2022/959503 İhale Kayıt Numaralı "Personel Servisi Kiralama" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Asoğlu Turizm Taş. İnş. Tarım Canlı Hayv. San. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Harran Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/959503 İhale Kayıt Numaralı “ Personel Servisi Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Harran Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 20.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Personel Servisi Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Asoğlu Turizm Taş. İnş. Tarım Canlı Hayv. San. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.nin 23.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2023 tarih ve 71012 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/3 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklifi sınır değerin altında kalan ve fiyat açıklaması idarece uyguna görülen istekliler tarafından a) Sunulan araç yakıt giderine ilişkin fiyat açıklamasının Teknik Şartname’nin ekinde yer alan “Personel Taşıma Servis Güzergahları” cetvelinde 41 hattın normal çalışma günlerinde, 3 hattın ise resmi tatil ve bayram günlerinde kullanılacağı öngörüldüğü, bu hatlarda çalışacak araçların tanımlandığı ve sefer başına tüketecekleri mesafelere yer verildiği, her aracın sözleşme süresince kaç km yol gideceğinin ve bu hatlarda çalıştırılması öngörülen araçların katalog bilgileri gereğince sözleşme süresince ne kadar yakıt tüketeceklerinin hesaplanarak yakıt maliyetinin hesaplanması gerektiği, İhale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen araçların sözleşme süresince kat edecekleri yol mesafesi ve tüketecekleri yakıt miktarı dikkate alınarak yakıt maliyetinin hesaplanması gerektiği, ancak yakıt maliyetinin olması gerekenden düşük hesaplandığı, ayrıca söz konusu isteklilerce yakıt maliyetine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesindeki açıklamalarda belirtilen kritere göre EPDK tarafından açıklanan fiyatların %90’ını karşılamadığı, b) İşçilik gideri açıklamasına ilişkin ihale dokümanında yapılan düzenlemeye göre toplamda 42 aracın sürücülü olarak çalıştırılması ve Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesinde yapılan düzenlemeye göre araçların sevk ve idaresinden sorumlu idare ile koordinasyonu sağlamak üzere yüklenici tarafından bir personelin bu amaçla görevlendirilmesinin öngörüldüğü, anılan sözleşmenin yürütülmesinde asgari 43 personelin çalıştırılmasının zorunlu olduğu, diğer bir ifadeyle, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından işçilik giderine dair yapılan açıklamada ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen personel sayısının tamamının dikkate alınmadığı, işçilik giderinin 2022/Temmuz-Aralık dönemine ilişkin tespit edilen saatlik brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmadığı, c) Kasko ve zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin yapılan açıklamaya dayanak olarak gösterilen sigorta poliçelerinde ve alınan fiyat tekliflerinde sigorta kapsamının daraltıldığı, kasko poliçesi düzenlenirken dahil edilmesi gereken risklerin dahil edilmediği, ayrıca sigorta giderine dayanak olarak gösterilen ve sigorta acenteleri tarafından düzenlenen poliçelere dair sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınması gereken teyit yazısının eklenmediği ve düzenlenen poliçede yetkili kişilerin imzasının bulunmadığı, d) İhale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen araçların kat edeceği toplam mesafenin araç bakım mesafesine oranlanmasıyla bulunacak olan bakım sayısı dikkate alınarak araç bakım onarım giderinin hesaplanması gerektiği, ancak bahse konu isteklilerce söz konusu araçların bakım sayısı belirlenmemiş olduğundan bahse konu giderin doğru hesaplanmadığı, ayrıca araçlarda kullanılması gereken yazlık ve kışlık lastiklere dair giderler ile giydirme giderinin belgeye dayalı olarak hesaplanmadığı, e) İhale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen araçlara ilişkin aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından amortismana dayalı fiyat açıklamasının 42 araca ilişkin olarak 2012 model ve Teknik Şartname’nin 37’nci maddesinde yer alan araç için ise 2017 model araca için belirtilen model yıllarına göre yapılmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki açıklamalara uygun olmadığı, fiyat teklifi alınan üçüncü kişilerin teklife konu alanda faaliyet göstermediği, bahse konu tekliflerin son veya bir önceki geçici vergi dönemine ait olmadığı, fiyat tekliflerine dayanak olan tutanaklarda meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı, f) İhale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen araçların idare tarafından takip edilmesine olanak sağlayan ve yüklenici tarafından söz konusu araçlara takılan GPRS cihazının teklifte önemli bir bileşen olduğu ve bu gidere ilişkin mevzuata uygun açıklamanın yapılmadığı, fiyat teklifi alınan mükellefin yetkili hizmet sunucusu olmadığı ve fiyat teklifi ile buna ilişkin tutanakların mevzuatın öngördüğü kabul koşullarını sağlamadığı, g) İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen araçlara ilişkin MTV, fenni muayene giderleri ile egzoz emisyonuna ilişkin teklifin önemli maliyet bileşenlerine ilişkin fiyatların açıklanmadığı, açıklama kapsamında sunulan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin aktarılan Tebliğ açıklaması kapsamında fiyatlandırılmadığı ve bunun tevsikine yönelik olarak konusunda faaliyet gösteren firmalardan fiyat tekliflerinin alınmadığı, alınan fiyat teklifleri ile dayanak tutanakların, Tebliğ’de yer alan kabul şatlarını taşımadığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin; a) Adı: Personel Servisi Kiralama b) Miktarı ve türü: En az 27 kişilik Midibüs (25 Adet) 6.997 Sefer En az 27 kişilik Midibüs (16 Adet) 4.016 Sefer En az 16 kişilik Minibüs (1 Adet) 251 Sefer Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. c) Yapılacağı yer: Harran Üniversitesi Rektörlüğü ve bağlı birimler…” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (Kdv hariç resmî harç ve benzeri giderler ile ulaşım giderleri) teklif fiyata dahildir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır. Bahse konu Şartname’nin “EK” başlıklı maddesinde aşağıdaki tablo yer almaktadır: Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 En az 27 kişilik Midibüs (25 Adet) sefer 6.997 2 En az 27 kişilik Midibüs (16 Adet) sefer 4.016 3 En az 16 kişilik Minibüs (1 Adet) sefer 251 Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2023 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı maddesinde “Harran Üniversitesi Rektörlüğü (İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı) ile Harran Üniversitesi Hastanesi adına akademik ve idari personellerin, şartname ve sözleşme taslağı hükümlerine uygun olarak 01.01.2023 - 31.12.2023 tarihleri arasında teknik şartnamede ve “Servis Güzergâhları Listesinde” belirtilen; - 27 kişilik yolcu kapasiteli 41 midibüs/otobüs; sözleşme tarihi itibarı ile asgari 2012 model ve üzeri, - 16 kişilik yolcu kapasiteli 1 minibüs/midibüs; sözleşme tarihi itibarı ile asgari 2012 model ve üzeri, - Bütün servis araçları T.C. plakalı olacak şekilde, idareler tarafından belirlenen hatlarda (EK-1) taşıma hizmeti yaptırılacaktır. - Hastane için belirlenen mesai saatlerinde 25 araç 27 kişilik 365 gün olup toplam 6997 sefer yapacak olup, hafta sonu ve resmî tatil /bayramlar için seferler EK-2 de sunulmuştur. Hafta içi çalışan araçlar hafta sonu ve/veya mesai dışı sefer yapabilir. - İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı adına 16 araç 27 kişilik 251 gün olup 4.016 sefer yapacaktır. - İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı adına 1 araç 16 kişilik 251 gün olup 251 sefer yapacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 1’inci maddesinde “Personel taşıma hizmetinde kullanılacak araçlar 2012 model yılı veya daha üst model olmalıdır.” düzenlemesi, 2’nci maddesinde “a. Yüklenicilerin araçlarında ve kiralanacağı araçların tamamında Araç Takip Sistemi (GPS) takılı olacaktır. Takılacak GPS’nin yetkili servisinin olması zorunludur. b. GPS Yetkili Servis Belgesi sözleşme imzalamadan önce idarelere verilecektir. Yapılacak olan ödemeler GPS verileri esas alınarak tutulan puantajlara göre yapılacaktır. GPS’den mücbir sebeple veri alınamaması durumumda idareler tarafından tutulacak tutanak ile 1 (bir) ay içinde en fazla 2 (iki) günlük teknik arıza dikkate alınacaktır. GPS’deki sorun 2 (iki) gün içinde giderilecektir. GPS’den veri alınamaması ve bu durumun 2 (iki) günden fazla sürmesi durumunda, yükleniciye fazla süren günler için ödeme yapılmayacaktır. c. GPS’nin düzgün şekilde çalışmamasından yüklenici sorumludur. GPS güzergah bilgileri ve hız bilgileri daima çalışır durumda olacaktır. GPS günlük kontrolleri yüklenici ve idareler tarafından yapılacaktır. Gps İşletim Giderleri Yükleniciye Aittir.” düzenlemesi , 12’nci maddesinde “Yüklenici firma, Personel servis hizmetinde kullanacakları taşıtlara, 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanunuyla getirilen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını ve diğer sigortaları (ferdi kaza koltuk sigortası, trafik sigortası, zorunlu malî sorumluluk sigortası vb.) yaptırmak zorundadır.” düzenlemesi, 14’üncü maddesinde “Araçların lastikleri standartlara uygun olacak ve idarelerce gerek görülmesi halinde talep edilen lastikler yenilenecektir. Kanun ve yönetmeliklerin belirlediği tarihlerde kışlık ve yazlık lastikler takılacaktır. Jantlar fabrika orijinali olacaktır.” düzenlemesi, 15’inci maddesinde “04.04.2009 tarih ve 27190 sayılı Resmî Gazetede yürürlüğe giren "Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği" kapsamında trafikte seyreden araçların egzoz gazı ölçümlerini yaptırmaları ve emisyon sınır değerlerine uygun yakıt kullanmaları zorunludur.” düzenlemesi, 16’ncı maddesinde “Taşınacak personeli idarelerce belirlenen mesai saatlerinde işyerlerinde olacak şekilde götürüp getirmekle yükümlüdür. Yüklenici firma, hizmet verdiği güzergâh ve araçlarla ilgili koordinasyonu sağlayacak sorumlu bir personel görevlendirecek ve bu personele ilişkin iletişim bilgilerini idareye bildirecektir. Bu personel, taşıma işi ile ilgili çıkabilecek sorunların çözümünde, araçların zamanında gelmemesi veya geç gelmesi durumunda, kurum personeline gerekli bilgi yardımı sağlanmak için geliş ve gidiş saatlerinde Osmanbey Kampüsünde hazır bulunacaktır. Araç değişiklikleri 3 (üç) iş gününde gerekçesiyle birlikte yazılı olarak idareye bildirilecektir. Araç değişikliği; Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kontrol sonucunda değişecek aracın uygun görülmesi halinde kabul edilecektir.” düzenlemesi, 37’nci maddesinde “Sedan tipi araç en az 2017 model olacaktır. Motor hacmi 1400cc-2000cc arası olacaktır. Araç motorin ile çalışacak özellikle olacaktır. Yüklenici tarafından idareye teslim edilecek araç servis araçlarının denetimleri için kullanılacaktır. Araç idare tarafından görevlendirilen (idari personel veya personeller) tarafından kullanılacaktır. Aracın zorunlu trafik sigortası, fenni muayenesi ve kasko sigortası yüklenici tarafından yapılacak olup araçla ilgili tüm giderler (sigorta, muayene, kasko, kaza durumunda tamir ve tüm bakım hizmetleri ve kanunun getirdiği tüm yasal düzenlemeler) yükleniciye aittir. Yakıt idare tarafından temin edilecektir. Aracın arızalanması veya kaza durumunda yüklenici 10 (on) iş günü içinde aynı aracı tamir ettirecek veya yerine aynı şartlarda idareye başka bir araç tahsis edecektir. Aracın şartname hükümlerine göre çalıştırmaması halinde sözleşmenin 16.maddesine göre cezai işlem uygulanır.” düzenlemesi, 44’üncü maddesinde “Araçların muayene kabul işlemi sözleşme imzalamadan en fazla 10 (on) iş günü öncesi idaremizce oluşturulan muayene ve kabul komisyonu tarafından idarelerin belirleyeceği yerde gerçekleştirilecektir. Yüklenici firma bu komisyonun çalışmalarına en az bir kişi ile iştirak edecektir. -Teklif edilen araçların teknik şartnamenin 1,2,3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10.11. 12. 13 ve 14. maddelerinde belirtilen teknik özelliklere sahip olup olmadığı, - Teknik şartnamenin 21,22, 25, 26, 28, 31, 32 ve 35. Maddelerinde istenen belgelerin olup olmadığı kontrol edilir. Kontrol sonunda muayene heyetinin düzenleyeceği tutanakla durum tespiti yapılır. Herhangi bir problem yoksa işe başlatılır. Araçların trafiğe çıkışlarına engel olmayacak eksiklikler İdarenin öngördüğü süre içinde yüklenici firma tarafından tamamlanacaktır.” düzenlemesi, 45’inci maddesinde “Kontrol sırasında teknik şartnamemizin 1,2,3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10.11. 12. 13 ve 14. maddelerinde belirtilen teknik özelliklere sahip olmayan araçlar kabul edilmeyecektir. Araçların eksiklikleri tamamlanıncaya kadar hak edişi ödenmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. 48’inci maddesinde de ihale konusu işe ait 41 hattın güzergâhları ve mesai dışı/ resmî tatil ve bayramlarda çalışacak hatlar bütün detaylarıyla düzenlenmiştir. Söz konusu ihaleye ait idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır: A 1 B 2 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6 Birimi Miktarı Teklif Edilen 4 Birim Fiyat Tutarı 1 En az 27 kişilik Midibüs (25 Adet) sefer 6.997 2 En az 27 kişilik Midibüs (16 Adet) sefer 4.016 3 En az 16 kişilik Minibüs (1 Adet) sefer 251 TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç) 20.10.2022 tarihinde yapılan bahse konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, Şeltalar Otomotiv Turizm Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin geçici teminatı usulüne uygun olmaması nedeniyle geçersiz kabul edildiği, ihaleye teklif veren üç isteklinin (Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı, As Soy Turizm Taşımacılık Temizlik Gıda Sağlık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Kaptan Öğrenci Personel Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve ADG Taşımacılık Turizm Ltd. Şti. - Belinay Seyahat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. - Öd Temizlik Taşımacılık Turizm Güvenlik Gıda İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Hasari Doğan İş Ortaklığı) teklif bedellerinin sınır değerin (13.281.499,03) altında kalması nedeniyle söz konusu isteklilere gönderilen 21.10.2022 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında “İhale komisyonumuz, ilgili maddeleri göz önünde bulundurarak, teklifinizi değerlendirmiş olup teklifinizin sınır değerin altında kaldığını tespit etmiştir. Bundan ötürü teklifinizi aşırı düşük olarak belirlemiştir. Teklifinizin aşırı düşük olmasının nedeni hakkında 28.10.2022 tarihine kadar yazılı açıklama yapmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan inceleme sonucunda üç isteklinin açıklamalarının yeterli bulunduğu, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de yine aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan bir diğer istekli As Soy Turizm Taşımacılık Temizlik Gıda Sağlık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Kaptan Öğrenci Personel Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Bunun üzerine Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikâyet sonucu alınan 30.11.2022 tarihli ve 2022/UH.II-1502 sayılı Kurul kararında “İdare tarafından 21.10.2022 tarihinde teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen üç istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı incelendiğinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesindeki, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesindeki hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesindeki açıklamalar doğrultusunda aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların ihale komisyonu tarafından yazılı olarak istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmış ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenilmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Yapılan incelemede, ihale komisyonu tarafından teklifi aşırı düşük teklif olarak tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında önemli teklif bileşenlerinin neler olduğunun ayrıntılı olarak ve net bir şekilde düzenlenmediği, söz konusu yazı dikkate alındığında teklifi aşırı düşük olan istekliler ve itirazen şikâyet başvuru sahibi isteklinin dilekçesindeki iddialar açısından objektif bir değerlendirme yapılabilmesinin mümkün olmadığı görülmektedir. İhale komisyonu tarafından bahse konu ihalede önemli teklif bileşenleri ayrıntılı olarak ve net bir şekilde belirlenerek, aşırı düşük teklif sahibi üç istekliden (Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı, As Soy Turizm Taşımacılık Temizlik Gıda Sağlık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Kaptan Öğrenci Personel Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve ADG Taşımacılık Turizm Ltd. Şti. - Belinay Seyahat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. - Öd Temizlik Taşımacılık Turizm Güvenlik Gıda İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Hasari Doğan İş Ortaklığı) tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonu tarafından bahse konu ihalede önemli teklif bileşenleri ayrıntılı olarak ve net bir şekilde belirlenerek, aşırı düşük teklif sahibi üç istekliden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, Anılan Kurul kararı üzerine, ihaleye teklif veren ve teklif bedellerinin sınır değerin (13.281.499,03) altında kalması nedeniyle bahse konu üç istekliden (Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı, As Soy Turizm Taşımacılık Temizlik Gıda Sağlık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Kaptan Öğrenci Personel Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve ADG Taşımacılık Turizm Ltd. Şti. - Belinay Seyahat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. - Öd Temizlik Taşımacılık Turizm Güvenlik Gıda İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Hasari Doğan İş Ortaklığı), söz konusu isteklilere gönderilen 08.12.2022 tarihli yazılarla yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, söz konusu aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında “Kamu İhale Kurumunun 2022/UH.II-1502 nolu kararına istinaden, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 54. maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiğinden, ihale komisyonumuz tarafından, 31.10.2022 tarihinde onaylanan İhale Komisyon Kararının iptal edilmesine ve teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden tekrar aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulmasına karar verilmiştir. Aşağıda belirtilen teklif bileşenleri göz önüne alınarak, teklifinizin aşırı düşük olmasının nedeni hakkında 14.12.2022 tarihi mesai saati bitimine kadar yazılı açıklama yapmanız gerekmektedir. - Yakıt giderleri (Kamu İhale Genel Tebliği 79.2.7. maddeye göre hesaplanacak) - İşçilik giderleri (2022/Temmuz-Aralık dönemine ilişkin tespit edilen saatlik brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacak) - Sigorta giderleri (Poliçe yetkili kişilerce imzalanmış olacak ve sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınması gereken teyit yazısı eklenmiş olacak) - Bakım onarım giderleri (İhale konusu iş kapsamında araçların kat edeceği toplam mesafenin araç bakım mesafesine oranlanmasıyla bulunacak olan bakım sayısı dikkate alınarak hesaplanacak, ayrıca araçlarda kullanılması gereken yazlık ve kışlık lastiklere dair giderler ve giydirme giderleri de belgeye dayalı olarak hesaplanacak) - Amortisman giderleri (Amortismana dair fiyat açıklaması 42 araca ilişkin olarak 2012 model ve teknik şartnamenin 37. Maddesinde yer alan araç için ise 2017 model araç için yapılacak, üçüncü kişilerden alınacak fiyat teklifleri Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesindeki açıklamalara uygun olacaktır) - GPRS giderleri (Fiyat teklifi ile buna ilişkin tutanaklar Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesindeki açıklamalara uygun olacaktır) - MTV, fenni muayene ve egzoz emisyon muayenesi giderleri (Üçüncü kişilerden alman fiyat teklifleri Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.maddesindeki açıklamalara uygun olacaktır.)” ifadelerine yer verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan inceleme sonucunda; Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan açıklamaların ihale komisyonunca yeterli bulunduğu, As Soy Turizm Taşımacılık Temizlik Gıda Sağlık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Kaptan Öğrenci Personel Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ADG Taşımacılık Turizm Ltd. Şti. - Belinay Seyahat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. - Öd Temizlik Taşımacılık Turizm Güvenlik Gıda İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.-Hasari Doğan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmamaları nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesindeki hükümler gereğince tekliflerinin reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Nizip Akgün Petrol Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olarak belirlendiği görülmektedir. Başvuru konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı bölümünde özetle; Harran Üniversitesi Rektörlüğü (İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı) ile Harran Üniversitesi Hastanesi adına akademik ve idari personellerin, şartname ve sözleşme taslağı hükümlerine uygun olarak 01.01.2023 - 31.12.2023 tarihleri arasında Teknik Şartname’de ve “Servis Güzergâhları Listesinde” belirtilen, sözleşme tarihi itibarıyla 27 kişilik yolcu kapasiteli 41 midibüs/otobüs ile 16 kişilik yolcu kapasiteli 1 minibüs/midibüs çalıştırılarak idarelerce EK-1’de belirlenen hatlarda taşıma hizmetinin yaptırılacağı, hastane için belirlenen mesai saatlerinde 27 kişilik 25 araç ile 365 gün boyunca toplam 6.997 sefer yapılacağı, hafta sonu ve resmî tatil /bayramlar için yapılacak seferlerin EK-2 de belirtildiği, hafta içi çalışan araçların hafta sonu ve/veya mesai dışında da sefer yapabileceği, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı adına 27 kişilik 16 araç ile 251 gün boyunca 4.016 sefer yapılacağı, anılan Başkanlık adına 16 kişilik 1 araç ile 251 gün boyunca 251 sefer yapılacağı düzenlemesinin bulunduğu, ayrıca aynı Şartname’nin 1’inci maddesinde “Personel taşıma hizmetinde kullanılacak araçlar 2012 model yılı veya daha üst model olmalıdır.” düzenlemesine de yer verildiği görülmektedir. İhale üzerinde bırakılan Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yeniden sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, a) Başvuru konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de Ek-1 “İdarelerin Personel Taşıma Servis Güzergahları” başlıklı tabloda ihale konusu iş kapsamında 40 adet midibüs/otobüs ve 1 adet minibüs/midibüs hattının belirlendiği, otobüs çalıştırılacak olan 40 adet hattın gidiş ve dönüş olmak üzere toplam güzergah uzunluğunun anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında 1.935,80 km olduğu, minibüs çalıştırılacak olan 1 adet hattın gidiş ve dönüş olmak üzere toplam güzergah uzunluğunun ise 21,20 km olduğu belirtilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu iş kapsamında asgari 2012 model 41 adet otobüs ve 1 adet minibüs olmak üzere toplam 42 adet araç çalıştırılarak ihale konusu hizmet işinin görüleceği, söz konusu araçların genellikle “Isuzu” marka “Novo” model, “Temsa” marka “Prestij” model ve “Volkswagen” marka “Crafter” model araçlar olduğu, bahse konu araçların yakıt tüketimini gösteren özel/resmi yetkili servislerden alınan belge ve “Volkswagen” marka “Crafter” model araca ilişkin kataloğa aşırı düşük teklif açıklaması ekinde yer verildiği, şehir içi ve şehirlerarası karışık olmak üzere toplam 100 km mesafede otobüs için her 1 km’de ortalama 20 litre; minibüs için her 1 km’de ortalama 6,5 litre motorin yakıt giderinin öngörüldüğü, dolayısıyla araçların 100 km’deki yakıt tüketimi hesap edilerek araç yakıt giderine yönelik aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı görülmektedir. İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, gidiş ve dönüş olmak üzere toplam güzergâh uzunluğu 1.935,80 km olarak belirlenen 40 adet hatta; Harran Üniversitesi Hastanesi için belirlenen mesai saatlerinde 27 kişilik 25 araç ile 365 gün boyunca toplam 6.997 sefer ve Harran Üniversitesi Rektörlüğü (İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı) adına 27 kişilik 16 araç ile 251 gün boyunca 4.016 sefer olmak üzere toplam sefer sayısının 11.013 adet olduğu (6.997+4.016), söz konusu 40 adet hatta otobüslerin kat edeceği toplam mesafenin (11.013 sefer x 1.935,80 km / 40 hat =) 532.974,14 km olduğu, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken toplam mesafenin 533.000,00 km olarak dikkate alındığı, bahse konu araçların yakıt tüketimini gösteren özel/resmi yetkili servislerden alınan belgeye dayanılarak şehir içi ve şehirler arası karışık olmak üzere toplam 100 km mesafede otobüs için her 1 km’de ortalama 20 litre yakıt tüketimi öngörüldüğü, bu itibarla ihale konusu işin sözleşme süresi boyunca belirlenen 40 adet hatta çalıştırılacak otobüslerin (533.000,00 km x 20 litre / 100 km =) 106.600,00 litre motorin yakıtı tüketeceğine ilişkin hesaplamanın yapıldığı görülmüştür. İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, gidiş ve dönüş olmak üzere toplam güzergâh uzunluğu 21,20 km olarak belirlenen ve 1 adet minibüsün çalıştırılacağı öngörülen 1 adet hatta; Harran Üniversitesi Rektörlüğü (İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı) için 16 kişilik 1 araç ile 251 gün boyunca toplam 251 sefer yapılacağı, söz konusu hatta 1 adet minibüsün kat edeceği toplam mesafenin (251 sefer x 21,20 km =) 5.321,20 km olduğu, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken toplam mesafenin 5.550,00 km olarak dikkate alındığı, bahse konu aracın yakıt tüketimini gösteren “Volkswagen” marka “Crafter” model araca ilişkin olarak bahse konu otomobil firmasının resmi kataloğuna dayanılarak şehir içi ve şehirler arası karışık olmak üzere toplam 100 km mesafede otobüs için her 1 km’de ortalama 6,5 litre motorin yakıt tüketimi öngörüldüğü, bu itibarla ihale konusu işin sözleşme süresi boyunca belirlenen 1 adet hatta çalıştırılacak minibüsün (5.550,00 km x 6,5 litre / 100 km =) 555,07 litre motorin yakıtı tüketeceğine ilişkin hesaplamanın yapıldığı, istekli tarafından söz konusu hatta ilişkin motorin yakıt tüketiminin 560,00 litre olarak dikkate alındığı, ancak bahse konu istekli tarafından belirtilen hatta ilişkin toplam motorin yakıt tüketimine dair hesaplama yapılırken hata yapıldığı, şöyle ki; toplam motorin yakıt tüketiminin (5.550,00 km x 6,5 litre / 100 km =) 360,75 litre olması gerekse de anılan istekli tarafından daha yüksek miktarın (560,00 lt) dikkate alındığı görülmüştür. Bu itibarla, istekli tarafından başvuru konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de Ek-1 “İdarelerin Personel Taşıma Servis Güzergahları” başlıklı tabloda 41 adet otobüs ve 1 adet minibüs olmak üzere toplam 42 adet aracın çalıştırılacağı belirtilen toplam 41 adet hatta yönelik tüketilmesi öngörülen toplam motorin miktarının (106.600,00+560,00 =) 107.160,00 litre olarak hesaplandığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesinde yer verilen düzenlemeden İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilemeyeceği, motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemelerinin dikkate alınacağı anlaşılmaktadır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında belirtilen toplam 41 adet hatta tüketilmesi öngörülen motorin yakıtına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na ait internet sitesinde “Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bülteni “ ekranı üzerinde “04.10.2022” geçerlilik tarihi, birimi “litre” ve fiyatı “23,05062 TL” olarak yayımlanan “motorin” yakıtına ilişkin verilerin dikkate alındığı, söz konusu geçerlilik tarihinin ihale ilan tarihi (21.09.2022) ile ihale tarihi (20.10.2022) arasında olduğunun belirtildiği, anılan istekli tarafından “23,05062 TL” olan motorin litre fiyatının KDV hariç fiyatının “(23,05062 TL / 1,18=) 19,5344 TL” olarak hesaplandığı, istekli tarafından ihale konu işin sözleşme süresi boyunca (107.160,00 litre x 19,5344 TL x 0,90 =) 1.883.975,67 TL tutarında akaryakıt gideri yapılacağının hesaplandığı ve bu tutarın 1.900.000,00 TL olarak dikkate alındığı görülmüştür. Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların sözleşme süresince kat edecekleri yol mesafesi ve tüketecekleri yakıt miktarı dikkate alınarak akaryakıt giderinin hesaplandığı, söz konusu gidere ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesindeki açıklamalarda belirtilen kritere göre EPDK tarafından açıklanan fiyatların %90’ını karşıladığı görülmektedir. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında anılan istekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak 41 adet otobüsün (2012 model ve üzeri 27 kişilik Otobüs Isuzu marka Novo modeli ile 2012 model ve üzeri 27 kişilik Temsa Marka Prestij modeli personel servis araçları) 100 km’deki yakıt sarfiyatı için 26.10.2022 tarihinde “Miraç Otomotiv Özel Servis ve Yedek Parça – Mehmet Emin Kurt” firmasından alınmış “Akaryakıt (Motorin) Sarfiyat Tablosu”nun sunulduğu, söz konusu tabloda araçların “Şehir İçi – Şehirlerarası – Karma (Karışık)” yakıt sarfiyatlarının belirtildiği, bahse konu istekli tarafından da aşırı düşük teklif açıklamasında bu belgedeki “Karma (Karışık)” sütunundaki “20,00 lt” olan yakıt sarfiyatının dikkate alındığı görülmektedir. Yakıt sarfiyatına ilişkin olarak anılan istekli tarafından sunulan açıklamalar kapsamında yapılan hesaplamalar her ne kadar doğru olsa da 41 adet otobüsün 100 km’deki yakıt sarfiyatı için aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan tevsik edici belgenin bahse konu Isuzu ve Temsa marka araçların yetkili servisinden değil de özel bir servisten alındığı ve yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, bu sebeple, ihale üzerinde bırakılan Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır. b) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu iş kapsamında toplam (6.997 + 4.016 + 251 =) 11.264 adet sefer yapılmasının öngörüldüğü, personellerin işyerlerinden ikametgâh yerlerine, ikametgâh yerlerinden iş yerlerine taşınması işine ait ihale dokümanında şoförlerin çalışacakları sürelere ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığından şoförlere kısmi zamanlı günlük 2 saatlik ücret ödenmesi seklinde hesaplama yapıldığı (gidiş/geliş), 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Kısmî süreli ve tam süreli iş sözleşmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde yer alan “işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmî süreli iş sözleşmesidir...” hükmü ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’üncü maddesinde yer alan “Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet atımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” hükmüne yer verildiği, KİK İşçilik Hesaplama Modülüne göre %4 sözleşme ve genel giderler hariç (açıklama konusu iş personel çalıştırmasına dayalı olmadığından % 4 hesaplanmadığından) asgari işçilik maliyetinin 7.926,98 TL olduğu, kısmi süreli çalışmalarda (saatlik) esas alınacak birim fiyatın 35,23 TL olduğu, söz konusu hususlar dikkate alınarak yapılan hesaplamalar sonucunda işçilik maliyetinin 990.780,34 TL olarak hesaplandığı, istekli tarafından ise bahse konu giderlere ilişkin toplam tutarın 1.000.000,00 TL olarak dikkate alındığı tespit edilmiştir. Bahse konu istekli tarafından işçilik giderine ilişkin olarak yapılan söz konusu hesaplamaların güncel asgari işçilik maliyetleri dikkate alınarak yapıldığı ve mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır. Ancak, Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesinde “Taşınacak personeli idarelerce belirlenen mesai saatlerinde işyerlerinde olacak şekilde götürüp getirmekle yükümlüdür. Yüklenici firma, hizmet verdiği güzergâh ve araçlarla ilgili koordinasyonu sağlayacak sorumlu bir personel görevlendirecek ve bu personele ilişkin iletişim bilgilerini idareye bildirecektir. Bu personel, taşıma işi ile ilgili çıkabilecek sorunların çözümünde, araçların zamanında gelmemesi veya geç gelmesi durumunda, kurum personeline gerekli bilgi yardımı sağlanmak için geliş ve gidiş saatlerinde Osmanbey Kampüsünde hazır bulunacaktır…” düzenlemesinde belirtilen sorumlu bir personelin ihale konusu işte çalıştırılacağı belirtilmesine rağmen anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu personelin işçilik hesaplamalarına dahil edilmediği ve bu hususa ilişkin bir açıklamanın sunulmadığı görülmektedir. Bu sebeple, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. c) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçları sigorta giderlerine ilişkin olarak; ihale konusu işte 2012 model ve üzeri en az 27 kişilik 41 adet minibüs ile en az 16 kişilik 1 adet minibüs olmak üzere toplam 42 Adet Araç ihale konusu işe ait “Personel Servisi Kiralama” işinde çalıştırılması ön görüldüğü, araçlara ait zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasına ilişkin olarak, fiyat teklifi veren firmanın öz malı olan en yüksek sigorta poliçesinin 2014 Model Otobüs aracına ait Ankara Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğünce 28.06.2022 - 28.06.2023 dönemi için 12.305,86 TL ücret ödendiği, yine fiyat teklifi veren firmanın öz malı olan başka bir sigorta poliçesine ait 2014 Model Otobüs aracına ait Quick Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğünce 29.03.2022 - 29.03.023 dönemi için 4.625,51 TL ücret ödendiğinin belirtildiği, buna göre kendileri tarafından zorunlu trafik sigorta primleri ile teklif fiyatının oluşturulduğu, ihale konusu işin 01.01.2023 - 31.12.2023 tarihleri arasında olduğu dikkate alındığında, araç başına kendileri tarafından en yüksek zorunlu trafik sigorta poliçesi bedeli olan 12.305,86 TL’lik bedelin dikkate alındığı, ihale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde yer alan “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2023…” düzenlemesi dikkate alındığında ihale konusu işin 365 gün (1 Yıllık) olduğunun anlaşıldığı, buna göre (42 araç x 12.305,86 TL =) 516.846,12 TL’lik sigorta giderinin olduğu, kendileri tarafından istekli tarafından ise bahse konu giderlere ilişkin toplam tutarın 520.000,00 TL olarak dikkate alındığı tespit edilmiş olup sigorta şirketinin genel müdürlüğünden alınan poliçeler için teyit gerekmediği ifade edilmiştir. İdarece aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında “sigorta giderleri”ne ilişkin olarak açıklama istenildiği, kasko giderlerine ilişkin olarak açıklama istenilmediği görülmektedir. Ayrıca, Teknik Şartname’nin 37’nci maddesinde düzenlenen ihale konusu işte kullanılacak 2017 model ve üzeri 1400 cc – 2000 cc arası sedan tipi denetim aracı için araç kiralama giderleri kapsamında alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapıldığı, sunulan fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak üzerinde meslek mensubu imza ve kaşesinin bulunduğu, söz konusu fiyat teklifinde zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasına ilişkin olarak da satır açılarak açıklama sunulduğu, alınan fiyat teklifi ile fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olsa da, fiyat teklifindeki ibarede “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (26.10.2022) tarih ve (001) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin yer almasına rağmen, maliyet tespit tutanağı sunulduğu ve sunulan maliyet tespit tutanağının tarihinin 26.10.2022, sayısının 002 olduğu görüldüğünden denetim aracına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’nin 37’nci maddesinde yer alan “Sedan tipi araç en az 2017 model olacaktır. Motor hacmi 1400cc-2000cc arası olacaktır. Araç motorin ile çalışacak özellikle olacaktır. Yüklenici tarafından idareye teslim edilecek araç servis araçlarının denetimleri için kullanılacaktır. Araç idare tarafından görevlendirilen (idari personel veya personeller) tarafından kullanılacaktır. Aracın zorunlu trafik sigortası, fenni muayenesi ve kasko sigortası yüklenici tarafından yapılacak olup araçla ilgili tüm giderler (sigorta, muayene, kasko, kaza durumunda tamir ve tüm bakım hizmetleri ve kanunun getirdiği tüm yasal düzenlemeler) yükleniciye aittir… ” düzenleme gereğince, anılan istekli tarafından Aksigorta A.Ş. Genel Müdürlüğü’nden alınmış genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile açıklandığı, ancak bahse konu denetim aracının kasko giderine ilişkin olarak yapılan açıklamada hesaplanan tutarların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde açıklanan hususlara göre güncellenmediği görülmektedir. Bu sebeple, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, ihale konusu işte kullanılacak araçların zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sigorta şirketlerinden (Ankara Sigorta, Quick Sigorta ve Allianz Sigorta) alınmış poliçelerin sunulduğu, sunulan poliçelerin söz konusu sigorta şirketlerinin acentesi olan Has Urfa Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği, ancak söz konusu poliçelerin ekine anılan sigorta şirketlerinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazılarının eklenmediği, bununla birlikte ihale konusu işin ihale tarihi (20.10.2022) ile işin başlangıç tarihinin (01.01.2023) farklı yıllara ait olduğundan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesindeki açıklamalar gereğince ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenmesi gerekirken, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında herhangi bir güncelleme yapılmadığı görülmektedir. Bu sebeple, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. d) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte 2012 ve üzeri model 41 adet otobüs ve 2012 model üzeri 1 adet minibüs olmak üzere toplam 42 adet aracın personel taşıma işinde kullanılacağı, ihale konusu işte çalıştırılması ön görülen araçların 6 ayda bir periyodik bakımlarının kendileri tarafından yapılmasının öngörüldüğü, araçların bakım ve onarım giderlerinin kendileri tarafından karşılanacağı, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen araçlarla ilgili olarak ihale konusu alanda hizmet sunan Mehmet Emin Kurt ve Metin Aluç Özel/Resmi yetkili servislerden alınan periyodik bakım giderlerinin ortalama araç başına 6’şar aylık bakım onarım giderleri ve/veya 15.000 km’de bakım gideri olarak toplam araçlar için yıllık ortalama 199.092,00 TL gider yapılması gerektiğinin hesaplandığı, kendileri tarafından ortalama olarak bu gidere ilişkin olarak 200.000,00 TL öngörüldüğü, bununla ilgili olarak ilgili firmalardan “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı” hazırlanarak fiyat teklifinin oluşturulduğu, ayrıntılı hesaplama tablosunun ve yetkili servislerden alınan periyodik bakım onarım giderlerinin tablo halinde ayrıntılı olarak sunulduğu ifade edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçların bakım onarım giderlerine ilişkin olarak Miraç Otomotiv Özel Servis ve Yedek Parça (Mehmet Emin Kurt) ve Aluç Otomotiv (Otokar Yetkili Servisi)’den alınmış fiyat tekliflerinin ve satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, söz konusu fiyat teklifi ve dayanağı olan tutanaklardaki fiyatlar ile açıklama yazılarındaki fiyatların uyumlu olduğu, fiyat teklifi alınan firmaların ilgili alanda faaliyet gösteren firmalar olduğu, söz konusu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki açıklamalara uygun olarak düzenlendiği, ancak söz konusu açıklamaların idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında talep ettiği şekilde ihale konusu iş kapsamında araçların kat edeceği toplam mesafenin araç bakım mesafesine oranlanmasıyla bulunacak olan bakım sayısı dikkate alınarak yapılmadığı, sadece periyodik bakım giderlerinin ortalama araç başına 6’şar aylık bakım onarım giderleri ve/veya 15.000 km’de bakım gideri olarak hesaplandığı görülmektedir. Her ne kadar, yapılan açıklamalarda araçların bakım onarım giderleri araçların kat edeceği toplam mesafenin araç bakım mesafesine oranlanmasıyla bulunacak olan bakım sayısı dikkate alınarak belirlenmese de, yapılan hesaplamalarda hiçbir aracın ihale konusu iş boyunca kat edeceği toplam mesafenin 30.000 km’nin üzerine çıkmadığı anlaşıldığından yapılan açıklamaların bu haliyle uygun olduğu anlaşılmaktadır. Ancak , Teknik Şartname’nin 37’nci maddesinde yer alan denetim aracının bakım onarım giderinin Ceren Turizm Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan maliyet tespit tutanağı ile açıklandığı, sunulan fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak üzerinde meslek mensubu imza ve kaşesinin bulunduğu, fiyat teklifinde yer alan ibarede “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (26.10.2022) tarih ve (001) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinde satış tutarı üzerinden beyana yer verilirken fiyat teklifi kapsamındaki denetim aracının bakım onarım giderine ilişkin olarak maliyet tespit tutanağının sunulmasının mevzuata uygun olmadığı, bu sebeple, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. İhale konusu işte çalıştırılacak araçlara ait lastik giderleri için Devlet Malzeme Ofisi (DMO) tarafından ilan edilen fiyatların kullanılarak aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı, yazlık lastik gideri tevsik etmek üzere DMO’nun internet sitesinden alınan 215/75/16C ebatlı lastik fiyatının 1.583,29 TL, kışlık (kar tipi) lastik gideri için lastik fiyatının ise 2.010,43 TL olduğu, ihale konusu işte çalıştırılması ön görülen 42 adet araç için havanın fen noktasında kışa denk gelmesi durumunda araçlara kışlık lastikler takılması gerektiği, bu lastikler için ihale konusu alanda faaliyet gösterilen İsmail Badıllı’dan alınan fiyat teklifi ile teklif fiyatlarının oluşturulduğu, bununla ilgili olarak ilgili firmadan fiyat teklif alındığı ve bu fiyat teklifine dayanak teşkil eden “Ek-O.5 Maliyet Satış Tespit Tutanağı” hazırlanarak fiyat teklifi oluşturulduğu ifade edilmektedir. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bahse konu istekli tarafından sunulan belgeler incelendiğinde, istekli tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak araçların (Temsa Prestij SX ve Isuzu Novo) yazlık ve kışlık lastik giderlerine ilişkin olarak anılan istekli tarafından DMO’nun internet sitesinden alınan çıktılardaki fiyatların açıklama kapsamında dikkate alınmadığı, Badıllı Oto Lastik (İsmail Badıllı)’dan alınan fiyat teklifindeki otobüs ve minibüs lastik fiyatlarının dikkate alındığı, sunulan fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak üzerinde meslek mensubu imza ve kaşesinin bulunduğu, üzerinde yazılan ibarede “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (26.10.2022) tarih ve (001) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinde satış tutarı üzerinden beyana yer verilirken fiyat teklifi kapsamındaki denetim aracının bakım onarım giderine ilişkin olarak maliyet tespit tutanağının sunulmasının mevzuata uygun olmadığı, bu sebeple, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen araçların bakım onarım giderleri içerisinde yer alan giydirme giderlerine ilişkin olarak anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir açıklamada bulunulmadığı görülmüştür. Bu sebeple, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. e) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte kullanılacak araçların amortisman giderlerine ilişkin olarak araç kira giderleri kapsamında, kendileri tarafından ihale konusu alanda faaliyet gösteren Sevgi Temizlik Özel Güvenik Hizmetleri Nak. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifine konu olan “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı” hazırlanarak fiyat teklifinin oluşturulduğu, ekte sunulan fiyat teklifi ve dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının dikkate alınarak hazırlandığı, ihale konusu işte 2012 ve üzeri model 41 adet otobüsün çalıştırılması gerektiği, söz konusu bu araçlarla ilgili olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile teklif fiyatlarının oluşturulduğu, 41 araca ilişkin (2012 model ve üzeri 27+1 kişilik Isuzu ve Temsa Prestij otobüs) kiralama giderlerinin toplam (41 araç x 12 ay x 13.750,00 TL =) 6.765.000,00 TL olarak hesaplandığı, amortisman giderleri kapsamında ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 2012 model ve üzeri 16+1 kişilik minibüsün iş ortaklığının özel ortağı olan firmanın kendi öz malı olduğu, özel ortaktan alınan fiyat teklifi ve bu fiyat teklifine dayanak teşkil eden Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile Amortisman Tespit Tutanağı hazırlanarak fiyat teklifinin oluşturulduğu, buna göre aracın alış fiyatının 305.085,08 x 0,20 (1 Yıllık Amortisman Miktarı) = 61.017,02 TL yıllık ücretin özel ortağa ödenmesinin öngörüldüğü, 42 araca toplam (6.765.000,00 + 61.017,02 =) 6.826.017,02 TL gider yapılması gerektiği, anılan istekli tarafından ise bahse konu giderlere ilişkin toplam tutarın 6.850.000,00 TL olarak dikkate alındığı ifade edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 41 adet “2012 Model ve Üzeri 27+1 Kişilik Isuzu ve Temsa Prestij Otobüs Kiralama Giderleri” için Sevgi Temizlik Özel Güvenlik Hizmetleri Nak. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile dayanağı satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, 1 adet “2012 Model ve Üzeri 16+1 Kişilik Minibüs Araç Kiralama Giderleri” için ihale üzerinde bırakılan ve aşırı düşük teklif açıklamasını sunan Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın özel ortağı Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifi ile dayanağı satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, ayrıca 1 adet “2012 Model ve Üzeri 16+1 Kişilik Minibüs Gideri”nin tevsiki için 29.08.2022 tarihli Uğur Baran Tur Turizm Seyahat San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 34 FPR 455 plakalı aracın satışı karşılığında düzenlenen e-arşiv alış faturası ile söz konusu araca ilişkin olarak meslek mensubu tarafından düzenlenen, meslek mensubunun imza ve kaşesinin bulunduğu “Amortisman Payı Tespit Tutanağı”nın da sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak düzenlendiği, üzerinde gerekli ibare ile meslek mensubu imza ve kaşesinin bulunduğu, fiyat teklifi alınan Sevgi Temizlik Özel Güvenlik Hizmetleri Nak. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.11.2003 tarihli ve 5924 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinin e) alt maddesinde “Şirket otomotiv üzerine her türlü otomotiv sektöründeki mal ve malzemelerin ticaretini yapabileceği gibi özellikle aksesuar ve yan ürünlerinin ticaretinde bulunacaktır.” ifadelerine yer verildiği, Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin önceki unvanının Sevgi Taş Tem. Özel Güv. Hiz. Nak. Gıda İnş. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, söz konusu unvanın 27.02.2017 tarihli ve 9272 sayılı Ticaret Sicil Gazetesine değiştirildiğinin açıklandığı, 14.01.2015 tarihli ve 8736 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinin 17’nci alt bendinde “Otobüs, minibüs, … kiralamak, kiraya vermek,…” ifadelerine yer verildiği, bu bilgilere dayanılarak, söz konusu firmaların fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşılabildiği, fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihi (20.10.2022) dikkate alındığında son geçici vergi beyanname dönemine (2022 yılı Temmuz – Ağustos - Eylül III. Dönem) ait olduğu görülmektedir. Ancak 1 adet “2012 Model ve Üzeri 16+1 Kişilik Minibüs Gideri”nin tevsiki için 29.08.2022 tarihli Uğur Baran Tur Turizm Seyahat San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 34 FPR 455 plakalı aracın satışı karşılığında düzenlenen e-arşiv alış faturası ile söz konusu araca ilişkin olarak meslek mensubu tarafından düzenlenen, meslek mensubunun imza ve kaşesinin bulunduğu “Amortisman Payı Tespit Tutanağı” incelendiğinde, “Amortisman Payı Tespit Tutanağı”nda “Amortismana Tabi İktisadi Kıymetin Aktife Giriş Tarihi” 16.03.2022 iken söz konusu alış faturasında fatura tarihi 29.08.2022 olmasının uyumlu olmadığı, fatura tarihinin “Amortismana Tabi İktisadi Kıymetin Aktife Giriş Tarihi”nden önce olması gerekirken daha sonraki bir tarih olmasının yerinde olmadığı, bu sebeple, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’nin 37’nci maddesinde düzenlenen denetim aracının (2017 Model ve Üzeri 1400 cc - 2000 cc Arası Dizel Yakıtlı Otomobil) kiralama gideri için Ceren Turizm Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandığı, sunulan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak düzenlendiği, üzerinde gerekli ibare ile meslek mensubu imza ve kaşesinin bulunduğu, fiyat teklifi alınan Ceren Turizm Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 28.11.2012 tarihli ve 8203 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinin 4’üncü alt maddesinde “Ticari amaçlı her türlü motorlu araç kiralama hizmetleri verebilir.” ifadelerine yer verildiği, bu bilgilere dayanılarak, söz konusu firmaların fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşılabildiği, fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihi (20.10.2022) dikkate alındığında son geçici vergi beyanname dönemine (2022 yılı Temmuz – Ağustos - Eylül III. Dönem) ait olduğu görülmektedir. Bu sebeple, başvuru sahibinin denetim aracının aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik yapmış olduğu bahse konu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. f) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen GPRS giderlerine ilişkin olarak ihale konusu işte kullanılacak toplam 42 adet araca Arvento marka araç takip cihazının takılacağı belirtilmiş olup söz konusu gidere ilişkin olarak fiyat teklifi ve dayanağı olan maliyet tespit tutanağının sunulduğu, anılan istekli tarafından fiyat teklifi alınan üçüncü kişinin isminin Karaatlı Oto Araç Takip ve Otomasyon Sistemleri olduğu, ticaret unvanından da anlaşıldığı üzere bahse konu firmanın araç takip ve otomasyon sistemleri alanında faaliyet gösteren bir firma olduğu, bahse konu araçlara dair GPRS giderlerine ilişkin olarak toplam (42 x 1.600,00 TL =) 67.200,00 TL hesaplamanın yapıldığı, istekli tarafından ise bahse konu gidere ilişkin toplam tutarın 70.000,00 TL olarak dikkate alındığı, sunulan fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak üzerinde meslek mensubu imza ve kaşesinin bulunduğu, alınan fiyat teklifi ile fiyat teklifine dayanak olan maliyet tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olsa da, fiyat teklifindeki ibarede “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (26.10.2022) tarih ve (01) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” yazmasına rağmen, sunulan maliyet tespit tutanağının 26.10.2022 tarihli ve 002 sayılı olduğu görüldüğünden GPRS giderlerine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. g) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında araç muayene giderini tevsik etmek üzere; TÜVTÜRK resmi internet sitesinden alınan 2022 yılı güncel araç muayene fiyat listesi kullanılarak hesaplamaların yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında TÜVTÜRK tarafından yayınlanan araç muayene fiyat listesini gösterir resmi web sitesi ekran görüntüsü çıktısının sunulduğu görülmüştür. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 2022 yılı araç muayene giderinin hesaplanmasında otobüs cinsi araç için TÜVTÜRK resmi internet sitesinden alınan 2022 yılı güncel araç muayene fiyat listesinde belirtilen KDV dahil 685,58 TL tutarının dikkate alındığı, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 41 adet otobüsün olduğu, dolayısıyla 41 adet otobüs için toplamda (685,58 TL x 41 adet =) 28.108,78 TL araç muayene giderinin yapılmasının öngörüldüğü; minibüs cinsi araç için TÜVTÜRK resmi internet sitesinden alınan 2022 yılı güncel araç muayene fiyat listesinde belirtilen KDV dahil 507,40 TL tutarının dikkate alındığı, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 1 adet minibüsün olduğu, dolayısıyla 1 adet minibüs için toplamda 507,40 TL araç muayene giderinin yapılmasının öngörüldüğü, 41 adet otobüs ve 1 adet minibüs olmak üzere toplamda 42 adet araç için yapılması öngörülen toplam araç muayene giderinin (28.108,78 TL + 507,40 TL =) 28.616,18 TL olduğu, ayrıca ihale tarihi (20.10.2022) ile işin başlangıç tarihinin (01.01.2023) farklı yıllara ait olması nedeniyle; söz konusu araç muayene gideri toplam tutarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesindeki açıklamalar gereğince güncellenerek (28.616,18 TL x 1,2258 =) 35.077,71 TL olarak hesaplandığı görülmüştür. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin egzoz gazı emisyon ölçüm giderini tevsik etmek üzere TÜVTÜRK resmi internet sitesinden alınan egzoz gazı emisyon ölçüm fiyatı kullanılarak hesaplamaların yapıldığı, TÜVTÜRK tarafından yayınlanan egzoz gazı emisyon ölçüm fiyatını gösterir resmi web sitesi ekran görüntüsü çıktısının sunulduğu, bahse konu belgede “ Egzoz Gazı Emisyon ölçümü 1 Ocak 2022 tarihi itibariyle KDV dahil 110 TL'dir. ” ifadesinin yer aldığı, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen toplam 42 adet araç için egzoz gazı emisyon ölçüm giderinin (42 adet x 110 TL =) 4.620,00 TL olduğu, ayrıca söz konusu gidere ilişkin toplam tutarın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesindeki açıklamalar gereğince güncellenerek (4.620,00 TL x 1,2258 =) 5.663,20 TL olarak hesaplandığı görülmüştür. İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin araç muayene gideri ile egzoz gazı emisyon ölçüm gideri toplamının (35.077,71 TL + 5.663,20 TL =) 40.740,91 TL olarak hesaplandığı, istekli tarafından ise bahse konu giderlere ilişkin toplam tutarın 41.000,00 TL olarak dikkate alındığı görülmüştür. İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalıştırılacak araçların motorlu taşıtlar vergisi (MTV) giderine ilişkin olarak TÜRMOB internet sitesi MTV Hesaplama ekranı üzerinden, 1-6 yaş aralığında ve 26-35 kişi yolcu taşıma kapasitesine sahip olan otobüsler için belirlenen 2022 yılı yıllık MTV tutarının 4.755,00 TL olarak, ayrıca söz konusu ekran üzerinden 1-6 yaş aralığında olan minibüsler için ise belirlenen 2022 yılı yıllık MTV tutarının 1.570,00 TL olarak dikkate alındığı, söz konusu MTV giderine ilişkin yıllık tutarları gösteren internet sitesi çıktılarının ek olarak sunulduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Teknik Şartname’nin 37’nci maddesinde düzenlenen ihale konusu işte kullanılacak 2017 model ve üzeri 1400 cc – 2000 cc arası sedan tipi denetim aracı için de 2.287,00 TL MTV tutarının Ceren Turizm Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinde belirtildiği görülmektedir. İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 41 adet otobüs için yıllık MTV gideri toplamının (4.755,00 TL x 41 adet =) 194.955,00 TL olduğu, 1 adet minibüs için yıllık MTV gideri toplamının 1.570,00 TL olduğu, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 42 adet araç için yıllık MTV gideri toplamının (194.955,00 TL + 1.570,00 TL =) 196.525,00 TL olduğu, söz konusu gidere ilişkin toplam tutarın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesindeki açıklamalar gereğince güncellenerek (4.620,00 TL x 1,2258 =) 240.900,35 TL olarak hesaplandığı, istekli tarafından ise bahse konu gidere ilişkin toplam tutarın 245.000,00 TL olarak dikkate alındığı, Teknik Şartname’nin 37’nci maddesinde yer alan denetim aracının MTV giderine ilişkin de aynı oran dikkate alınarak güncelleme yapıldığı ve (2.287,00 TL x 1,2258 =) 2.803,41 TL olarak hesaplanmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesindeki örnekte yer alan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunun 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı olan %22,58’in dikkate alınarak ihale konusu işte kullanılacak araçların muayene, egzoz gazı emisyon ölçüm ve MTV giderlerinin güncellendiği, ne var ki ihale tarihinin 20.10.2022 olduğu, bu sebeple ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran olarak Eylül 2022’deki oranın dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. TÜİK’in internet sitesinden yapılan araştırmada bu oranın %114,02 olduğu görülmüş olup bahse konu isteklinin söz konusu maliyet bileşenlerine yönelik yapmış olduğu açıklamalarının bu sebeple mevzuata uygun olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan ve aşırı düşük teklif açıklamasını sunan Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Vildan Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Extrem Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.