Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-187 (Devralma ) Karar Sayısı : 08-62/1018 -394 Karar Tarihi : 7.11.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK , Ekrem SOLMAZ , Sinan ÇÖRÜŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Sappi Limited Temsilcileri : Av. Gönenç GÜR KAYNAK - Av. Murat Hakan 20 ÖZGÖK ÇEN Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-187 (Devralma ) Karar Sayısı : 08-62/1018 -394 Karar Tarihi : 7.11.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK , Ekrem SOLMAZ , Sinan ÇÖRÜŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Sappi Limited Temsilcileri : Av. Gönenç GÜR KAYNAK - Av. Murat Hakan 20 ÖZGÖK ÇEN Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş /İstanbul D. TARAFLAR : - Sappi Limited PO Box 31560, 2017 Braamfontein, Johannesburg/G.AFRİKA - M-Real Corporation Revontulentie 6FI 02100 Espoo/FİNLANDİYA E. DOSYA KONUSU: M-Real Corpo ration ın (M-Real) kuşe grafik kâğıdı ve buna bağlı bir takım kuşesiz grafik kâğıdı işlerinin Sappi Limited (Sappi) tarafından 30 devralınması işlemi ne izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.10.2008 tarih, 6487 sayı ile giren ve eksikl ikleri en son 24.10.2008 tarih ve 6928 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayıl ı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçe vesinde hazırlanan 31.10.2008 tarih ve 2008 -2-187/Öİ-08-EÖ. sayılı Ön İnceleme Raporu, 3.11.2008 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/353 say ılı Başkanlık Önergesi ile 08 -62 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, söz konusu işlem in, ilgili pazarda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında, bir hakim durum yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı , dolayısıyla izin veri lmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. 50 08-62/1018 -394 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili İşlem v e Taraflar H.1.1. İşlemin Niteliği Bildirim konusu işlem M -Real in kuşe grafik kâğıdı1 ve buna bağlı bir takım kuşesiz grafik kâğıdı işlerinin Sappi tara fından devralınması işlemidir. Söz konusu işlem 29.9.2008 tarihinde imzalanan Ana İş ve Hisse Devir Anlaşması ile düzenlenmekte olup, M -Real in sahip olduğu; Kuşe grafik kâğıdı üretiminde kullanılan bazı fabrikalarına ilişkin tüm know - how ının, markaları nın, sipariş defterlerinin, müşteri listelerinin, fikri mülkiyet 60 haklarının, M-Real Deutsche Holding GmBH şirketinin bütün hisselerinin ve bazı iştiraklerinin, M-Real Biberist AG şirketinin tüm hisselerinin, Finlandiya da sürdürülmekte olan bazı işlerini n Sappi ye devredilmesine ilişkindir. M -Real, devir işlemi dışında kalan Finlandiya, Avusturya ve Almanya daki bazı fabrikaları aracılığıyla üretime devam edecektir. Dosya mevcudu belgelerde M-Real in kuşe grafik kâğıdı üretiminden tamamen çıkmak ve paket leme, büro kâğıtları ve belirli özellikli kâğıtlara odaklanmak yönünde bir planı olduğu, kuşe grafik kâğıdı işinin Sappi nin temel iştigal alanına dâhil olduğu ifade 70 edilmektedir. Son iki yılda maliyetlerde yaşanan keskin artışlar, Avro nun değerindeki yükseliş, başta Çin de olmak üzere küresel olarak yaşanan kapasite artışları nedeniyle kuşe kâğıt işleme işinin ayrı ayrı fabrikalarda gerçekleştirilmesinin artık ekonomik olmadığının farkına varıldığı, bu nedenle devralma aracılığıyla zaten kaçınılmaz görülen kapasite azaltılmasının hayata geçirilmesinin planlandığı belirtilmektedir. H.1.2. Taraflar H.1.2.1. Sappi Sappi Güney Afrika da yerleşik , kâğıt hamuru ve kâğıt üretimi işleriyle iştigal eden, dünya çapında 100 den fazla ülkede faaliyet göstermekte ol an bir teşebbüstür. Sappi nin dünya çapında ürettiği kuşe ince kâğıtlar kitaplarda, şarap etiketlerinde, dergi 80 ve broşürlerde, kataloglarda ve takvimlerde, vb yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra kuşesiz grafik kâğıdı ve iş kâğıtları , süpe r kalite paketleme kâğıtları ve bir dizi özel kâğıt üreten Sappi ayrıca viskoz liflerin ve eczacılığa ait ürünlerin üretiminde kullanılan, kâğıt üretiminde de kâğıt hamurunun eritilmesinde yararlanılan kimyasal selüloz gibi ürünlerin de üretimini yapmaktad ır. Sappi, Türkiye pazarında ürünlerini iki ana dağıtıcıya tedarik etmekte, ürünler daha sonra dağıtıcılar tarafından yurt genelinde satışa sunulmaktadır. Hiçbir gerçek ya da tüzel kişi tarafından kontrol edilme yen Sappi nin, 31.3.2008 itibariyle, % ( ) in üzerinde hissesine sahip olan sadece iki grup bulunmaktadır. Bunlar, şirket hisselerinin % ( ) una sahip olan Public Investment Corporation ve 90 %( ) sini elinde bulunduran Industrial Development Corporation of South Africa dır. 1 Grafik kâğıt tanımının içine, ağaçsız kuşeli kâğıt, ağaçsız kuşesiz kâğıt ve mekanik ku şe kâğıt girmektedir. 08-62/1018 -394 3 Sappi nin 2007 yılında tüm d ünyada elde ettiği ( . ) YTL civarında cironun ( ..) YTL lik kısmı Türkiye de elde edilmiştir. Kâğıt tiplerine göre bu cironun dağılımının aşağıdaki gibi olduğu belirtilmektedir: Tablo -1: Sappi nin Türkiye de elde ettiği cironun farklı kâğıt türler ine dağılımı Ürün Tipi Tutar (Milyon YTL) Ağaçsız Kuşe Kâğıt ( ) Ağaçsız Kuşesiz Kâğıt ( ) Mekanik Kuşe Kâğıt ( ) Uzmanlık Ürünleri ( ) Belirlenmemiş ( ) Türkiye de Sappi nin faaliyet gösterdiği alanlarda pazardaki ağırlığının ise aşağıdaki gibi olduğu ifade edilmiştir: Tablo -2: Sappi nin Türkiye de faaliyet alanlarında piyasadaki ağırlığı: Ürün Tipi Satış Hacmi (Ton) Piyasa Payı (%) Ağaçsız Kuşe Kâğıt ( ) ( ) Ağaçsız Kuşesiz Kâğıt ( ) ( ) Mekanik Kuşe Kâğıt ( ) ( ) H.1.2.2. M-Real M-Real, Finlandiya da yerleşik bir şirket olup, şirketin % ( ) lık hissesini ve bu hisseler 100 aracılığıyl a da şirketin oy hakkının % ( .) ini elinde bulunduran Metsäliitto Group tarafından kontrol edilmektedir. Şirket, üretimini ( ) üretim tesisi aracı lığıyla gerçekleştirmekte, 70 den fazla ülkede faaliyet göstermektedir. Başlıca faaliyet alanları mukavva, kuşe ve kuşesiz ince kâğıt , kuşe dergi kâğıdı , özel kâğıtlar ve kâğıt hamuru üretimi ve tedarikidir. M-Real in Türkiye de herhangi bir iştiraki bulun mamakta, Türkiye deki faaliyetleri, müşterilerine doğrudan satış ya da bağımsız müşterilerine satışlar şeklinde gerçekleşmektedir2. M-Real in oy haklarının % ( ) inden fazlasına sahip taraflar şunlardır: Tablo -3: M-Real in oy hakkının % 5 inden fazlasına sahip taraflar 110 Taraf Hisse Oy Hakkı Metsäliitto Cooperative ( .) ( .) Ilmarinen Mutual Pension Insurance Company ( .) ( .) Varma Mutual Pension ( .) ( .) 2007 yılında dünya çapında ( ) YTL tutarında ciro elde etmiş olan M -Real in bu cirosunun ( . ..) YTL lik kısmının Türkiye de elde edildiği ifade edilmektedir. M - Real in Türkiye de faaliyet gösterdiği alanlardan elde ettiği ciro ve bu alanlarda piyasadaki ağırlığı şöyledir: Tablo -4: M-Real in Türkiye de elde ettiği cironun farklı kâğıt türlerine dağılımı Ürün Tipi Tutar (Milyon YTL) Ağaçsız Kuşe Kâğıt ( ) Ağaçsız Kuşesiz Kâğıt ( ) Mekanik Kuşe Kâğıt ( ) 2 Teşebbüsün 2007 yılında elde ettiği ( ..) YTL lik cironun ( ..) YTL lik kısmını bağımsız tüccarlara olan satışlar, ( ..) YTL lik kısmını ise doğrudan yapılan satışların teşkil ettiği ifade edilmektedir. 08-62/1018 -394 4 Tablo -5: M-Real in Türkiye de faaliyet alanlarında piyasadaki ağırlığı: Ürün Tipi Satış Hacmi (Ton) Piyasa Payı (%) Ağaçsız Kuşe Kâğıt ( ) ( ) Ağaçsız Kuşesiz Kâğıt ( ) ( ) Mekanik Kuşe Kâğıt ( ) ( ) H.2. İlgili Pazar H.2.1. Pazara İlişkin Genel Bilgiler Kâğıt , yazı yazmak, baskı yapmak, paketleme k gibi amaçlar çerçevesinde kullanılan, 120 kullanılacağı yere göre üretimi farklılık gösteren bir üründür. Kâğıdın ; mekanik hamurdan yapılan -kimyasal hamurdan yapılan kâğıt , kuşe -kuşesiz kâğıt olmak üzere farklı türleri bulunmaktadır. Bu türlerin her biri farklı özellikler sergilemekte olduğundan, kullanım alanları da farklılık gösterebilmektedir. Mekanik hamurdan yapılan kâğıtlarda ağaç esaslı mekanik bir hamur kullanılmaktadır. Kimyasal hamur kullanılan kâğıtlarda ise bu tarz bir mekanik hamur ya hiç kullanılmamakta, ya da sınırlı bir ölçüde kullanılmaktadır. Kimyasal hamur içeren kâğıtlar , mekanik h amur içeren kâğıtlara oranla daha kalitelidir. Bunun nedeni mekanik hamur içeren kâğıtlarda , lignin ve ağaç tortusu gibi maddelerin tam olarak erimemesidir. Bu durumsa, kâğıdın daha asimetrik bir yapıya sahip olacağı ve daha 130 kolay sarılaşacağı anlamına gel mektedir. Kimyasal hamur kullanılarak üretilen ağaçsız kâğıtlar , kuşeyle kaplanmadıklarında tahvillerde, yazı kâğıdı olarak, zarf ve kitap basımında kullanılmakta, genel itibariyle magazin ve kataloglarda pek tercih edilmemektedirler. Bu kâğıtların üretimi mekanik kâğıtlara göre daha maliyetlidir. Kâğıt çeşitleri arasında bir diğer ayrım kâğıdın kuşeli olması ya da kuşesiz olmasıdır.3 Kâğıt üretildikten sonra, kullanılan kâğıt hamuru ister mekanik olsun, ister kimyasal olsun bir mineralle kaplanabilir ve ba ğlayıcılarla tutturulabilir. Bu işlem sonucunda oluşan kâğıda kuşe kâğıt denir. Kuşe kâğıt , kuşesiz kâğıda göre daha yumuşak ve daha parlak bir yüzeye ve daha zengin mürekkep tutumuna sahiptir. Bu durum, özellikle görseller içeren baskılarda kuşe kâğıdın daha çok tercih edilmesine neden 140 olmaktadır. Bu çerçevede kuşe kâğıdın dergilerde, promosyon malzemelerinde ve kitap kapaklarında kullanılması daha uygundur. Kuşe kâğıtlar arasında da kâğıdın ağaçsız olması (kimyasal hamurdan yapılan) ya da mekanik hamurda n yapılması benzer şekilde kaliteyi değiştiren bir unsurdur. Kuşe kâğıt kullanılmasının söz konusu olduğu durumlarda da, kataloglarda ya da promosyon malzemelerinde gözlemlenebileceği gibi, ürünün daha uzun bir ömrü olması gözetilmekteyse, ağaçsız kuşe; eğ er düşük profildeki tüketici dergileri, doğrudan posta ile gönderilen tanıtım malzemeleri, broşür ve kataloglar gibi ürünlerde olması bekleneceği gibi, kullanım ömrünün gözetilmesi ikinci plandaysa mekanik kuşe kâğıt tercih edilmektedir. 150 Farklı kâğıt türle rinin ayrıştırılmasında kullanılabilecek son bir kavram da ince kâğıt ya da kaliteli kâğıt olarak isimlendirilen kâğıt kategorisidir. Bu kategoriye giren kâğıtlar , baskı kâğıdı , ofis kâğıdı4, güzel sanatlar kâğıdı ve reklam ve pazarlama sektörlerinde kullanılan kâğıtlar gibi yüksek kalitedeki, mekanik ya da kimyasal hamurdan üretilen kuşeli ya da kuşesiz yazma ve baskı kâğıtlarıdır . 3 Kuşe kâğıt için ku llanılan bir başka terim kaplamalı kâğıt tır. Zira kuşe kâğıt belirtildiği üzere kâğıdın kaplanması ile oluşur. Ayrıca, kâğıdın kaplanma sayısı arttıkça kalitesi artmaktadır. 4 Fotokopi makinesinde kullanılan kâğıtlar da bu gruba d ahildir. 08-62/1018 -394 5 Bu bilgiler çerçevesinde kullanım alanlarında, yani talep açısından farklılık göstermekte olduğu anlaşılan bu ürünlerin ar z açısından incelendiğinde de benzer bir şekilde farklılaştığı görülmektedir. Taraflar, bir tesisin, sıfırdan kurulması ve ağaçsız kuşe kâğıt üretmeye başlamasının yaklaşık ( ..) Avro luk bir maliyetle5 2 yıl içerisinde tamamlanabilen, 4 yılda tam kapas iteye erişen ve kendisini 20 yılda amorti eden bir 160 yatırım sürecinin sonunda gerçekleşebileceğini, bu yatırımın ( ..) luk kısmının üretilecek kâğıdın kuşe kaplanması için gerekecek üretim araçlarının tedarikinden kaynaklanacağını belirtmişlerdir. Özetle , üretilecek kâğıt ister mekanik ister kimyasal olsun, kuşesiz kâğıt yerine kuşe kâğıt üretmenin ( .) luk bir yatırım gerektireceği ve üretime yatırım kararından 1 yıl sonra başlanabileceği anlaşılmaktadır. Üretilecek kâğıdın mekanik hamurdan yapılması da gerekli yatırımı belirleyecek bir başka faktördür. Kimyasal hamurun kolayca tedarik edilebileceği, ancak mekanik hamur tedarikinde aynı imkâna sahip olunmadığı, mekanik hamurdan kâğıt üreten bir üreticinin kâğıt hamuru üretim tesisinin de olması gerekec eği, bunun da ( .) luk bir yatırım gerektireceği ifade edilmiştir. Bu durumda da tesis yaklaşık 1 yıl sonra 170 faaliyete geçebilecektir. Özetle, kâğıt üretiminde kimyasal hamur kullanarak üretim yapan bir tesis yerine mekanik hamur kullanılan bir tesis yap mak ( .) Avro luk, kâğıdın kuşe kaplanmasına imkân veren bir tesiste üretim yapmak yerine kuşesiz kâğıt üretimine imkân veren bir tesiste üretim yapmak ise ( .. .) luk ek bir maliyet anlamına gelmektedir. Her iki durumda da 1 yıl içerisinde yatırımın karşılığını n alınması beklenmektedir. H.2.2. İlgili Ürün Pazarı Tarafların aynı pazarda yer aldığı devralma işlemleri, rekabet hukuku bakımından yoğunlaşmaya neden olabilirler ve hakim durum yaratılması ya da güçlendirilmesi 180 sonucunu doğurabilirler. Bu nede nle, bu tür birleşme ve devralmalarda işlemlerinin piyasa üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesinde , yapılacak pazar tanımı büyük önem taşımaktadır. Pazar tanımının tespitinde ise dikkat çeken unsurlardan biri, pazar tanımları özelleştikçe, ya da daraldı kça, pazarda faaliyet göstermekte olan teşebbüslerin pazar güçlerinin de artacağıdır. Bir pazar daha dar pazarlara bölünebiliyorsa ve bu dar pazarlardan hiçbirinde işlemin herhangi bir anti -rekabetçi kaygıya yol açması beklenmiyorsa ve işlemin tarafları tanımlanması muhtemel tüm dar pazarlarda faaliyet gösteriyorlarsa, o işlemin daha geniş tanımlanabilecek bir pazarda da rekabetçi bir kaygıya yol açması beklenmez. 190 Mevcut dosya kapsamında yap ılabilecek pazar tanımının en genel anlamda baskı ve yazma kâğıtları üretimi , daha dar anlamda kuşe kâğıt - kuşesiz kâğıt , ya da mekanik hamurdan yapılan kâğıt -kimyasal hamurdan yapılan kâğıt ya da en dar anlamda mekanik kuşe kâğıt , ağaçsız (kimya sal) kuşe kâğıt ve ağaçsız kuşesiz kâğıt şeklinde yapılması söz konusu olabilir. Bildirim formunda, bu tanımlardan ağaçsız kuşe kâğıt ve mekanik kuşe kâğıt pazarlarının ilgili ürün pazarı olduğunun düşünüldüğü ifade edilmektedir. 10.1.2008 tarih ve 08-04/56 -M sayılı İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. maddesinde Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler 200 5 Bu maliyetin , ( .) Avro luk kısmı yılda ( ..) ton kâğıt üretimine imk an veren makine teçhizat tedarikinden oluşmaktadır. Sappi, bu üretim rakamının minimum fizibil rakam olduğunu ifade etmektedi r. 08-62/1018 -394 6 yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir ifadesi yer almaktadır. Benzer yönde alınmış kurul kararlarına ve kılavuzda yer alan bu ifadeye dayanılarak bu dosya kapsamında ilgili ürün pazarı en dar haliyle mekanik kuşe kâğıt , ağaçsız (kimyasal) kuşe kâğıt ve ağaçsız kuşesiz kâğıt olarak varsayılacak, pazardaki olası rekabetçi olmayan etkiler değerlendirilecektir. Bu varsayımsal en dar pazar tanımı altında işlemin anti -rekabetçi bir etkisinin gözlemlenm emesi durumunda, daha geniş tüm tanımlarda da anti -rekabetçi bir etkinin doğmasının beklenmeyeceği sonucuna varılacaktır. Bu nedenle burada kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir . 210 H.3. Değerlendirme H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Yukarıda da belirtildiği gibi M -Real Group ve Sappi Group arasında imzalanan Ana İşletme ve Hisse Alım Satım Sözleşmesi uyarınca M -Real e ait kuşe grafik kâğıdı üretiminde kullanılan bazı fabrikalara ilişkin tüm know -how, markalar, sipariş defterleri, müşteri listeleri, fikri mülkiyet hakları, M -Real Deutsche Holding GMBH şirketinin bütün hisseleri ve bazı iştirakleri, M -Real Biberist AG şirketinin tüm hisseleri ve Finlandiya da sürdürülmekte olan bazı işleri Sappi tarafı ndan devralınacaktır. Dosya konusu devralma işleminin Türkiye dışında gerçekleşiyor olmasına rağmen, M - Real in Türkiye ye yönelik mekanik kuşe kâğıt , ağaçsız kuşe kâğıt ve ağaçsız kuşesiz 220 kâğıt ürünleri satışı gerçekleştiriyor olması nedeniyle Türkiye paza rını etkilediği anlaşılmış ve anılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu tespit edilmiştir . H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ in, İzne Tabi B irleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin 230 tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, top lam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü uyarınca, Tebliğ de belirtilen ciro ve pazar payı eşikl erini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde devralan taraf olan Sappi nin mekanik kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu ( .) YTL, devralınan taraf M -Real in mekanik kuşe kâğıt paza rındaki 2007 yılı cirosu ise ( . ) YTL olup tarafların mekanik kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam ciroları ( .. ..) YTL dir. 240 Sappi nin 2007 yılı itibarıyla mekanik kuşe kâğıt pazarındaki pazar payı %( ), M- Real in pazar payı ise % ( ) olup tarafları n mekanik kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam pazar payları yaklaşık olarak % ( ) dir. Sappi nin ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu ( ..) YTL, devralınan taraf M -Real in ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu ise ( ..) YTL olup, tarafların ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam ciroları ( ..) YTL dir. 08-62/1018 -394 7 Sappi nin 2007 yılı itibarıyla ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki pazar payı %( ), M- Real in pazar payı ise % ( ) olup, tarafların ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam pazar payları yaklaşık olarak % ( ) dur. 250 Sappi nin ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu ( . ..) YTL, devralınan taraf M -Real in ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu ise ( . ..) YTL olup, tarafların ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam ciroları ( . ..) YTL dir. Sappi nin 2007 yılı itibarıyla ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarındaki pazar payı %( ), M- Real in pazar payı ise % ( ) olup, tarafların ağaçsız kuşesiz pazarındaki 2007 yılı toplam pazar payları yaklaşık ol arak % ( ) dir. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarı açısından 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen pazar payı ve ciro eşiklerinin aşılmadığı, mekanik kuşe kâğıt pazarı açısından pazar pay ı eşiğinin, 260 ağaçsız kuşe kâğıt pazarı açısından ise ciro eşiğinin aşıldığı anlaşılmıştır . Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Bildirim formunda yer alan bilgilere göre mekanik kuşe ve kâğıt ağaçsız kuşe kâğıt pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 2007 yılı pazar payları yaklaşık olarak 270 aşağıdaki gibidir: Tablo -6: Ağaçsız Kuşe Pazarında Faaliyet Göste ren Teşebbüslerin Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) Burgo ( ..) Sappi ( ..) Stora -Enso ( ..) Lecta ( ..) M-Real ( ..) UPM -Kymmene ( ..) Arjowiggins ( ..) Diğer Avrupa Üreticileri ( ..) Yerli Teşebbüsler ( ..) Çin-Kore Kaynaklı İthalat ( ..) Toplam 100 Tablo -7: Mekanik Kuşe Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) Stora Enso ( ..) M-Real ( ..) UPM -Kymmene ( ..) Sappi ( ..) Diğer ( ..) Toplam 100 Bildirim konusu işlem sonrasında ağaçsız kuşe kâğıt pazarında Sappi nin pazar payı %( ) a yükselecek ve pazarda lider konuma gelecektir. Diğer taraftan, ilgili pazarda 08-62/1018 -394 8 faaliyet gösteren çok sayıda uluslararası oyuncu mevcut olması, pazar payı açısından ikinci büyük teşebbüsün (Burgo) % ( ) lük pazar payına sahip olması ve Türkiye tüketiminin önemli bir bölümünün ithalat yoluyla karşılanması sebebiyle mevcut bir hakim durumun olmadığı ve işlem sonrasında ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna varılmıştır. 280 İşlem sonras ında mekanik kuşe kâğıt pazarında Sappi nin pazar payı % ( ) ye yükselecektir. Mekanik kuşe kâğıt pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden Stora Enso nun % ( ) lik pazar payı ile lider konumda olması sebebiyle bildirim konusu işlem ile mekanik kuşe kâğıt pazarında hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu olmayacaktır. Dolayısıyla, söz konusu devralma işlemine, Kanun un 7. maddesi kapsamında izin verilmesinde herhangi bir sakınca görülmemektedir. H.3.4. İşlemin Yan Sın ırlamalar Açısından Değerlendirilmesi Taraflar arasında imzalanan Sözleşme nin 21.3. maddesinde İlgili satıcılar (M -Real Grubu), tamamlanmadan sonra üç yıllık bir dönem için doğrudan veya dolaylı olarak, 290 dünyanın neresinden olursa olsun Kaplamalı Grafik Kağıt İşine girmeyeceklerini veya yürütmekle ilgilenmeyeceklerini taahhüt ederler (ve Satıcı Grubunun hiçbir üyesinin de yapmayacağını sağlarlar ). denilmektedir. Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağlaması gerekme ktedir. Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağı, bu kriterler çerçevesinde değerlendirilecektir. Yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma : Doğrudan ilgili olma unsuru 300 sınırlamanın, işlemin gerçekleştirilmesine yardımcı olması ancak yoğunlaşma nın nihai amacıyla kıyaslandığında ikincil nitelik taşıması anlamına gelmektedir. Gereklilik ise sınırlamalar olmadan yoğunlaşmanın gerçekleştirilebilmesinin olanaklı olmamasını ya da ancak daha yüksek maliyetlerle, daha uzun bir zamanda, daha belirsiz bir ortamda gerçekleştirebilmesinin olanaklı olmasını ve sınırlamaların el değiştiren varlığın değerinin korunmasına yönelik olmasını ifade etmektedir. Bu açıdan bildirim konusu devralma işleminde getirilen rekabet yasağı, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgil i ve gereklidir. Sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma : Rekabet yasağı bu kriter açısından değerlendirildiğinde, yükümlülüğün sadece M -Real ve aynı grup içinde faaliyet 310 gösteren diğer şirketlere getirildiği ve üçüncü kişilerin ticari faaliyetlerini sı nırlayıcı bir yönü bulunmadığı görülmektedir. Orantılılık: Rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesinde yalnızca kısıtlamanın niteliğinin değil, aynı zamanda kapsamının ve süresinin de işlemin yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlan mış olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Sözleşme nin yukarıda anılan 21.3. maddesi ile getirilen rekabet yasağı M -Real in devralma işlemine konu iştirakleri tarafından yürütülen işlerle sınırlıdır. Sözleşme de yer alan rekabet etmeme yükümlül ükleri coğrafi alan olarak herhangi bir sınırlama içermemektedir Devralma işlemine konu M -Real iştirakleri dünya çapında faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla rekabet yasağı kapsam 320 bakımından orantılıdır. Orantılılık kriterine süre yönünden bakıldığında, sö zleşme ile belirlenen 3 yıllık sürenin makul olduğu düşünülmektedir. Getirilen sınırlamanın işlemin gereği gibi 08-62/1018 -394 9 gerçekleştirilebilmesi için gerekli ve kapsamı ve süresinin de makul olduğu anlaşılmıştır . Ancak bu şekilde M -Real in devralma işlemine konu işt iraklerinin faaliyetlerinin değerinin karşılanabilmesi mümkün olabilecektir. Sözleşmenin anılan maddesi ile M -Real Grubu na getirilen, işlemin kapanışından itibaren bir yıl süre ile devredilen işlerde çalışanları ayartmama ve iş teklifinde bulunmama yüküml ülüğünün de devralma işleminin amacına ulaşması için gerekli ve makul bir sınırlama olduğu anlaşılmıştır . 330 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre , bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkar ılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendiri lmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 340