Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -4-200 (Muafiyet) Karar Sayısı : 07-34/345-125 Karar Tarihi : 24.4.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : M.Haluk ARI , Esin AYGÜN 10 C. BAŞVURUDA BULUNAN : Petrol Ofisi A.Ş. Temsilci si: Av. Tayfun SÜMER Eski Büyükdere Cd. No:37 34398 Maslak Şişli/İstanbul D. TARAFLAR : - Petrol Ofisi A.Ş.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -4-200 (Muafiyet) Karar Sayısı : 07-34/345-125 Karar Tarihi : 24.4.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : M.Haluk ARI , Esin AYGÜN 10 C. BAŞVURUDA BULUNAN : Petrol Ofisi A.Ş. Temsilci si: Av. Tayfun SÜMER Eski Büyükdere Cd. No:37 34398 Maslak Şişli/İstanbul D. TARAFLAR : - Petrol Ofisi A.Ş. Eski Büyükdere Cd. No:37 34398 Maslak Şişli/İstanbul - Propet Petrol Ürünleri Dağıtım Pazarlama Nakliyat ve Dış Ticaret A.Ş. Nispetiye Cd. Kerem 1 A pt. No:24/12 Levent /İstanbul E. DOSYA KONUSU: Petrol Ofisi A.Ş. (Petrol Ofisi ) ile Propet Petrol Ürünleri 20 Dağıtım Pazarlama Nakliyat ve Dış Ticaret A.Ş. (Propet ) arasında imzalanan İstasyonsuz Bayilik Sözleşmesi nin ve diğer bayilerle imzalanacak benzer hükümler içeren tip sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ve 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ne uygunluğunun tespit edilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.10.2006 tarih , 6699 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 9.4.2007 tarih, 200 6-4-200/MM-07-MHA sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu 16.4.2007 tarih, REK.0.08.00.00 1-130/128 sayılı Başkanlık önergesi ile 07 -34 sayılı K urul toplantısında görüşülerek karara 30 bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirime konu sözleşme nin 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanması gerektiği görüşüne yer verilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Petrol Ofisi 1941 yılında bir kamu iktisadi teşekkülü olarak kurulmuş olan P etrol Ofisi nin hisselerinin %52,73 ü Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. ye, %34 ü ise OMV Aktiengesellschaft a ait olup, geriye kalan %13,27 lik kısım ise halka açıktır. P etrol Ofisi nin iştirakleri, Erk Petrol Yatırımları A.Ş., Kıbrıs Türk Petrolleri Ltd. Şti., Petrol 40 Ofisi International Oil Trading Limited, PO (UK) Ltd., Petrol Ofisi Alternatif Yakıtlar, Petrol Ofisi Gaz İletişim A.Ş., PO Oil Financing Ltd. ve PO Petrofinance N.V . dir. 07-34/345 -125 2 Petrol Ofisi nin iştiraki olan Erk ile birlikte ilgili ürün pazarındaki payı 2003, 2004 ve 2005 yılları için sırasıyla % ..., %... ve % ... olarak gerçekleşmiştir. H.2. Bildirime Konu Anlaşma Bildirim, P etrol Ofisi nin 360 adet bayi ile akdedeceği t ip sözleşmelerden Propet ile imzalanmış örneğinin 2002/2 ve 2005/4 sayılı Tebliğler ile sağlanan grup muafiyetinden yararlandığının tespitine yöneliktir. Söz konusu anlaşma çerçevesinde Propet, münhasıran PO dan ve/veya nakliye masrafı kendisine ait olmak üzere, PO nun belirleyeceği yerden satın alacağı her türlü akaryakıt, fuel oil, 50 LPG, CNG, LNG, madeni yağlar ve PO tarafından üretimi ya da dağıtımı yapılan diğer malları, evsafını değiştirmeden, kesintisiz olarak satmayı, PO tarafından tesbit ve tayin ol unacak şirketlerin malları dışında başkaca hakiki ve hükmi şahısların mallarını hiçbir şekilde satmamayı, bulundurmamayı ve teşhir etmemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. H.3. Değerlendirme Bildirime ilişkin dilekçede, Rekabet Kurulu nun 9.3.2006 tarihli topl antısında, 215 - 54 sayı ile Petrol Ofisi ve bayileri arasında imzalanan akaryakıt dağıtım sözleşmelerin in 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına karar verildiği, ancak Kurul kararını müteakiben, E nerji Piyasası 60 Düzenleme Kurumu tarafından yapılan lisanslama faaliyetleri çerçevesinde akaryakıt bayiliklerinin istasyonlu ve istasyonsuz olarak iki gruba ayrıldığı ifade edilmektedir. Bu gelişme üzerine, bayilik sözleşmelerinin istasyonlu ve istasyonsuz olmak üzere iki tip halinde düz enlendiği ve yukarıda anılan Kurul kararları ile 2002/2 sayılı grup muafiyetinden yararlandığına karar verilen sözleşmelerin 2005/4 sayılı Tebliğe uygun olarak yeniden düzenlendiği belirtilerek, bildirime konu istasyonsuz bayilik sözleşmelerinin 2005/4 say ılı Tebliğ çerçevesinde grup muafiyetinden yararlanmasına karar verilmesi talep edilmektedir. 2005/4 sayılı Tebliğ in Kılavuzu nun 2. maddesinde , Ancak yağ ve boya gibi ürünler birden fazla yerde kullanılabilmektedir. Bir taşıtın parçalarını değiştirmek 70 için taşıtın içine ya da üzerine takılabilecekleri gibi, Tebliğ kapsamına girmeyen araç tiplerine (örn. motosikletler, traktörler) takılabilen ya da inşaat gibi tamamen farklı alanlarda da kullanılabilen bu tür ürünlerin yalnızca, bir motorlu taşıtın içine ya da üzerine monte edileceklerinin genel olarak kabul edildiği hallerde, bu malların dağıtımına ilişkin dikey anlaşmaların Tebliğ kapsamına girdiği kabul edilmiştir. Bu nedenle, ancak alıcı motorlu taşıt onarım sektöründe faaliyet gösteriyorsa ya da bu sektöre mal sağlıyorsa söz konusu dikey anlaşmalar 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamına girecektir. Örneğin yukarıda değinilen durum dikkate alınarak, boyaların ya da yağların akaryakıt istasyonlarına ya da süpermarketlere satışını konu alan anlaşmalar 80 Tebliğ kaps amı dışında bırakılmıştır. Bu tür anlaşmalar, şartları sağlamaları halinde 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanabilirler. Buna karşın, örneğin yağ üreticilerinin distribütörleri ile yaptıkları otomotiv yağlarının dağıtımını içeren, distribütörlerin ise servislerle yaptıkları otomotiv yağlarının dağıtımını konu edinen anlaşmalar Tebliğ kapsamında yer almaktadır. denilmek suretiyle , yağ gibi ürünlerin hangi hallerde yedek parça olarak kabul edilerek 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamında de ğerlendirileceği belirtilmiştir. 07-34/345 -125 3 Bildirime konu sözleşmeye bakıldığında, alıcı konumunda olan bayinin Petrol Ofisi nden madeni yağ dışında akaryakıt, fuel oil, LPG gibi muhtelif ürünler satın aldığı görülmektedir. Bayi motorlu taşıt onarım sektöründe faali yet göstermediği 90 gibi anlaşma konusu ürünleri motorlu taşıt onarım sektörüne sağlaması konusunda da bir kesinlik bulunmamaktadır. İstasyonsuz bayilerin müşterileri küçük ölçekli özel servisler gibi motorlu taşıtlar sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler olabileceği gibi, çiftlikler, inşaat şirketleri, taşıma kooperatifleri gibi nihai kullanıcılar da olabilmektedir. Bu nedenle bildirime konu sözleşmelerin 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamında değil, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamın da değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır . Yapılan inceleme sonucunda, 2002/2 sayılı Tebliğ e aykırı herhangi bir hususa rastlanma dığından, söz konusu sözleşme ve diğer bayilerle imzalanacak benzer nitelikte hükümler içeren tip sözleşmelerin anılan Tebliğ ile sağlanan grup 100 muafi yetinden yararlanması gerektiği neticesine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Petrol Ofisi A.Ş. nin Propet Petrol Ürünleri Dağıtım ve Pazarlama Nakliyat ve Ticaret A.Ş. ile imzala mış olduğu İstasyonsuz Bayilik Sözle şmesi nin ve diğer bayiler ile imzalanacak benzer hükümler içeren tip sözleşmelerin 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamında yer almadığına, buna karşılık 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlan dığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.