 iş kaleminin analizinde açıklama istenilemeyecek girdi olarak belirtilen “KGM/4300/PMB pozunda geçen KGM/4358/1, KGM/4366, 10.100.1062, 10.100.1062, KGM/1943 pozlarına ait karşılığı olarak Modifiye Bitüm Üretimi Sırasında Gerekli Kontrol Çalışmalarının Yapılması için Laboratuvar Kurulması ve Kalite Kontrol Nezaret işleri karşılığı olarak hesaplanmıştır.” girdisinin işçilik ve makine gibi girdileri barındırdığı ve laboratuvar ve kalite kontrol işlerinin karşılığı için hesaplanan tutarın ilgili analiz girdilerinin miktarlarına dağıtılmadığı, mevzuat gereği işçilik girdilerinin analiz tutarının %3’üne eşit veya altında olsa dahi açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenemeyeceği, bu şekilde yapılan sorgulama sonucunda açıklamalarına ilişkin sağlıklı değerlendirme yapılamayacağı, Aynı şekilde, KGM/16.132/K-HRP iş kalemine ilişkin idarece düzenlenen analizde açıklama istenilemeyecek girdiler olarak belirtilen “KGM/21.051 Pozunun karşılığı olarak hesaplanmıştır.” ve “KGM/21.052 Pozunun karşılığı olarak hesaplanmıştır.” girdilerinin ayrı birer girdi olmadığı, ayrıca bir analiz girdisi olarak düşünülemeyeceği, söz konusu analiz girdilerinin farklı girdiler barındırdığı, bu itibarla anılan girdilerin diğer analiz girdilerinin miktarlarına yansıtılmak suretiyle açıklama istenilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, a) “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi, b) Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması, (bir başka ifadeyle açıklanması istenilmeyen analiz girdilerinin iş kalemi üzerinden belirlenmeyip, temel girdilere kadar ayrıştırıldıktan sonra belirlenmesi), c) Paçal/özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması, d) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi, e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (örneğin, mazot girdisi birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması durumunda, eğer bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi), f) Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması, Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 202.718,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, analiz formatlarının yukarıda belirtildiği şekliyle hazırlanarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.