Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -4-63 (Muafiyet) Karar Sayısı : 15-09/129 -58 Karar Tarihi : 26.02.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Murat ÇET İNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Dr. Metin ARSLAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Sinan BOZKUŞ, Selvi KOCABAY, Nesibe AYAN C. BİLDİR İMDE BULUNAN : Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. Temsilcisi: Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLAN Gazi Umur Paşa S ok.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -4-63 (Muafiyet) Karar Sayısı : 15-09/129 -58 Karar Tarihi : 26.02.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Murat ÇET İNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Dr. Metin ARSLAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Sinan BOZKUŞ, Selvi KOCABAY, Nesibe AYAN C. BİLDİR İMDE BULUNAN : Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. Temsilcisi: Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLAN Gazi Umur Paşa S ok. Bimar Plaza 38/8 Beşiktaş /İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin yönetim kurulu kararıyla banka kartlarına ilişkin ortak takas komisyonu oranı belirlenmesine yönelik süresiz muafiyet talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtla rına 14.08.2014 tarihinde giren başvuru üzerine düzenlenen 19.02.2015 tarih ve 2014 -4-63/MM sayılı Muafiyet /Menfi Tespit Ön İnceleme raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; - Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin (BKM) yönetim kurulu kararlarıyla banka kartlarına ilişkin ortak takas komisyonu belirlemesinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bir teşebbüs birliği kararı olduğu ve aynı Kanun un 4. maddesinin (a) bendine aykırılık oluşturduğu, - Ancak, kartlı ödeme sistemleri pazarının kendine özgü koşulları nedeniyle, birlikte takas komisyonu belirlenmesi uygulamasının Kanun un 5. maddesinde yer alan dört koşulu sağladığı ve bu kapsamında muafiyetten yararlanabileceği, - Söz konusu bildirime ilişkin mu afiyet süresinin üç yıl olarak belirlenmesi gerektiği, - BKM tarafından formülde kullanılan verilerin bağımsız denetim prosedürleri çerçevesinde her yıl düzenli olarak bağımsız denetimden geçirilmesi gerektiği, - Ayrıca, uygulanmakta olan banka kartı taka s komisyonu oranının BKM nin internet sitesinde, ilgililer tarafından kolaylıkla ulaşılabilecek bir şekilde ve ana sayfadan link verilmek suretiyle kamuoyuna duyurulması gerektiği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar (4) Bildirimin konusu dikkate alınarak, ilgili ürün pazar ı banka kartı ile ödeme hizmetleri ; ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak belirlenmiştir. G.2. Bildirim in Konusu (5) Yapılan bildirimde, BKM nin yönetim kurulu kararıyla banka kartlarına ilişkin ortak/çok taraflı takas komisyonu oranı belirlenmesi uygulamasına süresiz muafiyet verilmesi talebinde bulunulmaktadır. (6) Banka kartı takas komisyonu, kart ihraç eden (ihraççı) bankanın banka kartı ile alışverişi 15-09/129 -58 2/9 sağlamak adına katlanmak zorunda olduğu maliyetlerin kart kabu l eden (kabulcü) banka tarafından karşılanması amacına hizmet eden, ihraççı banka tarafından kabulcü bankaya uygulanan bir hizmet bedelidir. Banka kartı ile yapılan takasa konu alışverişler, dört taraflı işlemden oluşmakta olup , taraflar; kabulcü banka, ih raççı banka, kart hamili ve üye işyeridir. Kart hamili satın aldığı mal veya hizmetin bedelini banka kartı ile ödemek istediğinde, ödemeyi yapacağı iş yerindeki POS cihazının ait olduğu banka, kart sahibinin bankasından farklı ise ödemeyi takiben takasa ko nu olacak (not-on-us) bir işlem doğacaktır. Banka kartının POS cihazından geçirilmesiyle birlikte kabulcü banka, BKM Switch Sistemi ne bağlanarak ihraççı bankadan kart sahibinin bakiyesinin işlem için yeterli olup olmadığını sorgulamaktadır. Bakiyenin yet erli olduğunun tespiti ile birlikte mal veya hizmetin bedeli kadar bir tutar kişinin hesabından eş zamanlı düşmekte ve ihraççı bankanın geçici hesabında bekletilmektedir. Bunun gibi binlerce işlem aynı yolla yapılmakta ve işlem tutarları kabulcülere ödenme den önce bankaların geçici hesaplarında tutulmaktadır. İşlemin yapıldığı günün sonunda BKM tarafından o güne ait hesaplar kapatılmakta ve hangi bankanın kime ne kadar borçlandığı hesaplanmaktadır. Ertesi gün bankalara, hangi bankaya ne kadar borçlanıldığı bilgisinin ulaşmasıyla birlikte, ihraççı bankalar maliyetlerini (takas komisyonunu) düştükten sonra kalan tutarı kabulcünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında (TCMB) açılmış hesabına yatırmaktadır. Kabulcünün işyerine ne zaman ödeme yapacağı ise işyeri ve kabulcü arasındaki anlaşmaya göre değişmektedir. (7) Takas komisyonu , bankaların işyerlerine uyguladıkları komisyon oranlarına baz teşkil etmektedir. Takas komisyonu ayrıca kart ihraç eden bankanın, maliyetlerinin bir kısmını karşılayabilmesi için önemli bir kalemdir. Şöyle ki, takas komisyonu ihraççı bankanın, kart ihracından doğan ve kartın not -on-us kullanımından dolayı artan maliyetlerini karşılayacağı kadar geliri elde etmesine olanak sağlamaktadır. G.3. Değerlendirme (8) BKM tarafından yapılan başvuruda, ba nka kartı ile yapılan not-on-us işlemlere yönelik olarak ortak takas komisyonu belirlenmesi uygulamasına süresiz muafiyet verilmesi talep edilmiştir. (9) Aynı konuda, BKM nin 2008 yılında Kurum umuza yaptığı başvurusu üzerine , 08-24/249 -82 sayılı Kurul kararı alınarak, bahse konu uygulamanın birtakım koşulların yerine getirilmesi şartı ile muafiyet alabileceği belirtilmiş ve BKM nin 2009 yılında belirtilen koşulların yerine getirildiğine ilişkin bildirimi üzerine , muafiyet süresi 09 -36/905 -217 sayılı Kurul umuz kararı ile beş yıl olarak belirlenmiştir. Mevcut başvuruda, tarafların takas komisyonunun belirlenmesinde kullanılan maliyet kalemlerine ilişkin olarak herhangi bir ek başvurusu ya da değişiklik talebi bulunmamakta, yalnızca muafiyetin süresiz olarak veril mesi talep edilmektedir. (10) Bu çerçevede , BKM nin banka kartlarına ilişkin ortak takas komisyonu belirlemesi uygulamasına 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınması hususunda, önceki Kurul umuz kararlarında yapılan muafiyet değerle ndirmesi geçerliliğini korumaktadır. Dolayısıyla, mevcut başvuruya ilişkin olarak ayrıntılı bir muafiyet incelemesi yapılmasına gerek bulunmadığı, yapılacak değerlendirmede temel olarak üç hususun ele alınmasının uygun olacağı görülmüştür. Bunlardan ilki, Visa/MasterCard logo maliyetlerinin takas komisyonu hesaplamasına bir maliyet unsuru olarak dahil edilmesi uygulamasına devam edilip edilmeyeceğine ilişkin değerlendirme, ikincisi süresiz muafiyet talebine yönelik değerlendirme, üçüncüsü ise Kurulca daha ö nce getirilen yükümlülüklerin mevcut başvuru kapsamında değerlendirilmesidir. G.3.1. Visa/MasterCard Logo Maliyetlerinin Takas Komisyonuna Dahil Edilmesine İlişkin Değerlendirme 15-09/129 -58 3/9 (11) BKM tarafından yapılan başvuruda , banka kartlarına yönelik olarak belirlenece k ortak takas komisyonuna esas teşkil etmesi gerektiği düşünülen maliyet kalemleri sıralanmıştır. Bu kapsamda BKM, bankalar tarafından ihraç edilen banka kartlarında yer alan Visa veya MasterCard logoları için söz konusu uluslararası kartlı sistem kuruluşl arına bir ücret ödendiğini , bu nedenle takas komisyonu hesaplamasına söz konusu logo maliyetlerinin de eklenmesi gerektiğini belirtmiştir. BKM bu talebini kredi kartlarına yönelik takas komisyonu için de yinelemiştir. (12) Kurulumuzun önceki kararlarında da bel irtildiği üzere, gerek banka kartları gerekse de kredi kartları bakımından kartın üzerinde Visa veya MasterCard logosunun bulunmasının sistemin işleyişi için gerekli bir unsur olmadığından, BKM tarafından belirlenen takas oranı ile logo maliyetlerinin doğr udan bir ilişkisi bulunma maktadır. Bu nedenle , kredi kartları için belirlenecek takas komisyonlarında anılan maliyetlerin yer alması yönündeki talep Kurul umuz tarafından reddedilmiştir. (13) Öte yandan , ülkemizde banka kartı kullanımının gelişmiş ülkelere naza ran henüz yeterli hacme ulaşmamış olması nedeniyle belli ölçüde teşvik edilmesi gerektiği, bu amaçla maliyetlerin bir kısmının bankalar tarafından karşılanırken bir kısmının da üye işyerleri tarafından karşılanmasının uygun olacağı ve bu aşamada Visa/Maste rCard logo maliyetlerinin banka kartı takas komisyonu oranına dahil edilebileceği, ancak banka kartı kullanımının artarak yeterli doygunluğa ulaşması halinde söz konusu maliyet unsurlarının tekrar değerlendirilmesi gerektiği , yine önceki kararlarımızda hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede , anılan maliyetlerin bir maliyet unsuru olarak değerlendirilebilmesi için öncelikle banka kartı ile ödeme hizmetlerinin ülkemizdeki gelişiminin incelenmesinde fayda bulunmaktadır. (14) Dosya mevcudu bilgilere göre, 2009 yılından itibaren banka kartı ile yapılan alışverişlerin toplam hacmi hızla artarak 2014 yılı sonunda 30 milyar TL ye yaklaşmıştır. Banka kartı ile yapılan alışverişler hacminin toplam içinde aldığı pay ise son beş yılda artış göstererek %7 ye yaklaşmıştır. Ancak k redi kartı ile yapılan ödemelerin hacmi dikkate alındığında banka kartı ile yapılan alışverişlerin halen oldukça düşük olduğu görülmektedir. Bu durum alışveriş işlem adetleri ve tutarları ile tüketicilerin işlem başına ortalama alışveriş tutarları incelend iğinde de kendini göstermektedir. (15) Ayrıca, toplam işlem hacminin işlem adedine bölünmesi ile bulunan ortalama işlem tutarlarında da kredi kartının banka kartı ile yapılan alışverişlerden yaklaşık dört kat fazla olduğu görülmektedir. Kredi kartı ile yapılan ortalama alışveriş tutarı 2010 yılı başında 102 TL iken 2014 yılı sonunda 160 TL nin üzerine çıkmış, buna karşın banka kartı ile yapılan ortalama alışveriş tutarı yalnızca 8 TL artarak 33 TL den 41 TL ye yükselmiştir. (16) Bu durum , tüketicilerin özellikle küç ük tutarlı alışverişlerde banka kartı, büyük tutarlı alışverişlerde ise kredi kartı ile ödeme yaptığını göstermekte ve banka kartı ile yapılan alışverişlerin kredi kartı ile yapılan alışverişlere nazaran düşük hacimli kalmasının ana etkenlerinden biri olar ak değerlendirilmektedir1. (17) Diğer yandan, banka kartı ile yapılan ödemelerin , özellikle AB ülke ortalamaları baz alındığında, ülkemizde önemsiz bir düzeyde olduğu ortaya çıkmaktadır. AB ülkelerinde %50 nin üzerinde bir oranla banka kartı ile ödemeler gerçe kleştirilirken, ABD de de bu oran %40 ın üzerindedir. Son yıllarda banka kartı ile gerçekleştirilen alışveriş tutarının hem hacim hem de oran olarak arttığı görülmekle birlikte halen gelişmiş ülkelerde yakalanan oranların oldukça altında bir seviyede olduğ u ortaya çıkmaktadır. Banka kartının, yukarıda bahsedilen nedenlerle ülkemizdeki yaygınlığının az olması ve tüketicilerin görece küçük tutarlı 1 Benzer sonuçlar BKM tarafından gerçekleştirilen Kart Monitö r 2014 araştırmasında da ortaya çıkmıştır. 15-09/129 -58 4/9 alışverişlerde tercih etmesi de kullanım hacminin artış düzeyini etkilemektedir. Dolayısıyla, Kurulu muzun konuya ilişkin 13.03.2008 tarihli, 08 -24/249 -82 sayılı ve 19.08.2009 tarihli , 09- 36/905 -217 sayılı kararlarında yer verilen koşulların halen geçerliliğini koruduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, banka kartı ile yapılan alışverişlere dair çok taraflı takas komisyonu hesaplamasında yer alan Visa/MasterCard logo maliyetlerinin bu aşamada çıkarılmasına gerek bulunmamaktadır. G.3.2. Süresiz Muafiyet Talebine İlişkin Değerlendirme (18) Bildirim sahiplerince talep edilen diğer bir husus muafiyetin süresiz olarak tanınmasıdır. BKM tarafından daha önce gerek kredi kartı takas komisyonuna gerekse de banka kartı takas komisyonuna ilişkin olarak dile getirilen süresiz muafiyet talepleri , Kurul umuz tarafından uygun görülmemiş ve konuya ilişkin alınan kararların tamamında süreli muafi yet tanınmasına karar verilmiştir. Bu duruma dayanak teşkil eden unsurların başında ise sektörün sürekl i değişim ve gelişim göstermesi ve takas komisyonunun gerek literatürde gerekse de uygulamada tartışmalı olması sayılabilir. (19) Bu bağlamda, ülkemizde de g elecek dönemde sektörün gelişimi ile paralel şekilde , takas komisyonlarına ilişkin Rekabet Kurulunun farklı yönde değerlendirme yapabilmesine imkan tanımak ve uluslararası gelişme ve deneyimlerden yararlanarak ülkemizdeki uygulamanın geliştirilmesine imkan sağlamak amacıyla , süresiz muafiyet talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, çok taraflı banka kartı takas komisyonu tespitinde kullanılmasının mevcut durumda uygun olduğu değerlendirilen Visa/MasterCard Logo Maliyetleri n in, ileriki dönemlerde pazarın gelişimine ve alışverişlerde banka kartlarının kullanım hacmine göre yeniden ele alınması gerekebilecektir. Bu çerçevede , başvuru konusu işle m bakımından muafiyet süresi beş yıl olarak belirlenm iştir. G.3.3. Bağımsız Denet im Koşulu ile Takas Oranının Duyurulmasına İlişkin Değerlendirme (20) Konuya ilişkin daha önceki Kurul umuz kararlarında, banka kartı ortak takas komisyonuna esas teşkil eden maliyet kalemlerinin, doğruluğu kanıtlanmış, şeffaf, nesnel ve objektif verilere dayanm ası gerektiğinden, bağımsız denetimden geçirilmesi koşulu getirilmiştir. İlave olarak, belirlenen takas oranlarının BKM internet sitesinde kamuya duyurulmasına karar verilmiştir. Mevcut bildirim bakımından da önceki Kurul umuz kararlarında belirtilen gerekçeler geçerli dir. Zira söz konusu koşullar, takas komisyon oranının hesaplanmasında kullanılan verilerin güvenilirliğinin sağlanması ve bilgi asimetrisinin giderilerek bankalar dışındaki tarafların da takas oranından haberdar olmasının sağlanması açısından önem arz etmektedir. Bu çerçevede, takas komisyonuna esas teşkil eden maliyet kalemlerinin bağımsız denetimden geçirilmesi şartının ve BSMV etkisi dahil takas oranının BKM internet sitesinde ana sayfadan duyurulması nın gerekl i olduğu kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin yönetim kurulu kararlarıyla banka kartlarına ilişkin ortak takas komisyonu belirlemesinin 4054 sayılı Kanun kapsamında teş ebbüs birliği kararı olduğuna ve Kanun un 4. maddesinin Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi şeklindeki (a) bendine aykırılık oluşturduğuna 2. Bununla birlikte, kartlı ödeme sistemleri pazarının kendine özgü koşullarının dikkate alınması sonucunda, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde sayılan koşulların tamamını karşılaması nedeniyle anılan madde kapsamında muafiyetten yararlanmasına, 15-09/129 -58 5/9 3. Söz konusu bildirime ilişkin muafiyet süresinin 5 (beş) yıl olarak belirlenmesine, 4. Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. tarafından formülde kullanılan verilerin bağımsız denetim prosedürleri çerçevesinde her yıl düzenli olarak bağımsız d enetimden geçirilmesine, 5. Ayrıca, Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. tarafından uygulanmakta olan banka kartı takas komisyonu oranının Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin internet sitesinde, ilgililer tarafından kolaylıkla ulaşılabilecek bir şekilde ve ana sayfadan link verilmek suretiyle kamuoyuna duyurulmasına OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. KARŞI OY GEREKÇESİ (26.02.2015 tarih ve 15 -09/129 -58 sayılı Kurul Kararı) Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin, yönetim kur ulu kararıyla ortak takas komisyonu belirlemesi yönündeki talebine Rekabet Kurulunca muafiyet tanınması, prensip olarak uygun olmakla birlikte; 21.08.2013 tarihli ve 13 -48/672 -288 sayılı Kurul Kararına ilişkin karşı oy gerekçemde de belirttiğim üzere, ilgi li sektör ve Pazar özellikleri itibariyla konunun teknik ayrıntı ve gerekçelerinin belirlenmesinin esasen ve öncelikle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun görev alanında olduğu kanaatini taşıyorum. Bu çerçevede , ilk değerlendirmenin bu kurumlar tarafından yapılmasının doğru olacağını, daha sonra da Rekabet Kurulunun muafiyet talebini ele alması gerektiğini düşünüyorum. Bu nedenle çoğunluk görüşüne katılmam mümkün olmamıştır. Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Başkan 15-09/129 -58 6/9 Rekabet Kurulu nun 26.02.2015 Tarih ve 15-09/129 -58 Sayılı Kararına KARŞI OY GEREKÇESİ Kurulumuz, 26.02.2015 tarih ve 15-09/129 -58 sayılı mezkur kararında Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. (BKM) nin yönetim kurulu kararıyla banka kartlarına ilişkin ortak takas komisyonu oranı belirlenmesi ne yönelik süresiz muafiyet talebini değerlendirmesi sonucunda; 1. Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin yönetim kurulu kararlarıyla banka kartlarına ilişkin ortak takas komisyonu belirlemesinin 4054 sayılı Kanun kapsamında teşebbüs birliği kararı olduğuna ve K anun un 4. maddesinin Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi şeklindeki (a) bendine aykırılık oluşturduğuna , 2. Bununla birlikte, kartlı ödeme s istemleri pazarının kendine özgü koşullarının dikkate alınması sonucunda, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde sayılan koşulların tamamını karşılaması nedeniyle anılan madde kapsamında muafiyetten yararlanmasına, 3. Söz konusu bildirime ilişkin muafiyet süresinin 5 (be ş) yıl olarak belirlenmesine, 4. Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. tarafından formülde kullanılan verilerin bağımsız denetim prosedürleri çerçevesinde her yıl düzenli olarak bağımsız denetimden geçirilmesine, 5. Ayrıca, Bankalararas ı Kart Merkezi A.Ş. tarafından uygulanmakta olan banka kartı takas komisyonu oranının Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin internet sitesinde, ilgililer tarafından kolaylıkla ulaşılabilecek bir şekilde ve ana sayfadan link verilmek suretiyle kamuoyuna duyur ulmasına karar vermiştir. Bu çerçevede, Kurulumuz çoğunluğunun almış olduğu bu kararın 3. maddesine aşağıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda katılmamız mümkün olmamıştır. Banka kartı takas komisyonu, kart ihraç eden (ihraççı ) bankan ın banka kart ı ile alışveriş i sağlamak adına katlanmak zorunda olduğu maliyetlerin kart kabul eden (kabulcü) banka tarafından karşılanması amacına hizmet eden, ihraççı banka tarafından kabulcü bankaya uygulanan bir hizmet bedelidir. Söz konusu hizmet bedeli, içerisinde, visa-electron/mc - maestro logo maliyeti, otorizasyon/takas maliyeti , ödeme garantisi maliyeti , takasa konu alışveriş tutarının ihraççının hesabına yansıtılma maliyeti ve müş teri hizmetleri maliyeti olarak sıralanabilecek maliyet kalemlerini barındırmaktadır. 15-09/129 -58 7/9 Banka kartlarına ilişkin takas komisyonlarının yanı sıra kredi kartı takas komisyonları da Kurul un geçmiş tarihli kararlarına konu olmuş, söz konusu komisyon tutarlarının belirlenmesi uygulamalarının 4054 sayılı Kanun un 4.maddesini ihlal eder nitelikte old ukları tespit edilmiştir. Yapılan bireysel muafiyet değerlendirmelerinde söz konusu uygulamalara 1 -5 yıl arasında değişen sürelerde muafiyet tanınmıştır. Mevcut dosya bakımından yapılan değerlendirmeler sonucunda, Kurulun geçmiş tarihli kararlarındaki uygu lama korunmuş ve başvuru konusu işleme 4054 sayılı Kanun un 5.maddesi çerçevesinde muafiyet tanınabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, Kurul kararında yer verilen muafiyet süresi 5 yıl olarak belirlenmiştir. Bu sürenin, gerek sektörün ülkemizdeki ge lişimi gerekse AB uygulamalarında yaşanan gelişmeler dikkate alındığında, 3 yıl ile sınırlandırılması gerektiği kanaatini taşımaktayız. Sektörün sürekli değişim ve gelişim gösterdiği düşünüldüğünde, takas komisyonlarının hem literatür hem de uygulama bakı mından tartışmalı bir pozisyona geldiği ifade edilebilecektir. Kurul un geçmiş tarihli kararlarında da bu faktörler göz önünde bulundurulmaktadır ki, konuya ilişkin süresiz muafiyet talepleri reddedilmiştir. Benzer bir şekilde, AB Komisyonunda da çok taraf lı takas komisyonunun kartlı ödeme sisteminin etkinliğini per se arttırmadığı sonucuna ulaşılmıştır.2 Benzer bir yaklaşıma Komisyonun 2009 yılında Visa hakkında aldığı kararda da korunmuştur.3 Dolayısıyla, Komisyonun çok taraflı takas komisyonlarına ilişki n daha katı bir tutum izlemeye başladığı görülmektedir. Konuyu ülkemiz açısından değerlendirdiğimizde, finansal piyasaların ülke ekonomisinin paralelinde gelişme eğilimi içerisinde olduğunu ifade etmek yanlış olmayacaktır. Bu gibi pazarlarda ortaya çıkabil ecek işlem maliyetlerinin de, ekonominin ve istikrarın yükselişi ile birlikte minimal düzeye çekilmesi gerekli ve makul bir beklenti olacaktır. Dolayısıyla, mevcut dosya bakımından ortaya çıkan takas komisyon oranlarının süresiz bir şekilde meşrulaşması da gerek hukuk gerekse ekonomik teori temelinde açıklanamayacaktır. Bu bağlamda ülkemizde yakın gelecekteki gelişimin izlenmesi, aktif ve hızlı bir şekilde karar alınabilmesi gereksiniminden hareketle banka kartlarına ilişkin ortak takas komisyonu belirlenme si uygulamasına verilecek muafiyetin 3 (üç) yıl ile sınırlandırılması gerektiği inancındayız. SONUÇ Yukarıda yer verilen görüş ve değerlendirmeler ışığında, Kurulumuzun 26.02.2015 tarih ve 15-09/129 -58 sayılı kararındaki, Söz konusu bildirime ilişkin muaf iyet süresinin 5 (beş) yıl olarak belirlenmesine şeklindeki 3.maddesine, s öz konusu bildirime ilişkin muafiyet süresinin 3 (üç) yı l olarak belirlenmesi gerektiği görüşüyle katılmıyoruz. Reşit GÜRPINAR Kurul Üyesi 2 http://europa.eu/rapid/press -release IP -07-1959 en.htm?locale=fr 3 http://europa.eu/rapid/press -release_MEMO -09-151_en.htm?locale=en 15-09/129 -58 8/9 KARŞI OY GEREKÇESİ (26.02.2015 tarihli ve 15-09/129-58 sayılı Kurul Kararı) Kurulun 26/02/2015 Tarih ve 1 5-09 Sayılı Toplantısında görüşülen Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. nin yönetim kurulu kararıyla banka kartlarına ilişkin ortak taka s komisyonu oranı belirlenmesine yönelik süresiz muafiyet talebi ne yönelik olarak düzenlenen Rapora ve incelenen dosya kapsamına göre alınan Kurul kararının 3. maddesinde belirtilen söz konusu bildirime ilişkin muafiyet süresinin 5(beş) yıl olarak belirle nmesi kararı ile ilgili karşı görüşüme ilişkin açıklamalarım aşağıdadır. Anılan konu ile ilgili olarak raportörlerce düzenlenen Raporun Süresiz Muafiyet Talebine ilişkin Değerlendirme başlıklı bölümünde (57 no lu paragraf ) aynen; Bildirim sahiplerince talep edilen diğer bir husus muafiyetin süresiz olarak tanınmasıdır. BKM tarafından daha önce gerek kredi kartı takas komisyonuna gerekse de banka kartı takas komisyonuna ilişkin olarak dile getirilen süresiz muafiyet talepleri Kurul tarafından uygun görül memiş ve konuya ilişkin alınan kararların tamamında sureli muafiyet tanınmasına karar ve rilmiş tir. Bu duruma dayanak teşkil eden unsurların başında ise sekt örün sürekli değişim ve gelişim göstermesi, takas komisyonunun gerek literat ürde gerekse de uygulama da tartışmalı olmas ı seklinde s ıralanabilecektir. Daha önce de ğinildiği üzere ö zellikle AB uygulamas ı dikkate alındığın da, Komisyonun yak ın dönemde çok tarafl ı takas komisyonuna ili şkin daha ser t bir yakla şım benimsediğ i görülmektedir. Bunun ya nı sıra Komi syon takas komisyonunun reg ülasyona tabi tutulmas ını ve azami komisyon seviyesinin yap ılacak dü zenleme ile belirlenmesini öngör mektedir. Bu bağlamda, ülkemizde de gelecek donemde sekt örün geli şimi ile paralel şekilde takas komisyonla rına ilişkin Rekabet Ku rulunun farkl ı yönde de ğerlendirme yapabilmesine imkan tanı mak ve uluslararas ı gelişme ve deneyimlerden yararlanarak ülkemizdeki uygulama nın geli ştirilmesine imkan sa ğlamak amac ıyla süresiz muafiyet talebinin reddedilmesi gerekti ği düşünülmektedir. Bunun y anı sıra, çok tarafl ı banka kart ı takas komisyonu tespitinde kullan ılmas ının mevcut durumda uygun oldu ğu de ğerlendirilen "Visa/MasterCard Logo Maliyetleri "nin, ileriki dö nemlerde paza rın geli şimine ve a lışverişlerde banka kartla rının kullan ım hacmine g öre yeniden ele a lınmas ı gerekebilecektir. Bu çerçevede başvuru konusu i şlem bakımından muafiyet sü resinin, 21.08.2013 tarihli ve 13 -48/672 -288 sayılı kredi kart ı takas komisyonu uygulaması na ili şkin muafiyet kara rına benzer şekilde 3 (üç ) yıl olarak belirlenm esinin uygun olacağı kanaatine ula şılmıştır denilmiştir. Raporda geçen ve muafiyet süresine yönelik raportör görüşlerine aynen katıldığımdan Raportörlerce önerilen 3 yıllık sürenin 5 yıla çıkarılmasına bu sürenin sektördeki gelişme ve değişimlerin izlenme si ve gerekli tedbirleri almak için uzun olacağı düşüncesiyle Kurul kararına karşıyım. 15-09/129 -58 9/9 Fevzi ÖZKAN Kurul Üyesi KARŞI OY (26.02.2015 tarihl i 15-09/129 -58 Sayılı Kurul Kararı) Bankalararası Kart Merkezi A.Ş.tarafından yönetim kurulu kararıyla banka kartlarına yönelik ortak takas komisyonu oranı belirlenmesi teknik bir olay olup, BDDK nın sektörün geneline uygulanan politikalar çerçevesinde bu konuda karar vermesi daha uygundur. Rekabet Kurumunun bu alanda söz sahibi olmaya yeltenmesi doğru bir yaklaşım sayılmamalıdır. Dr.Metin ARSLAN Kurul Üyesi