Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-147 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 13-03/16-8 Karar Tarihi : 10.01.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakk ı KARAKELLE , Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Kenan TÜRK B. RAPORTÖR LER : Esma TEMEL , Necla SÜMER C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Orhan SEVİM Sanayi Mah. S. Selim C ad. No:142 4.Levent/İstanbul D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : - Krea İçerik H
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-147 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 13-03/16-8 Karar Tarihi : 10.01.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakk ı KARAKELLE , Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Kenan TÜRK B. RAPORTÖR LER : Esma TEMEL , Necla SÜMER C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Orhan SEVİM Sanayi Mah. S. Selim C ad. No:142 4.Levent/İstanbul D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : - Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş. (Eski unvanı ile Digital Platform İletişim Hizmetleri A.Ş.) Abbasağ a Mah. Sungurlar İş Hanı No:45 Kat:1 -2-3 Beşiktaş/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU : Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş. (Digiturk) tarafından ba şvuru sahibinin belli bir Digitu rk bayisi ile çalışmasının zorunlu tutulduğu, diğer bayilerle çalışmasının engell endiği iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru da özetle ; başvuru sahibinin bilardo salonu işlettiği ve maç yayınları yapmak üzere Digiturk üyesi olduğu; geçen yıl Mecidiyeköy de faaliyet gösteren Digital Vizyon dan hizmet aldığı; bayi değiştirebilmek için sö zleşme süresinin sonunun beklenmesinin gerektiği; başvuru sahibinin 30.08.2011 tarihinde sözleşme yaptığı, söz konusu sözleşmenin süresinin 30.05.2012 tarihinde sona erdiği, 1 yıllık sürenin dolmasıyla birlikte başka bayilere başvurduğu; ancak gerek diğer bayilerin gerekse Digiturk Genel Müdürlüğü tarafından başka bayi ile çalışamayacağının belirtildiği; müşterilerin bireysel aboneliklerde istedikleri bayiden hizmet alabilmeleriyle birlikte ticari aboneliklerde istenilen bayiden hizmet alınamadığı; Digital Vizyon dışında Sanayi Mahallesi nde faaliyet gösteren Uğur Elektronik ten hizmet almayı denediği, ancak alamadığı iddia edilmektedir . (3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.08.2012 tarih ve 6436 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 09.09 .2012 tarih ve 2012 -2-147/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 20.09 .2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 12-44/1372 -M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 28.12.2012 tarih ve 2012 -2-147/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuru konusu iddialar hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir . I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1.Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler (5) Dosya konusu esas olarak , Digitu rk tarafından ba şvuru sahibinin belli bir Digitu rk bayisi ile çalışmasının zorunlu tutulduğu , diğer bayilerle çalışmasının engellendiği iddiasına yönelik tir. 13-03/16-8 2/5 (6) Bu çerçevede başvuruya konu teşebbüs olan Digiturk te n, ticari satışlara ilişkin olarak bayilik yapılanması hakkında bilgi, bayilik sözleşmesi örnekleri, bayilik yapılanmasında bölgesel bir sistem in benimsenip benimsenmediği, bölgesel sistemin benimsenmesi halinde 2012 yılında İstanbul ilindeki bayilerin böl geleri dışına yaptıkları pasif satışlara ilişkin fatura/belge örnekleri talep edilmiştir. (7) Elde edilen söz konusu bilgilere göre, Digiturk ün bayilik sistemindeki bayiler, iş alanları ve yetkileri bakımınd an iki ana gruba ayrılmaktadır: i) Dijital Teknik Serv is (DTS); DTS ler yeni üye kazanımı açısından Digiturk ün ev kullanıcılarına yönelik ürünler olan Bireysel Digiturk Paketleri nin satışında yetkilidir. ii) Yetkili Teknik Servis (YTS); YTS ler DTS ler ile aynı şekilde Bireysel Digiturk Paketleri nin satışında yetkili olmakla birlikte , Digiturk sisteminde yaşayan müşterilerin herhangi bir arıza ya da yerinde hizmet talebinde servis hizmeti vermekle yükümlüdür. (8) Türkiye nin tamamında Aralık 2012 itibariyle 81 il merkezi ve 142 ilçede toplam ( ..) adet YTS , ayrıc a Türkiye nin muhtelif yerlerine yayılmış toplam ( ..) adet DTS görev yapmaktadır. Bunun dışında, e v kullanıcılarına yönelik bireysel paketlere ek olarak cafe, restoran, kahvehane, bar vb. ev dışı tüketim noktaları için hazırlanmış Digiturk paketlerine Ticari Üyelik adı verilmektedir. Bazı YTS ler T icari Üyelik satışı yapabilmektedir. Bu tip satış yetkisi verilen YTS ler aynı zamanda Ticari Satış Bayisi olarak da adlandırılmaktadır. Digiturk ün Türkiye de toplam ( ..) adet Ticari Satış Bayisi bulunmakta dır. (9) Digiturk tarafından yapılan açıklamalarda bayilik yapılanmasında bölgesel bir sistemin benimsenmiş olduğu ifade edilmiştir. Bu çerçevede bayilerin bölge/il/ilçe bazında atanması na ve satış yapmasına gerekçe olarak; i) Ürünlerin doğası gereği cafe, re storan, bar vb. birbirinden farklı büyüklük ve mekânlarda bulunan müşterileri n fiyatlamasının farklı olduğu; f iyatlama nın ve ticari noktanın Digiturk sisteminde net olarak tanımlanması nın (büyüklük, masa sayısı, alkol servis i verip vermediği vb.) b ir keşif sayesinde yapıldığı; bir il veya bölgede olan bir bayinin kendisinden mesafe olarak çok uzakta olan bir noktanın keşfini yapması nın ise ulaştırma ve haberleşme maliyetleri ile satış yapılan ticari işyerinin denet lenmesi gereği gibi nedenlerle verimlilik a çısından mümkün ve tica ri olarak anlamlı olmadığı, bu çerçevede b ayiler in kendiliğinden bir başka bölgeden gelen taleb e olumlu cevap veremedikleri, ii) Bunun dışında, b ir sezon öncesinde ticari bir müşteriye satış yapan bayi ye bir sezon sonrasında aynı müş teriye ticari satış yapabil mesi konusunda öncelik verildiği; zira bölgesel öncelik sisteminin h erhangi bir arızada müşterinin yayınsız kalmaması için hızlı servis verebilmek ya da paket d eğişikliği vb. taleplere zamanında cevap verebilmek gibi hizmet in kal itesi-devamlılığı açısından ve müşterinin tanınması bakımından verimlilik sağladığı, iii) Ayrıca m üşterilerin tanınması nın ticari noktalarda Digiturk yayınlarının illegal olarak gösterilmesi probl eminin çözümüne yardımcı olduğu , yeri tanımlanmış bir noktad a illegal yay ın verilmesi riskini azalttığı; Digiturk ticari bayilerinin sadece satış değil, beraberinde illegal yay ın kontrolü açısından da bir görevi bulu nduğu, bu çerçevede yeni sezonda aynı bayinin satış yapabilmesi için önceliklendirilmesi nin illegal yayın probleminin önlenebilmesi amacıyla da gerekli olduğu gösterilmektedir. 13-03/16-8 3/5 (10) Başvuruya konu iddialar açısından Digiturk ten İstanbul ilindeki ticari bayileri ile ilgili bilgi talep edilmiştir. Digiturk tarafından İstanbul ili içerisinde isimlerine ve bölge lerine aşağıdaki tabloda yer verilen 14 adet ticari satış ye tkisi tanınmış YTS bulunduğu belirtilmiştir. Tablo 1: Digiturk ün 2012 yılında İstanbul daki Ticari Bayileri Bayi Adı Bayi İlçesi Nokta Elektronik İstanbul Beyoğlu Batı Teknik Beylikdüzü Cere n Telekom Zeytinburnu Zeytinburnu Özgür İletişim Bağcılar Ege İletişim Küçükçekmece Nil Ticaret Sarıyer Avrupa Bilişim Bakırköy Digital Vizyon Şişli NK İletişim Ümraniye Digikur İletişim Üsküdar Kadıköy Digital Kadıköy Dijitim Elektronik Üsküdar A Dijital Kadıköy TT Telekom Kartal (11) Diğer taraftan, başvuru sahibinin 30.08.2011 -30.05.2012 tarihleri arasında aboneliğini sağladığı Digital Vizyon un Digiturk YTS unvanını haiz olduğu na ilişkin bilgi ve pasif satış yaptığını gösteren faturalar elde edil mekle birlikt e, başvuru sahibinin hizmet alamadığını belirttiği Uğur Elektronik e1 yönelik benzer bir bilgiye ulaşılamamıştır. (12) Bununla birlikte, Digiturk ün İstanbul da faaliyet gösteren ticari satış yapan bayileri genelinde talep edilen belgelerden, Tab lo 1 de de yer alan söz konusu bayilerin başvuru konusu dönem olan 2012 yılı nda bölgeleri dış ına yaptıkları pasif satışların da bulunduğu tespit edilmiş; bu çerçevede örnek olarak aralarında Küçükçekme ce ilçesi Ege İletişim bayisinin Kadıköy ilçesine yaptı ğı Ticari Üyelik Satış Formu ; Sarıy er ilçesi Nil Ticaret bayisinin Üsküdar ilçesine yaptığı Ticari Üyelik Satış Formu ile Mecidiyeköy ve Hatay Merkez bayisi olan Digital Vizyon firmasının Kadıköy ilçesine yaptığı satışı gösteren fatura örneği gibi çok sayı da fatura ve ticari üyelik sözleşmesi sunulmuştur . (13) Digiturk tarafından İstanbul içerisinde hizmet veren 14 adet bayinin il içerisinde satışlarını bölgesel olarak kısıtlayan herhangi bir durum un söz konusu olmadığı; örneğin Küçükçekmece de bulunan bir bayi nin isteğine bağlı olarak Kartal daki bir müşteriye satış ya pabildiği , aynı şekilde Kartal daki bir kahvehane sahibi nin istemesi durumunda Küçükçekmece deki bayid en üyelik satın alabileceği belirtilmiştir. I.2. Değerlendirme (14) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) un 4. maddesi; belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaş maları yasaklamaktadır. İlgili madde, aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir 1 Başvuru sahibinden söz konusu hizmet alınamayan satıcının tam unvanı elde edilememiş olup, gerek Ticaret Sicili Gazetesi nden, gerekse Digiturk un İstanbul da faaliyet gösteren ticari satış yapan bayilerinden s öz konusu satıcıya ilişkin herhangi bir bilgiye de ulaşılamamıştır. 13-03/16-8 4/5 ifadeyle ticaretin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler aras ındaki anlaşmaları (dikey anlaşmalar) da kapsamaktadır. (15) 2003/3 ve 2007/2 sayılı Tebliğler ile değişik 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) nde üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gös teren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşmalar olarak tanımlanmaktadır. 2002/2 sayılı Tebliğ in 4/1(b) maddesinde sayılan dört istisna dışında, alıcın ın sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi yasaklanmaktadır. Bu istisnalardan biri Alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla, sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcı ya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması dır. Bu çerçevede , özellikle dağıtım ağı kurmak isteyen sağlayıcı teşebbüslerin, kendisine ya da alıcı konumundaki teşebbüslere münhasır satış böl geleri veya münhasır müşteri grupları vermelerine olanak sağlanmaktadır. Dolayısıyla, sağlayıcı konumundaki üretici bir teşebbüs ürünlerini Türkiye nin her bir iline atadığı distribütörleri aracılığı ile dağıtabilecek ve distribütörlere bölgesel koruma sağ layabilecektir. Bununla birlikte , bölgesel koruma ancak başka bir alıcının münhasır bölgesindeki veya münhasır müşteri grubundaki münferit müşterilere mektup veya ziyaret gibi doğrudan pazarlama yöntemleriyle gerçekleştirilen satışların diğer bir deyişle aktif satış ların yasaklanması ile sınırlıdır. Bu çerçevede , başka bir bölgeye veya müşteri grubuna yapılacak pasif satışların kısıtlanması ise anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkartan bir ihlal olarak değerlendirilmektedir. Başka bir alıcının bölgesindeki v eya müşteri grubundaki müşterilerden gelen ve alıcının aktif çabaları neticesi olmayan talepleri karşılamak, alıcı malın teslimatını müşterinin adresine götürerek yapsa dahi, pasif satış anlamına gelmektedir. (16) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgele r ışığında, ulaşılacak sonucu değiştirmemesi açısından Digiturk ün bayilik sözleşmelerinin ve bayilik sisteminin 2002/2 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği kapsamına girip girmediği, bu çerçevede ilgili ürün pazarı ve pazar payı eşiğinin geçilip geçilmediği konu larında herhangi bir tespit ve değerlendirme yapılmasına gerek duyulmamıştır. (17) Bununla birlikte yapılan incelemede, Digiturk ün ticari üyelik satış yetkisi tanıdığı bayileri ile yaptığı sözleşmelerde bayilere satış bölgesi tayin edil diği, ancak başka bölge lere aktif ve pasif satışları yasaklayan herhangi bir hükmün yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca İstanbul daki ticari üyelik satış yetkisi bulunan bayilerin bölgeleri dışındaki işyerleri ile imzaladıkları üyelik anlaşmaları ve üyelik satışına ilişkin ke stikleri faturalardan bölge dışına satış yaptıkları anlaşılmaktadır. (18) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde , Digiturk ün ticari üyelik satış yetkisi tanıdığı bayileri ile imzaladığı sözleşmelerde pasif satışları doğrudan ya da dolaylı olarak engelleyen herhangi bir hükmün bulunma dığı, incelenen faturaların ve bayilerle işyerleri (ticari noktalar) arasında imzalanan ticari üyelik sözleşmelerinin bayilerin pasif satışlarının varlığını ortaya koy duğu dikkate alınarak, Digiturk ün bayilerinin pasif satışlar ını engellemeye yönelik bir tutum içinde ol madığı kanaatine ulaşılmıştır. 13-03/16-8 5/5 J. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddia lara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açı lmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.