Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-4-133 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 08-54/859-345 Karar Tarihi : 18.9.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Recep GÜNDÜZ C. ŞİKAYET EDEN : Gizlilik talebi vardır. D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR : Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği v
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-4-133 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 08-54/859-345 Karar Tarihi : 18.9.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Recep GÜNDÜZ C. ŞİKAYET EDEN : Gizlilik talebi vardır. D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR : Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği ve Üyeleri 20 Üniversite Cd. No:7/8 Eskişehir E. DOSYA KONUSU: Eskişehir de fotoğraf stüdyolarının anlaşma yaparak film banyosu, kart baskısı, CD ye yazdırma ve 1 adet büyütme işlemlerinin fiyatını artırdıkları iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde özetle; Eskişehir i linde bulunan fotoğraf stüdyolarının, film banyo - kart baskısı - CD ye aktarma - 1 adet büyütme işleminin fiyatını aralarında anlaşmak suretiyle 4 -6 YTL. den 12,5 YTL. ye kadar çıkardıkları il eri sürülmektedir. 30 G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.6.2008 tarih ve 3779 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 14.7.2008 tarih ve 2008 -4-133/İİ -08-SB sayılı İlk İnceleme Raporu, 24.7.2008 tarih ve 08-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 08-47/659 - M sayı ile karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 12.9.2008 tarih 2008 -4-133/ÖA -08-KT sayılı Önaraştırma Raporu aynı tarih, REK.0.08.00.00 -110/285 sayılı Başkanlık 40 önergesi ile 08-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da - Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği (ESFODER) nin ve üyesi bulunan teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, 08-54/859 -345 2piyasadaki fiyat oluşumunu etkileyecek her türlü toplantı ve görüşmelere son vermelerini teminen , daha önce fotoğrafçılık hizmetlerindeki fiyatlara ilişkin olarak Dernek bünyesinde alınan tüm kararların geçersiz olduğuna dair bir Karar alınarak 60 gün içinde Kurul a bildirmesi ve bu hususun ilgili Esnaf Odası ve Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü ne duyu rulması gerektiği , 50 - Önaraştırma sonucu alınan nihai kararın bilgilendirme amacıyla Eskişehir Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü ne ve Esnaf ve Sanatkârlar Odası na bildirilmesi gerektiği, - Özgür Fotoğrafçılı k ın düğün fotoğrafları pazarında hakim durum yar attığı, rakiplerini dışladığı ve fahiş fiyat uyguladığı iddialarına ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir ihlal tespit edilemediği ve adı geçen teşebbüs hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifadelerine yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60 I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı Başvuru konusu dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı fotoğrafçılık hizmetleri pazarı olarak tespit edilmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Başvuru konusu uygulamanın taraflarının Eski şehir de faaliyet gösterdikleri dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar Eskişehir olarak belirlenmiştir. 70 I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller Önaraştırma aşamasında Raportörler tarafından yapılan yerinde incelemelerde edinilen bilgi ve belgelere aşağıda y er verilmiştir: I.2.1. İlgililerle Yapılan Görüşmeler I.2.1.1. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Yetkilisi İle Yapılan Görüşme Eskişehir Büyükşehir Belediyesi yetkilisi, belediyenin veya belediye meclisinin fotoğrafçıların fiyat belirlemelerinde herhangi bir işlevi olmadığı gibi kendilerine 80 intikal eden bir şikayet de olmadığını belirtmiştir. Dolayısıyla bu alanda belediyelerin regulasyon yetkileri olmadığı dile getirilmiştir. I.2.1.2. Tüketici Koruma Derneği Yetkilisi İle Yapılan Görüşme Derne k yetkili si konuyu yerel basından takip ettiğini , olayların Ticaret Odası nın fotoğrafçılar için belirlediği fiyatları fotoğrafçıların beğenmemesi nedeniyle bir Dernek kurmaları şeklinde geliştiğini belirtmiştir. Bu uygulama sonucunda fiyatların bir miktar yükseldi ğini belirten yetkili , bununla birlikte fotoğraf çekiminde 08-54/859 -345 3tek bir standart olmadığı için uygulanan sabit bir fiyatın olduğunu söylemenin de mümkün olmadığına değinmiştir. 90 I.2.1.3. Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Odası Yetkilisi ile Yapılan Görüşme Yetkili konuya ilişkin olarak, f otoğrafçıların kendi aralarında anlaşma yaptıkları ve fiyatları yükselttiklerine dair iddialar ın kendilerine de ulaştı ğını; Eskişehir deki fotoğrafçılar ın sermaye ve iş hacmi büyüklüklerine bağlı olarak Ticaret Odası na veya Esn af ve Sanatkarlar Odası na kayıtlı bulunduklarını; Esnaf ve Sanatkarlar Odası ve Ticaret Odası nın daha önce herhangi bir fiyat tarifesi olmayan şikayete konu sektörde fiyat tarifesi yayımlamasını takiben fotoğrafçılar ın açıklanan fiyatlara tepki göster erek, dernekleşme yoluna başvurdu klarını; kurulan derneğin yetkisi bulunmamakla birlikte , alternatif fiyat listesi oluşturdu ğu yönünde duyum 100 aldıklarını; kendilerinin Büyükşehir Belediyesi ve Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü ne bu konuda şikayet yazıları göder diklerini; h alen bu konudaki şikayetlerin devam ettiğini belirtmiştir. Yetkiliye göre; söz konusu sektörde özellikle belli bir fotoğraf stüdyosunun (Özgür Fotoğrafçılı k) ihale ile elde etiği düğün fotoğrafları hizmetlerini, fahiş fiyatlar üzerinden ve baz ı durumlarda tehdit le sattığı yönünde çok miktarda şikâyet gelmektedir. Özgür Fotoğrafçılık , düğün salonları tarafından yapılan ihalelere diğer fotoğrafçılarla da anlaşma yapmak suretiyle tek başına girmekte ve bu ihalelerin %80 lik bölümünü almış bulunmak tadır. Uygulamada , anlaş ma ile belirlenen satış fiyatının çok üzerindeki fiyatlar la fotoğraflar son kullanıcıya 110 satılmaktadır. Yetkili bazı durumlarda, söz konusu fotoğrafçının faaliyet gösterdiği düğün salonlarında zor kullanmak ve tehdit etmek suret iyle de satış yaptığını öğrendiklerini; özellikle düğün salonlarında belirlenen ve uygulanan fiyat ın Oda tarafından belirlenen fiyatın çok çok üzerinde olduğunu; 4 yıl önce 1 YTL . ye satılan fotoğraflar ın halen 5 YTL . ve üzerinde fiyatla satıl dığını; kendilerin in bunun sebebini Özgür Foto ğrafçılık ın çeşitli yöntemlerle düğün salonlarının önemli bir bölümünü ele geçirmesinden kaynaklanan gücüne bağl adıklarını; söz konusu teşebbüs ün Derneğin kuruluşunda ve şikayete konu fiyatların yürürlüğünün devam etmesinde akt if rol al dığını ileri sürmüştür. Yetkili son olarak, ş ikayetler in özellikle düğün fotoğrafları üzerinde 120 yoğunlaşmak la birlikte, d iğer fotoğraf türleri için de Derneğin fiyat belirlediğini bildiklerini söylemiştir. I.2.1.4. Feshedilmiş Olan Fotoğrafçılar Odası nın Eski Yetkilisi ile Y apılan Görüşme Üye sayısı 100 ün altına düştüğü için feshedilen Fotoğrafçılar Odası nın eski yetkilisi konuya ilişkin olarak; Özgür Fotoğrafçılık ın düğün salonlarında var olan tekelleşme eğilimi nedeniyle sektördeki diğer te şebbüslerin mağdur ol duğunu; düğün salonlarının, belediyenin düğün salonu hariç, neredeyse tamamı ile anlaşma yapan Özgür Fotoğrafçılık haricinde ki fotoğrafçıların bu alanda 130 faaliyetlerini sürdüremediğini; Burada sektörün en önemli gelir kaleminden çok büyük miktarda paralar kazanan Özgür Fotoğrafçılık ın buradan elde ettiği gelirle düğün fotoğrafları dışında kalan alanlarda da ciddi rekabet gücü elde ettiğini; 08-54/859 -345 4rekabet edilen bu alanlarda da Özgür Fotoğrafçılık ın uygulaması nedeniyle maliyetlere kadar düşe n fiyatlar ın söz konusu olduğunu belirtmiştir. Söz konusu şahıs ayrıca aşağıdaki hususları ifade etmiştir: - 3 ay öncesine kadar f otoğraf stüdyolarında 36 pozluk stüdyo gelin foto ğrafları, vesikalık fotoğraflar 5 YTL . üzerinden satılırken, düğün salonları ile yapılan anlaşmalardan dolayı Özgür Fotoğrafçılık , sadece 1 fotoğrafı piyasa rayicinin çok üzerinde ortalama 5 YTL . fiyatla satmaktadır. Düğün sahipleri, alternatif i 140 olmaması nedeniyle bu teşebbüsle çalışmak zorunda kalmaktadırlar. - Özgür Foto ğrafçılık , yeni açılan veya faaliyet gösteren düğün salonlarına ( .) YTL. gibi yüksek miktarlarda peşin ücret vermek suretiyle beli rli sayıda düğünü peşinen kiralamakta ve kendi belirlediği ve piyasa fiyatlarının çok çok üzerinde olan fiyat listesini tekel hakkınd an faydalanarak kabul ettirmektedir . Örneğin belediye nikah salonunda 40 YTL . ye video kaydı yapılırken, Özgür Fotoğrafçılık ın anlaşmalı olduğu Anemon Otel de yapılan video kayıtları ( ..) YTL. olarak ücretlendirilmektedir. - Özgür Fotoğrafçılık Eskişehi r in bilinen düğün salonlarından Özgüven, Öğretmenevi, Tülomsaş, Şoförler Odası ve Bağlar düğün salonları başta olmak 150 üzere yaklaşık 30 düğün salonu ile anlaşma imzalamış tır. I.2.1.5. Eskişehir Ticaret Odası Yetkilisi ile Yapılan Görüşme Yetkili, Ticaret Odası nın daha önce bir düzenleme sinin olmadığı söz konusu alanda , gelen şikayetler doğrultusunda , bir fiyat düzenlemesine gitti ğini; Oda bünyesinde oluşturulan bir kurul tarafından şikayetlerin yoğunlaştı ğı ekspres fotoğraflarda fiyatın 2 YTL . olarak tes pit e dildiğini; belirlenen fiyatı n ilgili makamlara bildirdi ğini belirtmiştir. Şikayetlerin düğün salonlarındaki ekspres fotoğraflarda yoğunlaşmasını , düğün salonlarının sundukları hizmetleri bir paket olarak sunmak istemelerine bağlayan yetkili , bu bağlam da düğün salonlarının 160 belirli fotoğrafçılarla anlaştıklarını belirtmiştir. I.2.1.6. Özgür Fotoğrafçılık ın Sahibi ve E SFODER Yönetim Kurulu Başkanı ile Yapılan Görüşme Söz konusu şahıs konu hakkında; Özgür Fotoğrafçılık ın Eskişehir de fotoğrafçılık hizm eti veren en büyük işletmelerden olduğunu; yaklaşık 25 sigortalı çalışan ı bulunduğunu; fotoğrafçılık hizmetlerinin yanı sıra reklamcılık ve katalog çekimleri de yap tıklarını; düğün hizmetlerinden elde etti kleri ciro nun, fotoğrafçılık hizmetlerinden elde et tiklerinin yaklaşık olarak %30 unu oluştur duğunu; 2004 yılından bu yana 4 YTL . olarak uygulanan fiyatın Ticaret Odası ve Esnaf 170 Odası nın belirlediği fiyat tarifesi ile bu seneden itibaren 2 YTL . ye düşürülmesi nin rahatsızlığa neden olduğunu; söz konusu fiyatın maliyeti karşılama dığını; bu çerçevede yaklaşık 2 ay önce E SFODER i kurduklarını; rahatsızlıkları nı dile getirmek için Ticaret Odası nda geniş katılımlı toplantılar gerçekleştirdik lerini; bunun üzerine, halen resmen ilan edilmese bile, iste kleri doğr ultusunda fiyatın 5 YTL. olarak güncellen diğini ifade etmiştir. 08-54/859 -345 5Öte yandan anılan şahıs , Özgür Fotoğrafçılık hakkındaki düğün salonlarına ilişkin şikayetlerin asılsız olduğunu; iddiaların temel sebebi nin işletme leri ile sözleşmesi olan düğün salonlarının r akiplere verilmesi için ticari olmayan çeşitli pazarlıkların yapılması ve bunların sonuç vermemesi olduğunu; fiyatların 2 YTL . ye 180 düşürülmesinin de rakipleri tarafından kasti olarak yapıldığını düşün düğünü belirtmiştir. Söz konusu şahıs düğün salonlarında ki faaliyetlere ilişkin şikayetler hakkında, ayrıca, d üğün salonları nın hizmetleri bir paket olarak sunma taraftarı olduklarını; fotoğraf hizmetleri nin de bu pakete dahil olduğunu; d üğün salon u sahi plerinin paket olarak belli bir fiyata sattı kları düğün hi zmetinin fotoğrafları için fotoğrafçılardan fiyat ist ediklerini ve hizmeti verecek fotoğrafçıyı bu şekilde belirledi klerini; fotoğrafçıların asıl para kazandığı alan ın standart düğün fotoğrafları değil, ekspres fotoğraflar ve stüdyo çekimleri olduğunu; bu alanda hizmet kalitesi ile tercih edildi klerini düşündüğünü; Eskişehir de yaklaşık olarak 190 50 düğün salonu bulun duğunu; bunların 4 ü anlaşmalı olmak üzere 11 i ile çalıştıklarını; diğer salonlarda rakipleri nin iş yapması için hiçbir engel bulunmadığını; esasen düğün salonları nın genellikle ihaleler düzenlemek yoluyla bu hizmetleri satın al dıklarını; örneğin Anemon Otel e ( .) YTL. vermek suretiyle düğün fotoğrafları nı çekme hizmetini aldıklarını; bu otel turizm belgesine sahip olduğu için ekspres fotoğrafla rda 5 YTL . fiyat uygul adıklarını; turizm belgesi olmayan diğer yerlerde ise uyguladı kları fiyatın 3 YTL . olduğunu söylemiştir. Şahıs , Derneğ e ilişkin olarak; ama çlarının fotoğrafçılık hizmeti veren üyeleri nin mağduriyetinin önüne geçmek olduğunu; Gönüllülü k esasına göre çalış tıklarını; yemeklerde piyasada faaliyet göstere n firmalar olarak bir araya geldiklerini; 200 herhangi bir denetim faaliyet lerinin bulunmadığını; düğün fotoğrafları haricindeki pazarda ki kıyasıya rekabet nedeniyle zararına satışlar yapanlar bulunduğundan, sektör temsilcileriyle ve Ticaret Odası ile görüşmeler yaptı klarını, bunun sonucunda fiyatların yükseltilmesi hususunda ve bu fiyatlara uyulması konusunda mutabakat sağlamaya çalıştık larını; böylece daha önce fotoğraf stüdyolarının camlarınd a yer alan zararına satış ibarelerinin önüne geçtik lerini; fiyatların bir miktar yükseltildiğini belirtmiştir. I.2.2. İlgili Pazardaki İdari Düzenlemeler Eskişehir ilinde İlgili pazarda faaliyet gösteren fotoğrafçılar, ciro büyüklüklerine 210 bağlı olar ak Ticaret Odası veya Esnaf ve Sanatkârlar Odası na kayıtlı durumdadırlar. Dosya mevcudu bilgilere göre, Esnaf ve Sanatkarlar Odası bünyesinde kayıtlı fotoğrafçıların sayısı 100 rakamının altına inmiştir. Bu nedenle bu oda kapsamında faaliyet gösteren Foto ğrafçılar Odası feshedilmiş, fotoğrafçı esnafı Oda içindeki karma komisyonda temsil edilmeye başlanmıştır. Ticaret Odası na kayıtlı olan fotoğrafçıların sayısı ise yaklaşık 30 dur. Yapılan görüşmelerde gerek Ticaret Odası yetkilileri ve gerekse Esnaf Odas ı yetkilileri bu alanda daha önce bir fiyat tarifesi olmadığından piyasada farklı uygulamalardan kaynaklanan şikâyetlerin olduğunu , bu nedenle bir fiyat düzenlemesi yapmak yoluna gittiklerini dile getirmişlerdir. 220 08-54/859 -345 65714 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar B irliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu nun Odaların görevlerini düzenleyen 12. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde yer alan Gerektiğinde 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununun 125 inci maddesinde sayılan mal ve hizmetlerin azamî fiyat tarife lerini, kendi üyeleri için, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğe uygun olarak tespit etmek ve onaylamak hükmüne dayanarak, Eskişehir Tic aret Odası, Oda Meclisi nin 29. 4.2008 tarih ve 6 sayılı kararı ile Fotoğraf Stüdyoları Azami Fiyat Tarifesi ni kabul e tmiş ve bu kararını 30. 4.2008 tarihli yazılarla gerekli makamlara bildirmiştir. Atölye fotoğrafları, amatör baskılar, düğün salonlarında fotoğraf çekimi, düğün salonlarında video çekimi için fiyat üst limitleri ile düğün salonları için özel 230 hükümler geti ren ilgili karar ve fiyat üst limitleri aşağıdaki gibidir: FOTOĞRAF VE VİDEO ÇEKİMİ FİYAT TARİFESİ ATÖLYE FOTOĞRAFLARI 6 Adet Vesikalık 6.00 YTL 3 Adet 15x21 15,00 YTL 1 Adet 18x24 15,00 YTL 1 adet 20x25 20,00 YTL 1 adet 30x40 25,00 YTL 1 adet 50x60 40,00 YTL 1 adet 75x100 50,00 YTL AMATÖR BASKILAR Film Banyo 2,00 YTL 1 adet 10x15 0,25 krş -40 adet ve üstü 1adet 13x18 0,35 krş -10 adet ve üstü 1 adet 15x21 1,00 YT L-10adet ve üstü 1 adet 18x24 2,50 YTL -10 adet ve üstü DÜĞÜN SALONLARINDA FOTOĞRAF ÇEKİMİ 1 pozdan 1 adet 13x18 1,25 YTL 1 pozdan 2 adet 13x18 1,75 YTL Exp. Satış 13x18 2,00 YTL DÜĞÜN SALONLARINDA VİDEO ÇEKİMİ 1 saate kadar 75 YTL İlave her 30 dakika için 25,00 YTL DÜĞÜN SALONLARI İÇİN ÖZEL HÜKÜMLER 1. Fotoğrafların orijinal kayıtları verilmez. Arşivde saklanmak zorundadır. 2. 3 ay içinde alınmayan işlerde alınan kaparo haricindeki miktara %10 fark alınır. 3. Sözleşme ya pılmadan çekim yapılmaz. Sözleşme yapılmadan yapılan çekimlerde çıkacak problemlerde 4077 sayılı Tüketici Koruma Yasası uygulanır. 4. Takı ve tebrik pozları birer adet grup pozları ikişer adet olarak hazırlanır. 5. Mükerrer pozları müşteri isterse alır. 6. Yapılan sözleşmede müşteri tarife hakkında bilgilendirilmek zorundadır. Öte yandan Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu nun 62. maddesine dayanarak Yönetim Kurulu nun 2.5.2008 tarih ve 2008/4 sayılı kararı ile Eskişehir Ticaret Odası nın ilan ettiği ücret tarifesi ile aynı olan bir tarifeyi kabul etmiş ve üyelerine bildirmiştir. 240 08-54/859 -345 7I.2.3. Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği ve Fiyat Listesi Yerinde incelemede edinilen bilgi ve belge lere göre, Eskişehir Ticaret Odası ve Esnaf ve Sanatkârlar Oda sı nın fotoğrafçılar için yayınladıkları azami fiyat listeleri bazı sektör temsilcileri tarafından tepki ile karşılanmıştır. Bu fiyat listeleri ilan edildikten sonra, fotoğrafçılık sektörünü tem silen bir grup Ticaret Odası na ziyarette bulunarak tespit edilen fiyatlardan duydukları rahatsızlıkları dile getirmişlerdir. Yaşanan bu gelişmeler şehirde yayınlanmakta olan yerel gazetelerde de geniş yer tutmuştur. Örneğin Eskişehir ili nde yayınlanan ye rel gazetelerden biri olan İstikbal Gazetesi nin 8.5.2008 tarihli sayısının 17. sayfasında Fotoğrafçılardan ETO ya İtiraz başlıklı haberde şu ifadeler yer 250 almaktadır: Eskişehir de faaliyet gösteren fotoğrafçı esnafı önceki gün Ticaret Odası Yönetim Kur ulu Başkanı Cemalettin Sarar ı makamında ziyaret etti. Geçtiğimiz hafta içerisinde gerçekleştirilen Ticaret Odası Meclis toplantısında fotoğraf satışı konusunda alınan karara tepki gösteren esnaflar alınan kararın yeniden gözden geçirilmesini talep ettiler . Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Sarar a taleplerini sıralayan fotoğrafçı esnafı, çevre illerde uygulanan fiyatların da dikkate alınması gerektiğini vurguladılar. Fotoğrafçılıkla geçimini sağlayan esnaflar, Meclis üyesi Faruk Dökmeci bizlerden görü ş almadan, fiyatlar konusunda talepte bulunuyor. 260 Kendisinin bir düğün salonu ile anlaşması yoktur. 2006 yılında Dernek fiyatı 4 YTL iken bugün 2 YTL ye düşürülüyor. Yapılan teknolojik yatırım, salon fiyatlarının her geçen yıl artması, zamları da beraberind e getirmektedir. Karar alınmadan önce bir çok arkadaşımız salonlarla, düğün sahipleri ile anlaşmalarda bulundu. Fiyatların düşürülmesi ile bizler zor durumda bırakıldık. Ekmek fiyatının tespitinde diğer iller göz önüne alınırken, fotoğraf fiyatının tespiti nde bu iller neden dikkate alınmıyor? Alınan karar esnaf camiamızda sıkıntı yaratmaktadır. diye dert yandılar. Konu ile ilgili esnaflar topladıkları imzaları başkan Sarar a teslim ederek sıkıntının giderilmesini talep ettiler. Aynı şekilde İki Eylü l Gazetesi nin 8.5.2008 tarihli sayısının 10. sayfasında yer 270 alan Fotoğrafçılardan ETO ya Tepki başlıklı haberde; Bir grup fotoğrafçı Eskişehir ticaret Odası Başkanı Cemalettin Sarar ı ziyaret ederek düğün fotoğraflarındaki fiyat indirimine tepki göster di. 2006 yılında 4 YTL olan düğün fotoğraflarının Eskişehir Ticaret Odası Yönetim Kurulu nun aldığı kararla 2 YTL ye indirilmesi fotoğrafçıların tepkisine neden oldu. Fotoğrafçılardan oluşan bir grup konuyu ETO Başkanı ile görüştü. Daha sonra bir açıklama yapan fotoğrafçılar yaptıkları açıklamada şu görüşlere yer verdiler: Olacak şey değil. Ticaret Odası üyesinin hakkını mı korur, yoksa fotoğrafçı esnafının sorununu bilmeyen meclis üyesinin dediğini mi yapar. 2006 yılından bu yana 4 YTL olan düğün fotoğraf ları ne oldu da 2 YTL ye indirildi. 280 Malzememiz hep dolara bağlı. Fotoğrafçı esnafı güç durumda kaldı . Fotoğrafçılar komşu illerden Kütahya da 5 YTL, Bursa da 6 YTL, Ankara da 10 YTL fiyat uygulandığını iddia ettiler. 08-54/859 -345 8ifadeleri yer almaktadır. Bu ve ben zeri haberlerde ve raportörlerin sektör temsilcileri ile yerinde incelemelerde yap tıkları görüşmelerde düzenledikleri tutanaklarda dikkat çeken husus, bazı sektör temsilcilerinin açıklanan fiyatların maliyeti karşılamayacağı görüşü etrafında birleşmek sure tiyle yeni bir dernek oluşumuna gittikleridir. Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği adı altında kurulan ve kuruluş dilekçesi Eskişehir il Dernekler Müdürlüğü ne 3.6.2008 tarihinde verilen Derneğin 290 23 adet ü yesi bulunmaktadır . Dernek kuruluşundan k ısa bir süre sonra, üyelerinin Eskişehir Ticaret Odası nın aldığı karardan duydukları rahatsızlıkları içeren bir şikayet dilekçesini, Eskişehir Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü ne iletmiş tir. Söz konusu dilekçede, özetle, düğün fotoğraflarındaki fiyatların % 50 nispetinde düşürülmesinin fotoğrafçılar açısından karşılanamayacak maliyetler yarattığı, söz konusu fiyatların belirlenmesinde en azından yakın illerdeki fiyatların dikkate alınması yoluyla bu mağduriyet iddialarının giderilmesi talebinde bulunulmuştur. Öte yandan raportörler ce yapılan incelemelerde Dernek tarafından hazırlanan bir fiyat listesi elde edilmiştir. 300 I.2.4. Özgür Fotoğrafçılık ın Düğün Salonları İle Yaptığı Sözleşmeler I.2.4.1. Ordu Evleri Müdürlüğü Düğün Salonu ile Yap ılan Sözleşme Eskişehir Orduevleri Müdürlüğü Ast subay Orduevi Düğün Salonu nun 1.1.2008 31.12.2008 tarihleri arasında ki fotoğraf ve video çekimi işi için 27 .12.2007 tarihinde bir ihale düzenlenmiş ve söz konusu ihaleyi en yüksek promosyon bedeli olan ( .) YTL . yi ve ren Özgür Foto ğrafçılık kazanmıştır. Söz konusu ihale sonucunda, Özgür Foto ğrafçılık ile Ordu Evleri düğün salonu arasında yapılan sözleşmenin önaraştırma konusu ve rekabet hukuku 310 bakımından dikkat çeken başlıca hükümler ine aşağıda yer verilmiştir: 2. D üğün sahiplerine 36 pozluk film ( ( .) YTL) ve video çekimi için hizmet karşılığı ( ( .) YTL) toplam ( .) Ytl ücret ödenecektir 3. Konuk resimleri 13x18 ebadında yapılacak, adedi 2,50 YTL den satılacaktır. 4. Video -cd çekimlerinde 120 dakikalık kaset - cd kullanılacaktır. 6. Orduevi müdürlükleri, düğün salonu haricindeki tüm tesislerde düzenleyeceği özel toplantı, kokteyl, yemek vb. durumlarda istediği firma veya kişiyle ikili analaşmayla belirleyeceği fiyatlardan fotoğraf, video çekim hakkına sahiptir . I.2.4.2. Eskişehir Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü Düğün Salonu ile Özgür 320 Fotoğrafçılık Arasındaki Fotoğraf ve Video Çekim Sözleşmesi Eskişehir Öğretmenevi Çok amaçlı Salonu ile Restaurantta yapılacak olan düğün, nişan video ve fotoğraf çekim işlemleri için açık ihale kapalı teklif usulü ile düzenlenen ihaleyi kazanan Özgür Fotoğrafçılık ile Öğretmenevi arasında 14.5.2007 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Söz konusu Sözleşme 14.5.2008 08-54/859 -345 9tarihinde yenilenmiştir. Bu sözleşmenin önaraştırma kapsamında önemli olan başlıca maddeleri şöyledir: 2. Foto Özgür, Çok Amaçlı Salon ile Restaurant (düğün salonu) da yapılacak çekimlerde 120 dk. Dijital video kaset ve kasetin cd ye çekilmiş hali için ( .) YTL; 15x21,5 ebadında 36 poz için ( .) YTL olmak üzere toplam ( .) YTL 330 (KDV dahil olarak) belirlenmiştir. 36 pozluk film çekiminden sonra düğün sahibi talebi olması halinde yapılacak ilave çekimlerden 3,00 YTL ücret alınacaktır. Ekstra çekilen fotoğraflardan, satılmayarak firmanın elinde kalan olursa, düğün sahibine v eya çektirenlere fotoğrafları alamsı için zorlama yapılmayacaktır. 6. Sözleşme süresi 14 Mayıs 2008 ile 30 Nisan 2009 arasındadır. 7. Öğretmenevi, salonlarındaki fotoğraf ve video çekimlerini sözleşme yapılan firmaya yaptırmakla yükümlüdür. Başka firmaya çektiremez. Sözleşme bedelinin 2 katı ceza uygulanır. 13. 27.4.2007 Perşembe günü saat 14.00 de Öğretmenevi Müdürlüğü nde yapılan ihale sonucunda ( ) YTL (kırkbirbinyüz ytl) bedelle kazanan 340 Özgür Fotoğraf 2008 yılı için ödediği meblağın %10 fazlası ol an ( ) YTL (kırkbeşbinikiyüzon) tutarında ödeme yapacaktır. 16. Salonlardaki çekimlerde düğün sahibi, firmadan izin almak kaydı ile 10 pozu geçmeyecek şekilde fotoğraf çekimi yapabilecektir. 17. çekilen fotoğraf stantda satılacak, müşteri rahatsız edi lmeyecektir. 20. Tarafların anlaşması halinde sözleşme, hizmet bedeli %10 arttırılarak uzatılır. I.2.4.3. Anemon Turizm ve İnşaat A.Ş (Eskişehir Anemon Otel) ile Foto Özgür Arasındaki Sözleşme 350 Anemon Otel de gerçekleştirilecek olan her türlü düğün, konferans, toplu yemekler, balo ve benzeri organizasyonlarda fotoğraf ve video çekim işlemleri için Özgür Fotoğrafçılık ile 25.2.2005 tarihinde bir sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşmenin başlıca hükümleri aşağıda verilmiştir: Süresi : İşbu sözleşmenin baş langıç tarihi 25 Şubat 2005, bitiş tarihi ise 24 Şubat 2009 olup, i şbu sözleşme 4(dört) yıllıktır. Hükümleri: İşbu sözleşme ile Anemon, Anemon Eskişehir Oteli nde verilecek fotoğraf ve 360 video film çekimi işlerini aşağıda belirtilen hükümler dahilinde Özgü r e vermektedir. Buna göre Özgür, Anemon a işbu sözleşmede belirtilen ücreti ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Özgür tarafından bu işler için müşterilere uygulanacak fiyat tarifesi emsal otellerde uygulananla büyük ölçüde uyumlu olacaktır. 08-54/859 -345 10Özgür, işbu proto kol hükümleri çerçevesinde gerçekleştireceği ve Anemon da gerçekleşecek olan organizasyonlarda müşterilerle çalışma şartları ve uygulanacak olan fiyatlar konusunda Anemon u düzenli olarak bilgilendirmekle yükümlüdür. Söz konusu organizas yonlarda yapılacak olan fotoğraf ve video çekimlerinin koşulları Özgür ve otel müşterisi arasında gerçekleşecek olan ticari 370 ilişkinin bir parçasıdır. Özgür, işbu protokole konu fotoğraf ve video çekim işlemi çerçevesinde, Anemon da yapılacak olan her orga nizasyonda, hiçbir şekilde Anemon u ve otel müşterilerini münhasıran kendisinin görev yapacağı zorlaması ve dayatmasıyla karşı karşıya bırakamaz. Organizasyon sahibinin kendi yapacağı çekimleri engelleyemez. Özgür tarafından Anemon da yapılacak olan organ izasyonlarda, fotoğraf ve video çekimlerinin münhasıran Özgür tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceği yada söz konusu organizasyon sahibi kurum, kişi ve kuruluşlar tarafından dışarıdan başkaca bir fotoğrafçı getirilip getirilmeyeceği hususları t amamen 380 Özgür ve otel müşterisi arasındaki sözleşme hürriyeti hükümleri gereğince ve ticari anlaşmanın şartları çerçevesinde belirle necektir İşbu sözleşmeye konu ve yukarıda anılan şekildeki organizasyonlar dışında, Özgür hiçbir şekilde ve durumda, herhang i bir otel müşterisinin kendi talebi ve izni bulunmaksızın fotoğraf ve video çekimi yapamaz. Ayrıca, hiçbir otel müşterisini kendi isteği ile yada isteği dışında yapılan fotoğrafları almaya zorlayamaz. Özgür, işbu sözleşmeye konu faaliyetler çerçevesinde, gerek Anemon da gerçekleşecek olan organizasyonlarda, gerekse, otel müşterilerine yapılacak olan çekimlerde uygulayacağı fiyatı belirlerken Anemon u mutlaka bilgilendirmek ve 390 Anemon un uyarılarını ve taleplerini dikkate almakla yükümlüdür. 11. İşbu protok ole konu faaliyet karşılığı olarak, 4 (dört) yıllık sözleşme süresi için, sözleşmenin imzası sırasında peşinen ödenmek üzere, Özgür tarafından Anemon a ( ) (yüzellibin) YTL derhal defaten ve peşin olarak ödenecektir. I.2.4.4. Eskişehir Şoförler ve Otomobilciler Hiz. İşletmeleri ve Ltd. Şti. ile Özgür Foto ğrafçılık Arasında İmzalanan Sözleşme Eskişehir Şoförler ve Otomobilciler Hizmet İşletmeleri Ltd. Şti. ne bağlı düğün salonları ve restaurantlarında fotoğraf ve video çekimi işlemleri için imzalana n 400 sözleşmenin başlıca hükümleri şu şekildedir: 2. sözleşme üç yıllıktır. Sözleşme başlangıcı 01.01.2008 ve sözleşme bitiş tarihi ise 01.01.2011 dir. 4. düğün sahibi kendi isteği ile çektirdiği (takı ve grup fotoğrafları) tüm fotoğrafları almak zorundadır. Fotoğrafçının düğün sahibinin isteği dışında çektiği fotoğrafları düğün sahibi almak zorunda değildir. Seçerek alabilir. 08-54/859 -345 117. Özgür Fotoğrafçılığın ödeme şekli aşağıdaki gibidir: İlk yıl (2008) ( ) (kırkbirbin) YTL. Bundan sonraki yıllar %30 arttı rılacaktır. Aynı oranda fotoğrafçının paket fiyatı da 410 %30 artacaktır. 8. özgür Fotoğrafçılığın uygulayacağı fiyatlar birinci yıl için 50 poz ikişer adetten 100 adet,13x18 + 2 saatlik video çekimi ( ) YTL dir. Takip eden yıllar her yıl için %30 arttırılac aktır. Diğer yıllar paket 36 poz + 2 saat video çekimi olacaktır. J. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK Önaraştırma, elektronik posta yoluyla başvuran bir tüketicinin yaptığı şikâyet üzerine açılmıştır. Şikâyetçinin iddiaları temel olarak, Eskişehir ilinde faa liyet gösteren fotoğrafçıların kendi aralarında anlaşma yapmak suretiyle özellikle film banyo, kart baskı, CD ye aktarma ve 1 adet büyütme işlemlerinde uyguladıkları 420 fiyatları yükselttikleri ve bu suretle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin ilk fıkrasının ( a) bendini ihlal e ttikleri noktasındadır. Bununla birlikte yerinde incelemeler kapsamında yapılan görüşmelerde taraflar bakımından ilgili pazara ilişkin esaslı sorun olarak düğün salonlarında yapılan fotoğraf çekimlerindeki uygulamalar ve fiyatlandırmalar gösterilmiştir. Bu yöndeki şikâyetler, düğün salonlarında yapılan anlaşmalarla sadece bir fotoğraf stüdyosuna münhasırlık tanınmasının (özellikle Özgür Fotoğrafçılık teşebbüsünün adı zikredilmiştir) fotoğraf piyasasındaki rekabet üzerinde olumsuz etkiler y arattığı, münhasırlık hakkının aşırı fiyatlamaya yol açtığı, uygulamada ise düğün salonlarında münhasıran fotoğraf çeken stüdyo çalışanlarının cebir yolu ile 430 fotoğraflarını satmaya çalıştıkları ve pazarın bu kısmında elde edilen pazar gücünün pazarın geri kalan kısmında rekabette belli teşebbüslere avantaj sağladığı şeklinde özetlenebilir. Bu bağlamda öncelikle fiyat anlaşması iddiaları değerlendirilecektir. Eskişehir ilinde sayıları yüze yakın fotoğraf stüdyosu bulunmaktadır. Bunlardan yaklaşık 30 fotoğr af stüdyosu Ticaret Odası bünyesinde kayıtlı iken, sayıları 100 ün altına düşen kısmı ise Esnaf ve Sanatkarlar Odası bünyesinde temsil edilmektedir. Sayıları bu düzeyde olan fotoğraf stüdyoları arasında, özellikle vesikalık, artistik çekimler gibi farklı e bat ve kalitede çekilmesi mümkün olan stüdyo çalışmalarında sabit bir fiyat ın uygulandığından bahsetmenin mümkün olmadığı hem görüşülen 440 taraflarca dile getirilen hem de yerinde incelemelerde raportörlerce gözlemlenen bir husus olmuştur. Bu tür fotoğrafları n fiyatlandırılması, çekilen fotoğrafın ebadına, kalitesine ve adedine göre de ğişmekte ve bu kıstaslara göre iskontolarda bulunulmaktadır. Söz konusu durum amatör çekimlerin banyosunda, CD ye aktarılmasında ve büyütülmesinde de geçerlidir. Bunun ötesinde, hali hazırda üye sayısı gerekli sayının altına düştüğü için feshedilmiş olan Fotoğrafçılar Odası nın yetkilisi tarafından, ilgili pazarın düğün fotoğrafı dışında kalan alanlarında zaman zaman maliyetine satış yapacak nispette rekabetin yaşandığı da dile ge tirilen hususlar arasındadır. 08-54/859 -345 12Bunun ötesinde ilgili pazardaki fiyatlar gerek Ticaret Odası ve gerekse Esnaf ve 450 Sanatk arlar Odası tarafından düzenlemeye tabi tutulan bir alandır. Yukarıda da belirtildiği gibi, son dönem de Ticaret Odası üyelerinin fotoğraf çekimlerinde uygulayacakları fiyat tarifelerini belirlemiş, daha sonra aynı tarifeyi Esnaf ve Sanatk arlar Odası da aynen kabul etmiştir. Dolayısıyla en azından belirlenen ebatlarda stüdyo çekimleri için fotoğraf stüdyolarının yasal olarak uygulamak durumd a oldukları azami fiyatlar bellidir. Fakat ilgili pazarda dikkat çeken husus, E SFODER in kuruluşunu müteakip, fiyatların daha önceki seviyelerin üzerine çıkarılmasına yönelik girişimlerdir. Kuruluş süreci tespitler kısmında ayrıntılı olarak anlatılan Derne ğin başkanı nın (aynı zamanda Özgür Fotoğrafçılık ın sahibi ) yukarıda yer alan ifadelerinde n de 460 anlaşıldığı üzere dernek, kuruluş tüzüklerinde yer alan amaçları gerçekleştirmenin yanı sıra, sektör temsilcileri arasında fiyatların müzakere edilmesine de ara cılık yapmaktadır. Bu müzakerelerde, düğün fotoğrafları haricindeki fotoğrafçılık hizmetlerinde yaşanan kıyasıya rekabetin önüne geçmek için bir takım düzenlemeler yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu amaçla Dernek, bir fiyat listesi de hazırlamıştır. Dosya mevcu du bilgilere göre, ilgililerce s öz konusu dernek çalışmalarının amacının, sabit bir fiyat belirlemekten ziyade, yaşanan yoğun rekabet sonucunda gerçekleştiği iddia edilen zararına satışların önüne geçmek olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla önaraştırmaya k onu olan fiyat artışları iddiasının temelinde yatan husus Derneğin bu yöndeki çalışmaları olduğu kanaati 470 güçlenmiştir. Esas itibar ıyla, düğün salonlarında çekilen fotoğrafların fiyatlarının düşürülmesine itiraz etmek ve tepki göstermek amacıyla kurulan Derneğin yayınladığı fiyat listesi yakından incelendiğinde, burada stüdyo çekimleri ve amatör çekimlerin baskısı için belirlenen fiyatların Ticaret ve Esnaf Odaları tarafından belirlenen fiyatlardan daha düşük olduğu görülmektedir. Odaların yayınladığı fiyat tarifesi ile Derneğin yayınladığı fiyat tarifelerinde aynı ebattaki ürünler için belirlenen fiyatlar aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır: Ebat ESFODER in Film - Dijital - Stüdyo çekimleri için belirlediği fiyat Ticaret ve esnaf Odalarının hazırladıkları tarifede yer alan fiyat 10x15 (vsk) 0,30 YTL (1ADET) 6,00 (6 ADET) 10x15 0.13 YTL 0,25 YTL 13x18 0,25 YTL 0,35 YTL 15x21 0,50-0,70 YTL 1,00 YTL 18x24 1,25 YTL 2,50 YTL Film Banyo 1,00 YTL 2,00 YTL 480 ESFODER in belirlediği fiyatların her iki Oda tara fından belirlenen fiyatın altında olması, bu uygulama ile amaçlananın tekel karı elde etmek olmadığı nı göstermektedir. 08-54/859 -345 13Bununla beraber, zararına satışların önüne geçmek gibi bir sebeple bile olsa teşebbüs birliklerinin rakip teşebbüsler arasında fiyat mut abakatı sağlamaya çalışmaları rekabet hukuku bakımından istenilen bir durum değildir. Söz konusu uygulama 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ihlali anlamında bir mal veya hizmetlerin alım yada satım fiyatının, fiyatı oluştu ran maliyet kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi uygulamasıdır. Bununla birlikte , piyasanın yapısı dikkate alındığında , henüz 490 yaklaşık iki aylık bir geçmişi olan Derneğin piyasa üzerinde etkisi nin sınırlı olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan , düğün salonlarında verilen fotoğrafçılık hizmetlerine yönelik iddialar yönüyle bakıldığında, ö ncelikle belirtilmelidir ki, son dönemlerde düğün salonları veya benzeri nitelikteki organizasyonları düzenleyen teşebbüsler, bu hizmet dahilinde sunulan eğlence, müzik, ikram ve fotoğraf çekim hizmetlerinin hepsini bir paket olarak sunmayı tercih etmektedirler. Bu bağlamda, teşebbüsler, organizasyonlardaki fotoğrafçılık hizmetlerini, anlaştıkları bir fotoğraf stüdyosuna belli bir bedel ka rşılığında vermekte, böylece hem organizasyonlarındaki fotoğraf hizmetlerine belli bir standart getirmekte hem de bir gelir kalemi yaratmış 500 olmaktadırlar. Bu amaçla teşebbüsler bazen ihaleler düzenlemekte bazen de doğrudan kendilerine en iyi teklif sunan f otoğraf stüdyosu ile anlaşma yoluna gitmektedirler. Yerinde incelemelerde Özgür Fotoğrafçılı k ın piyasadaki düğün salonlarının oldukça önemli bir bölümü ile anlaşma imzalamak suretiyle rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı ve fahiş fiyat uyguladığı y önündeki iddialar kapsamında Özgür Fotoğrafçılı k ın düğün salonları ile yaptığı anlaşmalar incelenmiştir. Bu incelemelerde, Özgür Fotoğrafçılı k ın Ordu Evleri Müdürlüğü Düğün Salonu, Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü Düğün Salonu, Anemon Otel ve Şoförler ve Otomobilciler Hiz. İşletmeleri Düğün Salonu olmak üzere 4 adet düğün ve toplantı 510 salonu ile anlaşmasının olduğu tespit edilmiştir. Bunun haricinde, 7 adet düğün salonunun ise aralarında herhangi bir anlaşma olmaksızın fotoğraf çekim hizmetlerini yürütmektedir . Yerinde incelemelerde edinilen bilgilere göre tam bir rakam verilmesi mümkün olmamakla beraber Eskişehir de yaklaşık 50 düğün salonu bulunmaktadır. Özgür Fotoğrafçılı k ın aralarındaki anlaşma dolayısıyla münhasıran fotoğraf çekme yetkisi bu düğün salonla rından 4 ü için geçerlidir. Söz konusu düğün salonları ile yapılan anlaşmalar incelendiğinde, her şeyden önce bunların düzenlenen ihaleler sonucunda yapılan anlaşmalar olduğu görülmektedir. Özgür Fotoğrafçılık, Orduevi Düğün Salonu için ( ..) YTL .; Öğre tmenevi Düğün Salonu için ( ..) YTL.; Şoförler Odası Düğün Salonu 520 için ( ..) YTL.; turizm belgesine ve beş yıldıza sahip Anemon Otel in toplantı salonunda gerçekleştirilecek organizasyonlar için ise ( ..) YTL. fiyat vermek suretiyle bu düğün salonl arı ile anlaşma yapma hakkını elde etmiştir. İmzalanan sözleşmelerin süresine bakıldığında ise Orduevi ve Öğretmenevi düğün salonları ile birer yıllık, Şoförler Odası düğün salonu ile 3 yı llık ve Anemon Otel ile 4 yıllık sözleşme yapıldığı görülmektedir. B u hususlar göz önüne alındığında , piyasada faaliyet gösteren ve sayıları nın yaklaşık 50 olduğu ifade edilen düğün salonlarından 4 ü ile makul sayılabilecek süreler dahilinde 08-54/859 -345 14imzalanan sözleşmelerin rekabet hukuku bakımından sakıncalı bir duruma işaret etme diği değerlendirilmiştir. Özgür Fotoğrafçılık ın anlaşmasız çalıştığı 7 adet 530 düğün salonunda ise bir sözleşme ilişkisi mevcut olmadığı için rakip fotoğrafçıların faaliyet göstermesinin ya da bu amaçla teklifte bulunmalarının önünde hukuki bir engel yoktur. Dolayısıyla, Özgür Fotoğrafçılı k ın yaptığı anlaşmalar yoluyla rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddialarının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan yapılan sözleşmelerde video ve fotoğraf çekimlerinde miktar ve fiyatlandırma konusunda de taylı düzenlemelere yer verilmiştir. Örneğin, Orduevi düğün salonu ile yapılan sözleşmede 36 pozluk film ve 120 dakikalık video CD çekimi için toplam 167 YTL., 13x18 ebadında çekilecek konuk resimleri için 2,50 YTL. fiyat belirle nmiştir. Öğretmenevi düğün salonu ile yapılan sözleşmede ise 540 120 dakikalık video çekimi ve 15x21,5 ebadındaki 36 poz için toplam 300 YTL ., bunların dışında çekilecek ekspres fotoğrafları için 3,00 YTL . fiyat belirlenmiştir. Şoförler Odası düğün salonu ile yapılan sözleşmede ise 100 adet 13x18 poz ve 2 saatlik video çekimi 375 YTL . olarak ücretlendirilirken, takip eden yıllar itibar ıyla bu fiyatların düğün salonuna ödenen yıllık ücret ile paralel biçimde %30 nispetinde arttırılacağı hükme bağlanmıştır. Anemon Otel ise sözleşmesinde fiyatlandırmaya dair doğrudan bir hükme yer vermemiş, bunu organizasyon sahibi ile Özgür Fotoğrafçılık arasında bir ticari ilişki olarak değerlendirmiştir. Bununla birlikte Sözleşme Özgür Fotoğrafçılı k a uygulayacağı fiyatı düzenli olarak Anemon Otel e bildi rme ve bu fiyatları Anemon Otel mukabilindeki 550 otellerde uygulanan fiyat ile paralel belirleme yükümlülüğü getirmektedir. Dolayısıyla yapılan sözleşmelerle düğün salonlarında verilecek fotoğrafçılık hizmetlerinin niteliği ve fiyatı önceden hükme bağlanmıştı r. Düğün salonlarında organizasyon yapacak olan kişiler, imzaladıkları sözleşmelerde bu hükümlerin de altına imza atmaktadırlar. Düğün salonları tarafından önceden bildirilen bu fiyatların dışında uygulamalar ise rekabet hukuku çerçevesinde değil, sözleşme ye aykırı uygulamalar çerçevesinde adli makamlarca incelenecek konular dır. Keza, sözleşmelerde özellikle ekspres fotoğrafların satımı esnasında müşterilere yönelik fiyatlandırma ve davranışların da ayrıntılı olarak düzenlendiği görülmektedir. Öte yandan, cebren fotoğraf satışına ilişkin iddialar rekabet 560 hukukunun değil, adli makamların yetki alanına girmektedir. Değerlendirilmesi gereken bir başka iddia ise, özellikle ekspres düğün fotoğraflarının fiyatlarının yüksek olduğu iddiasıdır. Esasen, düğün salonl arı ile yapılan anlaşmalarda çekimi yapılacak olan ekspres fotoğrafların fiyatları, Anemon Otel dışında, belirlenmiş durumdadır. Yapılan görüşmede Özgür Fotoğrafçılı k ın, diğer düğün salonlarında 3 YTL . fiyat uygularken, beş yıldıza ve turizm belgesine s ahip olan Anemon Otel de ekspres fotoğraflar için 5 YTL . fiyat uyguladığı tespit edilmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere Ticaret Odası ve Esnaf ve Sanatkarlar Oda sı daha önce 4 YTL . olarak belirlenen fiyatı 2 YTL . düzeyine çekmişlerdir. Bu belirlenen ye ni fiyatın piyasa dengesini yansıtıp yansıtmadığının 570 ya da 5 YTL . nin yüksek bir fiyat olup olmadığının değerlendirilmesi, benzer piyasalardaki fiyatların mukayese edilmesi çerçevesinde ele alınabilir. Bu bağlamda çevre illerdeki Esnaf ve Sanatkarlar Odala rının çekilen ekspres fotoğraflar için Bursa da 6 YTL ., Ankara da 10 YTL . fiyat belirledikleri 08-54/859 -345 15görülmektedir. Dolayısıyla Eskişehir de Odalar tarafından belirlenen fiyatın diğer illerde belirlenen fiyatın çok altında kaldığı, Eskişehir de uygulanan fiyatla rın ise diğer illerdeki denge fiyatına yaklaştığı, dolayısıyla bu iddiaların 4054 sayılı Kanun kapsamında ele alınamayacağı kanaatine varılmıştır. K. SONUÇ 580 Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; 1. Başvuru konusu iddialar ile ilgili olarak 4054 s ayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına , 2. Eskişehir Profesyonel Fotoğrafçılar Derneği nin ve üyesi bulunan teşebbüslerin aynı Kanun un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde piyasadaki fiyat oluşumunu etkileyecek her türlü toplantı ve görüşmelere son vermelerini teminen, adı geçen Dernek tarafından 30 gün içinde daha önce fotoğrafçılık hizmetlerindeki fiyatlara ilişkin olarak Dernek bünyesinde alınan tüm kararla rın geçersiz olduğuna dair bir k arar alın masına , Rekabet Kurumuna tevsik edilmesine ve bu hususun Eskişehir Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü ve Eskişehir 590 Esnaf ve Sanatkarlar Odası na duyurulması na, 3. Ayrıca, alınan bu kararın bilgilendirme amacıyla Eskişehir Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü ve Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Odası na bildirilmesi ne OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.