Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-27 (Devralma) Karar Sayısı : 09-20/401 -97 Karar Tarihi : 29.4.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Nur Seda KÖKTÜRK C. BİLDİRİMDE : - Warburg Pincus LLC BULUNAN Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYN AK, Av. Bora İKİLER Çitlenbik Sok. No:12 Yıl
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-27 (Devralma) Karar Sayısı : 09-20/401 -97 Karar Tarihi : 29.4.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Nur Seda KÖKTÜRK C. BİLDİRİMDE : - Warburg Pincus LLC BULUNAN Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYN AK, Av. Bora İKİLER Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş - İstanbul 20 D. TARAFLAR : - Warburg Pincus LLC 466 Lexington Avenue, New York, NY, 10017, AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ - Gizlilik talebi vardır. E. DOSYA KONUSU: ( .. ...) ( . ) ile Warburg Pincus LLC (Warburg Pincus) arasında gerçekleşen ve Edonis Buz Grubu nun ihraç edilmiş bütün hisseleri ile maddi -gayri maddi varlıklarının devrine ilişk in işleme izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.03.2009 tarih ve 2244 sayı ile intikal 30 eden ve eksiklikleri en son 15.4.2009 tarih ve 2749 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sa yılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde hazırlanan 21.4.2009 tarih ve 2009 -2-27/Öİ -09-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu , 27.4.2009 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/112 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09 -20 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu devralma işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkınd a Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ 40 kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mev cut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı dolayısı ile bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 09-20/401 -97 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İşlemin Kapsamı ve Niteliği Dosya konusu işlem Manitowoc v e ( ..) . ( . ) arasında ( .) ( TİCARİ SIR .) uyarınca, ( ) un kontrolünde bulunan ve iştirakleri ile birlikte buz konteynırları, buz dağıtıcıları, şok soğutucular, şarap soğutucuları, su 50 soğutucuları, re tarder mayalandırma dolapları, soğutma ürünleri ve su filtrasyon sistemleri de dahil olmak üzere buz makinesi, buz makinesi parçası ve bağlantılı ekipmanların üretimi, montajı, pazarlaması ve satışı (kısaca buz işi ) ile iştigal eden ve ( .TİCARİ S IR .) şirketlerinin ihraç edilmiş bütün hisseleri, her türlü rehin hakkı veya hisse senetlerine ilişkin kısıtlamadan ari olarak ( .) ı kontrol eden Warburg Pincus tarafından devralınmaktadır. Söz konusu işlemin, ( .) un, Avrupa Komisyonu na (ve ABD Adalet Bakanlığına) ( .) grubunu devralmasına ilişkin işleme onay almak için yapmış olduğu başvuruda verdiği taahhütlerden ileri geldiği belirtilmiştir. Avrupa Komisyonu, ( .) in ( .) tarafından devralınmasına belli koşullar çerçevesinde izin 60 vermiştir. Zira Komisyon söz konusu işlem sonucunda Avrupa Ekonomik Alanı ve çeşitli üye devletler düzeyinde, 3 değişik buz makinesi pazarında (müstakil küp buz makineleri, modüler küp buz makineleri ve yaprak buz makineleri) rekabet sıkıntıları tespit et miştir. Avrupa Komisyonu nun tespit ettiği kaygıları ortadan kaldırmak adına, ( .) ,( .) in dünya çapındaki bütün buz makineleri işini elden çıkarmayı teklif etmiş ve söz konusu taa hhüt çerçevesinde Komisyon işleme izin vermiştir. Dosya konusu işlem, ( .) un Avrupa Komisyonu na verdiği taahhütleri yerine getirmek üzere yapılmıştır. 1 H.2. Taraflar H.2.1. Devralan: Warburg Pincus 70 Dünya çapında bir girişim sermaye si şirketi olan Warburg Pi ncus, ( TİCARİ SIR .) bir şirket tir. Warburg Pincus 2008 y ılında dünya genelinde ( .) ABD doları ciro elde etmiştir. Türkiye de elde ettiği ciro ise yaklaşık ( .) ABD dolar ıdır. H.2.2. Devreden: M anitowoc ( .) merkezi A.B.D . de bulunan, hisseleri New York borsasında işlem gören ve çeşitli sektörlerde fa aliyet gösteren bir sermaye malları üreticisi ve inşaat sektörü için kaldırma araçları tedarikçisidir. Şirket aynı zamanda restoranların, otellerin, sağlık hizmeti tesislerinin buz, içecek, soğutma, yiyecek hazırlama ve pişirme ihtiyaçlarını karşılayan tic ari yemek hizmetleri araçları üreticisidir. 80 H.2.3. Devredilen: ( .) Buz Grubu Halihazırda ( .) Buz Grubu nun ( .) , ( .) ve ( .) tan oluştuğu bildirilmiştir. ( .) Buz Grubu, üç şirketin de %100 üne sahiptir. ( .) Buz Grubu nun Türkiye de iştiraki olmadığı ve Türkiye deki buz makinesi satışlarının distribütörler aracılığıyla (her bir marka için ayrı distribütörler ile) gerçekleşmekte olduğu bildirilmiştir. 1 ( ..TİCARİ SIR ) . 09-20/401 -97 3 - ( .) 90 ( .TİCARİ SIR .) - ( .) ( .TİCARİ SIR .) 100 - ( .) ( .TİCARİ SIR .) H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Devre konu şirketlerin oluşturduğu ( ..) Buz Grubu, ticari, endüstriyel ve üst 110 düzey mesken için buz makineleri (high -end residential ice -machines), bu ürü nlerin tali ürünleri ve sınırlı sayıda ticari soğutma ürünlerinin (commercial refrigeration products) üreticisi konumundadır. Genellikle dört tip buz makinesi bulunmaktadır: Müstakil buz makineleri, modüler küp buz makineleri, yaprak buz makineleri ve inc e tabaka buz makineleri. Bu kategoriler kullanılan teknoloji, buz tipi ve kapasite açılarından birbirlerinden ayrılmaktadır. Talep yönünden, kullanım amaçları ve özellikleri bakımından aralarında farklılıklar bulunan buz makinesi türlerinin her birini ayrı ürün pazarları şeklinde ele almak mümkündür. Ancak dosya konusu işlem bakımından ayrı ayrı ya da tek bir pazar olarak tanımlamanın pazardaki rekabet koşulları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesinde 120 herhangi bir farklılık yaratmaması sebebiyle bildiri m konusu işlem bakımından tüm buz makinesi çeşitleri tek bir pazar olarak ele alınarak , ilgili ürün pazarı buz makineleri pazarı olarak tanımlanmıştır. H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar Ülke sınırları içerisinde ilgili ürün bakımından rekabet şartlarının fark lılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması sebebiyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tespit edilmiştir. 09-20/401 -97 4 H.4. Değerlendirme H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin 130 (b) bendine göre; Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir. Bildirim konusu işlemde Warburg Pincus, kendi kontrolü altında bulunduğu bildirilen ( ) , L.P v e ( ) L.P. nin sırasıyla % ( .) ve %( .) hissesine sahip olduğu ( .) . aracılığıyla ( ..) Buz Grubu olarak anılan şirketlerin ( ( ..) , ( ..) ve ( ..) ) ihraç edilmiş bütün hisselerini ve bunlarla birlikte bazı temel maddi ve gayri madd i varlıklar, temel 140 lisanslar, izinler ve yetkiler, bazı sözleşmeler, anlaşmalar, kiralamalar, taahhütler ve mutabakatlar ile son üç yıl içerisinde Enodis Buz Grubu kapsamında tutulmuş tüm müşteri, kredi ve diğer kayıtları devralmaktadır. Bu bilgiler doğru ltusunda dosya konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır. H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasası nda, toplam pazar 150 paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur . hükmü uyarınca, Tebliğ de belirtilen ciro ve pazar pa yı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir. Devredilen ( ..) Buz Grubu nun Türkiye de 2007 yılında elde ettiği cironun yaklaşık ( ..) Avro olduğu, devralan teşebbüs Warburg Pincus un ise söz konusu ilgili pazarda herhangi bir faaliyetini n bulunmadığı bildirilmiştir. Dolayısıyla ilgili işlem kapsamında tanımlanan ilgili pazarda ciro eşiğinin aşılmadığı görülmektedir. ( ..) Grubu nun 2007 yılında Türkiye deki tahmini pazar payının ise ürünlere 160 göre dağılımı aşağıdaki şekilde gerçekleşmişt ir: Tablo 1 : ( ..) Buz Grubu nun Türkiye de elde ettiği pazar payının ürünlere göre dağılımı Ürünler Pazar payı (%) Müstakil küp buz makineleri ( .) Modüler küp buz makineleri, buz kutuları ve buz dağıtıcıları ( .) Yaprak buz makineleri ( .) İnce ta baka buz makineleri ( .) Toplam Buz Makineleri ( .)2 2 Toplam buz makineleri pazarında Manitowoc un Enodis Buz Grubu haricinde elde ettiği pazar payı yaklaşık olarak %7 olarak bildirilmiştir. 09-20/401 -97 5 ( ..) Buz Grubu nun faaliyet gösterdiği diğer bir pazar olan ticari soğutma pazarındaki payının ise % ( ) in altında tahmin edildiği bildirilmiştir. Sonuç olarak ( ..) Buz Grubu buz makineleri paza rında Tebliğ de öngörülen %25 pazar payı eşiğini aşmış tır. Dolayısıyla devir işlemi buz makineleri pazarı açısından izne tabi bir işlem niteliği taşımaktadır. H.4.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 170 4054 s ayılı Kanun un 7. maddesi Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya he rhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka ayk ırı ve yasaktır demek suretiyle hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır. Daha önce de belirtildiği gibi devralan teşebbüs Warburg Pincus, Türkiye pazarında 180 ( ..) un (ve ) faaliyet gösterdiği buz makineleri pazarında herhangi bir faaliyette bulunmamaktadır. Ayrıca potansiyel rakiplerin pazara girişini engelleyecek ölçüde giriş engelleri bu pazar bakımından söz konusu değildir . Zira söz konusu pazarda faaliyet göstermek için gerekli olan belirli miktar yatırım ve müşteri portföyü, benzer herhangi bir pazarda faaliyete başlamak için gerekli olabilecektir. Bunların dışında Warburg Pincus un etkilenen pazar olarak nitelendirilebil ecek herhangi bir pazarda Türkiye içerisinde bir faaliyetinin bulunmadığı da göz önüne alındığında başvuru konusu işlemin, ( ..) Buz Grubu nun kontrolünün Warburg Pincus a geçmesi haricinde pazarda herhangi bir etkisinin bulunmayacağı ve 4054 sayılı Kanu n un 7. maddesi kapsamında hakim 190 durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. H.4.4. İşlemin Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirilmesi Sözleşme nin Gizlilik başlıklı 5.9 uncu maddesinde ( .. TİCARİ SIR ..) yükümlülüğü getirilmektedir. 200 09-20/401 -97 6 Dosya konusu devralma işleminin Avrupa Komisyonu, ABD Adalet Bakanlığı ve ilgili diğer rekabet otoritelerine verilen taahhütler çerçevesinde gerçekleşmesi, işlemi sıradan bir devralma işlem inden farklılaştırmaktad ır. ( .. TİCARİ SIR ..) desteklemektedir. 210 İlgili dosya kapsamında ( ..) yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma, sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağladığı ve dolayısıyla makul bir sınırlama olduğu anlaşılmıştır. Bahse konu gizlilik hükmü haricinde ( .. TİCARİ SIR ..) 220 olmadığı anlaşılmıştır. 230 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; b ildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun u n 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratıl masının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. A