Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2019 -4-063 Karar Sayısı : 19-38/569-237 Karar Tarihi : 07.11.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK , Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ B. RAPORTÖRLER: Özgür Bal, Fatma ATAÇ, Hatice CESUR, Burcu OLGUN, Elif Sıdıka SARI, Alican KORKMAZ C. İLGİLİ TARAF : - Sedat DEMİROK -Demsa Turizm Taşımacılık Ergenekon Mah. Nişantaşı Cad . 41/B Yenimahalle /Ankara D. DOSYA KONU
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2019 -4-063 Karar Sayısı : 19-38/569-237 Karar Tarihi : 07.11.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK , Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ B. RAPORTÖRLER: Özgür Bal, Fatma ATAÇ, Hatice CESUR, Burcu OLGUN, Elif Sıdıka SARI, Alican KORKMAZ C. İLGİLİ TARAF : - Sedat DEMİROK -Demsa Turizm Taşımacılık Ergenekon Mah. Nişantaşı Cad . 41/B Yenimahalle /Ankara D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 03.10.2019 tarihli ve 19 -34/515 -M sayılı kararıyla yürütülen önaraştırma kapsamında 14.10.2019 tarihinde Sedat DEMİROK -Demsa Turizm Taşımacılık ta yapılmak istenen yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması. (1) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun 03.10.2019 tarihli ve 19 -34/515 -M sayılı kararıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ankara ilinde öğrenci ve personel taşıma servis hizmetleri sektöründe faaliyet göste ren teşebbüslerin 4054 sayılı K anun u ihlal edip etmediklerine yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir . İlgili karar çerçevesinde görevli rekabet uzmanları tarafından öğrenci ve personel taşıma servis hizmetleri alanında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerde yerinde inceleme ler yapılmıştır. (2) Söz konusu teşebbüslerden Sedat DEMİROK -Demsa Turizm Taşımacılık ta (DEMSA ) yapılmak istenen yerinde incelemenin engellenmesine/zorlaştırılmasına ilişkin olarak 14.10.2019 tarihinde tutanak tutulmuştur. Konu hakkında düzenlenen 21.10.2019 tarih ve 2019 -4-063/BN -1 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu nda; 14.10.2019 tarihinde yapılmak istenen yerinde inceleme yi engelle mesi nedeniyle DEMSA ya 4054 sayılı Kan un un 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2019/1 say ılı 4054 say ılı Kanun un 16. Maddesinin Birinci F ıkrasında Öngörülen İdari Para Cezas ı Alt Sınırının 31.12.2019 Tarihine Kadar Ge çerli Olmak Üzere Art ırılmasına İlişkin Tebli ğ (2019/1 sayılı Tebliğ ) doğrultusunda anılan teşebbüse 26.027 TL para cezası verilmesi gerektiği, DEMSA ya Kanun un 17. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca idari para cezası verilmesine gerek olmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Olay ın Gelişimi (4) Raportörlerce süreç aşağıdaki şekilde ifade edilmi ştir: - Önaraştırma kapsam ında yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen rekabet uzmanlar ı tarafından, 14.10.2019 Pazartesi g ünü saat 10. 30 da Demsa Turizm Taşımacılık Organizasyon Yat ırım Danışmanlığı Otomotiv Emlak Ltd. Şti. adlı 19-38/569 -237 2/5 teşebbüste yerinde inceleme yapmak i çin Ergenekon Mah. Ni şantaşı Cad. 41/B1 Yenimahalle/Ankara adresine gidilmi ştir. - Şirketin kapal ı olduğunun görülmesi üzerine te şebbüs yetkilisiyle telefon yoluyla iletişim kurularak, te şebbüs yetkilisine kamu kurumundan gelindi ği ifade edilmi ş ve şirket yetkililerinin gelmesi beklenmi ştir. Saat 10.50 de şirket yetkililerinin gelmesiyle şirkete girilmi ş; inceleme ekibinin yetki belgeleri nin ve Rekabet Kurumu kimlik kartlar ının ibrazının akabi nde, teşebbüs yetkilisinin 4054 say ılı Kanun un 14. ve 15. maddelerinin Kurul emrinde çalışan uzmanlara verdi ği yetkiler ile ayn ı Kanun un 16. ve 17. maddelerinde d üzenlenen idari para cezalar ı hakkında bilgi edinmesi sa ğlanmıştır. - Teşebbüs yetkilisi, şirketinin personel -öğrenci ta şımacılığı alanında faaliyet göstermedi ğini ve bu faaliyet kapsam ında kamu kurumu ihalelerine kat ılmadığını belirterek, herhangi bir evrak ın incelenmemesi gerekti ğini belirtmi ştir. Yerinde inceleme ekibi taraf ından teşebbüs yetkil isine bu alanda herhangi bir d önemde faal olup olmad ığı, faal ise hangi d önemlerde oldu ğu şeklinde sorular y öneltilmişse de açıklayıcı cevaplar al ınamamıştır. Akabinde yerinde inceleme ekibi taraf ından şirketin vergi levhas ı incelenerek, şirketin ta şımacılık alanında faaliyet g österdiği tespit edilmi ş ve bu do ğrultuda incelemenin ger çekleştirilmesi gerekti ği, inceleme konusuyla ilgili olarak faaliyette bulunmad ığına ilişkin beyanlar ının tutanak alt ına alınabileceği bildirilmi ştir. - Bunun üzerine yetkili şirkette inceleme yap ılmasına izin vermemi ş ve yerinde inceleme ekibini şirket dışına alarak bekletmi ştir. Ardından, Rekabet Kurumunu telefonla aray ıp, Kurum taraf ından inceleme y ürütüldüğünün teyidini ald ıktan sonra yerinde inceleme ekibini tekrar i çeri kabul etmiş ve ekibin inceleme yapmas ına müsaade etmi ştir. İnceleme s ırasında teşebbüs yetkilisi yerinde inceleme ekibine sözlü müdahalelerde bulunmaya devam etmi ş; bunun yan ında cep telefonu ile yerinde inceleme ekibinin g örüntüsünü kaydetmeye ba şlamıştır. Bu durumun yerinde inceleme ekibi taraf ından fark edilmesi üzerine, söz konusu yetkili ye hukuken bu davran ışın makul olmad ığının ve görüntülerinin al ınamayaca ğının bilgisi verilmi ştir. Bunun üzerine te şebbüs yetkilisi, yerinde inceleme ekibinde yer alan mesle k personel i hakkında savc ılığa suç duyurusunda bulunaca ğını, zira böyle bir inceleme ger çekleştirmeye haklar ının olmad ığını, dolayısıyla şirketinde yerinde inceleme yap ılmasına izin verme yeceğini belirterek yerinde inceleme ekibini şirket dışına çıkartmıştır. - Yerinde inceleme ekibi taraf ından yerinde incelemenin engellenmesiyle ilgili olarak tutanak tutulmas ı ve bu tutana ğın imza alt ına alındıktan sonra bir n üshasının tarafa bırakılması gerektiği teşebbüs yetkilisine bildirilmi şse de, te şebbüs yetkilisi, s özü edilen tutana ğı imzalamayaca ğını ve teslim almayaca ğını beyan ederek, şirketi kilitlemiş ve özel arac ıyla şirket adresinden 11.50'de ayr ılmıştır. Bu geli şmeler sonucunda yerinde inceleme ekibi taraf ından 14.10. 2019 tarihli Yerinde İncelemenin Engellen mesine İlişkin Tutanak tutulmuştur. (5) Takiben Kurum tarafından DEMSA ya gönderilen 16.10.2019 tarih ve 11827 sayılı yazıda 14.10. 2019 tarihinde Kurul emrinde çalışan uzmanlar ın ya ptığı yerinde incelemenin engellenmesine ili şkin gerek çelerin ve şirketin yetk ili makamlarca onaylanm ış 2018 gelir tablosu veya i şletme hesap özeti ile önaraştırma kapsam ında 1 İnternet sites inde teşebbüsün kapı numarası 41/A olarak geçse de gerek yerinde inceleme için gidildiğinde gerekse de teşebbüsten gelen cevap yazısında teşebbüsün kapı numarasının 41/B olduğu görülmüştür. 19-38/569 -237 3/5 değerlendirilmek üzere şirketin faaliyetine ili şkin bilgilerin Kuruma iletilmesi talep edilmiştir. (6) Teşebbüsün sözü edilen talebe ilişkin cevap yazısı 22.10.20 19 tarih ve 7175 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. Gelen cevap yaz ısında, Ergenekon Mah. Nişantaşı Cad. 41/B Yenimahalle/Ankara adresinde Demsa Turizm Taşımacılık Organizasyon Yatırım Danışmanlığı Otomotiv Emlak Ltd. Şti. adlı teşebbüsün faaliyet g östermediği, bu adreste Sedat DEM İROK a ait olan DEMSA nın faaliyet g österdiği, firmanın özel araç kiralama, belirli g üzergâhlar ve geziler i çin otobüs, minibüs vb. kiralama, şehirleraras ı kara yolu ta şımacılığı faaliyetlerini y ürüttüğü, 14.10.2019 tarihinde i şyerine gelen yerinde inceleme ekibine de DEMSA nın Ankara ilinde öğrenci ve personel ta şıma hizmeti vermedi ği ve bu zamana kadar kamu kurum ve kurulu şlarının ihalelerine girmediği bilgisinin verildi ği belirtilmi ştir. (7) Teşebbüsün cevabi yaz ısının devam ında, yerinde inceleme ekibinin inceleme yapma isteğinin devam etti ği ve ekibin inceleme yapma ve incelemenin engellenmesi halinde uygulanacak idari para cezas ı hakkında bilgi verirken k ırıcı ve tehdit edici c ümleler kullandığı, inceleme yapmalar ına müsaade ed ildiği, özel eşyalara dokunulmamas ının rica edilmesine ra ğmen yerinde inceleme ekibinin şirket bünyesindeki masada bulunan bor çlanmaya ili şkin kağıtlar, icra tebli ğleri, trafik cezalar ı gibi evrak a ve ayrıca teşebbüs sahibine ait cep telefonundan mail hesa bına ve özel gizli belgelerine bakıldığı, bunun üzerine yerinde inceleme ekibine arama yapmaya yetkilerinin olup olmadığı konusunda g üvenilmedi ğinin ve bu nedenle kameraya çekileceğinin belirtilmesinin ard ından yerinde inceleme ekibinin kameraya al ındığı, bunun ard ından yerinde inceleme ekibi taraf ından kamera ile g örüntülerinin al ınamayaca ğının belirtildiği ve şirketin terkedildi ği, yerinde inceleme ekibine şirket hakk ında istenilen bilgilere ula şabilmeleri i çin şirket muhasebecisinin numaras ının verilmesi nin teklif edildiği, ancak yerinde inceleme ekibin ce şirket muhasebecisine ihtiya çlarının olmadığının belirtildi ği ifade edilmi ştir.2 G.2. Değerlendirme (8) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 say ılı Kanun un ihlal edilip edilmedi ğinin ortaya çıkarılmasında kullan ılan en önemli ara çların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullan ılması, verimli sonu çlar elde edilebilmesi noktas ında büyük öneme sahiptir. 4054 say ılı Kanun un Yerinde İnceleme başlıklı 15. maddesi; Kurul, bu Kanunun kendisine verdi ği görevleri yerine getirirken gerekli g ördüğü hallerde, te şebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu ama çla teşebbüslerin veya te şebbüs birliklerinin: a) Defterlerini, her t ürlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse suretlerin i alabilir, b) Belirli konularda yaz ılı veya sözlü açıklama isteyebilir, c) Teşebbüslerin her t ürlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar taraf ından yap ılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlar ında incelemenin konusunu, amac ını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idar î para cezas ı uygulanaca ğını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar. (Ek: 01.08.2003 -4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle y ükümlüdür. ... 2 Bu konuda teşebbüs yetkilisi tarafından Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezine de başvuru yapılmıştır. 19-38/569 -237 4/5 şeklinde d üzenlenmi ştir. (9) 4054 sayılı Kanun un İdari Para Cezası başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrası , aynı fıkranın (d) bendinde geçen yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halini, teşebbüslere karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak saymıştır . 4054 Say ılı Rekabetin Korunmas ı Hakkında Kanun un 16. Maddesi nin Birinci F ıkrasında Öngörülen İdari Para Cezas ı Alt Sınırının 31/12/2019 Tarihine Kadar Ge çerli Olmak Üzere Artt ırılmasına İlişkin Tebli ğ de (2019/1 say ılı Tebliğ) ayrıca Kanun un 16. maddesinin birinci f ıkrasında belirlenmi ş olan idari para cezas ı alt sınırı, 01.01.2019 tarihinden 31.12.2019 tarihine kadar ge çerli olmak üzere, 26.027 TL olarak belirlenmi ştir. (10) Dosya mevcudu bilgilere g öre, y erinde inceleme ekibi taraf ından te şebbüse ilk gidildiğinde teşebbüs yetkilisi ne yerinde incelemenin usul ü ve kapsam ı anlatılmıştır. Bunun üzerine, te şebbüs yetkilisi , firmasının personel -öğrenci taşımacılığı alanında faaliyet g östermedi ğini ve bu faaliyet kapsam ında kamu kurumu ihalelerine girmed iğini belirterek, herhangi bir evrak ın incelenmemesi gerekti ğini belirtmi ştir. Anılan teşebbüs tarafından Kuruma iletilen yaz ıda da, Ergenekon Mah. Ni şantaşı Cad. 41/B Yenimahalle/Ankara adresinde Demsa Turizm Ta şımacılık Organizasyon Yat ırım Danışmanlığı Otomotiv Emlak Ltd. Şti. adlı teşebbüsün faaliyet g östermedi ği, bu adreste Sedat DEM İROK a ait olan DEMSA nın faaliyet g österdiği, DEMSA nın özel araç kiralama, belirli g üzergâhlar ve geziler i çin otobüs, minib üs vb. kiralama, şehirleraras ı kara yolu ta şımacılığı faaliyetlerini y ürüttüğü ve Ankara ilinde öğrenci ve personel ta şıma hizmeti vermedi ği, ayrıca bu zamana kadar kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine girmedi ği belirtilmi ştir. (11) Dosya mevcudu bilgilere g öre, y erinde incelemenin haz ırlık sürecinde, yerinde inceleme yap ılacak teşebbüslerin ve adreslerinin tespiti i çin öncelikle Elektronik Kamu Alımları Platformu ndan (EKAP) 2017 -2019 döneminde kamu kurumlar ının öğrenci ve personel ta şıma hizmeti al ım ihalelerini alan şirketler tespit edilmi ş ve bu şirketler ihale bedelleri ile al ınan ihale say ısına göre önceliklendirilerek yerinde inceleme plan ına dahil edilmi ştir. Bunun yan ında Bulurum.com adlı internet sitesi üzerinden Ankara ilinde öğrenci ve personel ta şıma hizmeti alan ında faaliyet g österen ve görece büyük ölçekli olduğu düşünülen şirketlerin listesi olu şturulmuş ve bu listedeki her te şebbüsün internet sitesi ve/veya T ürkiye Ticaret Sicil Gazetesi incelenmi ş; bu sayede bahse konu alanlardaki faaliyetleri ile i şyeri adresleri teyit edilmi ştir. (12) Bu çerçevede, 14.10.2019 tarihinde Ergenekon Mah. Ni şantaşı Cad. 41/B Yenimahalle/Ankara adresinde gidilmesi planlanan Demsa Turizm Ta şımacılık Organizasyon Yat ırım Danışmanlığı Otomotiv Emlak Ltd. Şti. adlı teşebbüsün ticaret unvanına Bulurum.com adlı siteden ula şılmış olup, internet üzerinden yap ılan incelemeler neticesinde http://www.demsatur.com/ linkine sahip internet sitesinde DEMSA nın öğrenci ve personel ta şımacılığı hizmetiyle i ştigal ettiği ve Ergenekon Mah. Nişantaşı Cad. 41/ B Yenimahalle/Ankara adresinde faaliyet g österdiği anlaşılmıştır. Ancak DEMSA nın ticaret unvan ına söz konusu internet sitesinden veya Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi nden ula şılamamış; bu kapsamda yerinde inceleme planında teşebbüsün ticaret unvan ına Bulurum.com adlı siteden al ınan haliyle yer verilmiştir. Dolay ısıyla yerinde inceleme plan ında ve 14.10.2019 tarihli Yerinde İncelemenin Engellenmesine İlişkin Tutanak ta teşebbüsün ticaret unvan ına Demsa Turizm Ta şımacılık Organizasyon Yatırım Danışmanlığı Otomotiv Emlak Ltd. Şti. 19-38/569 -237 5/5 olarak yer verilmi ş olsa da hedeflenen te şebbüs Ergenekon Mah. Ni şantaşı Cad. 41/B Yenimahalle/Ankara adresinde faaliyet g österen DEMSA dır. Bu teşebbüs tarafından gönderilen bilgilerden de adres ve i şletme ad ının hedef şirket bilgileriyle tutarl ı olduğu, ayrıca teşebbüs yetkilisi tarafından her ne kadar firman ın öğrenci ve personel ta şıma hizmeti vermedi ği belirtilse de firma ya ait internet sitesinde bunun aksine bilgilerin yer aldığı anlaşılmaktadır. Bu bak ımdan teşebbüs yetkilisi tarafından öne sürülen gerekçelerin kabul ünün mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. (13) Bununla birlikte, yerinde inceleme s ürecinde te şebbüs yetkilisi nin yerinde inceleme ekibinde yer alan meslek personel inin böyle bir inceleme ger çekleştirmeye haklar ı olmadığı yönünde beyanlar da bulunmas ı ve cep telefonu ile yerinde inceleme ekibinin görüntüsünü kaydetmesi, bunun üzerine yerinde inceleme ekibinin kamera ile görüntülerinin al ınmasına izin vermemesinin ard ından ekibin şirket dışına çıkarılması, teşebbüs yetkilisine yerinde incelemenin engellenmesiyle ilgili olarak tutanak tutulmas ı ve bu tutana ğın imza alt ına alındıktan sonra bir n üshasının tarafa b ırakılması gerektiğinin bildirilmesine ra ğmen, te şebbüs yetkilisinin, s özü edilen tutana ğı imzalamayaca ğını ve teslim almayaca ğını belirtmesi, sonu ç olarak şirketi kilitleyip özel aracıyla şirket adresinden 11.50'de ayr ılması şeklinde özetlenebilecek davran ışlar sonucunda yerinde incelemenin engellendi ği değerlendirilmektedir. (14) Bu çerçevede; DEM SA da yapılmak istenen yerinde inceleme nin engellenmesi nedeniyle teşebbüse, 4054 say ılı Kanun un 16. maddesinin birinci f ıkrası gereğince idari para cezas ı verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılmıştır. Bununla birlikte, teşebbüs tarafından Kuruma sunulan bil gilerden, DEMSA nın 2018 yılı gayri safi gelirinin ( ..) TL olduğu, dolayısıyla teşebbüsün 2018 yılı gayri safi gelirinin binde beşinin Kanun un 16. maddesinin birinci f ıkrasında belirlenmi ş olan 26.027 TL idari para cezas ı alt sınırının altında kald ığı, bu nedenle 2019/1 say ılı Tebliğ doğrultusunda DEMSA ya 26.027 TL para cezas ı verilmesi gerekti ği kanaatine var ılmıştır. H. SONUÇ (15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsam ına göre, - Rekabet Kurulunun 03.10.2019 tarih ve 19 -34/515 -M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan önaraştırma kapsam ında 14.10.2019 tarihinde Sedat DEMİROK -Demsa Turizm Ta şımacılık ta yapılmak istenen yerinde incelemenin engellendi ğine, - Bu nedenle 4054 say ılı Kanun un 16. maddesinin birinci f ıkrasının (d) bendi uyarınca 2018 mali y ılı sonunda olu şan ve Kurul taraf ından belirlenen y ıllık gayri safi gelirlerinin binde be şi oranında olmak üzere idari para cezas ı verilmesi gerekmekle birlikte, bu bent uyar ınca verilecek idari para cezas ı 2019/1 say ılı 4054 say ılı Kanun un 16 . Maddesinin Birinci F ıkrasında Öngörülen İdari Para Cezası Alt Sınırının 31.12.2019 Tarihine Kadar Ge çerli Olmak Üzere Artırılmasına İlişkin Tebli ğ uyarınca öngörülen 26.027,00 TL den az olamayaca ğından, Sedat DEMİROK -Demsa Turizm Ta şımacılık a 26.027,00 TL idari para cezas ı verilmesine, gerekçeli karar ın tebliğinden itibaren 60 g ün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYB İRLİĞİ ile karar verilmi ştir.